Giaó án ngữ văn 6 học kì 2 soạn 5 hoạt động có chủ đề tích hợp theo cv 3280 năm 2020

Đây là giáo án (kế hoạch bài học) môn Ngữ văn lớp 6, kì 2 có đầy đủ chủ đề tích hợp soạn theo 5 bước mới nhất. Giáo án đảm bảo yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... Đề kiểm tra giữa kì có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 2020 2021.

Trang 1

A Mục tiêu Tô Hoài

1.Kiến thức: Hiểu nội dung, ý nghĩa của bài.

-Thấy đượctác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích

2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ văn bản hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố

miêu tả

-Phân tích các nhân vật trong đoạn trích

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả

3.Thái độ: HS ý thức được bài học về cách ứng xử, lối sống, đạo đức

- Soạn kế hoạch dạy học,

- Thiết bị dạy học: Máy chiếu vật thể, máy chiếu đa năng, phiếu học tập…

- Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 6, tài liệu tham khảo…

2 Học sinh:

- Tìm hiểu nội dung bài học

- Các tài liệu có liên quan tới bài học

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 5phút)

a, Mục tiêu:Tạo tâm thế học tập cho học sinh, giúp học sinh có hứng thú học bài.

b, Phương thức hoạt động: cá nhân

c, Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi

d, Sản phẩm: Câu trả lời miệng

đ, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá, nhận xét…

e, Tiến trình hoạt động:

Trang 2

?Kể tên một số tác phẩm (Tác giả nếu có) viết về thế giới loài vật? Cảm nận của em vềmột tác phẩm hoặc một nhân vật em thích.

Trên thế giới và ở trong nước có rất nhiều nhà văn nổi tiếng gắn bó cả cuộc đời viết văncủa mình cho đề tài trẻ em- một trong những đề tài khó khăn và thú vị bậc nhất Trong

số các tác giả ấy có nhà văn Tô Hoài Truyện đồng thoại đầu tay của ông là tác phẩm DếMèn phiêu lư kí(1941) đã và đang được các thế hệ độc giả yêu thích , đặc biệt là các bạnnhỏ đến mức gọi TH là ông Dế Mèn DM là ai, chân dung và tính nết nhân vật này rasao, bài học đầu tiên mà anh ta nhận được là gì Đó chính là nội dung bài học hôm nay

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC.(35’)

Hoạt động 1: Giới thiệu chung

a, Mục tiêu: Học sinh nắm được những nét khái quát chung về tác

giả và văn bản

b, Nhiệm vụ: Học sinh tìm hiểu về tác giả, phần chú thích trong

SGK để trả lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Học sinh hoạt động cá nhân và hoạt

? Dựa vào phần chú thích SGK- 8 và nêu những hiểu biết của em về

tác giả Tô Hoài và văn bản” Bài học đường đời đầu tiên”

Dự kiến sản phẩm: - Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen sinh năm 1920

quê huyện Hoài - Đức, Hà Tây( HNội ngày nay)

GV: Bút danh Tô Hoài: kỉ niệm và ghi nhớ quê hương: Sông Tô

lịch, huyện Hoài Đức

Dế Mèn phiêu lưu kí là tác phẩm nổi tiếng đầu tiên của tô hoài, được

ông sáng tác năm 21 tuổi, dựa vào những kỉ niệm của tuổi thơ ở

vùng bưởi ven đô

* Ngoại tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí, ông còn viết rất nhiều

truyện thiếu nhi đặc sắc khác: võ sĩ bọ ngựa, Đàn chim gáy, Cá đi ăn

thề… đồng thời ông cũng là nhà văn viết nhgiều truyện cho người

lớn về các đề tài miền núi và Hà nội: Vợ chồng A Phủ, Miền tây,

Người ven đô, Cát bụi chân ai

Hiện nay tuy đã rất nhiều tuổi nhưng ông vẫn khẻo, vui, sức viết vẫn

I Giới thiệu chung.(15’)

1 Tác giả

- Tô Hoài tên thật

là Nguyễn Sen sinhnăm 1920 quêhuyện Hoài - Đức,

Hà Tây( HNội ngàynay)

2 Văn bản

Văn bản “ Bài họcđường đời đầu tiên”trích từ tác phẩm “

DM phiêu lưu kí”(1941)

Trang 3

đều đặn Ông là một trong số những nhà văn hiện đại VN có số

lượng tác phẩm nhiều nhất, hơn 150 cuốn

Dế Mèn phiêu lưu kí ra đời năm 1941 là tác phẩm đặc sắc viết về

loài vật dành cho lứa tuổi thiếu nhi và nó là một trong những tác

phẩm văn học được in lại nhiều lần và được chuyển thành phim hoạt

hình , múa rối, được các độc giả trong và ngoài nước hết sức hâm

mộ

* Gv hướng dẫn đọc

Khác với các truyện dân gian hoặc truyện trung đại, DM phiêu lưu

kí là truyện hiện đại với các tình tiết phong phú, phức tạp, các nhân

vật được miêu tả kĩ lưỡng với các chi tiết đặc sắc về ngoại hình,

hành động, đặc điểm tâm lí…Vì thế khi đọc cần chú ý giọng điệu,

thái độ của tác giả khi miêu tả, diễn biến tâm lí của các nhân vật

* GV đọc mẫu một đoạn và gọi hs đọc tiếp

? Nhận xét giọng đọc của bạn

GV cho HS giải thích từ khó (câu 15, 22, 23, 25, 26)

GV giải thích : “ăn sổi ở thì”, “tắt lửa tối đèn”, “ hôi như

cú”-thành ngữ dân gian

H: “dế” danh từ chung không cần viết hoa vì sao trong truyện lại

viết hoa?

- Dế Mèn là một nhân vật -> tên riêng -> viết hoa.

? Cho biết kiểu loại và phương thức biểu đạt Nhân vật chính trong

- Ng«i kÓ: thø nhÊt ( Dế Mèn xưng tôi)

=> Tạo nên sự thân mật, gần gũi giữa người kể và bạn đọc; dễ biểu

hiện tâm trạng, ý nghĩ, thái độ của nhân vật đối với những gì xảy ra

ở xung quanh và đối với chính mình

* GV chuyển giao nhiệm vụ:

Liệt kê các sự việc chính trong truyện?

