Bài giảng Dinh dưỡng trong điều trị bệnh nhân xơ gan - Ts.Bs. Lưu Ngân Tâm

Bài giảng Dinh dưỡng trong điều trị bệnh nhân xơ gan trình bày các nội dung chính sau: Ảnh hưởng của xơ gan lên dinh dưỡng bệnh nhân, khuyến nghị dinh dưỡng trong điều trị bệnh nhân xơ gan, hướng dẫn áp dụng trong thực hành lâm sàng,... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết của bài giảng.

DINH DƯỠNG TRONG ĐIỀU TRỊ

BỆNH NHÂN XƠ GAN

Ts Bs Lưu Ngân Tâm

Bệnh viện Chợ rẫy

NỘI DUNG

1 Ảnh hưởng của xơ gan lên dinh dưỡng bệnh

nhân

2 Khuyến nghị dinh dưỡng trong điều trị bệnh

nhân xơ gan

3 Hướng dẫn áp dụng trong thực hành lâm sàng

NỘI DUNG

1 Ảnh hưởng của xơ gan lên dinh dưỡng bệnh

nhân

2 Khuyến nghị dinh dưỡng trong điều trị bệnh

nhân xơ gan

3 Hướng dẫn áp dụng trong thực hành lâm sàng

Giảm cung cấp DD

Kém tiêu hóa/hấp thu

Thay đổi chuyển hóa Chế độ

DD sai!

Thiếu hụt DD do giảm cung cấp

dinh dưỡng

• Nghiện rượu

• Mau no

• Chán ăn (buồn nôn, chướng bụng, nôn…)

• Giảm vị giác (thiếu kẽm)

• Khả năng ăn uống do bệnh não gan

Thiếu hụt DD do giảm tiêu hóa và

hấp thu thức ăn

• Thiếu mật

• Tăng áp tĩnh mạch cửa

• Tăng trưởng quá mức hệ vi khuẩn ruột

• Thuốc (lactulose, cholestyramine)

Thay đổi chuyển hóa chất dinh dưỡng

• Tăng oxi hóa acid béo tự do

McCullough AJ et al Sem Liver Dis 1991;11:265; Scolapio JS et al JPEN 2000;24:150

TĂNG TIÊU HAO NĂNG LƯỢNG

• Xảy ra ở 1/3 bệnh nhân xơ gan ổn định

• Xảy ra mạnh mẽ hơn ở bệnh nhân xơ gan:

– Nhiễm khuẩn

– Ascite, nhiễm trùng dịch báng

 TĂNG NHU CẦU NĂNG LƯỢNG

Chuyển hóa chất dinh dưỡng thay đổi

Cung cấp chất dinh dưỡng cho

bệnh nhân xơ gan

• Sử dụng vừa phải chất tinh bột đường hoặcglucose truyền tĩnh mạch

• Tăng nhu cầu đạm  bồi hoàn dị hóa, suy

mòn cơ, tăng tổng hợp protein

• Duy trì lượng béo trừ khi có kém tiêu hóa béo

 Nguồn năng lượng tốt hơn

Lượng đạm trong bệnh não gan

• Kinh điển:

• Hạn chế đạm trong bệnh não gan  ngăn ngừa tăng

NH3  Ngăn ngừa BNG

• Y học chứng cứ:

– Các NC không chứng minh được giả thuyết này

– Giảm cung cấp đạm  suy mòn cơ, giảm protein cơ

thể

Cabral CM et al Low proten diet for HE debunked : Let them eat steak JPEN 2011 Lalama MA et al Nutriton, Fluid, Electrolytes in chronis liver disease Review Clinical liver disease 2014

Nhu cầu năng lượng

Nhu cầu protein

SUY DINH DƯỠNG Nặng trong xơ gan tiến triển

Suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ

biến chứng và tử vong

 Nhiễm khuẩn (viêm phúc mạc, nhiễm trùng tiểu, viêm phổi, nhiễm trùng huyết)

