Lê-Nin và phong trào công nhân Nga đầu thế kỷ XX | Lớp 10, Lịch sử - Ôn Luyện

[r]

BÀI 40

LÊ NIN VÀ PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NGA

Đ U TH K XX Ầ Ế Ỷ

A M C TIÊU: Ụ

1 Ki n th c: ế ứ giúp h c sinh nh n th c:ọ ậ ứ

- Đ u th k XX, nh nh ng ho t đ ng tích c c c a V.I.Lênin, Đ ng công nhânầ ế ỷ ờ ữ ạ ộ ự ủ ả

xã h i dân ch Nga đã ra đ i Khác v i các đ ng trong Qu c t th hai, Đ ng c a Lêninộ ủ ờ ớ ả ố ế ứ ả ủ tri t đ đ u tranh vì quy n l i c a giai c p công nhân và nhân dân lao đ ng, tuân th vàệ ể ấ ề ợ ủ ấ ộ ủ

v n d ng nh ng nguyên lí sáng t o c a ch nghĩa Marx, đ u tranh không khoan nhậ ụ ữ ạ ủ ủ ấ ượ ng

v i các khuynh hớ ướng c h i ch nghĩa.ơ ộ ủ

- Cách m ng 1905 – 1907 Nga là cu c cách m ng dân ch t s n ki u m i (doạ ở ộ ạ ủ ư ả ể ớ giai c p vô s n lãnh đ o, gi i quy t nh ng nhi m v c a cu c cách m ng dân ch tấ ả ạ ả ế ữ ệ ụ ủ ộ ạ ủ ư

s n và đ t c s cho vi c chuy n sang cách m ng xã h i ch nghĩa.ả ặ ơ ở ệ ể ạ ộ ủ

2 T t ư ưở ng, tình c m: ả B i dồ ưỡng lòng kính yêu và tôn tr ng nh ng lãnh t c a giaiọ ữ ụ ủ

c p vô s n th gi i – nh ng ngấ ả ế ớ ữ ười đã c ng hi n c cu c đ i và s c l c cho cu c đ uố ế ả ộ ờ ứ ự ộ ấ tranh gi i phóng nhân dân lao đ ng b áp b c trên toàn th gi i.ả ộ ị ứ ế ớ

3 K năng: ỹ Phân bi t s khác nhau gi a các khái ni m: cách m ng dân ch t s n ki uệ ự ữ ệ ạ ủ ư ả ể

cũ, cách m ng dân ch t s n ki u m i, chuyên chính vô s nạ ủ ư ả ể ớ ả

B Đ DÙNG D Y & H C : Ồ Ạ Ọ

1 Giáo viên:

- Giáo trình l ch s th gi i C n đ i, ĐHSP, 2003ị ử ế ớ ậ ạ

- T li u và ti u s c a V.I Leninư ệ ể ử ủ

- Tranh nh v cu c cách m ng 1905 – 1907 Nga.ả ề ộ ạ ở

2 H c sinh: ọ

- Đ c trọ ước SGK, chú ý th tr l i các câu h i trong SGK, s u t p t li u liênử ả ờ ỏ ư ậ ư ệ quan đ n bài gi ng.ế ả

C TI N TRÌNH T CH C D Y VÀ H C Ế Ổ Ứ Ạ Ọ

I n đ nh l p và ki m tra bài cũ: Ổ ị ớ ể

1 Hoàn c nh ra đ i c a Qu c t th hai ?ả ờ ủ ố ế ứ

2 Vì sao Qu c t th hai tan rã ?ố ế ứ

II Gi ng bài m i: ả ớ

1 M bài: ở Sau khi Engels qua đ i, trung tâm phong trào cách m ng th gi i đờ ạ ế ớ ượ c chuy n sang Nga nh nh ng đóng góp tích c c v m t lý lu n và th c ti n c a Lênin,ể ờ ữ ự ề ặ ậ ự ễ ủ

người đã ti n hành cu c đ u tranh không khoan nhế ộ ấ ượng ch ng các trào l u t tố ư ư ưởng cơ

h i ch nghĩa, đ a ch nghĩa Marx ngày càng nh hộ ủ ư ủ ả ưởng sâu r ng trong phong trào côngộ nhân Nga và phong trào công nhân qu c t ố ế