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ nhóm bàn trả lời

câu hỏi theo yêu cầu Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành

trong 5 phút

- Thể loại: truyệnngắn

- PTB§ : Tù sù kÕthîp miªu t¶, biÓuc¶m

- N/ vËt chÝnh: DÕMÌn

- Ng«i kÓ: thø nhÊt( Dế Mèn xưng tôi)

Trang 4

* HS thực hiện nhiệm vụ:

- Tổ chức thực hiện :

+ Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ khi học

sinh gặp khó khăn

- Báo cáo sản phẩm: HS trình bày kết quả sản phẩm trên máy chiếu

vật thể

- Dự kiến sản phẩm cần đạt:

+ Dế Mèn coi thường Dế Choắt

+ Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt

+ Sự ân hận của Dế Mèn

- Đánh giá sản phẩm:

+ Các học sinh khác quan sát, nhận xét, bổ sung

+ Giáo viên đánh giá, nhận xét, chốt KT

GV: Sự việc: Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt là

sự việc nghiêm trọng nhất

? Tóm tắt văn bản

Cậy mình có sức khoẻ lại đẹp mã, DM hay khoe khoang, thậm chí

gây gổ với những người xung quanh Vì nể hay cũng vì không cố

chấp, không ai có phản ứng gì, DM càng lấy thế làm đắc chí

-cho đến một ngày, DM nảy ra ýnghĩ true chị Cốc.Mặc cho DChoát

can ngăn, DM vẫn đùa nghịch Vì thế chị Cốc đã hiểu lầm và DC

người hang xóm nhỏ bé, yếu đuối của cậu ta đã bị chết oan

- DM hối hận vô cùng nhưng đã muộn Trước khi tắt thở, DC đã nói

cho DM bài học đường đời đầu tiên

? Dựa vào phần chuẩn bị bài ở nhà theo em văn bản được chia làm

mấy phần, nêu giới hạn và nội dung của từng phần

* Bố cục:

+ P1: từ đầu đến sắp đứng đầu thiên hạ rồi: miêu tả hình dáng và

tính nết của DM

+P2: còn lại: Câu chuyện về bài học đường đời đầu tiên của DM

Hoạt động 2: Tìm hiểu hình dáng, tính nết của DM

a, Mục tiêu: Học sinh nắm được ngoại hình và tính cách của DM

b, Nhiệm vụ: Học sinh tìm hiểu văn bản trong SGK để trả lời câu

II Tìm hiểu vănbản.(25’)

1 Hình dáng, tính

Trang 5

? Dế Mèn tự giới thiệu về mình như thế nào?( Ngoại hình, hành

động)

? Nhận xét về trình tự và cách miêu tả trong đoạn văn?

? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch dïng tõ cña t¸c gi¶ khi t¶ DM

( Các từ loại để miêu tả DM)

? Đoạn văn miêu tả đã làm hiện hình 1 chàng dế ntn trong tưởng

tượng của em?

- Phương thức hoạt động: HS thảo luận nhóm trả lời câu hỏi theo

yêu cầu Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 5 phút

+ Cánh trước kia ngắn hủn hoẳn- giờ dài

+Đầu nổi từng tảng rất bướng

+Râu dài cong hùng dũng

Trang 6

+ Đi đứng oai vệ, làm điệu, nhún chân, rung râu.

-Trình tự tả: tả hình dáng trước rồi tả hành động của DM sau.

- Cách miêu tả:tác giả miêu tả từng bộ phần trên thân thể DM

? Dế Mèn lấy làm "hãnh diện với bà con" về vẻ đẹp của mình Theo

em, Dế Mèn có quyền hãnh diện thế không?

+ Có, vì đó là tình cảm chính đáng

+ Không, vì nó tạo thành thói tự kiêu có hại cho Dế Mèn sau này

? Tìm chi tiết, miêu tả tính cách của DM?

? Dế Mèn tự nhận mình là "Tợn lắm", "xốc nổi", "nguông cuồng"

Em hiểu những lời đó của Dế Mèn ntn?

? Từ đó, em nhận xét gì về tính cách Dế Mèn?

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ cặp đôi trả lời câu

hỏi theo yêu cầu Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 5

phút

vật thể

Chi tiết miêu tả tính cách:

+Tợn lắm, giỏi, tưởng đứng đầu thiên hạ

- Sử dụng tính từgợi tả, các động từmạnh, so sánh nhânhoá độc đáo

->Làm nổi bật vẻđẹp cường tráng trẻtrung đầy sức sống

tự tin yêu đời củachàng dế

Trang 7

+Cà khịa với tất cả bà con hàng xóm

+Quát mấy chị Cào Cào

? Em thấy hành động và tính cách Dế Mèn có gì đáng yêu và có gì

đáng phê phán

- Đẹp: Về hình dáng khỏe mạnh, đầy sức sống, ở tính yêu đời, tự tin

- Chưa đẹp : huênh hoang

? Nét chưa đẹp này của DM ta đã gặp trong truyện nào, những người

có tính huênh hoang, kiêu ngạo đã nhận phải kết cục như thế nào?

- Truỵen “Ếch ngồi đáy giếng”-> bị con trâu giẫm bẹp

* GV bình: Đây là đoạn văn đặc sắc, độc đáo về nghệ thuật miêu tả

vật Bằng cách nhân hoá cao độ, dùng nhiều tính từ, động từ từ láy,

so sánh rất chọn lọc và chính xác, Tô Hoài đã để cho Dế Mèn tự tạo

bức chân dung của mình vô cùng sống động không phải là một con

Dế Mèn mà là một chàng Dế cụ thể đến từng bộ phận cơ thể, từng

cử chỉ hành động, tính tình Tất cả rất phù hợp với thực tế, tập tính

của loài dế, cũng giống như một số thanh niên mới lớn

? Em học tập được gì trong cách miêu tả loài vật và kể chuyện của

III Hoạt động luyện tập.(5’)

a Mục tiêu:

- Củng cố kiến thức về bài học.

- Rèn kĩ năng tổng hợp kiến thức, cảm nhận.

Trang 8

- Học sinh có ý thức chủ động vận dụng kiến thức vào hoàn thành bài tập.

b Nhiệm vụ: Hoàn thành bài tập 2/sgk/11.

c Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp.

d Sản phẩm: Hs trả lời trực tiếp.

đ Phương án kiểm tra đánh giá

Học sinh đánh giá học sinh.

Giáo viên đánh giá học sinh.

e Tiến trình hoạt động:

* Chuyển giao nhiệm vụ:

Chia mỗi nhóm ba học sinh theo vai DM, DC, Cốc Đọc phân vai đoạn DM trêuchị Cốc gây ra cái chết thảm thương của DC

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ khi học sinh gặp khókhăn

- Báo cáo sản phẩm: - Học sinh trả lời trực tiếp

- Dự kiến sản phẩm: HS: đọc phân vai

-Đánh giá sản phẩm:

+ Học sinh nhận xét, đánh giá

+ Giáo viên nhận xét

IV HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (3p)

a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức bài học vào liên hệ thực tế cuộc sống.

b Nhiệm vụ: Hoàn thành yêu cầu giáo viên đưa ra.

c Phương thức hoạt động:Hoạt động cá nhân.

d Sản phẩm:Học sinh trả lời trực tiếp.

d Phương án kiểm tra, đánh giá:

đ Tiến trình hoạt động

Qua việc tìm hiểu về hình dáng và tính tình của DM em học tập được điều gì từ DM

* Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

Học sinh tiếp nhận nhiệm vụ về nhà hoàn thành

* Dự kiến sản phẩm:

Trang 9

Phải thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, ăn uống điều độ, biết giữ gìn vệ sinh cá nhân, không được kiêu căng, hợm hĩnh,phải biết lượng sức mình.

* Đánh giá sản phẩm: ( giờ sau kiểm tra)

- Học sinh đánh giá học sinh

- Giáo viên đánh giá học sinh

V HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG (2p)

a Mục tiêu:Học sinh tìm hiểu thêm về truyện viết về loại vật dành cho lứa tuổi thiếu nhi của T.Hoài

b Nhiệm vụ: Tìm nhĩng loại truyện về loài vật

c Phương thức hoạt động:Hoạt động cá nhân

d Phương án kiểm tra, đánh giá:Giáo viên đánh giá học sinh.

đ Sản phẩm:Hoàn thành vào vở ghi chép.

