quan tâm và thể hiện thông qua nhiều công trình nghiên cứu được công bố liên quan đến vấn đề này ở nhiều góc độ khác nhau như:- Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm 2001 “Luận cứ khoa học c
Trang 1HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN XUÂN CHINH
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC PHƯỜNG QUẬN BÌNH THẠNH, THÀNH PHỐ HỒ
CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2020
Trang 2NGUYỄN XUÂN CHINH
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC PHƯỜNG QUẬN BÌNH THẠNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS Phạm Thị Thúy
TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2020
Trang 3Tôi xin cam đoan luận văn này là những nghiên cứu của cá nhân tôi.Các kết quả được trình bày trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong bất cứ công trình nào khác.
Nội dung luận văn có sử dụng tài liệu tham khảo đều được trích dẫn nguồn một cách đầy đủ và chính xác
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Xuân Chinh
Trang 4trách nhiệm và hiệu quả của TS Phạm Thị Thúy, đã tạo điều kiện tốt nhất chotôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo trong Học viện Hànhchính Quốc gia đã tận tình giúp đỡ, giảng dạy, truyền thụ kiến thức Trântrọng cảm ơn lãnh đạo Phòng Nội vụ quận Bình Thạnh đã quan tâm, giúp đỡtôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Xuân Chinh
Trang 5123
Trang 61 Bảng 2.1 Số lượng công chức phường quận Bình Thạnh
giai đoạn 2015 - 2019
Thạnh giai đoạn 2015 - 2019
Thạnh phân theo vị trí chức danh năm 2019
năm 2015 - 2019
chức phường quận Bình Thạnh giai đoạn 2015 - 2019
phường quận Bình Thạnh giai đoạn 2015 - 2019
phường quận Bình Thạnh từ năm 2015 - 2019
Bảng 2.8 Kết quả tự đánh giá của công chức phường quận
thực thi công vụ
Bình Thạnh về kiến thức trong quá trình thực thi công vụ
phường quận Bình Thạnh trong giai đoạn 2015 - 2019
Trang 8quận Bình Thạnh giai đoạn 2015 - 2019
Bình Thạnh giai đoạn 2015 - 2019
phường quận Bình Thạnh trong năm 2019
phường quận Bình Thạnh năm 2019
tiếp công dân của công chức phường quận Bình Thạnh
chức phường quận Bình Thạnh từ năm 2015 - 2019
Trang 9MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu 2
3 Mục đích và nhiệm vụ 6
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 7
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 8
7 Kết cấu luận văn 8
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ 10
1.1 Những vấn đề chung về công chức cấp xã 10
1.1.1 Khái niệm công chức cấp xã, phường, thị trấn 10
1.1.2 Vị trí, vai trò của công chức cấp xã 12
1.1.3 Đặc điểm công chức cấp xã 14
1.1.4 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ của công chức cấp xã 15
1.2 Chất lượng công chức cấp xã 20
1.2.1 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức cấp xã 21
1.2.2 Sự cần thiết của việc nâng cao chất lượng công chức cấp xã 32
1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công chức cấp xã 36
Trang 101.3.1 Kinh nghiệm của một số quận tại Thành phố Hồ Chí Minh 41
1.3.2 Bài học kinh nghiệm 43
Tiểu kết Chương 1 45
Chương 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC PHƯỜNG QUẬN BÌNH THẠNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 46 2.1 Khái quát về công chức phường quận Bình Thạnh 46
2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của quận Bình Thạnh 46
2.1.2 Đặc điểm công chức phường quận Bình Thạnh 47
2.2 Phân tích thực trạng chất lượng công chức phường tại quận Bình Thạnh 54
2.2.1 Về trí lực 54
2.2.2 Về thể lực 67
2.2.3 Về tâm lực 67
2.3 Đánh giá chung về chất lượng thực thi công vụ của công chức phường tại quận Bình Thạnh 73
2.3.1 Ưu điểm 73
2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 76
Tiểu kết Chương 2 80
Trang 113.1 Phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũ công chức phường tại quận Bình Thạnh 81
3.1.1 Thực hiện nâng cao chất lượng công chức phường đồng bộ, toàndiện 81
3.1.2 Nâng cao chất lượng công chức phường gắn liền với quan điểm,chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước 82
3.1.3 Nâng cao chất lượng công chức phường gắn liền với tình hình
tổ chức và hoạt động của quận Bình Thạnh 843.1.4 Chú trọng chuẩn hóa trình độ chuyên môn công chức phường 84
3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức
3.2.4 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công chức trong quátrình thực thi công vụ 96
3.2.5 Đổi mới công tác đánh giá công chức theo kết quả thực thi côngvụ 97
3.2.6 Xây dựng chính sách đãi ngộ cho công chức phường 98
Trang 123.2.8 Tăng cường thực hiện văn hóa công sở cho cán bộ, công chức100
Tiểu kết Chương 3 103 KẾT LUẬN 104 TÀI LIỆU THAM KHẢO 106
Trang 13MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Cải cách hành chính nhà nước đã trở thành một trong những đòi hỏikhách quan của sự phát triển và đổi mới Đảng và Nhà nước ta xác định cảicách hành chính nhà nước là nội dung trọng tâm của công cuộc đổi mới và cảicách nhà nước theo hướng xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa;trong đó, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức là mộttrong những nội dung của công tác cải cách hành chính nhà nước Đội ngũcán bộ, công chức được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng thì việc đưa ra các chủtrương, chính sách pháp luật vào thực tiễn và phục vụ người dân mới đạt hiệuquả thiết thực và ngược lại
Cán bộ, công chức có vai trò quan trọng trong nền hành chính của mỗiquốc gia Đây là nguồn lực cơ bản, quyết định sự tồn tại, ổn định và phát triểncủa đất nước, tạo sự gắn bó mật thiết giữa chính quyền và Nhân dân, là độingũ gắn bó gần dân nhất, thường xuyên tiếp xúc với Nhân dân Công chứccấp phường, xã, thị trấn là nơi thực hiện và cụ thể hóa các chủ trương củaĐảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với người dân Cho nên việcxây dựng đội ngũ công chức xã đảm bảo về tiêu chuẩn phẩm chất, năng lực lànhiệm vụ quan trọng cần được quan tâm
Quận Bình Thạnh là một trong những quận nội thành của Thành phố
Hồ Chí Minh, sự phát triển về mọi mặt kinh tế - xã hội góp phần thúc đẩytrình độ dân trí ngày càng cao đòi hỏi chất lượng công chức phường ngàycàng nâng cao nhằm đáp ứng yêu cầu phục vụ của người dân Trong nhữngnăm qua, Quận ủy và Ủy ban nhân dân quận Bình Thạnh luôn quan tâm tớichất lượng cán bộ, công chức nói chung và công chức phường nói riêng vềmọi mặt thể lực - trí lực - tâm lực; công chức phường có trình độ chuyên môn
Trang 14nghiệp vụ ngày càng cao, đảm bảo theo tiêu chuẩn quy định, được sắp xếp bốtrí theo đúng trình độ chuyên môn nghiệp vụ góp phần nâng cao hiệu lực hiệuquả hoạt động của Ủy ban nhân dân phường, tạo tiền đề vững chắc cho việcphát triển kinh tế - xã hội tại quận Bình Thạnh.Tuy nhiên, bên cạnh những kếtquả đạt được chất lượng công chức phường quận Bình Thạnh, Thành phố HồChí Minh hiện nay nhìn chung vẫn còn một số bất cập chưa đáp ứng yêu cầu
và nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn hiện nay Số lượng công chức phường cònthiếu so với chỉ tiêu biên chế được giao, công chức phường được bố trí chưaphù hợp trình độ chuyên môn đào tạo, còn thiếu hụt về kỹ năng giải quyếtcông việc; việc sử dụng công nghệ thông tin vào trong thực thi công vụ cònhạn chế, một bộ phận công chức có thái độ phục vụ Nhân dân chưa tốt, biểuhiện thiếu tình thần trách nhiệm, phong cách làm việc chưa khoa học
