[r]
Trang 1- Bài 25
TRI U NGUY N (N a đ u th k XIX) Ề Ễ ử ầ ế ỷ
A M C TIÊU: Ụ
1 Ki n th c: ế ứ Giúp h c sinh hi u :ọ ể
- Tình hình chung v các m t chính tr , kinh t , văn hóa nề ặ ị ế ở ước ta n a đ u th kử ầ ế ỷ XIX dướ ươi v ng tri u Nguy n, trề ễ ước khi di n ra cu c kháng chi n ch ng th c dânễ ộ ế ố ự Pháp xâm lược
- K th a giai c p th ng tr cũ vào giai đo n mà ch đ phong ki n nế ừ ấ ố ị ạ ế ộ ế ước ta
bước vào giai đo n suy vong, vạ ương tri u Nguy n không t o đề ễ ạ ược đi u ki n đ a đ tề ệ ư ấ
nước bước sang giai đo n phát tri n m i, phù h p v i hoàn c nh chung c a th gi i.ạ ể ớ ợ ớ ả ủ ế ớ
2 T t ư ưở ng, tình c m: ả
- B i dồ ưỡng ý th c vứ ươn lên, đ i m i trong h c t p.ổ ớ ọ ậ
- Giáo d c ý th c quan tâm đ n cu c s ng c a nhân dân, đ t nụ ứ ế ộ ố ủ ấ ước
3 K năng: ỹ
- Rèn luy n k năng phân tích, so sánh, g n s ki n v i th c t c th ệ ỹ ắ ự ệ ớ ự ế ụ ể
B Đ DÙNG D Y & H C : Ồ Ạ Ọ
1 Giáo viên:
- B n đ Vi t Nam th i Minh M ng ( sau c i cách hành chính ).ả ồ ệ ờ ạ ả
_ M t s tranh nh v kinh thành Hu , tranh dân gian Đông H ….ộ ố ả ề ế ồ
2 H c sinh: ọ
- Đ c trọ ước SGK, chú ý th tr l i các câu h i, s u t p t li u liên quan đ n bàiử ả ờ ỏ ư ậ ư ệ ế
gi ng.ả
C TI N TRÌNH T CH C D Y VÀ H C Ế Ổ Ứ Ạ Ọ
I n đ nh l p và ki m tra bài cũ: Ổ ị ớ ể
II Gi ng bài m i: ả ớ
1 M bài: ở Năm 1802, nhà Nguy n thành l p Trong 50 năm th ng tr c a vễ ậ ố ị ủ ương tri uề Nguy n đ u th k XIX, đ t nễ ầ ế ỷ ấ ước ta đã có nhi u thay đ i v kinh t , chính tr , văn hóa.ề ổ ề ế ị
2 Các b ướ c th c hi n bài h c: ự ệ ọ
HO T Đ NG C A TH Y VÀ TRÒ Ạ Ộ Ủ Ầ N I DUNG BÀI Ộ
* Ho t đ ng 1: ạ ộ Toàn l p và cá nhânớ
- GV trình bày s nét v hoàn c nh l ch s thànhơ ề ả ị ử
l p vậ ương tri u Nguy n: ề ễ Tri u Nguy n thành l p ề ễ ậ
(1802) sau g n hai th k n i chi n, đã th ng tr ầ ế ỷ ộ ế ố ị
m t qu c gia th ng nh t, r ng l n nh t trong l ch ộ ố ố ấ ộ ớ ấ ị
s dân t c Hoàn c nh l ch s c th b y gi ử ộ ả ị ử ụ ể ấ ờ
bu c tri u Nguy n v a ph i h i sinh đ t n ộ ề ễ ừ ả ồ ấ ướ c
trên c s phát huy s c s ng dân t c, v a lo đ i ơ ở ứ ố ộ ừ ố