Em hãy sưu tầm những truyện viết về loài vật của nhà văn Tô Hoài

* Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

HS về sưu tầm viết vào vở ghi chép thêm của môn Ngữ văn

* Đánh giá sản phẩm:

Kiểm tra vào buổi học sau

Giáo viên đánh giá học sinh

Bài 18 Tiết 74: Đọc - Hiểu văn bản

BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN.

Tô Hoài

A Mục tiêu

1.Kiến thức: Hiểu nội dung, ý nghĩa của bài.

-Thấy đượctác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích

Trang 10

2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ văn bản hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố

miêu tả

-Phân tích các nhân vật trong đoạn trích

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả

3.Thái độ: HS ý thức được bài học về cách ứng xử, lối sống, đạo đức

2 Học sinh:

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học

I HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 5phút)

a, Mục tiêu:Tạo tâm thế học tập cho học sinh, giúp học sinh có hứng thú học bài.

b, Phương thức hoạt động: thuyết trình.

c, Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi

d, Sản phẩm: Câu trả lời miệng

đ, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá, nhận xét…

II HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI.(35’)

Trang 11

Hoạt động của thầy và trò Nội dung.HoạT động 1: Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn:

a) Mục tiêu:Hs thấy được bài học đường đời đầu tiên của DM và ý

nghĩa của bài học đó

b)Nhiệm vụ:Trả lời các câu hỏi của gv.

c)Phương thức:hoạt động nhóm,cặp đôi, chung cả lớp.

d)Phương án, kiểm tra đánh giá:Hs tự đánh giá lẫn nhau,gv đánh

? Hãy so sánh hành động và thái độ của Dế Mèn trước và sau khi

trêu chị Cốc?

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ cặp đôi trả lời

trong 7 phút

vật thể

Trước khi trêu chị Cốc Sau khi trêu chị Cốc

- Quắc mắt với Choắt

răng lên xì một hơi rõ

- Chui tọt vào hang

- Núp tận đáy hang, nằm

im thin thít

- Mon men bò lên

I Giới thiệu chung

II Tìm hiểu văn bản

1 Hình dáng, tínhcách của Dế Mèn:

2 Bài học đường đờiđầu tiên của Dế Mèn:

- Mèn ân hận rút rabài học đường đờiđầu tiên: “ Ở

Trang 12

dài’ và lớn tiếng mắng

mỏ

- Cất giọng véo von trêu

chị Cốc

-> Hung hăng, ngạo mạn,

xốc nổi, muốn ra oai

-> Hoảng sợ, hèn nhát

? Việc làm đó của Dế Mèn dẫn đến kết quả gì?

- Choắt chết

? Khi DC chết DM có những suy nghĩ và hành động như thế nào?

? Hãy tưởng tượng khi đứng trước mộ DC, DM đã nói những gì

? Bài học đường đời đầu tiên của DM là gì?

? Câu cuối cùng của đoạn trích có gì đắc sắc?

? Ý nghĩa của bài học này?

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ nhóm trả lời câu

hỏi theo yêu cầu Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong

10 phút

-Mèn hốt hoảng quì xuống nâng đầu DC

-Than:nào đâu…bây giờ hối hận…

-chôn cất DC đứng lặng hồi lâu nghĩ về bài học đường đời đầu tiên

+ khi đứng trước mộ DC, DM đã nói (ăn năn hối lỗi: chỉ tại cái

tính ngông cuồng, bẫy bạ hay gây chuyện mà làm hại bạn…)

+ Bài học đường đời đầu tiên của DM là (ở đời…mang vạ vào

đời mang vạ vàothân”

* Ý nghĩa bài học: + Kẻ kiêu căng cóthể làm hại ngườikhác, khiến mìnhphải ân hận suốt đời.+ Nên biết sống yêuthương, gúp đỡ, đoànkết với mọi người, đó

là bài học về tìnhthân ái

Trang 13

+Câu cuối cùng của đoạn trích đắc sắc

Câu văn vừa thuật lại sự việc, vừa gợi tâm trạng mang ý nghĩa suy

ngẫm sâu sắc

+ Ý nghĩa của bài học này:

- Bài học về thói kiêu căng

- Bài học về tinh thần ái

Đây là 2 bài học để trở thành người tốt từ câu chuyện Dế Mèn

Hoạt động 3: Tổng kết

a, Mục tiêu: Hệ thống lại những nét chính về nội dung và nghệ

tuật của văn bản

b)Nhiệm vụ:Trả lời các câu hỏi của gv.

c)Phương thức:hoạt độngcặp đôi, chung cả lớp.

d)Phương án, kiểm tra đánh giá:Hs tự đánh giá lẫn nhau,gv đánh

giá, nhận xét.

e)Sản phẩm hoạt động:nd ghi vở của hs.

g)Tiến trình hoạt động.

? Em học tập được gì từ nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của Tô

Hoài trong VB này?

? Truyện kể có ND, ý nghĩa gì?

? Em tự rút ra được bài học gì từ câu chuyện

? Em học tập được gì về cách kể chuyện và cách miêu tả của t/giả

- Phương thức hoạt động: HS thực hiện nhiệm vụ cặp đôi trả lời

trong 7 phút

- Xây dựng hìnhtượng Dế Mèn gầngũi với trẻ thơ

- Sử dụng hiệu quảcác phép tu từ

- Lựa chọn lời văngiàu hình ảnh, cảmxúc

.2 Nội dung:

- Vẻ đẹp cường trángcủa Dế Mèn- DếMèn kiêu căng, xốcnổi gây ra cái chếtoan của Dế Choát

- Dế Mèn rút ra bàihọc đường đời đầutiên

* Ghi nhí: (sgk)

Trang 14

.1 Nghệ thuật:

- Kể chuyện kết hợp với miêu tả

- Xây dựng hình tượng Dế Mèn gần gũi với trẻ thơ

- Sử dụng hiệu quả các phép tu từ

- Lựa chọn lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc

.2 Nội dung:

- Vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn- Dế Mèn kiêu căng, xốc nổi gây

ra cái chết oan của Dế Choát

- Dế Mèn rút ra bài học đường đời đầu tiên

III HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP.(5’)

a Mục tiêu: Học sinh có ý thức chủ động vận dụng kiến thức vào hoàn thành bài tập.

b Nhiệm vụ: Hoàn thành bài tập1/vở bài tập/11.

c Phương thức hoạt động: Hoạt động cặp đôi.

d Sản phẩm: hs vào trong vở bài tập

đ Phương án kiểm tra đánh giá

Đọc yêu cầu bài tập 1 SGK-11

Phương thức hoạt động:hđ cặp đôi.

Thời gian (2’)

Sản phẩm: hs vào trong vở bài tập

* HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ khi học sinh gặp khó khăn

- Báo cáo kết quả.

+đại diện nhóm hs báo cáo sản phẩm

+Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung

- Dự kiến sản phẩm của hs.

+ DM rất đau đớn, ân hận vì hành động dại dột của mình

Trang 15

+DM đã thấm thía bài học đường đời đầu tiên qua lời khuyên của DC.

+ Học sinh trình bày, học sinh khác lắng nghe, nhận xét

+ Giáo viên dánh giá,nhận xét

IV HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (3p)

a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức bài học vào liên hệ thực tế cuộc sống.

b Nhiệm vụ:Hoàn thành yêu cầu giáo viên đưa ra.

c Phương thức hoạt động:Hoạt động cá nhân.

d Sản phẩm:Học sinh trả lời trực tiếp.

d Phương án kiểm tra, đánh giá:

+Học sinh đánh giá học sinh.