2 Các b ướ c th c hi n bài h c: ự ệ ọ

HO T Đ NG C A TH Y VÀ TRÒ Ạ Ộ Ủ Ầ N I DUNG BÀI Ộ

* Ho t đ ng 1 ạ ộ :

- GV gi i thi u chân dung Lênin năm 1905, đớ ệ ề

ngh HS trình bày s nét v ti u s Lênin trênị ơ ề ể ử

1.Hoat đông b ̣ ̣ ướ c đâu cua Lenin ̀ ̉ trong phong trao công nhân Nga: ̀

a Lênin: Vlađimia Ilich Ukian pố

c s chu n b bài nhà, (ơ ở ẩ ị ở đ i t ố ượ ng h c sinh ọ

trung bình khá)

- GV nêu v n đ :ấ ề

?? Trình bày nh ng ho t đ ng tích c c c a ữ ạ ộ ự ủ

Lê-nin trong vi c hình thành Đ ng vô s n ki u ệ ả ả ể

m i Nga? ớ ở

- HS theo dõi SGK, trình bày các nét chính về

ho t đ ng c a Lê nin đ i v i vi c hình thànhạ ộ ủ ố ớ ệ

Đ ng vô s n ki u m i Ngaả ả ể ớ ở

- GV nh n xét b sung và phân tích thêm:ậ ổ

- 1883, Plekhanov truy n bá ch nghĩa Mác vào ề ủ

n ướ c Nga nh ng ch a đ t k t qu cao Mùa thu ư ư ạ ế ả

năm 1895, Lê-nin th ng nh t các nhóm Mác-xít ố ấ ở

Peterburg thành Liên hi p đ u tranh gi i phóng ệ ấ ả

giai c p công nhân – m m m ng c a Đ ng mác- ấ ầ ố ủ ả

xít.

- Năm 1903, đ i h i Đ ng công nhân xã h i dân ạ ộ ả ộ

ch Nga tri u t p Luân Đôn bàn v c ủ ệ ậ ở ề ươ ng

lĩnh đi u l Đ ng Đa s đ i bi u tán thành ề ệ ả ố ạ ể

đ ườ ng l i cách m ng c a Lênin => Đ ng công ố ạ ủ ả

nhân xã h i dân ch Nga đã b phân li t thành ộ ủ ị ệ

hai nhóm: Bolshevik ( ng h Lenin) và Menshevik ủ ộ

(theo ch nghĩa c h i) ủ ơ ộ

- GV nêu câu h i nh n th c.ỏ ậ ứ

?? Vì sao Đ ng công nhân xã h i dân ch Nga ả ộ ủ

thành l p năm 1903 đ ậ ượ c xem là m t Đ ng vô ộ ả

s n ki u m i? ả ể ớ

- HS theo dõi SGK, suy nghĩ, tr l i.ả ờ

(tri t đ đ u tranh vì quy n l i c a giai c p ệ ể ấ ề ợ ủ ấ

công nhân và nhân dân lao đ ng, tuân th và v n ộ ủ ậ

d ng sáng t o nh ng nguyên lý c b n c a ch ụ ạ ữ ơ ả ủ ủ

nghĩa Mác, ch ng các khuynh h ố ướ ng c a ch ủ ủ

nghĩa c h i…) ơ ộ

* Ho t đ ng 2: ạ ộ

- GV đ ngh HS đ c đo n ch nh trong SGK,ề ị ọ ạ ữ ỏ

nói v vi c Lê-nin vi t hàng lo t tác ph m phêề ệ ế ạ ẩ

phán quan đi m c a ch nghĩa c h i, kh ngể ủ ủ ơ ộ ẳ

đ nh vai trò c a giai c p công nhân và Đ ng ti nị ủ ấ ả ề

phong c a giai c p này HS t ghi bài.ủ ấ ự

* Ho t đ ng 3 : ạ ộ

- GV nêu câu h i nh n th cỏ ậ ứ :

?? Trên c s ki n th c SGK, nêu vai trò c a ơ ở ế ứ ủ

Lênin đ i v i phong trào công nhân Nga và ố ớ

sinh ngày 22/4/1870 trong gia đình trí

th c ti n b ứ ế ộ -Mùa thu năm 1895 lê Nin th ngố

nh t các nhóm Mác xít Pêtécbua ấ ở -Năm 1900 xu t b n báo tia l a,ấ ả ử

nh m truy n bá ch nghĩa Mác vàoằ ề ủ ptCN Nga

b Lênin trong phong trao công ̀ nhân Nga:

-Năm 1903 t i Đ i h i Đ ng CNXHạ ạ ộ ả Nga được tri u t p Luân Đôn,ệ ậ ở

dướ ựi s ch trì c a Lê Nin , bàn vủ ủ ề

cương lĩnh đi u l Đ ng (n i b lúcề ệ ả ộ ộ này chia làm 2 phái B&M)

-Đ u tkXX các phái c h i trongầ ơ ộ

qu c t hai, ng h chính ph t s nố ế ủ ộ ủ ư ả , ng h chi n tranh.ủ ộ ế

-Đ ng Bônsêvích do Lê Nin lãnh đ oả ạ ,cương quy t ch ng chi n tranh đế ố ế ế

qu c, trung thành v i s nghi p vôố ớ ự ệ

s n.ả

2 Cách m ng 1905-1907 Nga: ạ ở

a Tình hình n ướ c Nga tr ướ c cách

m ng: ạ +Kinh tế: KT t b n phátư ả tri n,xu t hi n các công ty đ cể ấ ệ ộ quy n.ề

+Chính trị:- Ch đ Nga Hoàng kìmế ộ hãm KTpt ,bóp ngh t t do dân ch ẹ ự ủ -B i tr n trong chi n tranh Nga-ạ ậ ế

Nh t, làm mâu thu n xã h i gay g tậ ẫ ộ ắ

d n đ n bùng n cu c chi n tranh.ẫ ế ổ ộ ế

b Cách m ng bùng n : ạ ổ

-Ngày 9/1/1905 có 14 v n công nhânạ Pêtecbua bi u tình tr c cung

đi n mùa Đông đ đ a đ n th nhệ ể ư ơ ỉ

c u, nh ng b Nga Hoàng cho quânầ ư ị đàn áp dã man (Ngày ch nh t đ mủ ậ ẫ

m u)ắ -Đ ng CNXHDC Nga thông quaả

lu n cậ ương cách m ng c a Lêạ ủ Nin,lãnh đ o CMDCTS đánh đạ ổ

phong trào cách m ng th gi i ? ạ ế ớ

- HS tr l i, GV ch t ýả ờ ố

* Ho t đ ng 4: ạ ộ GV nêu v n đ :ấ ề

?? Hãy nêu và phân tích nguyên nhân d n đ n ẫ ế

cách m ng Nga 1905 – 1907? ạ

- GV hướng d n HS đ c SGK, nêu nguyên nhânẫ ọ

cu c cách m ng 1905 – 1907 ộ ạ

- GV phân tích và ch t ý cho HS n m bài:ố ắ

+ Kinh t : Đ u th k XX, kinh t cơng th ế ầ ế ỉ ế ươ ng

nghi p Nga phát tri n, các cơng ty đ c quy n ệ ở ể ộ ề

xu t hi n, đ i ngũ cơng nhân đơng đ o ấ ệ ộ ả

+ Chính tr : Ch đ chuyên ch phong ki n Nga ị ế ộ ế ế

hồng kìm hãm s phát tri n kinh t , bĩp ngh t ự ể ế ẹ

m i quy n t do dân ch => nhân dân lao đ ng ọ ề ự ủ ộ

c c c, b t mãn ơ ự ấ

+ Xã h i : mâu thu n sâu s c do: ộ ẫ ắ

- Kh ng ho ng kinh t 1900 - 1901 ủ ả ế

- Th t b i trong chi n tranh Nga – Nh t 1904 – ấ ạ ế ậ

1905

=> Cách m ng bùng nạ ổ

* Ho t đ ng 5: ạ ộ

- GV s d ng tranh nh (Cung đi n Mùa đơng,ử ụ ả ệ

Cu c bi u tình ngày 09.01.1905), trình bày nh ngộ ể ữ

nét chính v di n bi n:ề ễ ế Ngày 09.01.1905, 14 v n ạ

cơng nhân Petersburg và gia đình bi u tình hồ ể

bình tr ướ c Cung đi n Mùa đơng th nh c u Nga ệ ỉ ầ

hồng c i thi n đ i s ng Đáp l i l i kh n c u ả ệ ờ ố ạ ờ ẩ ầ

hịa bình c a cơng nhân, Nga hồng đã s d ng ủ ử ụ

đ i bác đàn áp đ m máu Lịng tin c a nhân dân ạ ẫ ủ

