Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLN

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLNSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLN

1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài.

Vật lý học là một bộ môn khoa học lý thú và hấp dẫn Tuy vậy, thực tế tôi nhận thấy Kết quả môn học chưa cao Nhiều học sinh bị mất căn bản

Các phương pháp dạy học (PPDH) tích cực phải phát huy tính tích cực,

tự giác, chủ động, sang tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học, bồi dường phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh chống lại thói quen học tập thu động

Áp dụng các phương pháp tích cực không có nghĩa là gạt bỏ các

phương pháp truyền thống Cần kế thừa, phát triển những mặt tích cực trong

hệ thống các PPDH Đặc biệt là những xã vùng sâu, vùng xa còn khó khăn như xã Quảng Hợp cần phải vận dụng một số PPDH mới phù hợp với điều kiện dạy và học của xã Phương pháp tích cực có rất nhiều như: PP vấn đáp tìm tòi; PPDH đặt và giải quyết vấn đề; Phương pháp thảo luận nhóm

Trong quá trình giảng dạy cũng như qua việc dự giờ đồng nghiệp, tôi thấy phương pháp thảo luận nhóm giúp cho giờ dạy thêm sôi nổi, học sinh hứng thú, giờ dạy đạt hiệu quả cao hơn

1.2.Điểm mới của đề tài.

Khi áp dụng đề tài này vào trong thực tiễn sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực như:

+ Học sinh tích cực trong các hoạt động, tất cả các thành viên đều tham gia tích cực trong mọi hoạt động của nhóm mình

+ Trong quá trình chuần bị cho tiết học giáo viên phải soạn bài một cách chu đáo, phân chia thời gian cách hợp lý nhất

+ PP TLN huy động được mọi học sinh tham gia Học sinh được nói nhiều hơn, được suy nghĩ nhiều hơn, như vậy đã phát huy được tính tích cực trong mỗi học sinh

2.PHẦN NỘI DUNG

2.1 Thực trạng trước khi nghiên cứu vấn đề:

Thời gian gần đây, việc dạy - học môn vật lý trong trường THCS nói chung và trường THCS QH nói riêng đã có những chuyển biến theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh Tuy vậy, việc áp dụng phương pháp thảo luận nhóm (PPTLN) còn một số vướng mắc sau:

+ Sự vận dụng những định hướng đổi mới PPDH theo hướng tích cực hóa hoạt động của người học chưa được thường xuyên và còn máy móc Ví

dụ: Áp dụng PPTLN trong một tiết học dẫn đến có những câu hỏi rất đơn giản trong khi những câu hỏi như vậy chỉ cần cho học sinh độc lập suy nghĩ là đủ

+ Việc phân nhóm và điều hành học sinh thảo luận còn gặp khó khăn + Dự kiến thời gian chưa phù hợp:

- Nếu quá ít, các em sẽ không đủ thời gian thảo luận

- Nếu quá nhiều, sẽ lãng phí thời gian dành cho các hoạt động khác, lớp học sẽ lộn xộn

+ Học sinh chưa có thói quen chủ động tìm hiểu, khám phá bài học nếu không được giao nhiệm vụ, hoặc nếu được giao nhiệm vụ thì còn lung túng khi cùng nhau giải quyết vấn đề

+ Trên đây là một số vấn đề nổi cộm trong thực tế Nếu chúng ta biết chọn lựa những câu hỏi phù hợp với đối tượng học sinh và đặ trưng của tiết học thì sẽ đạt hiệu quả như mong muốn

2.2 Nội dung đề tài.

2.2.1 Một số kinh nghiệm khi soạn giáo án và tiến hành bài giảng sử dụng PPTLN:

a) Trước hết giáo viên phải nắm được mục tiêu đã lượng hóa của từng bài không chung chung Vì vậy, ta không có cơ sở để biết khi nào thì học sinh đã