+Giáo viên đánh giá học sinh.

đ Tiến trình hoạt động

Theo em có đặc điểm nào của con người được gán cho các con vật ở truyện này?

Em biết tác phẩm nào cũng có cách viết tương tự như thế?

Phương thức hoạt động:hđ cá nhân

Truyện: Cái tết của mèo con; Đeo nhạc cho mèo; Hươu và rùa; Quạ và công.

* Đánh giá sản phẩm: ( giờ sau kiểm tra)

- Học sinh đánh giá học sinh.

- Giáo viên đánh giá học sinh.

a Mục tiêu:Học sinh hiểu thêm các tác phẩm viết về loài vật có cách viết tương tự như truyện “Dế Nèn phiêu lưu kí.”

b Nhiệm vụ: HS tìm hiểu, sưu tầm thêm các tác phẩm viết về loài vật

c Phương thức hoạt động:Hoạt động cá nhân

d Phương án kiểm tra, đánh giá:Giáo viên đánh giá học sinh.

đ Sản phẩm:Hoàn thành yêu cầu của gv.

Trang 16

Tìm hiểu thêm các tác phẩm viết về loài vật có cách viết tương tự như truyện “Dế Nèn phiêu lưu kí.”

+ Gv hướng dẫn, giúp đỡ, định hướng cho HS về nhà thực hiện nhiệm vụ:

Yêu cầu này các em sẽ thực hiện ở nhà, sau khi các tác phẩm viết về loài vật có cách viết tương tự như truyện “Dế Nèn phiêu lưu kí.”em hãy trao đổi với những người bạn gần nhà với em

Để Tìm hiểu các tác phẩm viết về loài vật có cách viết tương tự như truyện “Dế Nèn phiêu lưu kí.”) các em có thể tìm trong thư viên hay nhà sách , trên mạng

Trang 17

Nhận diện được những bài văn, đoạn văn miêu tả Hiểu được trong tình huống nào thì người ta dùng văn miêu tả

- Rèn luyện cách nhận biết đoạn văn miêu tả

3 Thái độ: Hiểu được trong tình huống nào người ta dung văn miêu tả

2 Học sinh: Xem trước bài ở nhà

C.Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học

I Hoạt động khởi động.(3’)

a, Mục tiêu:

Xây dựng tình huống học tập nhằm tạo ra mâu thuẫn nhận thức giữa những kiến thức

đã biết và chưa biết có liên quan đến bài học như: văn tự sự, văn miêu tả.

b, Nhiệm vụ: Học sinh quan sát đề bài và trả lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá, nhận xét…

e, Sản phẩm hoạt động: trả lời miệng.

g, Tiến trình hoạt động:

- Chuyển giao nhiệm vụ:

? Cho các đề văn sau, em biết đề nào là đề văn kể chuyện đời thường và đề nào không phải là đề văn kể chuyện đời thường Vì sao?

Đề 1: Kể về những đổi mới ở quê em

Đề 2: Hãy tả quang cảnh giờ ra chơi ở trường em

Đề 3: Kể về một người thân của em

- Hình thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp trong thời gian (3p)

- Tổ chức thực hiện:

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động

- Báo cáo sản phẩm: Hs đứng tại chỗ trình bày miệng

- Dự kiến sản phẩm cần đạt:

Đề 1,3 là văn tự sự(vì có từ kể)

Trang 18

Đề 2 không phải là văn tự sự

*Câu hỏi bổ sung:

? Vậy theo em, hai đề 2, thuộc dạng văn gì ?

=> GV căn cứ vào câu trả lời của HS để dẫn vào bài

II Hình thành kiến thức mới(20’)

Hoạt động 1: Thế nào là văn miêu tả

a, Mục tiêu: Học sinh nắm đượckhi nào thì dùng văn miêu

tả, mục đích và yêu cầu khi viết vănn miêu tả.

b, Nhiệm vụ: Học sinh tìm hiểu các tình huống trong SGK

để trả lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Học sinh hoạt động cá nhân và

hoạt động chung cả lớp

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh

giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá…

e, Sản phẩm hoạt động: viết vào vở.

HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trả lời câu hỏi theo yêu cầu

Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 5 phút

- Đọc ví dụ, hoạt động cá nhân hoàn thành yêu cầu

- Tổ chức thực hiện :

+ Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ

khi học sinh gặp khó khăn

- Báo cáo sản phẩm: HS trình bày kết quả sản phẩm trên

máy chiếu vật thể

- Dự kiến sản phẩm cần đạt:

Tình huống 1: Tả con đường và ngôi nhà để người khách

I Thế nào là văn miêu tả (20’)

Tình huống 2: Tả cái áo cụ thể để người bán hàng không

bị lẫn, mất thời gian Tình huống 3: Tả chân dung người lực sĩ

Trang 19

nhận ra, không bị lạc

Tình huống 2: Tả cái áo cụ thể để người bán hàng không bị

lẫn, mất thời gian

Tình huống 3: Tả chân dung người lực sĩ

- GV kết luận: Việc giải quyết được các tình huống trên

chính là các em đã dùng văn miêu tả Vậy khi nào thì dùng

văn miêu tả,

Bài tập 2

*GV chuyển giao nhiệm vụ.

Đọc yêu cầu BT 2(SGK) trong văn bản “Bài học … “ Em

hãy chỉ ra 2 đoạn văn miêu tả Dế Mèn và Dế Choắt rất sinh

động

? Hai đoạn văn ấy có giúp em hình dung được đặc điểm nổi

bật của hai chú dế không?

? Những chi tiết nào giúp em hình dung được điều đó?

- Báo cáo sản phẩm:

+ Chiếu bài của nhóm lên máy chiếu vật thể

+ Đại diện nhóm lên trình bày

+ đoạn văn miêu tả DM:”Bởi tôi ăn uống vuốt râu”

+ Đoạn miêu tả DChoắt: “Cái chàng DC như hang tôi”

+ Hai đoạn văn trên giúp em hình dung ra được ngoại hình

của DM và DC

-DM: khoẻ mạnh, đẹp trai, cường tráng

-DC: gầy gò ốm yếu

+ Những chi tiết giúp em hình dung ra ngoại hình của DM

là: Đôi càng mẫm bóng.; Những cái vuốt…cứng dần, nhọn

hoắt ; Đôi cánh…ngắn hủn hoẳn…; …rung rinh một màu

=> với các tình huống trên,

để giải quyết, người ta phải dùng văn miêu tả khi cần táihiện hoặc giới thiệuvới ai đó

về một sự vật, con người, sự việc mà người được giới thiệu chưa nhận ra, chưa trông thấy, chưa hình dung được

Trang 20

nâu bóng mỡ…; Hai cái răng đen nhánh…

+ Những chi tiết giúp em hình dung ra ngoại hình của DC

là:

Người gầy gò, dài lêu nghêu như gã nghiện thuốc phiện

Cánh ngắn của…như người cởi trần mặc áo gi lê Đôi càng

bè bè…

Mặt mũi ngẩn ngẩn, ngơ ngơ…

? Từ việc tìm hiểu hai bài tập trên em hãy cho biết dùng

văn miêu tả nhằm mục đích gì? Do đâu mà tác giả lại miêu

tả được hai chàng dế sinh động như vậy?

