Bài giảng Luật lao động - Bài 7: Quản lí nhà nước về lao động giúp sinh viên xác định và phân tích được khái niệm, đặc điểm của quản lí nhà nước về lao động; nội dung và biện pháp quản lí nhà nước về lao động, đưa ra được nhận xét cá nhân về thực trạng quản lí nhà nước về lao động hiện nay ở Việt Nam; phân tích được các dấu hiệu của vi phạm pháp luật lao động, phân biệt được vi phạm hành chính với vi phạm hình sự trong lĩnh vực lao động...
Trang 1GIỚI THIỆU MÔN HỌC
LUẬT LAO ĐỘNG
Giảng viên: PGS.TS Lê Thị Châu
Trang 2BÀI 7 QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC
VỀ LAO ĐỘNG
Giảng viên: PGS.TS Lê Thị Châu
Trang 3MỤC TIÊU BÀI HỌC
• Xác định và phân tích được khái niệm, đặc điểm của
quản lí nhà nước về lao động
• Trình bày được nội dung và biện pháp quản lí nhà
nước về lao động, đưa ra được nhận xét cá nhân về
thực trạng quản lí nhà nước về lao động hiện nay ở
Việt Nam
• Xác định và phân tích được khái niệm, nhiệm vụ,
thẩm quyền của thanh tra nhà nước về lao động;
• Chỉ rõ và phân tích được các dấu hiệu của vi phạm
pháp luật lao động, phân biệt được vi phạm hành
chính với vi phạm hình sự trong lĩnh vực lao động
• Liệt kê được các biện pháp xử phạt và mức xử phạt
hành chính đối với vi phạm pháp luật lao động
Trang 4CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ
• Lí luận Nhà nước và pháp luật;
• Luật Dân sự
Trang 5HƯỚNG DẪN HỌC
• Đọc tài liệu tham khảo
• Thảo luận với giáo viên và các sinh viên khác về những
vấn đề chưa hiểu rõ
• Trả lời các câu hỏi của bài học
• Đọc và tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến pháp
luật lao động
Trang 6CẤU TRÚC NỘI DUNG
Trang 77.1 QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG
7.1.1 Khái niệm,đặc điểm của quản lí nhà nước về lao động
7.1.2 Những nội dung
và biện pháp quản lí nhà nước về lao động
7.1.3 Hệ thống
tổ chức quản lí nhà nước về lao động
Trang 87.1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG
• Quản lí nhà nước về lao động là việc thông qua các cơ quan có thẩm quyền, căn cứvào nội dung quản lí, sử dụng các biện pháp nhất định nhằm tác động vào quan hệlao động để hướng chúng phát triển theo những định hướng mà nhà nước đã đặt ra
Về chủ thể: Thông qua các cơ quan nhà nước cóthẩm quyền
Về bản chất: Mang tính cưỡng chế bắt buộc
Về qui mô: Bao trùm toàn lãnh thổ, trong khi quản lí của cácđơn vị sử dụng lao động chỉ được thực hiện trong phạm vidoanh nghiệp
Về công cụ quản lí nhà nước về lao động: Nhà nước sửdụng một công cụ đặc biệt là pháp luật
Về mục đích: Quản lí nhà nước về lao động là nhằm tạo môitrường pháp lí ổn định cho các quan hệ lao động
Đặc điểm
của hoạt
động quản
lí nhà nước
Trang 97.1.2 NHỮNG NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG
Được quy định tại Điều 235 Bộ luật Lao động 2012:
• Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về lao động;
• Theo dõi, thống kê, cung cấp thông tin về cung cầu và sự biến động cung cầu laođộng; quyết định chính sách, quy hoạch, kế hoạch về nguồn nhân lực, dạy nghề…
• Tổ chức và tiến hành nghiên cứu khoa học về lao động, thống kê, thông tin về laođộng và thị trường lao động, về mức sống, thu nhập của người lao động;
• Xây dựng các cơ chế, thiết chế hỗ trợ phát triển quan hệ lao động hài hòa, ổn định
và tiến bộ;
• Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lí vi phạm pháp luật về laođộng; giải quyết tranh chấp lao động theo quy định của pháp luật;
• Hợp tác quốc tế về lao động
Trang 107.1.3 HỆ THỐNG TỔ CHỨC QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG
• Theo Điều 236 Bộ luật Lao động 2012: "Chính phủ thống nhất quản lí nhà nước vềlao động trong phạm vi cả nước“
Trang 117.2 THANH TRA NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG
7.2.1 Khái niệm
7.2.2 Nhiệm vụ vàthẩm quyền
7.2.3 Xử lí vi phạmpháp luật lao động
Trang 127.2.1 KHÁI NIỆM
• Thanh tra Nhà nước về lao động là một mặt của quản lí lao động là một trong nhữngphương pháp quản lí nhà nước tạo ra những điều kiện giúp cho hoạt động quản lílao động có hiệu quả
• Hoạt động Thanh tra nhà nước về lao động là một bộ phận của hệ thống các cơquan thanh tra trong bộ máy nhà nước, do đó trong quá trình hoạt động cũng phảituân thủ các quy định về tổ chức hoạt động trong Luật Thanh tra 2010
• Nội dung của Thanh tra nhà nước về lao động gồm: thanh tra lao động, thanh tra antoàn lao động và thanh tra vệ sinh lao động
Trang 137.2.2 NHIỆM VỤ VÀ THẨM QUYỀN
• Thanh tra việc chấp hành các quy định về lao động, an toàn lao động, vệ sinhlao động;
• Điều tra tai nạn lao động và những vi phạm tiêu chuẩn vệ sinh lao động;