đạt được mục tiêu đó và càng không nên hiểu là những điều mà giáo viên sẽ

phải làm khi giảng dạy

Tôi quan niệm về mục tiêu của bài học là lời khẳng định về kiến thức,

kĩ năng và thái độ mà người học sẽ phải đạt được ở mức độ nhất định sau tiết học (tức được lượng hóa)

Người ta thường lượng hóa mục tiêu bằng các động từ hành động Đối với nhóm mục tiêu kiến thức được lượng hóa theo 3 (trong 6) mức độ nhận thức:

- Mức độ nhận biết (B): Các động từ hành động thường được dùng để lượng hóa mục tiêu ở mức độ này là Phát biểu, liệt kê, mô tả, trình bày, nhận dạng,…

- Mức độ thông hiểu (H): Các động từ hành động thường được dùng

để lượng hóa mục tiêu ở mức độ này là: Phân tích, so sánh, phân biệt, tóm tắt, liệt kê xác định…

- Mức độ vận dụng (V): Các động từ hành động thường được dùng để lượng hóa mục tiêu ở mức độ này là: Giải thích, chứng minh, vận dụng

+ Đối với nhóm mục tiêu kĩ năng được lượng hóa theo hai mức độ:

- Làm được một công việc

- Làm thành thạo một công việc

Có thể lượng hóa mục tiêu kĩ năng bằng các động từ hành động sau: Nhận dạng, liệt kê, thu thập, đo đạc, vẽ, phân loại, tính toán, làm thí nghiệm…

b) Phải chuẩn bị chu đáo về điều kiện, phương tiện cho giờ học, như là:

+ Hệ thống các câu hỏi: Câu hỏi kiểm tra kiến thức, kĩ năng cũ (phiếu học tập) Câu hỏi điều khiển điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh Câu hỏi vận dụng, củng cố

+ Phương tiện và thiết bị dạy học: Tranh ảnh, mô hình mẫu vật, dụng cụ thí nghiệm, bảng phụ, ti vi…

+ Hình thức tổ chức lớp học, nơi học

+ Sử dụng CNTT: Câu hỏi trắc nghiệm, thí nghiệm ảo, các đoạn video…

c) Tổ chức cho học sinh hoạt động chiếm lĩnh kiến thức và kĩ năng phù hợp

với mục tiêu:

Nội dung một số hoạt động dạy học cụ thể trong vật lý:

+ Tổ chức tình huống học tập (chủ yếu là xác định nhiệm vụ học tập): Đặt câu hỏi nghiên cứu, nêu dự đoán, đề ra giả thuyết

+ Thu thập thông tin: Quan sát các sự kiện, hiện tượng, TN Tìm được những thông tin cần thiết từ sách, báo…Lập kế hoạch khám phá (Ví dụ: thiết kế TN; lựa chọn dụng cụ TN; chỉ ra đại lượng cần đo, những điều cần xác định trong

TN, những yếu tố không thay đổi khi làm TN) Tiến hành khám phá (Ví dụ:

bố trí, lắp đặt dụng cụ thiết bị TN; thực hiện TN; thay đổi phương án TN nếu kết quả không phù hợp với vấn đề đặt ra) Ghi các kết quả khám phá (Ví dụ: Đọc số chỉ của các dụng cụ TN ở mức độ cẩn thận và chính xác cần thiết; lập bảng kết quả; biểu diễn kết quả bằng đồ thị, sơ đồ,…)

+ Xử lý thông tin: Lập bảng biểu, vẽ đồ thị theo những cách khác nhau, từ đó phâm tích dữ liệu và nêu ý nghĩa của chúng Tìm quy luật từ biểu, bảng, đồ thị Phân loại dấu hiệu giống nhau, khác nhau, nhận biết những dấu hiệu bản chất của những nhóm đối tượng đã quan sát…So sánh, phân tích, tổng hợp dữ liệu và rút ra kết luận

+ Truyền đạt thông tin: Mô tả lại những thí nghiệm đã làm Trình bày, giải thích những việc đã làm (bằng lời, hình vẽ, đồ thị…) Nêu kết luận đã tìm thấy được