* Dự kiến phương án trả lời:

- Mục đích miêu tả:giúp người đọc hình dung ra những đặc

điểm, tính chất nổi bật của một sự việc, sự vật, con

người, làm cho những cái đó như hiện ra trước mắt người

đọc

-Cách thức miêu tả: là dùng năng lực quan sát

?Vậy theo em, thế nào là văn miêu tả ?

Hs khái quát

* Quay lại phần khởi động

? Em hãy cho biết đề 2 thuộc thể loại văn gì?

-Văn miêu tả

- Mục đích miêu tả:giúp

người đọc hình dung ranhững đặc điểm, tính chấtnổi bật của một sự việc, sựvật, con người, làm chonhững cái đó như hiện ratrước mắt người đọc

-Cách thức miêu tả: là dùng

năng lực quan sát

III Hoạt động luyện tập

a, Mục tiêu: - Kiến thức: Học sinh vận dụng kiến thức lý

thuyết để củng cố làm bài tập

b, Nhiệm vụ: - Thực hiện hoàn thiện các bài tập trong sách

giáo khoa.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động nhóm bàn bài tập 1,

hoạt động cặp đôi bài tập 2,

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh

giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá…

1.Bài tập 1

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Hãy đọc các đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi

?Mỗi đoạn văn trên tái hiện lại điều gì Em hãy chỉ ra

II Bài tập(15’)

1 Bài tập 1: Đọc đoạn văn

và trả lời các câu hỏi

*Đoạn 1:

- Đặc tả chú Dế Mèn vào độtuổi “thanh niên cường tráng”

- Đặc điểm nổi bật: To, khoẻ, mạnh mẽ

Trang 21

nhưngc đặc điểm nổi bật của sự vật, con người và quang

cảnh đã được miêu tả trong ba đoạn văn , thơ trên?

+ 1 HS lên trình bày sp trên máy chiếu vật thể

Đoạn 1:

- Đặc tả chú Dế Mèn vào độ tuổi “thanh niên cường tráng”

- Đặc điểm nổi bật: To, khoẻ, mạnh mẽ

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

a Nếu phải viết 1 đoạn văn miêu tả cảnh mùa đông thì em

sẽ nêu lên những đặc điểm nổi bật nào?

b Khuôn mặt mẹ luôn hiện lên trong tâm trí em, Nếu tả

khuôn mặt mẹ em sẽ chú ý đặc điểm nổi bật nào?

ven ao, hồ ngập nước sau mưa

- Đặc điểm nổi bật: 1 thế giới động vật sinh động, ồn

ào, huyên náo

- Đêm dài, ngày ngắn

- Bầu trời âm u, như thấp xuống, ít thấy trăng sao, nhiều mây và sương mù

- Cây cối: Trơ trụi khẳng khiu

- Nhiều hoa đào, hoa mận…

b Nêu một vài đặc điểm khuôn mặt mẹ

- Sáng, đẹp

- Hiền hậu và nghiêm nghị

- Vui vẻ lo âu, trăn trở

Trang 22

khi học sinh gặp khó khăn.

+ 1 HS lên trình bày sp trên máy chiếu vật thể

a Đặc điểm nổi bật của mùa đông:

- Lạnh lẽo, ẩm ướt: Gió bấc mưa phùn

- Đêm dài, ngày ngắn

- Bầu trời âm u, như thấp xuống, ít thấy trăng sao, nhiều

mây và sương mù

- Cây cối: Trơ trụi khẳng khiu

- Nhiều hoa đào, hoa mận…

b Nêu một vài đặc điểm khuôn mặt mẹ

- Sáng, đẹp

- Hiền hậu và nghiêm nghị

- Vui vẻ lo âu, trăn trở

IV Hoạt động vận dụng.(5’)

a, Mục tiêu: - Kiến thức: Biết viết một đoạn văn miêu tả

b, Nhiệm vụ: - Thực hiện nhiệm vụ học tập theo yêu cầu của giáo viên.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động cá nhân.

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá…

- Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Viết đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) miêu tả khuôn mặt mẹ dựa vào phần b câu 2

- Báo cáo sản phẩm: HS lên bảng trình bày kết quả sản phẩm của mình

- Dự kiến sản phẩm cần đạt: Học sinh viết đoạn văn (Đảm bảo yêu cầu về hình thức, nộidung)

- Đánh giá sản phẩm:

Trang 23

+ Học sinh nhận xét phần viết đoạn văn của bạn: Hình thức, nội dung

+ Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

a, Mục tiêu: Hình thành cho học sinh năng lực tự học

b, Nhiệm vụ: - Thực hiện nhiệm vụ học tập của giáo viên giao

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động cá nhân

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau, GV nhận xét,đánh giá…

e, Sản phẩm hoạt động: viết vào vở

Yêu cầu này các em sẽ thực hiện ở nhà, sau khi tìm được thêm một số đoạn văn, bàivăn miêu tả em hãy trao đổi với những người bạn gần nhà với em

Để sưu tầm được thêm một số đoạn văn miêu tả các em có thể tìm trong tài liệutham khảo, mạng internet…

Bài „ Bài học đường đời đầu tiên; sông nước Cà Mau”

- Đánh giá sản phẩm: tiết học sau, kiểm tra xác xuất khoảng 5 sản phẩm

* Rút kinh nghiệm Ngày 10 tháng 1 năm 2021

Trang 24

CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP: PHÉP SO SÁNH TRONG VĂN MIÊU TẢ

2 Năng lực:

+ Năng lực chung: Tự học, giao tiếp, sáng tạo.

+ Năng lực chuyên biệt: đọc - hiểu văn bản, phân tích chi tiết, hình ảnh, nhận xét nghệthuật, cảm thụ tác phẩm văn học

Qua bài học, HS biết:

a Đọc hiểu:

- Nêu được ấn tượng chung về văn bản

- Nhận biết được câu chuyện và tóm tắt một cách ngắn gọn

- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện quan ngôn ngữ văn bản

- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của nhân vật thể hiện qua hình dáng, cử chỉ,hành động của nhân vật

- Nhận biết được vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người vùng đất phương Nam

- Nhận biết được nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận dụng

- Hiểu biết bước đầu về văn miểu tả

- Nhận biết được điểm giống và khác nhau giữa hai nhân vật trong hai văn bản

- Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử cuả cá nhân do văn bản đã đọc gợi ra

Trang 25

- Trỡnh bày được ý kiến cỏ nhõn về cỏc vấn đề phỏt sinh trong quỏ trỡnh học tập

- Biết tham gia thảo luận nhúm nhỏ về một vấn đề cần cú giải phỏp thống nhất, biết đặt cõu hỏi và trả lời, biết nờu một vài đề xuất dựa trờn cỏc ý tưởng được trỡnh bày trong quỏtrỡnh thảo luận

- Nghe túm tắt được nội dung thuyết trỡnh của người khỏc và nhận biết được tớnh hấp dẫn của bài trỡnh bày; chỉ ra được những hạn chế (nếu cú) của bài

II PHƯƠNG TIỆN VÀ HèNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Phương tiện dạy học:

- HS thuyết trỡnh, giới thiệu, trao đổi thảo luận

III TIẾN TRèNH DẠY HỌC

2.Kĩ năng: Rốn luyện kĩ năng phõn tớch cảm thụ những nột đặc sắc của một đoạn văn miờu tả với ngụn ngữ bỡnh dị và phong phỳ đậm màu sắc Nam Bộ

3.Thỏi độ: Giỏo dục lũng yờu mến những con người lao động ở mọi miền của tổ quốc ,tỡnh yờu đối với thiờn nhiờn hựng vĩ , ổn định tổ chức lớp

4 Năng lực:

- Năng chung: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tỏc thảo luận nhúm, năng lực sỏng tạo,

Trang 26

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng ngôn ngữ, , thưởng thức văn học và cảm thụ thẩm mĩ,năng lực đọc hiểu,

II.Chuẩn bị.