 Giảm tỉ lệ sống còn

 Tăng chi phí điều trị

 Tăng biến chứng, tử vong bệnh nhân ghép gan

Vilstrup H Cirrhosis and bacterial infection 2003 Figueiredo FA et al Transplantation 2000;70:1347 Stephenson G et al Transplantation 2001;72:666

Merli Hepatology 1996 Norman K Z Gastroenterol 2010 Feirra et al Prognosis factors in liver transplantation 2013

NỘI DUNG

1 Ảnh hưởng của xơ gan lên dinh dưỡng bệnh

nhân

2 Khuyến nghị dinh dưỡng trong điều trị bệnh

nhân xơ gan

3 Hướng dẫn áp dụng trong thực hành lâm sàng

KHUYẾN NGHỊ DINH DƯỠNG

• Tất cả bệnh nhân xơ gan cần được đánh giá tình

trạng dinh dưỡng định kỳ hay trong đợt tiến triển

bệnh:

– NRS (Nutrition Risk Screening): sàng lọc nguy cơ DD

bệnh nhân nhập viện

– SGA (Subjective Global Assement): đánh giá tổng thể

TTDD ban đầu cho bn có NRS ≥ 3 điểm

– Máy đo trở kháng điện (khối tế bào, khối protein, dịch

nội bào, ngoại bào và góc pha): Dùng theo dõi sự thay

Amodio P et al Hepatology 2013

KHUYẾN NGHỊ DINH DƯỠNG

• Dinh dưỡng qua đường tiêu hóa:

– Miệng: Cữ ăn phụ (1-3 cữ) là quan trọng, đặc biệt cữ

phụ ban đêm  Tránh hạ ĐH, dị hóa đạm, tăng tổng

hợp protein, chất lượng sống

– Sonde: mũi dạ dày với công thức DD năng lượng cao,

đạm béo, đầy đủ vi chất, khi DD qua đường miệng

không đạt đủ nhu cầu DD

 Công thức giàu BCAA: cải thiện chức năng gan, tăng

albumin/máu, cải thiện lâm sàng BNG, giảm tỉ lệ tái

nhập viện

Swart, et al BMJ 299:1202, 1989 Yamauchi, et al Hep Research 21:199, 2001

Hirsch, et al JPEN 17:119, 1993 Fukushima H, JPEN Parenteral Enteral Nutr 2003

Marchesini G Gastroenterology 2003 Muto Y Clinical Gastroenterology and Hepatology 2005

KHUYẾN NGHỊ DINH DƯỠNG TRONG

ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN XƠ GAN

• Nhu cầu năng lượng:

• 153 bn xơ gan: 5,2% Child A, 56,2% Child B, 38,6% child C

• GĐ BNG (West Haven): 19,6% gđ I, 63,4% gđ

II, 17% gđ III, không có hôn mê gan

• Cung cấp: 30kcal/kg/ngày, 1,2g đạm/kg/ngày

ESPEN Guideline on PN: Hepatology- 2009

Bắt đầu DDTM ngay khi bn có SDD vừa hay nặng màDDTH không đủ nhu cầu DD

DINH DƯỠNG TĨNH MẠCH TRONG

XƠ GAN

NỘI DUNG

1 Ảnh hưởng của xơ gan lên dinh dưỡng bệnh

nhân

2 Khuyến nghị dinh dưỡng trong điều trị bệnh

nhân xơ gan

3 Hướng dẫn áp dụng trong thực hành lâm sàng

Biểu mẫu

đánh giá dinh dưỡng bệnh nhân nhập

viện tại bệnh viện Chợ rẫy

Đo trở kháng điện

Nhu cầu năng lượng và đạm

trong xơ gan

Giá trị dinh dưỡng của một bữa ăn

500 kcal 25g đạm

Bổ sung dinh dưỡng (cữ phụ)

• Đậm độ năng lượng: 1ml= 1kcal

Bổ sung dinh dưỡng (cữ phụ)

• Đậm độ năng lượng: 1ml= 1kcal

Giá trị dinh dưỡng của dịch truyền TM