+ Vận dụng, ghi nhớ kiến thức: Giải các bài tập (định tính, định lượng, thực nghiệm); Làm đồ chơi, dụng cụ học tập,…Học thuộc lòng

Kinh nghiệm cho thấy khi dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS bằng phương pháp thảo luận nhóm ( PP TLN) trong thời gian 1 tiết học 45 phút, giáo viên thường dễ bị “cháy” giáo án vì xảy ra nhiều tình huống khác với dự kiến Do đó GV cần cân nhắc, xác định hoạt động trọng tâm, phân bổ thời gian hợp lý Dự kiến hệ thống câu hỏi hướng dẫn HS hoạt động

Hiệu quả kích thích tư duy HS phụ thuộc rất nhiều vào khả năng của HS Sẽ

vô tác dụng nếu câu hỏi khó để HS không có khả năng trả lời được và không

có ý nghĩa nếu câu hỏi quá dễ đối với khả năng của HS GV cần động viên ngay những câu trả lời đúng cũng như nhận xét câu trả lời chưa đúng Nếu tất

cả HS đều trả lời sai thì GV cần đặt những câu hỏi đơn giản hơn để HS có thể trả lời được vì HS chỉ hứng thú học khi họ thành công trong học tập

Theo tôi, khi hỏi HS cần chú ý một số vấn đề:

+ Trong khi hỏi nên: Dừng một chút sau khi đặt câu hỏi Nhận xét một cách khuyến khích đối với câu trả lời của HS Tạo điều kiện cho nhiều HS trả lời một câu hỏi Tạo điều kiện để mỗi HS đều được trả lời một câu hỏi ít nhất một lần trong giờ học Đưa ra những gợi ý nhỏ cho các câu trả lời hoặc dựa vào một phần nào đó trong câu trả lời để đặt tiếp câu hỏi Yêu cầu HS giải thích câu trả lời của mình Yêu cầu HS liên hệ câu trả lời với những kiến thức khác + Trong khi hỏi không nên: Nhắc lại câu hỏi của mình Tự trả lời câu hỏi của mình đưa ra Nhắc lại câu trả lời của HS

d) Cách tổ chức cho HS hoạt động:

Hình thức học tập theo nhóm hay được thực hiện khi nghiên cứu, tìm hiểu vấn

đề mới Có thể tiến hành như sau:

+ Làm việc chung cả lớp: GV nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức, chia lớp thành các nhóm, giao nhiệm vụ cho từng nhóm và hướng dẫn gợi ý cho mỗi nhóm cho các vấn đề cần lưu ý khi trả lời câu hỏi, hoàn thành bài tập Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả và thảo luận chung (nhận xét, đóng góp ý kiến

và bổ sung cho nhau) GV tổng kết và chuẩn xác kiến thức

+ Làm việc theo nhóm: Phân công trong nhóm (cử nhóm trưởng, thư ký, phân việc cho các thành viên).Từng cá nhân làm việc độc lập, sau đó thảo luận trong nhóm và cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ của nhóm

Hạn chế tổ chức cho HS học tập theo nhóm ngay tại lớp là không gian chật hẹp, thời gian ngắn của tiết học nên GV phải biết tổ chức hợp lý mới có kết quả Không nên lạm dụng các hoạt động nhóm và cần đề phòng xu hướng hình thức Trong hoạt động nhóm, tư duy tích cực của HS phải được phát huy

và ý nghĩa quan trọng của nó là rèn luyện năng lực hợp tác

đ) Sử dụng thiết bị thí nghiệm và phương tiện dạy học theo hướng tích cực:

Các thiết bị dạy học được sử dụng không chỉ minh họa lời giảng giải của GV

mà chủ yếu là phương tiện để HS khai thác tìm tòi, phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức Do vậy, nên để HS được tự tay làm thí nghiệm, quan sát, đo đạc và rút ra nhận xét; Hs tìm hiểu cấu tạo, cách sử dụng một dụng cụ đo; nghiên cứu các số liệu đã cho trong bảng để rút ra kết luận

