. Tính cấp thiết của đề tài Đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La là hết sức cần thiết, nhằm đảm bảo cho người lao động có nghề nghiệp ổn định, tạo công ăn việc làm, ổn định cuộc sống, thích nghi với điều kiện mới. Công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La tại 6 huyện ở tỉnh Sơn La chủ yếu tập trung ở các xã, bản của các huyện: Huyện Mường La, Huyện Thuận Châu, Huyện Quỳnh Nhai; Huyện Mai Sơn; Huyện Yên Châu, Huyện Vân Hồ. Từ khi chính sách góp đất trồng cao su được triển khai, Chính phủ đã có nhiều chính sách chung và chính sách riêng cho đào tạo nghề đối với công nhân cao su tại Sơn La. Một số chính sách chủ yếu như Quyết định Số:42/2012/QĐ-TTg phê duyệt Về việc hỗ trợ tổ chức, đơn vị sử dụng lao động là người dân tộc thiểu số tại khu vực miền núi, vùng đặc biệt khó khăn; Quyết định số 46/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định chính sách hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 03 tháng. Riêng Tỉnh Sơn La cũng ra các chính sách nhằm hỗ trợ cho người lao động góp đất trồng cao su như: Nghị quyết số 363/NQ-HĐND ngày 18/03/2011 của Hội đồng nhân dân tỉnh Sơn La về chính sách phát triển cây Cao su trên địa bàn tỉnh Sơn La; Nghị quyết số 133/2016/NQ-HĐND ngày 22/3/2016 của Hội đồng nhân dân tỉnh Sơn La về chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Sơn La; Nhờ có những chính sách trên, công tác đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La thời gian qua đã mở ra những cơ hội cho người dân vùng trồng cao su. Các lớp đào tạo nghề đã được tổ chức linh hoạt phù hợp với từng gai đoạn phát triển của dự án. Trong giai đoạn 2007 – 2012, Công ty CP cao su Sơn La đã tổ chức dạy nghề cho hơn 4.000 công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La. Tuy nhiên công tác đào tạo nghề cho công nhân cao su trên địa bàn tỉnh Sơn La vẫn còn nhiều vấn đề như cơ cấu đào tạo nghề còn chưa phù hợp, chất lượng đào tạo còn chưa cao. Những vấn đề đó có nguyên nhân từ công tác quản lý đào tạo nghề của bộ phận quản lý đào tạo nghề chưa cao, học viên trình độ còn thấp, cây cao su là loại cây trồng mới, quá trình đào tạo nhiều giai đoạn: trồng mới, chăm sóc, thu hoạch, chế biến... mà chính sách đào tạo nghề chỉ được đào tạo 01 lần/người. Mặc dù công tác quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La những năm qua đã có những nỗ lực nhất định, tuy nhiên vẫn còn những hạn chế làm cho kết quả đào tạo nghề chưa đạt được như kỳ vọng. Một số vấn đề có thể thấy như công nhân công ty cổ phần cao su Sơn La chuyên trách phụ trách về đào tạo nghề chưa có kinh nghiệm, công tác truyền thông về đào tạo nghề còn chưa mạnh, nhiệm vụ khảo sát nhu cầu học nghề chưa sâu sát dẫn đến các kế hoạch đào tạo chưa thực sự phù hợp, giám sát, đánh giá đào tạo nghề còn hình thức… Trong thời gian tới, vấn đề đào tạo nghề để giúp người dân chuyển đổi thành công nghề nghiệp, ổn định cuộc sống vẫn là bài toán cần có lời giải tối ưu hơn, trong đó một lời giải quan trọng là từ công tác quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La. Vì vậy, học viên chọn chủ đề “Quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP Cao su Sơn La” làm đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sỹ Quản lý kinh tế và Chính sách với mong muốn được góp phần hoàn thiện công tác này tại Công ty. Đến nay, chủ đề đào tạo nghề và quản lý đào tạo nghề đã được đề cập khá nhiều trong các công trình nghiên cứu. Một số đề tài mà tác giả đã tham khảo như: Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Văn Hải (2012), trường Đại học Kinh tế quốc dân về “Tổ chức thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Lai Châu”. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức phân tích thực trạng cho lao động nông thôn của chính quyền tỉnh, tổ chức thực thi chính sách này của chính quyền tỉnh Lai Châu giai đoạn 2006 – 2012, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn của chính quyền tỉnh Lai Châu đến năm 2015. Luận văn thạc sỹ của Hoàng Trọng Tuấn (2016), Học viện Chính trị Khu vực I về “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Kạn”. Luận văn đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về đào tạo nghề cho lao động nông thôn với các nội dung như khái niệm đào tạo nghề cho lao động nông thôn, các hình thức đào tạo nghề, mục tiêu của đào tạo nghề, các tiêu chí đánh giá đào tạo nghề, nội dung đào tạo nghề và những yếu tố ảnh hưởng đến đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Luận văn cũng đã phân tích được thực trạng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Kạn và đánh giá đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Kạn theo các tiêu chí và theo nội dung đào tạo nghề, từ đó rút ra các điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếu trong đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Kạn. Dựa vào các điểm yếu đã phát hiện luận văn đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Kạn. Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Mạnh Hùng (2016), Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh về “Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở tỉnh Yên Bái”. Luận văn đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn với các nội dung như khái niệm, vai trò, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Luận văn đã phân tích được thực trạng quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở tỉnh Yên Bái giai đoạn 2011-2015 và đề xuất được các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở tỉnh Yên Bái. Luận văn nghiên cứu quản lý nhà nước về đào tạo nghề nói chung và lấy số liệu đào tạo nghề của Yên Bái để phân tích. Luận văn thạc sĩ của Phạm Thị Hoài (2011), trường Đại học Đà Nẵng về “Đào tạo nghề cho lao động thuộc diện thu hồi đất trên địa bàn thành phố Đà Nẵng”. Luận văn chủ yếu đánh giá thực trạng công tác đào tạo nghề cho lao động bị thu hồi đất của Đà Nẵng và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác này. Các nghiên cứu về đào tạo nghề khá nhiều và đa dạng, tuy nhiên nghiên cứu về Quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP Cao su Sơn La thì chưa có nghiên cứu nào lựa chọn. 3. Mục tiêu nghiên cứu Luận văn được thực hiện hướng tới những mục tiêu cơ bản sau: - Xây dựng được khung nghiên cứu về quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp - Phân tích được thực trạng quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La. - Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La. 4. Đối tượng và phạm vi về nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP Cao su Sơn La. - Phạm vi nghiên cứu: + Về nội dung: Nghiên cứu quản lý đào tạo nghề cho đối tượng công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn la. Các nội dung được tiếp cận theo quá trình quản lý, bao gồm lập kế hoạch đào tạo nghề, tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo nghề và kiểm soát thực hiện đào tạo nghề. + Về không gian: Công ty CP cao su Sơn La. + Về thời gian: Dữ liệu được thu thập cho giai đoạn 2014-2018, các giải pháp đề xuất cho giai đoạn đến năm 2022.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS TRỊNH THỊ ÁI HOA
HÀ NỘI - 2019
Trang 3Tôi cam đoan các nội dung được trình bày trong Luận văn này là côngtrình nghiên cứu của tôi, được nghiên cứu và viết dưới sự hướng dẫn củaPGS.TS Trịnh Thị Ái Hoa – Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
Nội dung, số liệu trong Luận văn là chính xác, trung thực phản ánh tínhkhách quan trong quá trình nghiên cứu Những kết quả khoa học này chưatừng được công bố trong bất kỳ công trình nào
Sơn la, ngày tháng năm 2019
Học viên
Dương Thị Hiền
Trang 4Việc viết nên Luận văn là kết quả quá trình học tập, nghiên cứu ở nhàtrường, với sự giảng dạy, hướng dẫn nhiệt tình, trách nhiệm của thầy, cô Việnđào tạo sau đại học - Trường đại học kinh tế Quốc dân, kết hợp với kinhnghiệm trong quá trình thực tiễn công tác và sự cố gắng nỗ lực của bản thân.Lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc tới PGS.TSTrịnh Thị Ái Hoa – Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã trực tiếphướng dẫn khoa học, tận tình chỉ dạy cho tôi về kiến thức cũng như phươngpháp nghiên cứu trong thời gian thực hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cám ơn các thầy, cô giáo Viện đào tạo sau đại học; côgiáo chủ nhiệm lớp CH26 – chuyên ngành quản lý kinh tế và chính sách bạn
