Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍ

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - GIÚP HỌC SINH LỚP 6 CÓ KĨ NĂNG LÀM THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍ

Các em học sinh sau khi hoàn thành chương trình tiểu học sẽ tiếp tục được học

các kiến thức cơ bản được cụ thể hơn nâng cao hơn của các môn học ở trung học

cơ sở nhằm tạo dựng nền tảng cho việc học tập hướng nghiệp của các em sau

này Trong các môn học mà các em sẽ học thì môn Vật lí là cơ sở của nhiều ngành

kỹ thuật quan trọng Sự phát triển của khoa học Vật lí gắn bó chặt chẽ và với sự

tiến bộ của khoa học và kĩ thuật Chương trình Vật lí trung học cơ sở có nhiệm vụ

cung cấp cho học sinh một hệ thông kiến thức Vật lí cơ bản, ở trình độ phổ thông,

bước đầu hình thành ở học sinh những kĩ năng và thói quen làm việc khoa học,

góp phần hình thành các năng lực nhận thức và các phẩm chất, nhân cách mà mục

tiêu giáo dục trung học cơ sở đã đề ra

Thế nhưng đa số học sinh nhất là học sinh khối 6 không mấy yêu thích và có chút

e ngại với môn Vật Lí với lý do môn học này khô khan, phần kiến thức nhiều

đòi hỏi học sinh phải đầu tư nhiều Bên cạnh đó khi tiến hành làm thí nghiệm

các em cũng còn chưa mạnh dạn trong các thao tác của mình Vật lí học là một

môn khoa học thực nghiệm , các em phải tiến hành thí nghiệm,quan sát tỉ mỉ, ,

lấy số liệu và xử lý só liệu thu được, nhiều kiến thức và kĩ năng toán học được sử

dụng rộng rãi trong việc học tập Vật lí Đa số học sinh không có kĩ năng làm thí

nghiệm thực hành, chưa biết sử lí kết quả thí nghiệm để hình thành kiến thức

Học sinh chưa thấy rõ tầm quan trọng của kiến thức Vật Lí áp dụng vào thực tế

cuộc sống hằng ngày

Vì vậy , tôi đã xác định việc giúp các em có khả năng làm thí nghiệm thực hành

là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, đặc biệt là học sinh lớp 6 đầu cấp để giúp

học sinh tăng cường kiến thức và kỹ năng thực hành

B NỘI DUNG:

I CƠ SỞ LÍ LUẬN:

Vật lí là một môn khoa học thực nghiệm nghiên cứu về các hiện tượng, sự

việc trong thực tiễn cuộc sống Một số hiện tượng có thể quan sát thực tế, so sánh, suy

luận, giải thích, dựa vào kinh nghiệm cuộc sống, tự nghiên cứu khám phá những điều

mới lạ, đôi khi tự khám phá thì rất bất tiện hoặc không biết tiến hành từ đâu Vì vậy

cần thiết phải có sự hướng dẫn của thầy cô Nhiều bài học phải tiến hành thí nghiệm

mới tìm ra kết quả

Mặt khác, việc tổ chức cho học sinh làm quen với môn Vật lí là giúp học sinh

chủ động tìm tòi, quan sát, lĩnh hội kiến thức Đây là một trong những yêu cầu quan

trọng trong việc dạy – học theo phương pháp đổi mới hiện nay Trong mỗi tiết dạy

giáo viên vần phải thiết kế tổ chức cho học sinh tự học, chủ động tìm tòi Phát hiện

chiếm lĩnh kiến thức tạo cho học sinh sự say mê học tập

2 Cơ sở thực tiễn:

Bộ môn Vật Lí mặc dù trên thông tin là giảm tải chương trình nhưng trong thực tế

giảng dạy thì phần kiến thức phải truyền tải cho học sinh là rất nặng và gây khó

khăn Phần lớn các tiết dạy đều phải có thí nghiệm biểu diễn hoặc minh hoạ cho các

kiến thức mới Do đó đòi hỏi giáo viên phải phân bố thời gian, lựa chọn các thí

nghiệm hoặc dụng cụ thích hợp nhất cho mỗi tiết dạy của mình và phải đầu tư nhiều