phó v i nh ng b t tr c có th xu t hi n t nh ng ớ ữ ấ ắ ể ấ ệ ừ ữ
n ướ c láng gi ng, nh ng nguy hi m h n v n là ý ề ư ể ơ ẫ
đ can thi p, xâm l ồ ệ ượ ủ c c a các n ướ ư ả c t b n th c ự
1 Xây d ng và c ng c b máy ự ủ ố ộ nhà n ướ c, chính sách ngo i giao ạ
• B i c nh ố ả
- Sau khi đánh b i Tây S n, nămạ ơ
1802 Nguy n Ánh lên ngôi, l yễ ấ niên hi u là Gia Long, thành l pệ ậ tri u Nguy n, đóng đô Phú Xuânề ễ ở (Hu )ế
- Năm 1804, đ i tên nổ ước là Vi tệ Nam
Trang 2dân ph ươ ng Tây, ch y u là th c dân Pháp ủ ế ự
- Sau khi lên ngôi, Gia Long b t tay ngay vào vi cắ ệ
c ng c t ch c b máy nhà nủ ố ổ ứ ộ ước
- GV s d ng “B n đ hành chính Vi t Nam th iử ụ ả ồ ệ ờ
Minh M ng”, xác đ nh cho HS n m s nét v tạ ị ắ ơ ề ổ
ch c hành chính th i Gia Long [ứ ờ g m: tr n B c ồ ấ ắ
Thành (Ninh Bình tr ra B c), tr n Gia Đ nh ở ắ ấ ị
Thành (t Bình Thu n vào Nam) và ph n đ t cai ừ ậ ầ ấ
tr tr c ti p c a Chính quy n trung ị ự ế ủ ề ươ ng (t ừ
Thanh Hóa đ n Bình Thu n ế ậ )].
- GV ti p t c cho h c sinh quan sát b n đ và nêuế ụ ọ ả ồ
nh n xét v cu c c i cách hành chính c a vuaậ ề ộ ả ủ
Minh M ng.ạ
?? V m t tính ch t, b máy nhà n ề ặ ấ ộ ướ c th i ờ
Nguy n có đi m gì khác so v i th i Lê s ? ễ ể ớ ờ ơ
= HS suy nghĩ tr l i, GV ch t ýả ờ ố : Tuy có m t s ộ ố
c i cách v hành chính nh ng nhìn chung B máy ả ề ư ộ
nhà n ướ c th i Nguy n v n là m t b máy nhà ờ ễ ẫ ộ ộ
n ướ c quân ch chuyên ch t p quy n nh th i Lê ủ ế ậ ề ư ơ
s ơ
* Ho t đ ng 2: ạ ộ Toàn l p và cá nhânớ
- GV trình bày khái quát v chính sách ngo i giaoề ạ
th i Nguy n và nêu câu h i nh n th c:ờ ễ ỏ ậ ứ
?? Nêu nh ng đi m tích c c và h n ch trong ữ ể ự ạ ế
chính sách ngo i giao c a tri u Nguy n ? ạ ủ ề ễ
- HS suy nghĩ tr l i, GV ch t ý: ả ờ ố
(- Tích c c: Gi đ ự ữ ượ c quan h thân thi n v i các ệ ệ ớ
n ướ c láng gi ng, đ c bi t là Trung qu c ề ặ ệ ố
- H n ch : Đóng c a, không quan h v i các ạ ế ử ệ ớ
n ướ c ph ươ ng Tây -> không t o đi u ki n cho đ t ạ ề ệ ấ
n ướ ươ c v n lên theo xu th phát tri n c a th i đ i ế ể ủ ờ ạ
=> đ t n ấ ướ c lâm vào tình tr ng l c h u ạ ạ ậ ).