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Chất lượng công chức
phường quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu
chất lượng công chức phường quận Bình Thạnh làm luận văn tốt nghiệp Thạc
sĩ chuyên ngành Quản lý công
Hy vọng kết quả nghiên cứu có thể góp phần nâng cao chất lượng côngchức phường quận Bình Thạnh ngày càng phát triển về mọi mặt, có phẩm chấtđạo đức, chính trị; tác phong thực thi công vụ chuyên nghiệp, hiệu quả; có trítuệ, kiến thức và trình độ năng lực để đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình hiệnnay
2 Tình hình nghiên cứu
Chất lượng đội ngũ cán bộ công chức cũng như năng lực thực thi công
vụ của công chức góp phần quyết định sự thắng lợi của công cuộc cải cáchhành chính ở nước ta Đây là vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu khoa học
Trang 15quan tâm và thể hiện thông qua nhiều công trình nghiên cứu được công bố liên quan đến vấn đề này ở nhiều góc độ khác nhau như:
- Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm (2001) “Luận cứ khoa học cho
việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội đã đề cập bốn
nội dung lớn: Những vấn đề lý luận và phương pháp luận về nâng cao chấtlượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước; kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong lịch sử nước
ta và một số nước trên thế giới; thực trạng đội ngũ cán bộ và công tác cán bộhiện nay; quan điểm, phương châm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong
đó có công chức đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại đấtnước và hội nhập kinh tế quốc tế
- Thang Văn Phúc và Nguyễn Minh Phương (2005)“Cơ sở lý luận và
thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức”, NXB Chính trị Quốc gia, Hà
Nội Trong cuốn sách này tác giả đã nêu ra những cơ sở lý luận về xây dựngcán bộ, công chức theo yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, dodân và vì dân; phân tích khái niệm về cán bộ, công chức; tính tất yếu kháchquan của việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; vị trí vai trò của đội ngũcán bộ, công chức trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
- Cao Văn Thống, Vũ Trọng Lâm (2020), “Đổi mới và nâng cao chất
lượng cán bộ và công tác cán bộ trong giai đoạn mới”, Nhà xuất bản Chính
trị quốc gia - Sự thật Thông qua việc nghiên cứu một số vấn đề về cán bộ vàcông tác cán bộ, đánh giá thực trạng công tác cán bộ Từ đó, đề ra một số giảipháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ của trongthời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tếsâu rộng
Trang 16- Trần Thị Thu Hường (2020), “Đạo đức công vụ trong quá trình xây
dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”, Nhà xuất bản
Khoa học Hà Nội Trong cuốn sách này tác giả đưa ra một số vấn đề lý luận
về đạo đức công vụ trong xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam; thựctrạng đạo đức công vụ trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền ở ViệtNam hiện nay; phương hướng một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệuquả đạo đức công vụ trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền ở ViệtNam hiện nay
- Nguyễn Hồng Sơn, Đặng Thị Ánh Tuyết, Dương Thị Thu Hương
(2019) “Cơ cấu cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn tại Việt Nam: Thực
trạng và những vấn đề đặt ra”, Tạp chí điện tử Cộng sản, (ngày 09 tháng 4
năm 2019) Thông qua việc phân tích các số liệu thống kê số lượng, trình độchuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ cơ sở, nhóm tác giả đã đề xuất một số giảipháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở
- Trần Thị Hạnh (2015) “Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
từ sau Hội nghị Trung ương 5 khóa IX và một số kiến nghị”, Tạp chí điện tử
Cộng sản, (ngày 03 tháng 7 năm 2015) Thông qua việc phân tích các số liệuthống kê số lượng, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ, công chức cấp
xã, tác giả đã đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng độingũ cán bộ, công chức cấp xã
- Vũ Thúy Hiền (2014) “Xác định năng lực của công chức cấp xã trong
thực thi công vụ”, Tạp chí Tổ chức Nhà nước, (số 3) tr.17 - 19 Trong bài viết,
tác giả đã xác định yêu cầu về năng lực cần có trong thực thi công vụ củacông chức cấp xã bao gồm có năng lực chung và năng lực chuyên môn, nhằmhướng tới xây dựng đội ngũ công chức cấp xã vừa hồng, vừa chuyên
Trang 17- Nguyễn Thùy Nhung (2017) “Chất lượng công chức phường thành
phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ”, Luận văn thạc sĩ Hành chính công, Học viện
Hành chính Quốc gia Luận văn đã làm rõ những vấn đề lý luận về khái niệm,đặc điểm, vị trí, vai trò của công chức cấp xã nói chung và của công chứcphường thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ nói riêng; phân tích thực trạng về hệthống, cơ cấu, chất lượng của đội ngũ công chức phường Từ đó đưa ra cáckiến nghị, phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng độingũ công chức phường
- Lê Quốc Huân (2017) “Chất lượng công chức thành phố Tuyên
Quang, tỉnh Tuyên Quang”, Luận văn thạc sĩ Quản lý hành chính công, Học
viện Hành chính Quốc gia Thông qua việc nghiên cứu thực tiễn năng lực độingũ công chức phường thành phố Tuyên Quang, luận văn đã đề xuất một sốgiải pháp quan trọng nhằm góp phần nâng cao năng lực cán bộ, công chức cấp
xã tại thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang
- Nguyễn Thị Hồng Hải (2019), “Một số giải pháp nhằm đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ, công chức theo năng lực”, Tạp chí Quản lý nhà nước Bài viết
đưa ra nhận thức chung về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức theo nănglực, thực trạng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở Việt Nam và sự cầnthiết phải đổi mới đào tạo, bồi dưỡng theo hướng gắn liền với năng lực cán
bộ, công chức Trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp nhằm đào tạo, bồidưỡng cán bộ, công chức theo năng lực ở Việt Nam
Như vậy, đã có nhiều tác giả nghiên cứu về công chức cấp xã, phường,thị trấn ở nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, là nguồn tư liệu quý báu, có giá trịtham khảo, được tác giả kế thừa và tiếp thu có chọn lọc trong đề tài này Tuynhiên, các công trình nghiên cứu tại những địa phương có đặc điểm khác biệt
so với quận Bình Thạnh Cho đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu mộtcách toàn diện và có hệ thống về “Chất lượng công chức phường quận Bình
Trang 18Thạnh” Luận văn là công trình đầu tiên mang tính toàn diện về vấn đề nàydưới góc độ của khoa học quản lý công Với kết quả nghiên cứu của luận văn,
hy vọng sẽ góp phần cụ thể, hiệu quả cho địa phương trong việc nâng cao chấtlượng công chức phường hiện nay
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công chức
phường quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu chất lượng công chức phường quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu, đánh giá chất lượng công chức 20 phường quận Bình Thạnh
Trang 19- Phạm vi về thời gian: Từ năm 2015 - 2019.