2.2.2 Những công việc thực tế đã làm:

Lớp học là môi trường giao tiếp thầy trò tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa cá nhân trên con đường chiếm lĩnh kiến thức thông qua hoạt động học tập của cá

nhân và thảo luận nhóm Thông qua thảo luận trong tập thể, ý kiến cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ Qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới

Khi áp dụng PP TLN tôi tiến hành các bước như sau:

a Làm việc chung cả lớp:

- Giáo viên nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức rồi đưa ra câu hỏi hoặc tình huống

- Tổ chức các nhóm, giao nhiệm vụ cho các nhóm Lớp học được chia thành các nhóm từ 4-6 HS Các nhóm được giao cùng một nhiệm vụ hay những nhiệm vụ khác nhau

- GV hướng dẫn cách làm việc trong nhóm Có nhiều hình thức học tập nhóm, tùy từng nội dung vấn đề, GV có thể lựa chọn những hình thức học tập nhóm cho phù hợp Ở đây tôi xin chỉ đưa ra một số hình thức học tập nhóm phổ biến

 Làm việc theo cặp: Hai HS ngồi gần nhau tạo thành một cặp cùng bàn bạc một vấn đề

 Thảo luận vòng tròn: HS trong nhóm dùng bút nét to ghi lại ý kiến của mình trên một tờ giấy đã chuẩn bị sẵn sau đó lần lượt cho những

HS khác trong cùng nhóm thảo luận

 Thảo luận hỗn hợp: Hs trong nhóm tranh luận, nhóm trưởng (thư ký) ghi lại

b Làm việc theo nhóm:

- Các nhóm tự bầu ra nhóm trưởng Nhóm trưởng phân công cho mỗi thành viên một công việc, điều hành các thành viên làm việc trong không khí thi đua với các nhóm khác Có thể trong nhóm sẽ bầu ra thư ký để ghi chép

- HS bàn bạc, trao đổi trong nhóm để hoàn thành câu hỏi

- Cử đại diện chịu trách nhiệm trình bày kết quả làm việc của nhóm

c Thảo luận bàn bạc trước cả lớp:

- Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả Cử hai nhóm cùng chủ đề trình bày xong thì dừng lại để các bạn trong nhóm nêu câu hỏi

- HS trong nhóm thảo luận chung

- Giáo viên tổng kết, đặt vấn đề tiếp theo

Trên đây là một cấu tạo của một hoạt động trong nhóm (trong một phần của tiết học) Để PP học tập này mang lại kết quả như mong muốn, người giáo viên cần chú ý những điều sau:

+ Nêu vấn đề, giao nhiệm vụ chỉ cần đọc câu hỏi to, chậm một lần không cần nhắc lại nhiều lần trong quá trình HS thảo luận hoặc phát câu hỏi bằng phiếu và yêu cầu các nhóm trả lời trực tiếp vào phiếu học tập

+ Cần dự kiến thời gian cho HS làm việc.

+ Trong quá trình HS tranh luận GV không được thúc giục HS Trong khi HS thảo luận, giáo viên đi kiểm tra, đôn đốc HS làm việc

 Ví dụ: Khi dạy bài “LỰC ĐIỆN TỪ”, để HS thấy được lực điện từ

tác dụng lên đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua, chiều của lực điện

từ phụ thuộc vào chiều của dòng điện và chiều của đường cảm ứng

từ như thế nào?

Tôi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm như sau:

 Qua hoạt động này HS sẽ trả lời 2 câu hỏi như sau:

+ Câu 1: Để biết được lực điện từ có tác dụng lên dây dẫn có dòng điện chạy qua không ta làm thí nghiệm như thế nào để kiểm tra?

+ Câu 2: Trong thí nghiệm này chúng ta cần chú ý điều gì?

+ Câu 3: Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?

+ Câu 4: Để kiểm tra sự phụ thuộc đó chúng ta tiến hành thí nghiệm như thế nào?

 Lớp học được chia thành 8 nhóm, mỗi nhóm 4-5 HS

a Giao nhiệm vụ.

