Bài giảng Kế toán công ty: Bài 5 - ThS. Nguyễn Minh Phương

Bài giảng Kế toán công ty - Bài 5: Kế toán phân phối lợi nhuận trong các công ty tìm hiểu tài khoản sử dụng; cách thức phân phối lợi nhuận trong công ty TNHH; chia cổ tức trong công ty cổ phần trong kế toán phân phối lợi nhuận; các loại công ty theo pháp luật Việt Nam.

v1.0015107216 11

KẾ TOÁN CÔNG TY

Giảng viên: ThS Nguyễn Minh Phương

v1.0015107216 3

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trình bày được kế toán xác định lợi nhuận trong các

công ty

• Trình bày được kế toán phân phối lợi nhuận: Tài

khoản sử dụng; cách thức phân phối lợi nhuận trong

công ty TNHH; chia cổ tức trong công ty cổ phần

• Đọc, tìm hiểu về công ty, các loại công ty, theo pháp

luật Việt Nam

• Đọc tài liệu tham khảo.

• Thảo luận với giáo viên và các sinh viên khác về

những vấn đề chưa nắm rõ

• Trả lời các câu hỏi ôn tập ở cuối bài

• Đọc, tìm hiểu về công ty, các loại công ty, theo pháp

luật Việt Nam

HƯỚNG DẪN HỌC

v1.0015107216 5

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Để học được tốt môn học này, người học phải

học xong các môn sau:

• Kế toán tài chính

• Nguyên lý kế toán

CẤU TRÚC NỘI DUNG

Xác định lợi nhuận

4.1

Kế toán phân phối lợi nhuận

4.2

v1.0015107216 7

4.1 XÁC ĐỊNH LỢI NHUẬN

4.1.1 Lợi nhuận 4.1.2 Các khoản doanh

thu, thu nhập và chi phí

4.1.1 LỢI NHUẬN

• Lợi nhuận hoạt động kinh doanh gồm:

 Lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh;

 Lợi nhuận từ hoạt động tài chính;

 Lợi nhuận từ hoạt động khác

• Công thức:

Kết quả kinh doanh = Tổng doanh thu và thu nhập – Tổng chi phí

• Lợi nhuận kế toán: Ghi nhận trên cơ sở ghi nhận doanh thu, chi phí theo chuẩnmực, chế độ kế toán

• Lợi nhuận chịu thuế: Xác định theo quy luật của luật thuế thu nhập doanh nghiệp

• Thông thường: Lợi nhuận chịu thuế > Lợi nhuận kế toán

v1.0015107216 9

4.1.2 CÁC KHOẢN DOANH THU, THU NHẬP VÀ CHI PHÍ

• Doanh thu gồm:

 Doanh thu bán hàng thuần;

 Doanh thu hàng sản xuất;

 Doanh thu gia công hàng hóa

• Doanh thu và thu nhập khác gồm:

 Chiết khấu thanh toán được hưởng;

 Thu nhập từ thanh lý;

 Thu tiền phạt vi phạm hợp đồng;

 Thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ,…

• Chi phí dùng để xác định lợi nhuận (lỗ) kế toán gồm:

 Giá vốn;

 Chi phí bán hàng;

 Chi phí quản lý;

 Chi phí khác

4.2 KẾ TOÁN PHÂN PHỐI LỢI NHUẬN

4.2.1 Khái niệm 4.2.2 Tài khoản sử dụng

4.2.3 Kế toán phân phối lợi nhuận trong công ty

TNHH

4.2.4 Kế toán chia cổ tức trong công ty cổ phần

v1.0015107216 11

4.2.1 KHÁI NIỆM

• Phân phối lợi nhuận là việc công ty phân chia số lợi nhuận kinh doanh đạt đượctrong kỳ nhằm thỏa mãn lợi ích cho các bên liên quan và đảm bảo sự phát triển củacông ty

• Chủ thể được hưởng lợi nhuận:

2 Doanh nghiệp Các quỹ và lợi nhuận để lại

3 Các chủ sở hữu Lãi, cổ tức

1 Bù đắp các khoản lỗ kinh doanh các năm trước

2 Nộp thuế thu nhập doanh nghiệp cho Nhà nước

3 Chia lãi, cổ tức cho chủ sở hữu và trích lập các quỹ

• Trình tự phân phối lợi nhuận:

4.2.2 TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

• Tài khoản sử dụng là TK 421 – Lợi nhuận chưa phân phối

• Tài khoản 421 có 2 tài khoản cấp 2:

 TK 4211 – Lợi nhuận chưa phân phối năm trước

 TK 4212 – Lợi nhuận năm nay

v1.0015107216 13

4.2.3 KẾ TOÁN PHÂN PHỐI LỢI NHUẬN TRONG CÔNG TY TNHH

a Trình tự

• Theo Điều 69 Luật Doanh nghiệp 2014

quy định, trình tự chia lợi nhuận như sau:

 Bù lỗ năm trước;

 Nộp thuế thuế thu nhập doanh nghiệp;

 Chia lãi cho các thành viên;

 Trích lập các quỹ

b Kế toán phân phối lợi nhuận

• Tạm phân phối lợi nhuận của năm nay (năm N)

 Tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (20%)

 Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp:

• Năm N + 1: Điều chỉnh phân phối

4.2.3 KẾ TOÁN PHÂN PHỐI LỢI NHUẬN TRONG CÔNG TY TNHH (tiếp theo)

v1.0015107216 15

4.2.3 KẾ TOÁN PHÂN PHỐI LỢI NHUẬN TRONG CÔNG TY TNHH (tiếp theo)

Trường hợp: Số tạm phân phối năm N < số

được phân phối thực tế

Trường hợp 2: Số tạm phân phối năm N > số được phân phối thực tế

Thuế TNDN phải nộp bổ sung thêm

Chi phí thuế TNDN phải nộp thuế

Thuế TNDN phải nộp thêm

So sánh số được phân phối với số tạm phân phối trong năm N như sau:

4.2.4 KẾ TOÁN CHIA CỔ TỨC TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN

a Vấn đề chung

• Cổ tức là phần lợi nhuận được chia cho các cổ đông của công ty cổ phần

• Nguyên tắc: Luật Doanh nghiệp 2014 quy định

v1.0015107216 17

4.2.4 KẾ TOÁN CHIA CỔ TỨC TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN (tiếp theo)

• Công thức tính lãi trên cổ phiếu:

Cổ phiếu ưu đãi = tỷ lệ cổ tức × mệnh giá cổ phiếu ưu đãi

Cổ tức/ 1 cổ phần phổ

thông bình quân

Lợi nhuận chia cổ tức – Cổ tức cổ phần ưu đãi

Số lượng cổ phần phổ thông bình quân

được chia cổ tức

=

Trong đó:

Số lượng cổ phần phổ

thông bình quân trong năm= Tổng số cổ phần ×

Thời gian cổ phiếu lưu hành

365 ngày

b Kế toán chi cổ tức bằng tiền

• Khi xác định số tiền chia cổ tức cho cổ đông:

v1.0015107216 19

4.2.4 KẾ TOÁN CHIA CỔ TỨC TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN (tiếp theo)

c Kế toán chia cổ tức bằng cổ phiếu

• Cổ tức trả bằng cổ phiếu được các công ty sử dụng thay thế cho cổ tức bằng tiền khicác công ty thiếu tiền mặt

• Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu khi số lượng chia nhiều, cần pha loãng cổ phiếu

• Ví dụ: Nếu một công ty có thu nhập cổ phiếu và cổ tức tăng 10%/năm thì giá cổphiếu sẽ có cùng mức tăng đó, sau 1 thời gian giá cổ phiếu tăng cao khỏi giá cảmong muốn, công ty sẽ có xu hướng giảm giá cổ phiếu bằng giải pháp cổ tức 10%hàng năm trả bằng cổ phiếu sẽ duy trì giá cổ phiếu ở dải giá cả mong muốn

4.2.4 KẾ TOÁN CHIA CỔ TỨC TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN (tiếp theo)

d Kế toán chia cổ tức bằng tài sản

• Tài sản chia cổ tức: là sản phẩm, hàng hóa của công ty

• Xác định số lợi tức sẽ chia cho các cổ đông bằng sản phẩm, hàng hóa:

v1.0015107216 21

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI

Trong bài học này đã đề cập đến các nội dung sau:

• Xác định lợi nhuận, các khoản doanh thu, thu nhập, chi phí

• Kế toán phân phối lợi nhuận, chia cổ tức