- Phạm vi về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu đánh giá chấtlượng công chức phường với 5 chức danh (công chức Văn phòng - Thống kê,công chức Tư pháp - Hộ tịch, công chức Văn hóa - Xã hội, công chức Tàichính - Kế toán, công chức Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường) cùngcác yếu tố cấu thành chất lượng công chức phường
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận
Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử dựatrên cơ sở những nguyên tắc cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lênin và nền tảng tưtưởng Hồ Chí Minh cùng với các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sáchpháp luật của Nhà nước liên quan đến cán bộ công chức nói chung và côngchức cấp xã nói riêng
5.2 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp khảo cứu tài liệu: Phương pháp này dùng nghiên cứucác tài liệu có liên quan để thu thập thông tin nhằm xây dựng khung lý thuyếtchung về chất lượng công chức, vị trí, vai trò, nhiệm vụ của công chức; cácyếu tố cấu thành năng lực, các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức và cácyếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công chức phường Từ đó phục vụ cho việcnghiên cứu thực trạng chất lượng công chức phường quận Bình Thạnh, Thànhphố Hồ Chí Minh và đây cũng là cơ sở quan trọng để đề xuất giải pháp hoànthiện chất lượng công chức phường quận Bình Thạnh
- Phương pháp điều tra bảng hỏi: Xây dựng bảng hỏi đối với công chứctại 20 phường quận Bình Thạnh, người dân trên địa bàn quận Bình Thạnh đếnliên hệ để được giải quyết các thủ tục hành chính và lãnh đạo một số phường
Trang 20Sau đó tiến hành tổng hợp các tài liệu, thông tin và phân tích số liệu, so sánh
để đánh giá chất lượng công chức phường thông qua bảng hỏi Từ đó xácđịnh những mặt đạt được, những mặt hạn chế và các nguyên nhân về chấtlượng công chức phường quận Bình Thạnh Trên cơ sở đó đưa ra các giảipháp nhằm hoàn thiện chất lượng công chức phường quận Bình Thạnh, Thànhphố Hồ Chí Minh
- Phương pháp thống kê: Thông qua việc thu thập và xử lý thông tin vềđội ngũ công chức phường quận Bình Thạnh giai đoạn từ năm 2015-2019 và
xử lý thông tin từ kết quả điều tra bảng hỏi
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
- Luận văn là công trình nghiên cứu cụ thể về thực trạng chất lượngcông chức phường quận Bình Thạnh Hệ thống hoá và làm rõ một số vấn đề lýluận về chất lượng công chức phường, vị trí, vai trò, nhiệm vụ của công chứcphường; các yếu tố cấu thành năng lực, các tiêu chí đánh giá chất lượng côngchức phường Trên cơ sở phân tích, so sánh, đánh giá những ưu điểm, hạn chếchất lượng công chức phường để từ đó đưa ra những giải pháp nhằm
nâng cao chất lượng công chức phường quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh
- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho các sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Quản lý công và những ai quan tâm đến vấn đề này
7. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, các phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được kết cấu 3 chương:
Chương1: Cơ sở lý luận và pháp lý về chất lượng công chức cấp xã
Trang 21Chương 2: Thực trạng chất lượng công chức phường quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công chức phường quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 22Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ
1.1 Những vấn đề chung về công chức cấp xã
1.1.1 Khái niệm công chức cấp xã, phường, thị trấn
Có thể nói, “đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò hết sức quantrọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở trong hoạtđộng thực thi công vụ Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cấp xã nóiriêng và hệ thống chính trị nói chung xét đến cùng được quyết định bởi phẩmchất năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ này Vì vậy, nâng cao chấtlượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vững vàng về chính trị, văn hóa, cóđạo đức lối sống trong sạch, có trí tuệ kiến thức và trình độ năng lực để phục
vụ Nhân dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng Nhà nước và
cả hệ thống chính trị”
Cho đến nay, vẫn chưa có một khái niệm chung, thống nhất về côngchức trên thế giới Tuy nhiên, tại nhiều quốc gia đã nêu ra những “dấu hiệuchung của công chức như sau:
- Công dân của nước đó;
- Được tuyển dụng thông qua thi tuyển;
- Được bổ nhiệm vào một ngạch hoặc một vị trí công việc;
- Được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước;
- Đảm nhiệm một công vụ nhất định;”
Ở các nước phát triển như Anh, Thái Lan, Singapore quy định “côngchức là những người làm công tác chuyên môn nghiệp vụ trọng bộ máy hànhchính thuộc chính phủ” Ở Đức, Hà Lan, Tây Ban Nha xác định phạm vi
Trang 23“công chức bao gồm cả những người thực thi công vụ và các tổ chức cung ứng dịch vụ công hoặc trong ngành luật khác tư pháp” [22, tr 35].