bè đồng môn và anh chị đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như trongquá trình hoàn thành luận văn này
Mặc dù đã có sự nỗ lực cố gắng của bản thân, luận văn sẽ không tránhkhỏi những thiếu sót Tôi mong nhận được sự góp ý chân thành của các Thầy
Cô, đồng nghiệp và bạn bè để luận văn được hoàn thiện hơn
Học viên
Dương Thị Hiền
Trang 5LỜI CẢM ƠN 4
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 6
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tổng quan nghiên cứu 2
3 Mục tiêu nghiên cứu 4
4 Đối tượng và phạm vi về nghiên cứu 4
5 Phương pháp nghiên cứu 5
6 Kết cấu của luận văn 7
CHƯƠNG 1 8
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO CÔNG NHÂN CAO SU CỦA DOANH NGHIỆP 8
1.1 Tổng quan về đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 8
1.1.1 Công nhân cao su của doanh nghiệp 8
1.1.2 Đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 10
* Khái niệm đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 10
1.2 Quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 13
1.2.1 Khái niệm quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 13
1.2.2 Mục tiêu quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 13
- Tận dụng tối đa nguồn nhân lực hiện có: 14
Mỗi doanh nghiệp có một nguồn nhân lực nhất định, thông qua đào tạo nguồn nhân lực, chất lượng nguồn nhân lực được nâng cao và tối đa hóa được nguồn nhân lực hiện có trong thực hiện mục tiêu kế hoạch của doanh nghiệp 14
- Nâng cao tính hiệu quả của doanh nghiệp 14
Quản lý đào tạo giúp cho các cá nhân nâng cao được năng suất lao động của mình và từ đó nâng cao năng suất lao động của cả doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn trong mọi giai đoạn của quá trình phát triển doanh nghiệp 14
- Nâng cao khả năng thích ứng của nguồn nhân lực trong tương lai 14 Sau khi đi đào tạo về, nhân lực của doanh nghiệp có tính kỷ luật hơn trong sự thực hiện công việc, tạo điều kiện áp dụng những tiến bộ khoa học kĩ thuật mới
và vào những công việc của họ Đồng thời, công nhân cao su cũng gắn bó hơn đối với doanh nghiệp, đáp ứng nhu cầu muốn được nâng cao tay nghề của các
Trang 6nhân cao su trong công việc mà họ đảm đương 14
1.2.3 Bộ máy quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 14
Tiểu kết chương 1 26
CHƯƠNG 2 28
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO CÔNG NHÂN CAO SU CỦA CÔNG TY CP CAO SU SƠN LA 28
2.1 Tổng quan về Công ty CP cao su Sơn La và dự án trồng cao su tại tỉnh Sơn La 28
2.1.1 Giới thiệu về Công ty CP Cao su Sơn La 28
Sau 12 năm thành lập, đến nay Cơ cấu tổ chức nhân sự Công ty CP cao su Sơn La đã khá hoàn chỉnh với 05 phòng ban, 05 nông trường, 01 đội sản xuất và 01 nhà máy chế biến cao su tổng số 2.366 cán bộ công nhân viên được bố trí theo sơ đồ sau: 29
(nguồn: Phòng Hành chính thi đua văn thể - Công ty CP cao su Sơn La) 29
31
2.1.2 Giới thiệu dự án trồng cao su tại tỉnh Sơn La 32
2.2 Công nhân cao su tại Công ty CP cao su Sơn La 34
2.3 Thực trạng quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La 36
2.3.1 Bộ máy quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 36
2.3.3 Tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo nghề 42
2.4 Đánh giá quản lý đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La 46
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO CÔNG NHÂN CAO SU CỦA CÔNG TY CP CAO SU SƠN LA 53
3.1 Định hướng hoàn thiện quản lý đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La 53
3.1.1 Mục tiêu phát triển của Công ty đến năm 2022 53
3.1.2 Mục tiêu đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP Cao su Sơn La 53
3.1.3 Phương hướng hoàn thiện quản lý đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La đến năm 2022 54