cho một giáo án Với hình thức cải cách mới này, các em học sinh vừa vào lớp 6

đã phải tiếp nhận một phân môn mới, một lĩnh vực nghiên cứu mới Người ta

thường nói bộ môn Vật Lí là bộ môn thực nghiệm tức là để truyền tải cũng như

lĩnh hội kiến thức thì cần phải có thí nghiệm kể cả đó là do giáo viên hay học sinh

thực hiện Trong thực tế rõ ràng một tiết học Vật Lí mà có thí nghiệm thì học sinh

học tập một cách say mê, hứng thú hơn, học sinh hăng hái khi đến giờ học Vật Lí

hơn và các em tích cực đóng góp cho bài học nhiều hơn Điều đó đòi hỏi giáo viên

phải tìm ra phương pháp để tổ chức một tiết học Vật Lí làm sao ngay từ lớp 6 mà

học sinh các em có thể thực hiện được các thí nghiệm đơn giản , hoặc quan sát thí

bài sâu hơn Với những phân tích trên đây, tôi xin trình bày một số phương pháp

của mình để giúp học sinh lớp 6 tăng cường kiến thức và kỹ năng thực hành thí

nghiệm vật lí

II THỰC TRẠNG:

1 Thuận lợi và khó khăn:

 Thuận lợi:

+ Phần lớn thầy cô đã đổi mới phương pháp dạy học và thiết kế bài dạy

phù hợp cho tiết dạy theo phương pháp đổi mới hiện nay

+ Một số em tỏ ra đặc biệt thích thú với môn học và có ý thức học tập tốt

+ Được Ban Giám Hiệu quan tâm, các thầy cô và bạn đồng nghiệp giúp đỡ

tận tình

+ Sự phát triển của ứng dụng CNTT trong giảng dạy

+ Đồ dùng dạy học được trang bị đầy đủ

+ Bản thân giáo viên luôn phấn đấu, học hỏi trau dồi chuyên môn

 Khó khăn:

+ Đa số phụ huynh ít quan tâm đến việc học tập của con cái ở nhà, chưa đặt

ra kế hoạch học tập cho con em một cách phù hợp Nhiều phụ huynh cưng

chiều con nên một số kĩ năng sinh họat hàng ngày của học sinh còn hạn chế

Một số phụ huynh gặp khó khăn trong quá trình hướng dẫn con em học tập

+ Mặt khác với sự phát triển mạnh mẽ của xã hội với các phương tiện

thông tin đại chúng đầy đủ, phim ảnh, các trò chơi hấp dẫn, cũng ảnh

hưởng không nhỏ đến quá trình học tập của học sinh

+ Phương pháp học tập mới chủ yếu là học sinh tự làm thí nghiệm, tự khám

phá, chiếm lĩnh kiến thức còn mới đối với học sinh

+ Nhưng với thái độ học tập phần đông của học sinh thụ động nên tiết dạy

trở nên trầm lặng Nó ảnh hưởng rất nhiều cho quá trình tiếp thu kiến thức

mới của học sinh và quá trình hướng dẫn của giáo viên trên lớp

- Học sinh khối 6

- Phạm vi áp dụng sáng kiến: 2 lớp 6 (6A1 và 6A3) của trường THCS Nguyễn Thị

Định

- Tổng số học sinh lớp 6A1 và 6A3 là : 81 học sinh

- Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm:

Bảng thống kê học lực kiểm tra chất lượng đầu năm

3 Nội dung kiến thức cần truyền đạt

* Chương trình: Vật lí 6 gồm 37 tiết trong đó:

- Thực hành: 02 tiết

- Ôn tập, tổng kết chương: 04 tiết

- Kiểm tra: 04 tiết

- Số tiết bài học: 27 tiết

(Trong đó gồm 18 tiết bài có thí nghiệm)

* Nội dung:

- Chương I: Cơ học

6a1 40 15 (37,5%) 14 (35%) 10 (25%) 1(2,5%)