Ở Việt Nam, khái niệm công chức được hoàn thiện gắn với sự pháttriển của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
ký sắc lệnh số 76/SL ngày 20 tháng 5 năm 1950 về Quy chế công, xác địnhcông chức Việt Nam là những công dân Việt Nam được chính quyền Nhândân tuyển để giữ một chức vụ thường xuyên trong các cơ quan Chính phủ, ởtrong hay ở ngoài nước, trừ những trường hợp riêng biệt do Chính phủ quyđịnh
Hiện nay, căn cứ Điều 4, Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 banhành ngày 13 tháng 11 năm 2008 quy định công chức như sau: Công chức làcông dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chứcdanh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị
- xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quânđội Nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhânquốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an Nhân dân mà không phải là
sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn
vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chínhtrị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế vàhưởng lương từ ngân sách Nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnhđạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹlương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật
Cũng trong Luật Cán bộ, công chức, Khoản 3 Điều 4 quy định: “Côngchức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh
Trang 24chuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã, trong biên chế và hưởng lương
từ ngân sách Nhà nước”
Trong Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX ngày 18 tháng 3 năm 2002 vềđổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thịtrấn” đã nêu lên một trong những vấn đề cơ bản đó là: Xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức ở cơ sở có năng lực tổ chức và vận động Nhân dân thực hiệnđường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước công tâm, thạo việc, tận tụy vớidân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân; thực hiệntrẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý vàđồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở Những quan điểm chủ trương đặtnền tảng nhằm xác định các chức danh cán bộ công chức và chuẩn hóa độingũ cán bộ công chức cấp xã
Công chức cấp xã gồm có các chức danh: Trưởng Công an, Chỉ huytrưởng Quân sự; Văn phòng - thống kê; Địa chính - xây dựng - đô thị và môitrường; Tài chính - kế toán; Tư pháp - hộ tịch; Văn hóa - xã hội
Chức danh Trưởng Công an hiện nay trên địa bàn quận Bình Thạnh làcông an chính quy thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành; Chỉhuy trưởng Quân sự thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật vềquốc phòng Do đó, Luận văn không nghiên cứu hai chức danh trên
1.1.2 Vị trí, vai trò của công chức cấp xã
Đội ngũ công chức cấp xã hằng ngày thực hiện tiếp nhận và giải quyếtmột khối lượng công việc lớn, phức tạp, đa dạng liên quan đến mọi mặt củađời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng ở cơsở.Chính vì vậy, để công chức cấp xã thực sự trở thành nền tảng vững mạnhcủa chế độ chính trị của Nhà nước, vấn đề có ý nghĩa then chốt cần thực hiện
Trang 25quyết liệt là phải xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã có đủ phẩm chất năng lựcđáp ứng yêu cầu mới của giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Nhìn chung, thông qua phương thức làm việc, thực hiện nhiệm vụ, độingũ công chức xã giúp trao truyền tải trực tiếp những chủ trương, đường lốicủa Đảng, pháp luật của Nhà nước đối với người dân Giúp người dân tiếp cậnđúng, đủ và kịp thời nhất việc thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, kiểmtra việc thực hiện trên thực tế có đúng quy định hay không
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ “cấp xã là gần gũi Nhân dân nhất, lànền tảng của hành chính Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xongxuôi” [25, tr 309] Cấp xã là đơn vị hành chính cơ sở có vai trò rất quan trọngtrong bộ máy hành chính Cấp xã có những điểm đặc trưng trong tổ chức vàvận hành quyền lực chính trị, quyền lực Nhà nước Đây là nơi trực tiếp lãnhđạo, quyết định, tổ chức, điều hành nhằm đưa đường lối chủ trương của Đảng,chính sách pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống, là nơi gần dân nhất, tiếpnhận thông tin của cuộc sống ý kiến của Nhân dân để phản ánh về Đảng vàNhà nước trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách pháp luật
Chính vì vậy, công chức cấp xã là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước vớiNhân dân Giống như một đơn vị trung gian truyền tải những chủ trương,những chính sách của Đảng đến người dân đồng thời là kênh tiếp nhận nhữngphản hồi, nắm bắt kịp thời tâm tư nguyện vọng của Nhân dân, những góp ý và
ý kiển phản ảnh về chính hoạt động của công chức cũng như những chínhsách được áp dụng trong thực tế Từ đó, có những điều chỉnh, bổ sung và sửađổi một cách kịp thời, phù hợp với tâm tư, nguyện vọng của người dân, phục
vụ một cách có hiệu lực hiệu quả hơn trong hoạt động quản lý Nhà nước
Đặc biệt, công chức cấp xã có vai trò quan trọng trong xây dựng chínhquyền, tạo niềm tin cho Nhân dân Công chức trước hết là những con người
Trang 26được đào tạo bài bản, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, được trao nhiệm vụ
sử dụng quyền lực Nhà nước để thực thi, điều hành công vụ Hoạt động công
vụ có hiệu lực, hiệu quả hay không chính là thể hiện thông qua hoạt độngcông vụ của công chức Hình ảnh người công chức chính là hình ảnh đại diệnmột phần của cả bộ máy, thông qua hiệu quả hoạt động của mình, người dânngày càng tin tưởng và ủng hộ cho cả bộ máy hành chính Nhà nước nói riêngcũng như hệ thống chính trị nói chung
1.1.3 Đặc điểm công chức cấp xã
Luật Cán bộ, công chức 2008 quy định công chức nói chung có nhữngđặc điểm như:
- "Là công dân Việt Nam;
- Được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, giữ chức vụ, chức danh và làm việc liên tục trong cơ quan Nhà nước;
- Trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách Nhà nước và các chế độ cóliên quan theo quy định của pháp luật" [28, tr 7]
Công chức cấp xã cũng mang những đặc điểm chung của công chứcViệt Nam Tuy nhiên, do đặc thù của cấp hành chính trong hệ thống chính trịthì công chức cấp xã mang những đặc điểm riêng như sau:
- Công chức cấp xã làm công tác chuyên môn thuộc biên chế của Ủy ban nhân dân cấp xã
- Hoạt động công vụ đa dạng, phức tạp vì Ủy ban nhân dân cấp xã là cơquan hành chính ở cơ sở gắn liền với sản xuất và đời sống trong cộng đồngdân cư Trong hoạt động của mình, công chức cấp xã có điều kiện tiếp xúc,nắm bắt nhanh nhất tâm tư nguyện vọng của Nhân dân, từ đó có thể đề xuấtnhiều biện pháp đảm bảo lợi ích của Nhân dân địa phương Mặt khác do gắn
Trang 27với hoạt động của Nhân dân, công chức cấp xã có khả năng phát hiện và ngănchặn sớm nhất các hành vi vi phạm pháp luật Do vậy, đội ngũ công chức cấp