* Ho t đ ng 3: ạ ộ Toàn l p và cá nhânớ
- GV hướng d n HS theo dõi SGK, nêu câu h iẫ ỏ
nh n th c.ậ ứ
?? Nh ng đi m ti n b trong chính sách nông ữ ể ế ộ
nghi p c a tri u Nguy n? ệ ủ ề ễ
- HS theo dõi SGK tr l i, GV b sung ch t ý:ả ờ ổ ố
+ Công tác nông ngih p có nhi u đi m ti n b :ệ ề ể ế ộ
kh n hoang doanh đi n, l p đ n đi n (ẩ ề ậ ồ ề Nhà n ướ c
đ u t công c , gi ng cây tr ng, v t nuôi cho ầ ư ụ ố ộ ậ
nông dân kh n hoang, 3 năm sau m i thu thu theo ẩ ớ ế
ru ng t ộ ư), làm th y l i…ủ ợ
• T ch c b máy nhà n ổ ứ ộ ướ c
- Chia đ t nấ ước làm 3 vùng: B cắ thành, Gia Đ nh Thành và các Tr cị ự Doanh (Trung B ) do tri u đìnhộ ề
tr c ti p qu n lý.ự ế ả
- Năm 1832 Vua Minh M ng c iạ ả cách hành chính, chia nước thành
30 t nh và ph Th a Thiên, đ ngỉ ủ ừ ứ
đ u là T ng đ c ho c Tu n Ph ầ ổ ố ặ ầ ủ
- Tuy n ch n quan l i qua thi c ể ọ ạ ử
- Ban hành Hoàng Tri u Lu t Lề ậ ệ
có 400 đi u (Lu t Gia Long).ề ậ
- Quân đ i độ ượ ổc t ch c qui c ,ứ ủ trang b đ y đ ị ầ ủ
• Ngo i giao ạ
- Thu n ph c nhà Thanh, bu c Làoầ ụ ộ
và CPC thuân ph c.̀ ụ
- V i phớ ương Tây thì đóng c aử
2.Tình hình kinh t và chính sách ế
c a nhà Nguy n ủ ễ
a Nông nghi p ệ
- Ban hành chính sách quân đi nề
nh ng tác d ng không cao.ư ụ
- Khuy n khích khai hoang và xâyế
d ng đê đi u.ự ề
- Trong nhân dân, kinh t ti u nôngế ể
v n đẫ ược duy trì
=> Nhà Nguy n đã có nh ng bi nễ ữ ệ
Trang 3+ K t qu : nông nghi p có đi u ki n phát tri n,ế ả ệ ề ệ ể
nhi u vùng đ t m i thành l p: huy n Kim S nề ấ ớ ậ ệ ơ
(Ninh Bình), Ti n H i (Thái Bình)…ề ả
+ Tuy nhiên, chính sách quân đi n th i Nguy n soề ờ ễ
v i th i kì trớ ờ ước có nhi u đi m h n ch do sề ể ạ ế ố
ru ng công còn ít.ộ
?? Nh n xét v cu c s ng nông nghi p và tình ậ ề ộ ố ệ
hình nông nghi p th i Nguy n? ệ ờ ễ
- HS suy nghĩ tr l iả ờ
- GV nh n xét, k t lu n: ậ ế ậ Nông nghi p th i ệ ờ
Nguy n đ t nhi u thành t u nh ng v n mang tính ễ ạ ề ự ư ẫ
ch t phong ki n l c h u, không t o đi u ki n cho ấ ế ạ ậ ạ ề ệ
n n kinh t v ề ế ươ n lên theo h ướ ng m i ớ
* Ho t đ ng 4: ạ ộ Toàn l p và cá nhânớ
- GV đ t v n đ và hặ ấ ề ướng d n HS theo dõi SGK,ẫ
tr l i:ả ờ
?? Tình hình phát tri n th công nghi p th i ể ủ ệ ờ
Nguy n có đi m gì khác so v i th i kì tr ễ ể ớ ờ ướ c ?