6a3 41 10 (24,4%) 15 (36,6%) 11 (26,8%) 5(12,2%)

lượng; Khái niệm lực, hai lực cân bằng tác dụng lên vật đứng yên; Trọng lực (Trọng

lượng) Đơn vị lực; Lực đàn hồi Lực kế - Phép đo lực; Khối lượng riêng và trọng

lượng riêng; bài thực hành Các máy cơ đơn giản; Đòn bẩy, mặt phẳng nghiêng, ròng

rọc

- Chương II: Nhiệt học

Sự nở vì nhiệt trong tự nhiên của 3 chất: rắn , lỏng khí và các ứng dụng trong đời

sống và kỹ thuật; Các loại nhiệt kế thông dụng Hai loại thang đo nhiệt độ(Thang oC

và thang oF); Sự nóng chảy và sự đông đặc; Sự bay hơi và sự ngưng tụ; Sự sôi; Thực

hành

4 Phương pháp thực hiện

Trong mỗi bài dạy giáo viên cần phải nắm vững mục tiêu của từng bài, từ đó phân

biệt được các loại thí nghiệm có trong bài học thuộc loại thí nghiệm nào ( Thí nghiệm

chứng minh hay thí nghiệm khảo sát ) để tổ chức lớp học tập sao cho có hiệu quả

nhất Việc tổ chức lớp học phụ thuộc vào từng lớp, từng đối tượng học sinh và từng

thí nghiệm

Đối với lớp học trầm, tập trung nhiều học sinh yếu kém giáo, viên cần phải tổ chức

tình huống học tập bằng cách giới thiệu các sự vật hiện tượng liên quan đến bài học,

giới thiệu các dụng cụ thí nghiệm cần thiết, hướng dẫn cách tiến hành thí nghiệm, tạo

tình huống để học sinh dự đoán kết quả thí nghiệm, tiến hành thí nghiệm, nhận xét kết

quả thí nghiệm Từ đó rút ra nhận xét và phát hiện kiến thức

Đối với lớp học sôi nổi, có nhiều học sinh khá giỏi thì giáo viên và học sinh cùng

nêu vấn đề , nêu phương án khảo sát vấn đề Từ đó học sinh có thể tự tổ chức phương

án thí nghiệm kiểm tra và rút ra kết luận về kiến thức Giáo viên chỉ cần quan sát,

hướng dẫn, đánh giá và kết luận

* Trong quá trình lên lớp giáo viên cần chú ý những điều sau:

- Phải soạn bài trước khi lên lớp để từ đó biết được thí nghiệm cần những dụng cụ gì,

trong phòng thí nghiệm đã có những loại nào, cần phải sưu tầm thêm dụng cụ thí

chính xác và thành công Ngoài ra người thầy còn phải chuẩn bị các bảng tổng hợp

của thí nghiệm, bảng kết quả thí nghiệm cho nhóm, cho lớp, phải luôn trú trọng đến

hệ thống câu hỏi (Câu hỏi phải rõ nghĩa, kích thích được tư duy của học sinh)

- Cần phải chia nhóm học sinh một cách hợp lí Trong mỗ nhóm cần hội tụ đầy đủ các

đối tượng học sinh để học sinh được hổ trợ và giúp đỡ nhau trong quá trình học tập

Vai trò của các thành viên trong nhóm được luân phiên cho nhau Ngay từ đầu năm

học cần phải hướng dẫn cách thảo luận nhóm, phương pháp học cho học sinh bởi vì

đây là đối tượng học sinh đầu cấp

- Với học sinh cần phải chuẩn bị cần phải nghiên cứu và chuẩn bị bài trước khi đến

lớp, từ đó biết được bài học có cần bổ xung dụng cụ thí nghiệm hay không

- Đảm bảo an toàn trong quá trình làm thí nghiệm

Là học sinh đầu cấp, lần đầu được tiếp súc với các dụng cụ thí nghiệm và các thí

nghiệm trong giờ học Do đó các em chưa biết cách sử dụng các thiết bị thí nghiệm và

có sự lúng túng trong quá trình làm thí nghiệm Vì thế ngay từ buổi học đầu tiên giáo

viên cần chú ý đến việc hướng dẫn cách sử dụng các thiết bị, các thao tác thí nghiệm

sao cho an toàn và có hiệu quả Ví dụ như các dụng cụ đo thể tích chất lỏng, nhiệt kế

(Bằng thủy tinh) cần sử dụng nhẹ nhàng, tránh va đập, vệ sinh sạch sẽ sau khi làm

song thí nghiệm Với lực kế không được sử dụng quá giới hạn đo Các thí nghiệm

trong chương II cần chú ý đến an toàn trong quá trình làm thí nghiệm vì có liên quan