1.Giáo viên

-Soạn kế hoạch dạy học,

2 Học sinh:

A.Hoạt động khởi động.(2’)

a.Mục tiêu:Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho hs

b, Nhiệm vụ: Học sinh quan sát tranh

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

d, Tiến trình hoạt động:

Gv cho hs xem chân dung nhà văn Đoàn Giỏi và giới thiệu Đây là chân dung nhà văn Đoàn Giỏi Nhà văn này sẽ rất lạ đối với các em chưa một lần nghe nhưng cũng rất quennếu các em đã xem bộ phim Đất phương Nam Đoàn Giỏi là người ntn, mối liên quan giữa ông và đất rừng phương Nam ra sao chúng ta cùng tìm hiểu qua văn bản Sông nước

Cà Mau

B Hoạt động hình thành kiến thức mới.(35’)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Hđ1 Giới thiệu chung

a, Mục tiêu: Học sinh nắm được những nét khái quát chung

về tác giả và văn bản

b, Nhiệm vụ: Học sinh tìm hiểu phần chú thích trong SGK để

trả lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Học sinh hoạt động cá nhân và

hoạt động chung cả lớp d, d,Phương án kiểm tra, đánh giá:

HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh

giá…

e, Sản phẩm hoạt động: câu trả lời của hs.

? Nêu những hiểu biết của em về tác giả và văn bản

I, Giới thiệu chung(8’)

1 Tác giả

ĐGiỏi (1925-1989) quêTiền Giang

Trang 27

? Nờu xuất sứ của văn bản

HS thực hiện nhiệm vụ cỏ nhõn trả lời cõu hỏi theo yờu cầu

Sản phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 3 phỳt

- Đọc phần chỳ thớch SGK-20, hoạt động cỏ nhõn hoàn thành

yờu cầu

- Tổ chức thực hiện :

+ Giỏo viờn quan sỏt, theo dừi học sinh hoạt động, giỳp đỡ khi

học sinh gặp khú khăn

- Bỏo cỏo sản phẩm: HS trỡnh bày kết quả sản phẩm trờn mỏy

chiếu vật thể

+ ĐGiỏi (1925-1989) quờ Tiền Giang

+ Văn bản trớch từ tập truiyện Đất rừng phương nam( 1957)

- Đỏnh giỏ sản phẩm:

+ Cỏc học sinh khỏc quan sỏt, nhận xột, bổ sung

+ Giỏo viờn đỏnh giỏ, nhận xột, chốt KT

* Nhà văn cũn cú cỏc bỳt danh: Nhuyến hoài, nguyễn Phỳ Lễ,

Huyền Tư Trong những a năm cụng tỏc trong nghành an

ninh làm cụng tỏc thụng tin, văn nghệ Tập kết ra bắc, từ năm

1955 ụng chuyển sang lkàm cụng tỏc sỏng tỏc và biờn tập sỏch

bỏo ễng là uỷ viờn Ban chấp hành Hội Nhà văn VN cỏc khoỏ

I II, III ễng đó cho xuất bản nhiều tỏc phẩm: Khớ hựng đất

nước, Chiến sữ thỏp mười, - Sông nớc Cà Mau là đoạn trích

từ chơng 18 trong chuyện “ Đất rừng phơng Nam” của nhà

văn Đoàn Giỏi Qua câu chuyện lu lạc của một thiếu niên vào

rừng U Minh trong thời kì kháng chiến chông Pháp, tác giả

đã đa ngời đọc đến với cảnh thiên nhiên hoang dã mà rất

phong phú độc đáo Để thấy đợc NT miêu tả và sự phong

phú độc đáo của thiên nhiên sông nớc Cà Mau chúng ta tìm

hiểu Bài .

2 Văn bản

Văn bản trớch từ tập truyện Đất rừng phương nam( 1957)

GV hớng dẫn đọc mẫu

+ Đọc giọng hăm hở khi liệt kê, giới thiệu tên…)

+ Đoạn đầu đọc chậm, giọng miên man, đều đều cùng về

sau đọc càng nhanh, vui, linh hoạt)

* Đọc- hiểu văn bản

Trang 28

GV đọc mẫu một đoạn , cho học sinh đọc tiếp và nhận xột

giọng đọc của bạn

GV hớng dẫn HS tìm hiểu các chú thích SGK

? Đại ý của đoạn trích?

-Dự kiến sản phẩm: Mở ra khung cảnh thiên nhiên hoang dã,

rộng lớn, đáng yêu và nhịp sống trù phú trên sông nớc của con

ngời ở vùng đất cực nam của tổ quốc

? Phương thức biểu đạt chớnh của văn bản là gỡ

*Đoạn trích tả cảnh thiên nhiên kết hợp với thuyết minh – giới

thiệu

? Văn bản miờu tả cảnh gỡ

-Dự kiến sản phẩm: Cảnh quan sụng nước vựng Cà Mau ở

cực nam tổ quốc

? Đoạn trích đợc kể theo ngôi thứ mấy? Nhân vật chính là

ai? Tác dụng của ngôi kể này?

Dự kiến sản phẩm; Kể theo ngôi kể thứ nhất, nhân vật

chính là Bé An đồng thời chính là ngời kể chuyện (Tác

giả) Kể những điều mắt thấy tai nghe và ấn tợng của cậu

bé 13-14 tuổi lu lạc ngồi trên thuyền trên đờng đi tìm gia

đình

? Điểm nhìn và quan sát của ngời kể chuyện là ở đâu?

Dự kiến sản phẩm ;(Trên con thuyền xuôi theo các kênh rạch

vùng Cà Mau…)

- Phương thức: Miờutả

? Văn bản có thể chia thành mấy phần, nờu giới hạn và ý của

từng phần?

Dự kiến sản phẩm: * Bố cục: Chia 3 phần.

- Phần 1: Khái quát cảnh sông nớc Cà Mau

- Phần 2: Cảnh kênh rạch sông nớc Cà Mau và dòng sông

Năm Căn rộng lớn

- Phần 3: Cảnh chợ Năm Căn

* Bố cục:

? Quan sỏt phần đầu, cho biết những hỡnh ảnh và õm thanh

nào của thiờn nhiờn gợi cho con người nhiều ấn tượng Khi đi

qua nơi đõy?