(D ki n tr l i: ự ế ả ờ
- Nhìn chung th công nghi p truy n th ng v n ủ ệ ề ố ẫ
nh tr ư ướ c, xu t hi n m t s ngh m i: in tranh ấ ệ ộ ố ề ớ
dân gian
- Th công nghi p nhà n ủ ệ ướ c có b ướ c phát tri n, ể
quy mô l n, ti p c n v i kĩ thu t ph ớ ế ậ ớ ậ ươ ng Tây)
- GV cho HS xem m t s tranh Đông H và tàuộ ố ồ
máy h i nơ ước th i Nguy n.ờ ễ
- GV nêu câu h i chuy n ý:ỏ ể
?? Vì sao th công nghi p th i Nguy n không ủ ệ ờ ễ
có đi u ki n phát tri n m nh? ề ệ ể ạ
(D ki n tr l i:ự ế ả ờ do ch đ công t ế ộ ượ ng hà kh c ắ
và chính sách h n ch ngo i th ạ ế ạ ươ ng)
* Ho t đ ng 5: ạ ộ GV trình bày nh ng nét chính vữ ề
tình hình thương nghi p th i Nguy n, nd6u câuệ ờ ễ
h i nh n th c:ỏ ậ ứ
?? Vì sao tri u Nguy n thi hành chính sách h n ề ễ ạ
ch ngo i th ế ạ ươ ng, đ c bi t v i ph ặ ệ ớ ươ ng Tây?
Tác đ ng c a chính sách này đ n s phát tri n ộ ủ ế ự ể
c a đ t n ủ ấ ướ c?
- HS theo dõi SGK và bài gi ng, suy nghĩ tr l i,ả ả ờ
GV nhân xet va chôt y ̣ ́ ̀ ́ ́
pháp phát tri n nông nghi p, nh ngể ệ ư
n n nông nghi p Vi t Nam v nề ệ ệ ẫ
l c h u.ạ ậ
b Th công nghi p ủ ệ :
- Các ngh th công truy n th ngề ủ ề ố
được duy trì và phát tri n.ể
- Th công nghi p nhà nủ ệ ước có qui
mô l n, đ c bi t th Quan xớ ặ ệ ợ ưở ng đóng tàu thu ch y b ng máy h iỷ ạ ằ ơ
nước
c Th ươ ng nghi p ệ
- Phát tri n ch m do thu khoáể ậ ế
n ng.ặ
- Nhà nước n m đ c quy n vắ ộ ề ề ngo i thạ ương, ch buôn bán v i cácỉ ớ
nước trong khu v c, còn v iự ớ
Phương Tây thì dè d t.ặ
=> Các đô th tàn l i d n.ị ụ ầ
3.Tình hình văn hoá giáo d c: ụ
- Giáo d c Nho h cụ ọ đượ ủc c ng c ố
- Tôn giáo: Đ c tôn Nho giáo, h nộ ạ
ch đ o Thiên Chúa.ế ạ
- Văn h c: ọ Ch nôm phát tri n,ữ ể các tác gi tiêu bi u nh Nguy nả ể ư ễ
Du, H Xuân Hồ ương, Bà Huy nệ Thanh Quan…
- S h c ử ọ : Thành l p Qu c sậ ố ử Quán biên so n đạ ược nhi u b sề ộ ử
l n nh L ch Tri u Hi n Chớ ư ị ề ế ươ ng
Lo i Chí, Gia Đ nh thành thôngạ ị chí…
- Ki n trúc ế : Xây d ng kinh đô vàự các lăng t m …ẩ
K t lu n: ế ậ dưới tri u Nguy n,ề ễ chính tr n đ nh nh ng kinh tị ổ ị ư ế không có đi u ki n phát tri n doề ệ ể chính sách đóng c a c a nhà nử ủ ướ c
Trang 4Văn hóa có m t s thành t u m iộ ố ự ớ
nh ng v n th c u.ư ẫ ủ ự
3 K t lu n: ế ậ
III C ng c bài ủ ố
IV Ôn t p và chu n b bài: ậ ẩ ị
- Làm bài t p câu h i trong SGK, trang 129.ậ ỏ
- Đ c trọ ước SGK bài 26 : “Tình hình xã h i n a đ u th k XIX và cu c đ u ộ ử ầ ế ỷ ộ ấ tranh c a nhân dân ủ ”
- S u t p t li u, tranh nh liên quan đ n bài h c m i.ư ậ ư ệ ả ế ọ ớ
D B SUNG & GÓP Ý Ổ
Đ i Ngãi, ngày… /… /2011 ạ