Nhóm 1,2 trả lời câu hỏi 1 Nhóm 3,4 trả lời câu hỏi 2

Nhóm 5,6 trả lời câu hỏi 3 Nhóm 7,8 trả lời câu hỏi 4

Giáo viên hướng dẫn HS làm việc trong nhóm Mỗi nhóm sẽ thảo luận theo hình thức thảo luận hỗn hợp., dùng bút nét to ghi lại những ý kiến trong nhóm lên bảng phụ

- Giáo viên dự kiến thời gian: 5 phút

b Làm việc theo nhóm: Phân công trong nhóm để thực hiện nhiệm

vụ Nhóm trưởng có thể phân công mỗi thành viên trong nhóm thảo luận và ghi

Nhóm 1: HS xác định được: cho dòng điện chạy qua dây dẫn đặt trong

từ trường của nam châm

Nhóm 2: HS xác định được: cho dòng điện chạy qua dây dẫn đặt trong

từ trường của nam châm

Nhóm 3: HS trả lời: Chú ý quan sát hiện tượng xảy ra đối với dây dẫn

có dòng điện chạy qua

Nhóm 4: HS trả lời: Chú ý quan sát hiện tượng xảy ra đối với dây dẫn

có dòng điện chạy qua

Nhóm 5: HS trả lời được: Phụ thuộc vào chiều dòng điện và chiều đường sức từ

Nhóm 6: HS trả lời được: Phụ thuộc vào chiều dòng điện và chiều đường sức từ

Nhóm 7: HS trả lời được: Ta đổi chiều dòng điện và đổi chiều đường sức từ

Nhóm 8: HS trả lời được: Ta đổi chiều dòng điện và đổi chiều đường sức từ

HS trao đổi, thảo luận trong nhóm Cử đại diện trả lời

c Thảo luận, tổng kết trước cả lớp.

- Đại diện nhóm trình bày trước lớp: lần lượt từ 1-8

- Sau khi nhóm 1- 4 trình bày xong thì dừng lại để các bạn trong lớp nêu câu hỏi

- HS thảo luận, giáo viên sửa chữa nếu cần (bổ sung một vài tư liệu đã chuẩn bị bằng bảng phụ nếu cần thiết)

Cuối cùng giáo viên tổng kết được vấn đề đã đưa ra

Mỗi tiết học chỉ nên từ 1- 2 hoạt động nhóm Không nên sử dụng quá nhiều ảnh hưởng đến nội dung khác vì thời gian của một tiết học là có hạn định, nội dung kiến thức lại rất dài

PP TLN huy động được mọi học sinh tham gia Học sinh được nói nhiều hơn, được suy nghĩ nhiều hơn, như vậy đã phát huy được tính tích cực trong mỗi học sinh Tuy nhiên để truyền thụ kiến thức, giáo viên không chỉ sử dụng một PPDH này mà là sự phối kết hợp nhiều PP

2.2.3 Kết quả đạt được:

Để nâng cao chất lượng dạy và học Vật lý ở trường THCS cần rất nhiều yếu tố và một yêu cầu không thể thiếu được là việc đổi mới phương pháp dạy – học, phát huy được vai trò chủ động sáng tạo của HS Là một giáo viên trẻ, kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều, suốt chương trình đổi mới nên việc áp dụng kinh nhiệm này vào thực tế giảng dạy còn hạn chế nhưng trong quá trình giảng dạy tôi đã áp dụng PP TLN và tôi nhận thấy HS đã biết cách học tập theo PP này Các em hăng hái, tích cực suy nghĩ Được nói ra những điều mình nghĩ, các em cảm thấy hào hứng, phấn khởi hơn Hơn nữa, các em nhận thấy trong sự thành công của cả lớp có phần đóng góp của mình, của nhóm mình Từ đó không khí lớp trở nên sôi nổi, hào hứng hơn

Kết quả mà tôi đạt được chưa nhiều nhưng bước đầu PP này đã dần hình thành trong học sinh PP học tập theo hướng đoàn kết, hợp tác, giúp