vào Nga hồng b tiêu tan, h n i d y d ng ị ọ ổ ậ ự

chi n lũy, chu n b chi n đ u v i kh u hi u: ế ẩ ị ế ấ ớ ẩ ệ

“đ đ o ch đ Nga hồng” ả ả ế ộ , các xơ vi t đ i ế ạ

bi u cơng nhân thành l p ể ậ

- GV đ ngh HS đ c đo n ch nh mơ t di nề ị ọ ạ ữ ỏ ả ễ

bi n trong SGK, tịm t t di n bi n cho HS n mế ắ ễ ế ắ

bài

* Ho t đ ng 6: ạ ộ GV nêu v n đ :ấ ề

?? Th nào là cu c cách m ng dân ch t s n ế ộ ạ ủ ư ả

ki u m i? L p b ng so sánh cách m ng dân ể ớ ậ ả ạ

ch t s n ki u m i và ki u cũ ủ ư ả ể ớ ể (v lãnh đ o,ề ạ

đ ng l c, nhi m v , m c tiêu)ộ ự ệ ụ ụ

- CM dân ch t s n ki u m i: cách m ng t ủ ư ả ể ớ ạ ư

s n dân ch , nh ng do giai c p vơ s n lãnh ả ủ ư ấ ả

phong ki n r i ti n lên CMXHCN.ế ồ ế -T tháng 4-11/1905 pt cách m ngừ ạ lên cao cácxơ vi t đế ược thành l p.ậ -Tháng 12/1905 t i Matxc va kh iạ ơ ở nghĩa vũ trang kéo dài hai tu n lầ ễ

nh ng cu i cùng th t b i.ư ố ấ ạ -Đ n 1907 cách m ng ch m d t.ế ạ ấ ứ

+Tính ch t ấ : Đây là cu c cách m ngộ ạ DCTS ki u m i Nga.ể ớ ở

+Ý nghĩa: - Giáng m t đồn m nhộ ạ vào phong ki n.ế

-Aûnh hưởng đ n phong trào đ uế ấ tranh dân ch các nủ ở ước đ qu c.ế ố -Th c t nh nhân dân phứ ỉ ương Đơng

đ u tranh gi i phong áp b c.ấ ả ứ

I V I Lênin và cu c đ u tranhộ ấ

ch ng ch nghĩa c h i ố ủ ơ ộ

đ o trong th i kì đ qu c ch nghĩa ạ ờ ế ố ủ

– GV phân tích thêm v ý nghĩa cu c cách m ngề ộ ạ

Nga 1905 – 1907: Đ l i nhi u bài h c kinh ể ạ ề ọ

nghi m v t ng bãi công chính tr , kh i nghĩa vũ ệ ề ổ ị ở

trang, thành l p Xô vi t; kh ng đ nh s lãnh đ o ậ ế ẳ ị ự ạ

c a đ ng vô s n là nhân t quy t đ nh th ng l i ủ ả ả ố ế ị ắ ợ

c a cách m ng ủ ạ

** K t lu n: ế ậ Các ho t đ ng ch ng ch nghĩa c h i và truy n bá t tạ ộ ố ủ ơ ộ ề ư ưởng cách m ngạ

c a Lênin đã đ t ti n đ cho cách m ng Nga 1905 – 1907 Nh ch trủ ặ ề ề ạ ờ ủ ương : “Bi nế chi n tranh đ qu c thành n i chi n cách m ng” c a ông, giai c p công nhân và nhânế ế ố ộ ế ạ ủ ấ dân lao đ ng nga đã giành th ng l i to l n trong cu c cách m ng tháng Mộ ắ ợ ớ ộ ạ ười năm 1917

III C ng c bài: ủ ố

1 Vai trò c a Lênin đ i v i phong trào công nhân Nga và phong trào cách m ng thủ ố ớ ạ ế

gi i?ớ

2 Tính ch t và ý nghĩa l ch s c a cách m ng Nga 1905 – 1907 ấ ị ử ủ ạ

IV Ôn t p và chu n b bài: ậ ẩ ị

- H c hai câu h i trong sách giáo khoa, trang 189.ọ ỏ

- Ôn t p chu n b thi h c kỳ II.ậ ẩ ị ọ