xã có vai trò quan trọng trong việc chăm lo lợi ích của Nhân dân, đảm bảo trật
tự an toàn xã hội, phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương Nếu đội ngũ côngchức cấp xã có đủ phẩm chất, năng lực và trình độ sẽ đảm bảo cho chínhquyền cấp xã nói chung cũng như Ủy ban nhân dân quận nói riêng hoạt động
có hiệu quả
- Công chức cấp xã đa số là người địa phương, sinh sống tại địa
phương, có quan hệ thân tộc và gắn bó với bản địa Ta có thể thấy, công chức cấp tỉnh, cấp thành phố, nguồn tuyển dụng đa dạng, thu hút được nhiều người
ở địa phương khác đến làm việc thì công chức cấp xã tuyển dụng chủ yếu làngười địa phương Chính vì vậy, điều này có những yếu tố thuận lợi vì côngchức cấp xã là người địa phương nên gắn bó lâu dài với công việc và am hiểutình hình địa phương, sát dân và thuận lợi cho thực thi công vụ Nhưng cũngxuất hiện nhiều hạn chế như nguồn tuyển dụng không phong phú ảnh hưởngđến chất lượng đội ngũ, gây ra tình trạng thiên vị, cả nể khi thực thi công vụ
1.1.4 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ của công chức cấp xã
Căn cứ Điều 1, 2 của Thông tư số 13/2019/TT-BNV ngày 06 tháng 11năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về hướng dẫn một số quy định về cán bộcông chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổdân phố có những yêu cầu về tiêu chuẩn, nhiệm vụ như sau :
Thứ nhất, về tiêu chuẩn
- "Về độ tuổi: Đủ 18 tuổi trở lên;
- Trình độ giáo dục phổ thông: Tốt nghiệp Trung học phổ thông;
Trang 28- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Tốt nghiệp đại học trở lên của ngànhđào tạo phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của từng chức danh công chức cấp xã;
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể tiêu chuẩn về trình độ chuyên mônnghiệp vụ từ trung cấp trở lên đối với công chức làm việc tại các xã: miền núi,vùng cao, biên giới, hải đảo, xã đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số,vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn;
- Trình độ tin học: Được cấp chứng chỉ sử dụng công nghệ thông tintheo chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản quy định tại Thông tư
số 03/2014/TT-BTTTT ngày 11 tháng 3 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Thôngtin và Truyền thông”
Thứ hai, về nhiệm vụ
Thông tư số 13/2019/TT-BNV ngày 06 tháng 11 năm 2019 của Bộtrưởng Bộ Nội vụ cũng quy định rõ nhiệm vụ của từng chức danh công chức,
cụ thể như sau:
* Nhiệm vụ của công chức Văn phòng - thống kê
- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ,quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Văn phòng - thống
kê, cải cách hành chính, thi đua, khen thưởng, kỷ luật theo quy định của phápluật;
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Xây dựng và theo dõi việc thựchiện chương trình, kế hoạch công tác, lịch làm việc định kỳ và đột xuất củaHội đồng Nhân dân, Thường trực Hội đồng Nhân dân, Ủy ban nhân dân, Chủtịch Ủy ban nhân dân cấp xã; giúp Thường trực Hội đồng Nhân dân và Ủy bannhân dân cấp xã tổ chức các kỳ họp; chuẩn bị các điều kiện phục vụ các kỳhọp và các hoạt động của Hội đồng Nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã; giúpChủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức tiếp dân; thực hiện công tác
Trang 29văn thư, lưu trữ, cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông”, xây dựng chínhquyền điện tử; kiểm soát thủ tục hành chính, tập hợp, thống kê và quản lý cơ
sở dữ liệu theo các lĩnh vực trên địa bàn; nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo vàchuyển đến Thường trực Hội đồng Nhân dân, Ủy ban nhân dân xem xét, giảiquyết theo thẩm quyền; tổng hợp, theo dõi, báo cáo việc thực hiện quy chếlàm việc của Ủy ban nhân dân cấp xã và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sởtheo quy định của pháp luật; chủ trì, phối hợp và theo dõi việc thực hiện kếhoạch phát triển kinh tế - xã hội; tổng hợp, thống kê kết quả thực hiện các chỉtiêu phát triển kinh tế - xã hội theo quy định của pháp luật;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
* Nhiệm vụ của công chức Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường
- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ,quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Đất đai, địa giớihành chính, tài nguyên, môi trường, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp
và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật;
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Thu thập thông tin, tổng hợp sốliệu, lập sổ sách các tài liệu và xây dựng các báo cáo về đất đai, địa giới hànhchính, tài nguyên, môi trường và đa dạng sinh học, công tác quy hoạch, xâydựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàntheo quy định của pháp luật; tổ chức vận động Nhân dân áp dụng các tiến bộkhoa học kỹ thuật vào sản xuất, bảo vệ môi trường trên địa bàn; tham giagiám sát về kỹ thuật các công trình xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của
Ủy ban nhân dân cấp xã; chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện cácthủ tục hành chính trong việc tiếp nhận hồ sơ và thẩm tra để xác minh nguồn
Trang 30gốc, hiện trạng đăng ký và sử dụng đất đai, tình trạng tranh chấp đất đai vàbiến động về đất đai trên địa bàn; xây dựng các hồ sơ, văn bản về đất đai vàviệc cấp phép cải tạo, xây dựng các công trình và nhà ở trên địa bàn để Chủtịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định hoặc báo cáo Ủy ban nhân dân cấptrên xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
* Nhiệm vụ của công chức Tài chính - kế toán
- Tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ,quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Tài chính, kế toántrên địa bàn theo quy định của pháp luật;
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Xây dựng dự toán thu, chi ngânsách cấp xã trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức thực hiện dự toán thu,chi ngân sách và các biện pháp khai thác nguồn thu trên địa bàn; tổ chức thựchiện các hoạt động tài chính, ngân sách theo hướng dẫn của cơ quan tài chínhcấp trên; quyết toán ngân sách cấp xã và thực hiện báo cáo tài chính, ngânsách theo đúng quy định của pháp luật; thực hiện công tác kế toán ngân sách(kế toán thu, chi ngân sách cấp xã, kế toán các quỹ công chuyên dùng và cáchoạt động tài chính khác, kế toán tiền mặt, tiền gửi, kế toán thanh toán, kếtoán vật tư, tài sản ) theo quy định của pháp luật; chủ trì, phối hợp với côngchức khác quản lý tài sản công; kiểm tra, quyết toán các dự án đầu tư xâydựng thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy địnhcủa pháp luật;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
* Nhiệm vụ của công chức Tư pháp - hộ tịch
Trang 31- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ,quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Tư pháp và hộ tịchtrên địa bàn theo quy định của pháp luật;