• Tham gia xây dựng và hướng dẫn áp dụng hệ thống tiêu chuẩn, quy trình, quy phạm
về an toàn lao động, vệ sinh lao động;
• Giải quyết các khiếu nại, tố cáo của người lao động về vi phạm pháp luật lao động
Trang 147.2.2 NHIỆM VỤ VÀ THẨM QUYỀN
• Điều 22 Nghị định 47/2010/NĐ–CP quy định thẩm quyền
Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận, huyện,
thị xã, thành phố thuộc tỉnh
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành
phố trực thuộc trung ương
quả quy định tại các Điểm a, b, c, và
d Khoản 3 Điều 4 Nghị định này
• Phạt cảnh cáo;
• Phạt tiền đến 30.000.000 đồng;
• Áp dụng hình thức xử phạt bổ sungquy định tại Khoản 2 Điều 4 Nghịđịnh này;
• Áp dụng các biện pháp khắc phụchậu quả quy định tại Khoản 3 Điều 4Nghị định này
Trang 157.2.3 XỬ LÍ VI PHẠM PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG
• Vi phạm pháp luật lao động
• Vi phạm pháp luật lao động là một sự kiện pháp lí và là cơ sở để xử lí các tráchnhiệm khác nhau Có các dấu hiệu cơ bản sau đây:
• Vi phạm pháp luật là hành vi của chủ thể pháp luật lao động;
• Hành vi có tính chất trái luật lao động như không thực hiện hoặc thực hiện khôngđúng những quy định;
• Hành vi trái pháp luật lao động phải có lỗi;
• Chủ thể vi phạm phải có năng lực hành vi
Vi phạm pháp luật lao động là hành vi làm trái các quy định của pháp luật laođộng và có lỗi do chủ thể có năng lực hành vi thực hiện xâm hại đến quan hệ laođộng và các quan hệ có liên quan đến quan hệ lao động được pháp luật bảo vệ
Trang 167.2.3 XỬ LÍ VI PHẠM PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG
• Những tư tưởng chỉ đạo được cụ thể hóa tại Nghị định số 95/2013/NĐ-CP của Chínhphủ quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưangười lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng
• Việc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi vi phạm pháp luật lao động do người cóthẩm quyền được quy định tại Điều 36, Điều 37, Điều 38 và Điều 39 của Nghị định
• Không xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp thuộc tình thế cấp thiết, phòng
vệ chính đáng, sự kiện bất ngờ hoặc người thực hiện vi phạm trong khi đang mắcbệnh tâm thần hoặc các bệnh khác
Trang 177.2.3 XỬ LÍ VI PHẠM PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG
• Vi phạm pháp luật lao động
• Vi phạm pháp luật lao động là một sự kiện pháp lí và là cơ sở để xử lí các tráchnhiệm khác nhau Có các dấu hiệu cơ bản sau đây:
• Vi phạm pháp luật là hành vi của chủ thể pháp luật lao động;
• Hành vi có tính chất trái luật lao động như không thực hiện hoặc thực hiện khôngđúng những quy định;
• Hành vi trái pháp luật lao động phải có lỗi;
• Chủ thể vi phạm phải có năng lực hành vi
Vi phạm pháp luật lao động là hành vi làm trái các quy định của pháp luật laođộng và có lỗi do chủ thể có năng lực hành vi thực hiện xâm hại đến quan hệ laođộng và các quan hệ có liên quan đến quan hệ lao động được pháp luật bảo vệ
Trang 187.2.3 XỬ LÍ VI PHẠM PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG (tiếp theo)
• Quy định tại Điều 4 Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22/08/2013
• Vi phạm hành chính về pháp luật lao động, tổ chức, cá nhân vi phạm phải chịu mộttrong các hình thức xử phạt:
• Xử phạt bổ sung đối với tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính về pháp luật lao động
Cảnh cáoPhạt tiền
Tước quyền sử dụng giấy phép hành nghề
Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi
phạm hành chính
Trang 197.2.3 XỬ LÍ VI PHẠM PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG (tiếp theo)
Lập quỹ dự phòng về trợ cấp mất việc làm; thực hiệntheo phương án sử dụng lao động…
Tổ chức đưa người lao động ở nước ngoài về nước
Buộc khắc phục, sửa chữa đối với các máy, thiết bịkhông bảo đảm các tiêu chuẩn về an toàn lao động
Trang 207.2.3 XỬ LÍ VI PHẠM PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG (tiếp theo)
• Thẩm quyền xử phạt hành chính
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã
Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận, huyện, thị xã, thành
phố thuộc tỉnh
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương
Thanh tra viên lao động đang thực thi công vụ, Chánh
thanh tra lao động cấp sởCục trưởng Cục Quản lí lao động ngoài nước
Trang 21TÓM LƯỢC CUỐI BÀI
Trong bài này, chúng ta đã nghiên cứu các nội dung chính sau:
• Khái niệm, đặc điểm của quản lí nhà nước về lao động;
• Những nội dung và biện pháp quản lí nhà nước về lao động;
• Hệ thống tổ chức quản lí nhà nước về lao động;