- Hỡnh thức hoạt động:

+ Hoạt động cặp đụi

II Tìm hiểu văn bản(20’)

1 ấn t ợng chung về cảnh sông n ớc Cà Mau:

Trang 29

+Thời gian: 5p

+ Sản phẩm: viết vào vở

- Tổ chức thực hiện :

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ khi

+ Sông ngòi, kênh rạch chi chít nh mạng nhện

+ Trời, nước, cây toàn 1 sắc xanh

Âm thanh : Tiếng sóng biển rì rào bất tận ru ngủ thính giác

- NT : So sánh, liệt kê, điệp từ

- Ấn tượng về 1 không gian rộng lớn với nhiều sông ngòi, cây

cối Phủ kín màu xanh

Một thiên nhiên nguyên sơ bí ẩn và hấp dẫn

- NT : So sánh, liệt kê,điệp từ

- Ấn tượng về 1 khônggian rộng lớn với nhiềusông ngòi, cây cối Phủkín màu xanh

-> Một thiên nhiênnguyên sơ bí ẩn và hấpdẫn

* chuyển giao nhiệm vụ

? Trong đoạn văn tả cảnh sông ngòi, kênh rạch Cà Mau, t/g

làm nổi bật nét nào của cảnh?

2 C¶nh kªnh r¹ch s«ng ngßi vïng cµ Mau:

Trang 30

? Đâu là những biểu hiện cụ thể làm nên sự độc đáo của tên

sông, tên đất xứ sở này?

- Giải thích cách đặt tên sông, tên đất

- Độc đáo trong dòng chảy Năm Căn

- Độc đáo trong rừng đơước

+ những biểu hiện cụ thể làm nên sự độc đáo của tên sông, tên

đất xứ sở này:

- Cứ theo đặc điểm riêng của nó mà gọi thành tên:

rạch Mái Giầm (nhiều cây, Mái giầm), kênh Bọ Mắt (có nhiều

Bọ Mắt), kênh Ba khía (nhiều con ba khía), Năm căn (Nhà

năm gian)

* Tác giả đặt tên cho các vùng đất, con sông không phải bằng

các danh từ mĩ lệ, mà cứ theo đặc điểm riêng của nó mà gọi

thành tên

+ nhận xét về cách đặt tên này:

- Dân dã, mộc mạc, theo lối dân gian

+ Những địa danh đó gợi ra đặc điểm về thiên nhiên và cuộc

sống Cà Mau:

Thiên nhiên đa dạng phong phú, hoang sơ, gắn bó với cuộc

sống lao động của con người

- Đánh giá sản phẩm:

Thiên nhiên đa dạng phong phú, hoang sơ, gắn bó với cuộc sống lao động của con người

Trang 31

? ở đoạn văn tiếp theo, t/g T2 tái hiện con sông Năm Căn và

rừng đước Em hãy tìm những chi tiết nổi bật?

* Hình ảnh:

- Dòng sông : Mênh mông, nước ầm ầm cá bơi hàng đàn

đen truĩ rộng hơn ngàn thước

- Rừng đước: cao ngất nhơ 2 dãy trường thành, mọc dài theo

bãi, ngọn = tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia

? Theo em, cách tả ở đây có gì độc đáo? TD của cách tả này?

- Tả trực tiếp = thị giác, thính giác

- Dùng NT so sánh

- Dùng nhiều tính từ miêu tả

- Ngôn ngữ từ láy tượng hình, tượng thanh

->Cảnh hiện lên sinh động, người đọc dễ hình dung

? Đoạn văn tả sông và rừng đước Năm Căn tạo nên một thiên

nhiên ntn trong tưởng tượng của em?

Vẻ đẹp hùng vĩ nên thơ, trù phú đầy sức sống

* Chuyển tiếp: Đó chỉ mới là hoạt động, vẻ đẹp của thiên

nhiên, còn vè đẹp của con người nơi đất mũi ra sao ta cùng

tìm hiểu cảnh sinh hoạt của họ ở chợ Năm Căn

Hs quan sát hình minh họa sgk.

? Đây là cảnh nào trong VB?

? Nhìn bức ảnh, em thấy chợ Năm Căn có gì khác biệt với

Trang 32

? Quan sát đoạn 3 : Cho biết chợ Năm Căn được giới thiệu

qua câu văn nào? T/g đã nghe và nhìn thấy những gì?

+ GV quan sát hoạt động của học sinh, giúp đỡ HS nếu cần

hoặc đôn đốc, nhắc nhở khuyến khích các em

- Báo cáo sản phẩm:

+ Những con gái Hoa Kiều

+ Những người Chà Châu Giang

+ Những bà cụ người Miên

- Đánh giá sản phẩm:

? Tác giả sử dụng nghệ thuật gì khi miêu tả chợ Năm Căn?

Em hiểu gì về chợ Năm Căn vùng đất mũi?

So sánh, quan sát tỉ mỉ

-Đông vui, tấp nập, trù phú và độc đáo

? Em học tập được gì từ nghệ thuật tả cảnh của tác giả

? Qua bài văn em cảm nhận được những gì về vùng Cà Mau

So sánh, quan sát tỉ mỉ-Đông vui, tấp nập, trùphú và độc đáo

Trang 33

cực Nam của tổ quốc.

Nghệ thuật tả cảnh của tỏc giả.

NT miêu tả vừa bao quát , vừa cụ thể, chi Tiết

, sinh động Tác giả huy động các giác quan và nhiều điểm

nhìn để quan sát.làm nổi rừ được màu sắc độc đỏo cựng với

sự tấp nập, trự phỳ của chợ Năm Căn

Cảm nhận về vựng Cà Mau cực Nam của tổ quốc.

- ấn tợng chung về cảnh sông nớc Cà Mau

+ Ấn tượng về 1 khụng gian rộng lớn với nhiều sụng ngũi, cõy

cối Phủ kớn màu xanh

->Một thiờn nhiờn nguyờn sơ bớ ẩn và hấp dẫn

- Cảnh kênh rạch sông ngòi vùng cà Mau

+Thiờn nhiờn đa dạng phong phỳ, hoang sơ, gắn bú với cuộc

sống lao động của con người

+ Vẻ đẹp hựng vĩ nờn thơ, trự phỳ đầy sức sống

- Chợ Năm Căn: Đụng vui, tấp nập, trự phỳ và độc đỏo

+ GV quan sỏt hoạt động của học sinh, giỳp đỡ HS nếu cần

hoặc đụn đốc, nhắc nhở khuyến khớch cỏc em

- Bỏo cỏo sản phẩm:

+ Chiếu bài của nhúm lờn mỏy chiếu vật thể

+ Đại diện nhúm lờn trỡnh bày

í nghĩa: đoạn trớch thể hiện được sự am hiểu, tấm lũng gắn

bú của nhà văn ĐGiỏi với thiờn nhiờn và con người vựng đất

Trang 34

+ Giáo viên nhận xét.

?Theo em , bài văn có gì đặc sắc về ngôn ngữ, hình ảnh các

biện pháp nghệ thuật?Những đặc sắc nghệ thật ấy đã góp

ơhần thể hiện những nội dung nào?