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Phổ biến, giáo dục pháp luật;quản lý tủ sách pháp luật, xây dựng xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; tổ chứcphục vụ Nhân dân nghiên cứu pháp luật; theo dõi việc thi hành pháp luật và tổchức lấy ý kiến Nhân dân trên địa bàn cấp xã trong việc tham gia xây dựngpháp luật; thẩm tra, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồngNhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã báo cáo cơ quan có thẩm quyền xemxét, quyết định; tham gia công tác thi hành án dân sự trên địa bàn; thực hiệnnhiệm vụ công tác tư pháp, hộ tịch, chứng thực, chứng nhận và theo dõi vềquốc tịch, nuôi con nuôi; số lượng, chất lượng về dân số trên địa bàn cấp xãtheo quy định của pháp luật; phối hợp với công chức Văn hóa - xã hội hướngdẫn xây dựng hương ước, quy ước ở thôn, tổ dân phố và công tác giáo dục tạiđịa bàn; chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện công tác hòa giải ở cơsở; xử lý vi phạm hành chính, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng và quản
lý cơ sở dữ liệu về hộ tịch trên địa bàn;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
* Nhiệm vụ của công chức Văn hóa - xã hội
- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ,quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Văn hóa, thể dục,thể thao, du lịch, thông tin, truyền thông, lao động, thương binh, xã hội, y tế,giáo dục, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc, gia đình, trẻ em và thanh niên theoquy định của pháp luật;
Trang 32- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Tổ chức, theo dõi và báo cáo vềcác hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, y tế, giáo dục, gia đình và trẻ
em trên địa bàn; tổ chức thực hiện việc xây dựng đời sống văn hóa ở cộngđồng dân cư và xây dựng gia đình văn hóa trên địa bàn; thực hiện các nhiệm
vụ thông tin, truyền thông về tình hình kinh tế - xã hội ở địa phương; thống kêdân số, lao động, việc làm, ngành nghề trên địa bàn; theo dõi, tổng hợp, báocáo về số lượng và tình hình biến động các đối tượng chính sách lao động,người có công và xã hội; tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc và thanh niên; theo dõi,đôn đốc việc thực hiện và chi trả các chế độ đối với người hưởng chính sách
xã hội và người có công; quản lý nghĩa trang liệt sĩ và các công trình ghi côngliệt sĩ; thực hiện các hoạt động bảo trợ xã hội và chương trình xóa đói, giảmnghèo trên địa bàn; theo dõi công tác an toàn thực phẩm; phối hợp thực hiệncông tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em trên địa bàn; chủ trì, phối hợp với công chứckhác và Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố xây dựng hương ước, quy ước ởthôn, tổ dân phố và thực hiện công tác giáo dục tại địa bàn;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
1.2 Chất lượng công chức cấp xã
Chất lượng có thể được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, theo Tổchức Quốc tế về Tiêu chuẩn hóa ISO đã đưa ra định nghĩa sau: "Chất lượng làkhả năng của tập hợp các đặc tính của một sản phẩm, hệ thống hay quá trình
để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và các bên có liên quan" “Chất lượng
là sự phù hợp với yêu cầu” (Philip B.Crosby)
Chất lượng được tạo nên từ nhiều yếu tố, vì vậy đối với đội ngũ côngchức, có thể nói chất lượng công chức cấp phường được phản ánh qua các tiêuchí thống kê về đảng viên, độ tuổi, giới tính, dân tộc thiểu số, tôn giáo,
Trang 33trình độ văn hóa, chuyên môn, lý luận chính trị, quản lý Nhà nước, tin học,ngoại ngữ.
Từ những khía cạnh trên, ta có thể đưa ra những nét khái quát về chấtlượng công chức cấp xã như sau: Chất lượng công chức xã là tổng hợp cáctiêu chí về phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức và trình độ văn hóa, chínhtrị, chuyên môn, nghiệp vụ, cũng như khả năng hoàn thành nhiệm vụ đượcgiao của công chức cấp xã
Có thể nói, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã chính là việchoàn thiện những điểm còn thiếu sót, chưa hợp lý trong số lượng, cơ cấu laođộng của đội ngũ công chức cấp xã, đồng thời cải thiện những mặt còn yếukém trong năng lực, phẩm chất của đội ngũ công chức sao cho quy mô, tỷtrọng vừa đủ Tận dụng tối đa được năng suất lao động, không thừa, khôngthiếu, bên cạnh đó trình độ của người công chức phải đáp ứng tốt yêu cầu củatừng vị trí, kết hợp cải thiện môi trường làm việc nhằm đảm bảo cho sứckhỏe, tinh thần của người công chức luôn được duy trì ở trạng thái tốt nhất,giúp công chức phát huy tối đa năng lực làm việc
1.2.1 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức cấp xã
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Đảng ta đã nhấn mạnh rằng
“Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩmchất đạo đức trong sáng, có trình độ, năng lực chuyên môn phù hợp, đáp ứngyêu cầu của giai đoạn mới” với nội dung “khuyến khích cán bộ công chứcnâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức công vụ, hoàn thành tốtnhiệm vụ, lấy bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực, hiệu quả thựchiện nhiệm vụ để đánh giá, đề bạt, bổ nhiệm” [15, tr 63] Đây có thể đượcxem là một định hướng quan trọng hay cũng chính là những yêu cầu cơ bản
Trang 34về năng lực và trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị đặt
ra hiện nay đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Chất lượng công chức cấp xã là tập hợp các yếu tố phản ánh chất lượng
cá nhân của mỗi công chức qua ba nhóm thể lực - trí lực - tâm lực, cụ thể nhưsau:
1.2.1.1 Về trí lực
a) Phẩm chất chính trị, đạo đức
Có thể nói, phẩm chất chính trị là yếu tố rất quan trọng, giữ vai trò nềntảng chủ đạo, chi phối, định hướng cho các phẩm chất khác của người cán bộ,công chức
Thực tế cho thấy, đa số công chức hiện nay đều thực hiện lời dạy củaChủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng, nêu cao tinh thần dám nghĩ,dám làm, dám chịu trách nhiệm Trong thời kỳ hội nhập và quốc tế hóa, trước
sự cám dỗ, xuyên tạc của các thế lực thù địch thì toàn thể Nhân dân mà trướchết là đội ngũ CBCC luôn giữ vững tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo củaĐảng, kiên định với mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội,kiên quyết đấu tranh bảo vệ quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước, chống lại những biểu hiện tiêu cực, lệch lạc, sai trái và các hành vixâm phạm quyền lợi chính đáng của Nhân dân, không dao động trước nhữngkhó khăn, thử thách
Trong mọi hoàn cảnh, người công chức sẵn sàng nhận và hoàn thành tốtmọi nhiệm vụ kể cả khó khăn, nguy hiểm; tâm huyết, tận tâm, tận tụy vớinhiệm vụ được giao, ưu tiên mục tiêu phục vụ người dân trong cung cấp cácdịch vụ công, là tấm gương sáng và điển hình củng cố lòng tin của Nhân dânvào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Kiên quyết đấu tranh không khoan
Trang 35nhượng đối với những biểu hiện tiêu cực, lệch lạc, thờ ơ, những hành vi hối lộtham nhũng, hạch sách nhũng nhiễu.