đỡ lẫn nhau, huy động được sựu tham gia tích cực của từng cá nhân vào tập thể tạo không khí thi đua học tập cao hơn Kết quả này không chỉ đạt được ở môn Vật lý mà còn ở tất cả các môn học khác

Dưới đây là một vài số liệu chứng minh cho những kết luận của tôi:

Lớp Dưới TB(%) TB – Khá (%) Giỏi (%)

điểm

Đầu năm

Cuối

kỳ II

Đầu năm

Cuối

kỳ II

Đầu năm

Cuối

kỳ II Năm

học

2018-2019

2.2.4 So sánh đối chứng:

Trước khi áp dụng kinh nghiệm Sau khi áp dụng kinh nghiệm

1 Giáo viên chỉ đưa ra một hình thức

thảo luận và yêu cầu HS thảo luận

2.Việc áp dụng phương pháp dạy học

này chỉ là hình thức, giáo viên đưa ra

câu hỏi cho HS thảo luận quá dễ, các

em có thể trả lời ngay được

3.Giáo viên dự kiến thời gian không

hợp lý

4.Lớp học lộn xộn vì các em tranh

nhau nói hoặc do làm xong trước thời

gian quy định hoặc trầm buồn vì các

em không ai chịu trao đổi, bàn bạc

1.Giáo viên đã vận dụng linh hoạt các hình thức học tập nhóm trong khi cho

HS thảo luận

2.Giáo viên đưa ra được các câu hỏi phù hợp để HS làm việc theo nhóm

3.Giáo viên đã biết phân bố thời gian hợp lý cho từng câu hỏi

4.Hs học tập tích cực hơn, tham gia thảo luận sôi nổi hơn Không khí lớp học hào hứng, sôi nổi hơn

Khi chưa áp dụng kinh nghiệm này, qua dự giờ tôi thấy giáo viên còn lúng túng trong phần hướng dẫn học sinh thảo luận Nhiều giáo viên không thường xuyên sử dụng phương pháp này hoặc sử dụng phương pháp này chỉ là hình thức Đứng trước thực trạng đó, tôi mạnh dạn đưa ra kinh nghiệm này Tôi nhận thấy khi áp dụng kinh nghiệm này hoạt động thầy – trò, trò – trò phối hợp nhịp nhàng hơn, không khí lớp học sôi nổi hơn, học sinh hăng hái hơn trong học tâp

Tuy nhiên, khi áp dụng kinh nghiệm này tôi cũng gặp một số khó khăn:

+ Về giáo viên: Thời gian cho một tiết học ngắn, nội dung bài học rất dài Nếu

cho HS thảo luận mà không giải quyết được vấn đề đưa ra sẽ làm ảnh hưởng đến việc truyền thụ nội dung bài học Còn lớp học có số lượng học sinh đông gây khó khăn trong việc tổ chức hoạt động

+ Về học sinh: Các em còn chưa quen với PP học tập mới nên còn gặp khó

khăn, còn rụt rè trong hoạt động học, không dám nói lên những suy nghĩ của mình Một số em học khá, giỏi không tham gia thảo luận trao đổi cùng các bạn Các em thường làm việc độc lập Một số em yếu còn ỷ lại các bạn trong nhóm

+ Về cơ sở vật chất: Một số phương tiện dạy học còn thiếu (phòng thí nghiệm

độc lập, thiết bị dạy học, máy chiếu…)

Phương pháp mới kéo theo nhiều điều mới lạ, bất ngờ, hứng ,thú nhưng nó cũng gây không ít khó khăn Đất nước đang trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa PPDH tích cực cần được phát triển và nhanh chóng trở thành phổ biến trong nhà trường Vì vậy, giáo viên phải được đào tạo chu đáo, được tập huấn thường xuyên để thực hiện vai trò là người gợi mở, cố vấn, trọng tài trong hoạt động tranh luận sôi nỏi của HS