+ GV quan sát hoạt động của học sinh, giúp đỡ HS nếu cần

hoặc đôn đốc, nhắc nhở khuyến khích các em

- Báo cáo sản phẩm:

1 Nghệ thuật.

- Miêu tả từ bao quát đến cụ thể

- Lựa chọn từ ngữ gợi hình, chính xác kết hợp với việc sử

dụng các phép tu từ Sử dụng ngôn ngữ địa phương, Kết hợp

miêu tả với thuyết minh

2 Nội dung: MT thiên nhiên vùng sông nước Cà Mau có vẻ

2 Nội dung: MT thiên

nhiên vùng sông nước

Cà Mau có vẻ đẹp rộnglớn, hùng vĩ, đầy sứcsống hoang dã

- Cuộc sống con người

ở chợ Năm Căn tấpnập, trù phú, độc đáo

C Hoạt động luyện tập.(5’)

a, Mục tiêu: - Kiến thức: Học sinh vận dụng kiến thức lý thuyết để củng cố làm bài tập

b, Nhiệm vụ:- Thực hiện hoàn thiện các bài tập trong sách giáo khoa.

c, Phương thức hoạt động:

Hoạt động nhóm bàn bài tập 1, hoạt động cặp đôi bài tập 2,

Trang 35

1.Bài tập 1

Hãy viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về vùng Cà Mau qua bài Sông nước

Viết đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) miêu tả quê hương em?

- Hình thức hoạt động:

+ Hoạt động cá nhân

Trang 36

+ Thời gian: 3p

+ Sản phẩm: viết vào vở ghi

* Tổ chức thực hiện :

- Báo cáo sản phẩm: HS lên bảng trình bày kết quả sản phẩm của mình

- Dự kiến sản phẩm cần đạt: Học sinh viết đoạn văn (Đảm bảo yêu cầu về hình thức, nội

dung)

+ Học sinh nhận xét phần viết đoạn văn của bạn: Hình thức, nội dung

+ Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG (2p)

a, Mục tiêu: Hình thành cho học sinh năng lực tự học

b, Nhiệm vụ: - Thực hiện nhiệm vụ học tập của giáo viên giao.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động cá nhân.

? Sưu tầm những bài văn miêu tả phong cảnh quê hương đất nước VN

Yêu cầu này các em sẽ thực hiện ở nhà, sau khi tìm được thêm một số đoạn văn, bài văn miêu tả em hãy trao đổi với những người bạn gần nhà với em

Để sưu tầm được thêm một số bài văn bài thơ miêu tả các em có thể tìm trong tài liệu tham khảo, mạng internet…

Bài thơ” Quê hương của Tế Hanh”; Câu Tre VN…

- Đánh giá sản phẩm: tiết học sau, kiểm tra xác xuất khoảng 5 sản phẩm.

* Rút kinh nghiệm

Trang 37

1.Kiến thức: Nắm khái niệm, cấu tạo của so sánh

2.Kĩ năng: Kỹ năng nhận diện được phép so sánh

-Nhận biết và phân tích được các kiểu so sánh đã dùng trong văn bản, chỉ ra được tác dụng của các kiểu so sánh đó

3.Thái độ: Giáo dục tình cảm quý trọng tiếng Việt

2 Học sinh:

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 3 phút)

a, Mục tiêu:

Xây dựng tình huống học tập nhằm tạo ra tình huống có vấn đề để học sinhtập giải quyết vấn đề

b, Nhiệm vụ: Học sinh quan tình huống và trả lời câu hỏi.

c, Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

Trang 38

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá, nhận xét…

e, Sản phẩm hoạt động: trả lời miệng.

GV đưa ra BT:

Đen như cột nhà cháy

? Trong câu trên mức độ “đen” được ví như cái gì?

- Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp trong thời gian (3p)

+ Để thực hiện được yêu cầu trên các em cần quan sát kỹ tình huống trên bảng

* Tổ chức thực hiện:

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động

- Báo cáo sản phẩm: Hs đứng tại chỗ trình bày miệng.

*Câu hỏi bổ sung?

? Cách ví von như vậy người ta đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?

=> GV căn cứ vào câu trả lời của HS để dẫn vào bài

B.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI.(35’)

Học sinh hoạt động cá nhân, cặp đôi và hoạt động chung cả lớp

d, Phương án kiểm tra, đánh giá: HS tự đánh giá và đánh giá

Trang 39

? Những tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh trong các câu sau?

a) Trẻ em như búp trên cành

b)….trông hai bên bờ,rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy

trường thành vô tận

? Những sự vật, sự việc nào được so sánh với nhau?

? Dựa vào cơ sở nào để có thể so sánh như vậy?

? So sánh như thế nhằm mục đích gì? (Hãy so sánh với câu

không dùng phép so sánh)

HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trả lời câu hỏi theo yêu cầu Sản

phẩm ghi vào vở, thời gian hoàn thành trong 5 phút

* Tổ chức thực hiện :

học sinh gặp khó khăn

- Báo cáo sản phẩm: HS trình bày kết quả sản phẩm trên máy

chiếu vật thể

+ Những sự vật, sự việc được so sánh với nhau là:

a) “Trẻ em” với “búp trên cành”

b) “rừng đước” với” hai dãy trường thành vô tận”

- Dựa vào sự tương đồng, giống nhau về hình thức, tính chất

giữa các sự vật, sự việc khác

+ Trẻ em non nớt, bé nhỏ, dễ thương, đầy sức trẻ và hi vọng(là

mầm non của đất nước) tương đồng với búp trên cành non tơ,

cây mới nhú(mầm non của cây cối) Đây là sự tương đồng về

tính chất, đó là sự tươi non, đầy sức sống, chan chứa hi vọng

+ Rừng đước (dài,dày,rậm rạp, vững chắc) tương đồng với dãy

trường thành vững chắc, dài vô tận Đây là sự tương đồng về bề

dày, chiều cao, chiều dài (cả về hình thức và tính chất, đó là sự

rộng lớn hùng vĩ)

- Mục đích: Tạo ra hình ảnh mới mẻ cho sự vật, sự việc gợi cảm

giác cụ thể, khả năng diễn đạt phong phú, sing động của tiếng

đ-a “Trẻ em” được sosánh với “búp trêncành”

b “Rừng đước” được

so sánh với “dãy ường thành vô tận”

tr Cơ sở để so sánh:Dựavào sự tương đồng vềhình thức, tính chấtgiữa các sự vật, sự việckhác

- Mục đích: So sánhgiúp cho người đọccảm nhận sự vật mộtcách sâu sắc, cụ thểhơn; làm cho câu văn,câu thơ có tính hìnhảnh và gợi cảm

*Ghi nhớ 1:(SGK- 24)

Trang 40

* GV chuyển giao nhiệm vụ

Đọc vớ dụ sau và trả lời cỏc cõu hỏi sau:

Con mốo vằn vào tranh to hơn cả con hổ nhưng nột mặt lại vụ

cựng dễ mến

? Con mèo đợc so sánh với con gì?

? Hai con vật này có gì giống và khác nhau?

+ Giỏo viờn quan sỏt, theo dừi học sinh hoạt động, giỳp đỡ khi

học sinh gặp khú khăn

- Bỏo cỏo sản phẩm: HS trỡnh bày kết quả sản phẩm trờn mỏy

chiếu vật thể

- Con mèo đợc so sánh với con hổ

- Hai con vật này:

+ Giống nhau về hình thức lông vằn

+ Khác nhau về tính cách: mèo hiền đối lập với hổ dữ

- So sánh ở câu này khác với câu a,b:

*Quay trở lại phần khởi động

VD: đen như cột nhà chỏy đó sử dụng biện phỏp nghệ thuật gỡ?

- So sỏnh

Định dạng
Số trang	287
Dung lượng	1,74 MB