Chính bản thân người công chức hằng ngày hàng giờ luôn tu dưỡngtheo tư tưởng đạo đức mới, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư,
có ý thức tổ chức kỷ luật, giữ gìn sự đoàn kết, có lối sống giản dị trong sạch,không xa hoa lãng phí, xứng đáng là người "công bộc tận tụy" phục vụ trong
bộ máy hành chính Nhà nước
Cán bộ, công chức có bổn phận phục vụ Nhân dân, có trách nhiệmtrước Đảng, Nhà nước, Nhân dân và với chính bản thân công việc của côngchức Nhằm mục tiêu nâng cao văn hóa công vụ, góp phần hình thành phongcách ứng xử, lề lối làm việc chuẩn mực của đội ngũ cán bộ, công chức; đảmbảo tính chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả tronghoạt động thực thi nhiệm vụ, công vụ; đáp ứng yêu cầu phục vụ Nhân dân, xãhội Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1847/QĐ-TTg ngày 27tháng 12 năm 2018 về việc phê duyệt Đề án Văn hóa công vụ, với quan điểm
"Nâng cao văn hóa công vụ góp phần xây dựng nền hành chính chuyênnghiệp, trách nhiệm, minh bạch, hiệu quả, vì Nhân dân phục vụ Nâng cao đạođức công vụ của cán bộ, công chức, đạo đức nghề nghiệp của viên chức; tăngcường kỷ luật, kỷ cương hành chính; phòng, chống tham nhũng" [13]
Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15 tháng 5 năm 2016 của Bộ Chính trị vềđẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minhnhằm" góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng,
tổ chức và đạo đức, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiếnlược đủ năng lực, phẩm chất, ngang tầm nhiệm vụ; ngăn chặn, đẩy lùi sự suythoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, đẩy mạnh đấu tranh phòng,chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu"
Trang 36Người cán bộ công chức mẫu mực luôn giữ vững đạo đức nghề nghiệp,thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí Nêu cao lối sống trung thực,khiêm tốn, chân thành, giản dị; cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư Luôntâm huyết, có tinh thần và trách nhiệm với công việc; làm việc hết mình vớilương tri, lương tâm, không chọn việc nhẹ, né tránh việc khó Bên cạnh đó,người công chức không có tư tưởng tham vọng quyền lực, không háo danh,chia bè kéo cánh; có tinh thần đoàn kết, xây dựng, gương mẫu, thương yêuđồng chí, đồng nghiệp.
b) Về trình độ chuyên môn công chức cấp xã
Có thể hiểu trình độ là mức độ về sự hiểu biết, về kỹ năng được xácđịnh hoặc đánh giá theo tiêu chuẩn nhất định nào đó Đối với công chức cấp
xã, trình độ được đánh giá qua các tiêu chuẩn như: trình độ giáo dục phổthông, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ tin học, ngoại ngữ, lý luậnchính trị, quản lý Nhà nước và các tiêu chí liên quan đến sức khỏe
- Trình độ giáo dục phổ thông:
Trình độ giáo dục phổ thông của công chức là tiếp thu kiến thức trongquá trình học tập ở các bậc học phổ thông (tiểu học, trung học cơ sở, trunghọc phổ thông) Theo quy định của Luật cán bộ, công chức 2008 thì cán bộ,công chức phải tối thiểu tốt nghiệp trung học phổ thông
- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ:
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của công chức được thể hiện thông quabằng cấp chuyên môn, kỹ năng, kinh nghiệm tác nghiệp các hoạt động chuyênmôn liên quan đến quá trình công tác
Đối với chức danh công chức cấp xã phải tốt nghiệp đại học trở lên củangành đào tạo phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ Có kiến thức chuyên môn
Trang 37nghiệp vụ phù hợp với vị trí công tác, điều đầu tiên sẽ giúp công chức dễ tiếpcận nhiệm vụ, đồng thời vận dụng những kiến thức đã học ứng dụng vào thựctiễn, giúp giải quyết công việc nhanh chóng và hiệu quả.
- Trình độ tin học:
Công chức được cấp chứng chỉ sử dụng công nghệ thông tin theo chuẩn
kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản quy định tại Thông tư số03/2014/TT-BTTTT ngày 11 tháng 3 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Thông tin
và Truyền thông Hiện nay, hầu hết công chức phải sử dụng thành thạo cácứng dụng tin học để hoàn thành các nhiệm vụ được giao: soạn thảo văn bản,thuyết trình, tiếp cận thông tin, quản lý các phần mềm, thống kê số liệu Nhờ
có tin học, việc vận hành và điều hành, xử lý công việc trở nên dễ dàng hơnrất nhiều
- Trình độ ngoại ngữ:
Sự phát triển của khoa học công nghệ cùng quá trình hội nhập và toàncầu hóa đã khiến ngoại ngữ không chỉ giữ vai trò là công cụ giao tiếp thôngthường mà còn được nâng lên như một năng lực, phẩm chất của người côngchức Nhà nước
Để có thể thực hiện nhiệm vụ, làm việc trong môi trường quốc tế hiệuquả, mỗi cán bộ công chức phải tự trau dồi, không ngừng bồi dưỡng nâng caotrình độ về ngoại ngữ Các tiêu chuẩn, trình độ, năng lực ngoại ngữ đối vớicông chức được quy định trong các văn bản pháp luật như: Luật Cán bộ, côngchức năm 2008; Nghị định số 24/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 3 năm 2010 củaChính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức; Thông tư
số 13/2010/TT-BNV ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Nội vụquy định chi tiết một số điều về tuyển dụng và nâng ngạch công chức củaNghị định số 24/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ quy
Trang 38định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức; Thông tư số BGDĐT ngày 24 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạoban hành khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dành cho Việt Nam.