2.2.5 Bài học kinh nghiệm:

Đúc rút một kinh nghiệm hay là một quá trình lao động vất vả, khó nhọc và khoa học, nó đòi hỏi người giáo viên phải bận tâm, kiên nhẫn Trong quá trình thể nghiệm, tôi rút ra được một só bài học bổ ích sau:

 Đối với giáo viên:

+ Giáo viên phải bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng để soạn giảng hợp lý

+ Khi soạn bài, giáo viên phải đầu tư nhiều công sức và thời gian thể hiện bài trên lớp đúng với vai trò của mình

+ Giáo viên cần tích cực tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ + Giáo viên cần coi trọng việc chuẩn bị những câu hỏi đặc biệt những câu hỏi có yêu cầu cao về nhận thức có thể cho HS thảo luận trong nhóm

 Đối với học sinh:

+ Phải chuẩn bị bài trước ở nhà, đọc thêm các sách thsm khảo để nâng cao vốn hiểu biết

+ Tham gia nhiệt tình, tự giác các hoạt động học tập

+ Mạnh dạn trình bày những hiểu biết., suy nghĩ của mình trước tập thể

2.2.6 Những vấn đề còn bỏ ngỏ:

Đổi mới PPDH theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh

là một quá trình lâu dài Không thể ngày một ngày hai mà đông đảo giáo viên từ bỏ được kiểu dạy truyền thụ kiến thức theo kiểu tiếp thu thụ động đã quen thuộc từ trước Việc phát triển PP TLN đòi hỏi cả thầy

và trò phải tìm hiểu, nghiên cứu kỹ bài học, phải mất nhiều thời gian, công sức hơn, nghĩa là phải làm việc nhiều hơn

Phần trình bày về kinh nghiệm này còn là một vấn đề nhỏ trong các phương pháp dạy học tích cực Còn một số phương pháp dạy học tích cực khác cần được phát triển mà tôi chưa có điều kiện đề cập đến Để giảng dạy có hiệu quả một giờ học môn Vật lý cần có sự phối kết hợp linh hoạt của các PPDH theo hướng đổi mới và các phương pháp truyền thống

3 PHẦN KẾT LUẬN 3.1 Ý nghĩa, phạm vi áp dụng của đề tài.

a) Ý nghĩa

Khi áp dụng đề tài này vào trong thực tiễn tôi thấy rằng để giảng dạy đã khó, để chọn ra phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh mình đang giảng dạy lại càng khó hơn Vì vậy khi nghiên cứu

đề tài này và áp dụng trong thực tế tôi thấy được sự tích cực trong việc lĩnh hội kiến thức của học sinh

Học sinh chủ động và thường xuyên có sự sang tạo trong học tập

Đề tài này của tôi có thể áp dụng trong các tiết dạy Vật lý ở tất cả các trường THCS và có thể áp dụng tốt cho các tiết dạy vật lý của các trường THPT

Vai trò của người giáo viên là hết sức to lớn, quyết định đến sự thành công của hoạt động học tập của học sinh và chất lượng giáo dục Trong giảng dạy môn Vật lý, giáo viên chỉ có nhiệt tình thôi chưa đủ, mà phải

có PPDH theo hướng tích cực, lấy HS làm trung tâm

Khi thực hiện đề tài này, tôi có một số băn khoăn muốn đưa ra để các đồng nghiệp và các ngành quan tâm hơn nữa:

+ Một là: GV phải, tích cực hơn nữa trong phong trào đổi mới PP dạy,

tạo hứng thú, say mê trong giờ học môn Vật lý

+ Hai là: Cần đầu tư phòng thí nghiệm thực hành, bổ sung các loại sách

tham khảo, tranh ảnh minh họa cho bài học, …để phục vụ cho giáo viên

và học sinh

+ Ba là: Tôi rất mong nhận được sự góp ý để việc giảng dạy đạt kết quả

cao hơn, góp phần không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục

Trên đây là những suy nghĩ của tôi nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn Vật lý Có thể trong đề tài này của tôi còn nhiều thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự góp ý cụ thể của các đồng nghiệp và các em học sinh

Xin chân thành cảm ơn!