đến đèn cồn, các chất như rượu, dầu…

* Khi tiến hành thí nghiệm có thể thực hiện theo các thao tác sau:

+ Yêu cầu học sinh phải nắm được mục đích của thí nghiệm là gì

+ Nhìn vào hình vẽ nêu được các dụng cụ cần thiết (Đối với các dụng cụ mà các em

đã được làm quen ) Còn đối với dụng cụ mới thì giáo viên gới thiệu tên và tác dụng

của từng loại

+ Cho học sinh đọc các bước tiến hành hoặc mô tả các bước thí nghiệm, sau đó giáo

viên hướng dẫn lại các bước tiến hành thí nghiệm trên bảng phụ

+ Chia nhóm học sinh, phát dụng cụ và giao thời gian thực hành thí nghiệm

+ Các nhóm lắp ráp thí nghiệm (với thí nghiệm dễ), còn với thí nghiệm khó thì giáo

viên có thể lắp sẵn cho học sinh

+ Các nhóm tự phân công vai trò của từng thành viên trong nhóm, xem lại các bước

tiến hành và làm thí nghiệm

+ Các nhóm ghi kết quả sau mỗi bước vào bảng kết quả

+ Giáo viên cần phải bao quát lớp trong quá trình thực hành thí nghiệm Phát hiện và

hướng dẫn kịp thời các nhóm còn lúng túng khi làm thí nghiệm cũng như quan sát kết

quả và ghi kết quả

+ Khi hết thời gian thảo luận nhóm giáo viên yêu cầu các nhóm báo cáo kết quả Dựa

vào kết quả giáo viên phân tích để học sinh rút ra kết luận cần thiết cho bài học

III QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN

Trong chương trình Vật lí lớp 6 các thí nghiệm của học sinh được chia ra làm 2

loại chính: Thí nghiệm chứng minh và thí nghiệm khảo sát Khi lên lớp giáo viên cần

phải xác định các thí nghiệm có trong bài học thuộc loại thí nghiệm nào, phải tổ chức

lớp ra sao để giờ học có hiệu quả Có những thí nghiệm chỉ cần mô tả để rút ra kết

luận, có thí nghiệm phải làm biểu diễn học sinh quan sát hiện tượng và rút ra nhận xét

Nhưng cũng có những thí nghiệm học sinh tự làm

1 Loại thí nghiệm chứng minh những kiến thức thu thập được

Đây là loại thí nghiệm mà các em đã biết trước kết luận, chỉ dùng thí nghiệm để

kểm tra kết quả Với thí nghiệm này các em dễ dàng hơn vì chỉ cần làm theo hướng

dẫn và đã biết kết quả

Ví dụ: Bài: Đo thể tích chất lỏng

- Mục đích của thí nghiệm: Đo thể tích nước chứa trong bình

- Chuẩn bị:

1/3 nước,…

+ Giáo viên chuẩn bị sẵn cho mỗi nhóm một bảng kết quả đo thể tích chất lỏng

- Tiến hành thí nghiệm

+ Mời học sinh đọc các bước tiến hành thí nghiệm

+ Giáo viên hướng dẫn lại và treo bảng phụ có ghi 2 bước rõ ràng (ước lượng thể

tích cần đo, kiểm tra ước lượng bằng cách đo thể tích)

+ Các nhóm phân công vai trò của từng bạn, cử người lên lấy dụng cụ thí nghiệm

sau đó tiến hành làm

+ Giáo viên yêu cầu học sinh sau mỗi bước ghi kết quả vào bảng Nhắc nhở các em

cần xác định GHĐ và ĐCNN của bình chia độ, ước lượng trước khi đo Trong khi các

nhóm làm thí nghiệm giáo viên quan sát, phát hiện những nhóm còn lúng túng Từ đó

giúp đỡ các em kịp thời

+ Sau 7 phút yêu cầu các nhóm dừng thí nghiệm và lần lượt báo cáo kết quả thí

nghiệm của nhóm mình

+ Các nhóm báo cáo xong giáo viên thu kết quả của các nhóm Động viên các nhóm

ước lượng và đo có kết quả tương đối bằng nhau

Qua thí nghiệm, giáo viên cần cho học sinh trả lời các câu hỏi sau:

? Mục đích của thí nghiệm là gì? (đo thể tích nước ở hai bình).