01/2014/TT-c) Trình độ lý luận chính trị:
Lý luận chính trị là cơ sở để xác định quan điểm, lập trường giai cấpcông nhân của công chức cấp xã Công chức cấp xã có lập trường chính trịvững vàng, hoạt động vì mục tiêu, lý tưởng cách mạng có khả năng tư duychiến lược, phương pháp khoa học trong nhận thức, thích ứng với những biếnđộng của tình hình thế giới và trong nước thì sẽ được Nhân dân kính trọng, tinyêu và vận động được Nhân dân thực hiện tốt các chủ trương, chính sách,pháp luật góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước
d) Trình độ quản lý Nhà nước:
Quản lý Nhà nước là hệ thống tri thức khoa học về quản lý xã hội mangtính quyền lực Nhà nước Công chức thông qua việc bồi dưỡng quản lý Nhànước đáp ứng tiêu chuẩn ngạch công chức sẽ giúp nâng cao ý thức, tráchnhiệm trong công vụ, góp phần triển khai các văn bản quản lý Nhà nước mộtcách hiệu quả, đồng thời nâng cao năng lực kỹ năng, phong cách làm việcchuyên nghiệp trong quản lý, điều hành và hoàn thành tốt nhiệm vụ đượcgiao Bên cạnh đó giúp cho việc phát triển năng lực thực thi công vụ choCBCC phù hợp với tiêu chuẩn theo quy định và đáp ứng yêu cầu cải cáchhành chính Nhà nước
đ) Về kỹ năng
Kỹ năng được hiểu là cách thức, phương thức, biện pháp tổ chức vàthực hiện công việc, thể hiện ở khả năng vận dụng kiến thức chuyên môn vàothực tế giải quyết các công việc cụ thể
Trang 39- Kỹ năng giao tiếp:
Trong quá trình thực thi công vụ, công chức thường xuyên phải giaotiếp, ứng xử với các mối quan hệ nội bộ (cấp trên, cấp dưới, đồng nghiệp) vàvới công dân Trong hoạt động giao tiếp, ứng xử công vụ người công chức khigiải quyết công việc với tư cách thay mặt Nhà nước để giao tiếp với công dân.Đòi hỏi công chức phải có chuẩn mực giao tiếp, hành vi ứng xử theo vị tríchức danh mà mình đang đảm nhiệm, thể hiện thái độ ứng xử của Nhà nướcđối với công dân chứ không phải là thái độ ứng xử của cá nhân đối với ngườikhác Chính vì vậy, hoạt động giao tiếp, ứng xử của công chức khi thực thicông vụ cần có những chuẩn mực chung
Giao tiếp của công chức cấp xã cần có sự vận dụng kỹ năng, kinhnghiệm của chủ thể vào trong những hoàn cảnh giao tiếp cụ thể để thực hiệnhiệu quả các mục tiêu giao tiếp Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy địnhtrong giao tiếp tại công sở, công chức "phải có thái độ lịch sự, tôn trọng đồngnghiệp; ngôn ngữ giao tiếp phải chuẩn mực, rõ ràng, mạch lạc; cán bộ, côngchức phải lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp; công bằng, vô tư, khách quankhi nhận xét, đánh giá; thực hiện dân chủ và đoàn kết nội bộ; khi thi hànhcông vụ, cán bộ, công chức phải mang phù hiệu hoặc thẻ công chức; có tácphong lịch sự; giữ gìn uy tín, danh dự cho cơ quan, tổ chức, đơn vị và đồngnghiệp" Đối với người dân "Cán bộ, công chức phải gần gũi với Nhân dân;
có tác phong, thái độ lịch sự, nghiêm túc, khiêm tốn; ngôn ngữ giao tiếp phảichuẩn mực, rõ ràng, mạch lạc; không được hách dịch, cửa quyền, gây khókhăn, phiền hà cho Nhân dân khi thi hành công vụ" [28, tr 10]
- Kỹ năng phối hợp trong công tác:
Trong hoạt động của bất cứ cơ quan, đơn vị nào cũng đều diễn ra sựphối hợp theo nhiều chiều: giữa cấp trên với cấp dưới, giữa các phòng ban, bộ
Trang 40phận với nhau và giữa các cán bộ, công chức trong cùng cơ quan Phối hợp làquá trình kết nối các hoạt động, hỗ trợ, hợp tác lẫn nhau của người lao độngnhằm tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cụ thể hay nói cách khác, phối hợp là bốtrí cùng nhau làm theo một kế hoạch nhằm đạt được mục tiêu chung của tổchức.
Việc phối hợp nhau cùng giải quyết công việc, thực hiện nhiệm vụ sẽtạo dựng sự đoàn kết, đồng thuận, hỗ trợ nhau, góp phần phát huy dân chủ,khai thác năng lực, sở trường của từng cá nhân Muốn như vậy mỗi cá nhâncông chức phường cần nâng cao tinh thần tự giác, năng động sáng tạo, có kỹnăng phối hợp, chia sẻ thông tin tích cực, chủ động kịp thời giải quyết nhữngvấn đề vướng mắc
Việc phối hợp sẽ giúp cho vấn đề được xem xét trên nhiều khía cạnh,vận dụng kỹ năng, kinh nghiệm của nhiều bộ phận Phối hợp là cùng nhaulàm việc để đưa ra hướng giải quyết tốt nhất cho vấn đề, chính vì vậy, mọi vấn
đề đều có thể được giải quyết thông qua hoạt động phối hợp của những bộphận với nhau
- Kỹ năng tiếp nhận và xử lý thông tin:
Thông tin rất quan trọng trong hoạt động quản lý nói chung và quản lýhành chính Nhà nước nói riêng
Tiếp nhận và xử lý thông tin là hoạt động phân tích, phân loại thông tintheo các nguyên tắc và phương pháp nhất định, theo tiêu chí cụ thể một cáchkhoa học, chính xác, khách quan trên cơ sở đó đưa ra các biện pháp giải quyếtcông việc Đây là bước đầu rất quan trọng bởi kết quả của việc xử lý thông tincung cấp cho công chức phường cơ sở để xem xét, tham mưu cho lãnh đạo,góp phần tạo ra các quyết định quản lý đúng đắn nhất cũng như sự năng động