? Người ta đo thể tích chất lỏng bằng dụng cụ gì? (bình chia độ, ca đong)

2 Mô tả thí nghiệm để rút ra kết luận

Đây là loại thí nghiệm các em cần quan sát, phân tích hình ảnh trong sách giáo khoa

để thấy quá trình làm thí nghiệm rồi rút ra kết luận

Ví dụ: Bài : Đo thể tích vật rắn không thấm nước

- Mục đích của thí nghiệm: Biết đo thể tích của vật rắn không thấm nước có hình dạng

phức tạp

? Nhìn vào hình trong sách vật lí lớp 6 hãy nêu các dụng cụ thí nghiệm.

+ Bình chia độ có GHĐ 250 ml, ĐCNN 10ml

+ Một hòn đá có dây buộc

? Nêu các bước tiến hành.

+ Đổ nước vào bình chia độ đến mức 150ml

+ Thả chìm hòn đá vào bình chia độ, mực nước

dâng lên 200ml

? Tìm thể tích hòn đá bằng cách nào.

200ml – 150ml = 50ml (lấy mực nước sau trừ đi mực nước ban đầu)

? Nếu vật cần đo nổi trên mặt nước, thả vật vào nước trong bình không dâng lên, ta

phải làm sao?

+ Đổ nước vào bình chia độ đến mức 175ml

+ Thả chìm hòn đá vào bình chia độ, dùng vật nhọn, nhỏ nhúng chìm vật cần đo

vào nước, mực nước dâng lên 200ml

+ Tính thể tích vật như trường hợp trên : 200ml – 175ml = 25ml (lấy mực nước sau

trừ đi mực nước ban đầu)

Phần hai: Giáo viên đặt vấn đề:

Khi mà vật rắn không thấm nước không bỏ lọt bình chia độ thì có cách nào để đo

thể tích của nó không?

? Nhìn vào hình trong sách vật lí 6 em hãy nêu những dụng cụ cần thết để tiến hành

thí nghiệm.

+ Bình chia độ có GHĐ: 100 cm3; ĐCNN: 10 cm3

+ Một bình tràn, 1 bình chứa, 1 hòn đá

? Hãy mô tả các bước tiến hành.

Hình a: Đổ nước vào bình tràn đầy đến vòi, dưới vòi có bình chứa (bình chứa không

có nước)

Hình b: Thả chìm hòn đá vào bình tràn làm nước tràn ra bình chứa

Hình c: Lấy nước từ bình chứa đổ vào bình chia độ Mực nước trong bình chỉ 80 cm3

- Tiến hành thí nghiệm

- Qua thí nghiệm học sinh trả lời các câu hỏi sau:

? Hòn đá có thể tích là bao nhiêu? (80 cm 3 )

? Người ta đo thể tích vật rắn không thấm nước bằng những dụng cụ nào? (bình tràn,

bình chia độ)

* Chú ý:

+ Trước khi xác định thể tích của viên đá hoặc sỏi phải rửa sạch và lau khô

+ Khi đổ nước vào bình chia độ hoặc ống nghiệm phải cầm bình chia độ hoặc ống

nghiệm hơi nghiêng một chút để nước khỏi rớt ra ngoài

+ Trong khi đo ống nghiệm hoặc bình chia độ phải đặt thẳng đứng để kết quả đọc

được chính xác

+ Ước lượng thể tích trước khi đo Làm như vậy để học sinh quen vơi việc xác định

thể tích của vật

3 Thí nghiệm học sinh tự làm để rút ra kết luận

Đây là loại thí nghiệm khó đối với các em vì chỉ có làm thí nghiệm các em mới rút

ra được kết luân Nếu thí nghiệm không thành công thì không rút ra được kết luận về

kiến thức bài học Với loại thí nghiệm này cần chú ý đến điều kiện thí nghiệm ở các

nhóm phải như nhau để có cùng một kết quả

Ví dụ: Bài: Ròng rọc

- Mục đích của thí nghiệm: Qua thí nghiệm, học sinh biết tác dụng của từng loại ròng

rọc đang được sử dụng trong kỹ thuật và đời sống