3.2 Một số giải pháp hoàn thiện quản lý đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La đến năm 2022 56
3.2.1 Hoàn thiện bộ máy quản lý đào tạo nghề cho công nhân 56
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Trang 7ĐTN Đào tạo nghề
Trang 8LỜI CẢM ƠN 4
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 6
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tổng quan nghiên cứu 2
3 Mục tiêu nghiên cứu 4
4 Đối tượng và phạm vi về nghiên cứu 4
5 Phương pháp nghiên cứu 5
6 Kết cấu của luận văn 7
CHƯƠNG 1 8
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO CÔNG NHÂN CAO SU CỦA DOANH NGHIỆP 8
1.1 Tổng quan về đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 8
1.1.1 Công nhân cao su của doanh nghiệp 8
1.1.2 Đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 10
* Khái niệm đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 10
1.2 Quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 13
1.2.1 Khái niệm quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 13
1.2.2 Mục tiêu quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 13
- Tận dụng tối đa nguồn nhân lực hiện có: 14
Mỗi doanh nghiệp có một nguồn nhân lực nhất định, thông qua đào tạo nguồn nhân lực, chất lượng nguồn nhân lực được nâng cao và tối đa hóa được nguồn nhân lực hiện có trong thực hiện mục tiêu kế hoạch của doanh nghiệp 14
- Nâng cao tính hiệu quả của doanh nghiệp 14
Quản lý đào tạo giúp cho các cá nhân nâng cao được năng suất lao động của mình và từ đó nâng cao năng suất lao động của cả doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn trong mọi giai đoạn của quá trình phát triển doanh nghiệp 14
- Nâng cao khả năng thích ứng của nguồn nhân lực trong tương lai 14 Sau khi đi đào tạo về, nhân lực của doanh nghiệp có tính kỷ luật hơn trong sự thực hiện công việc, tạo điều kiện áp dụng những tiến bộ khoa học kĩ thuật mới
và vào những công việc của họ Đồng thời, công nhân cao su cũng gắn bó hơn đối với doanh nghiệp, đáp ứng nhu cầu muốn được nâng cao tay nghề của các
Trang 9nhân cao su trong công việc mà họ đảm đương 14
1.2.3 Bộ máy quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 14
Tiểu kết chương 1 26
CHƯƠNG 2 28
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO CÔNG NHÂN CAO SU CỦA CÔNG TY CP CAO SU SƠN LA 28
2.1 Tổng quan về Công ty CP cao su Sơn La và dự án trồng cao su tại tỉnh Sơn La 28
2.1.1 Giới thiệu về Công ty CP Cao su Sơn La 28
Sau 12 năm thành lập, đến nay Cơ cấu tổ chức nhân sự Công ty CP cao su Sơn La đã khá hoàn chỉnh với 05 phòng ban, 05 nông trường, 01 đội sản xuất và 01 nhà máy chế biến cao su tổng số 2.366 cán bộ công nhân viên được bố trí theo sơ đồ sau: 29
(nguồn: Phòng Hành chính thi đua văn thể - Công ty CP cao su Sơn La) 29
31
2.1.2 Giới thiệu dự án trồng cao su tại tỉnh Sơn La 32
2.2 Công nhân cao su tại Công ty CP cao su Sơn La 34
2.3 Thực trạng quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La 36
2.3.1 Bộ máy quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp 36
2.3.3 Tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo nghề 42
2.4 Đánh giá quản lý đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La 46
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO CÔNG NHÂN CAO SU CỦA CÔNG TY CP CAO SU SƠN LA 53
3.1 Định hướng hoàn thiện quản lý đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La 53
3.1.1 Mục tiêu phát triển của Công ty đến năm 2022 53
3.1.2 Mục tiêu đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP Cao su Sơn La 53
3.1.3 Phương hướng hoàn thiện quản lý đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La đến năm 2022 54
3.2 Một số giải pháp hoàn thiện quản lý đào tạo nghề cho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La đến năm 2022 56
3.2.1 Hoàn thiện bộ máy quản lý đào tạo nghề cho công nhân 56
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66
Trang 11PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La làhết sức cần thiết, nhằm đảm bảo cho người lao động có nghề nghiệp ổn định,tạo công ăn việc làm, ổn định cuộc sống, thích nghi với điều kiện mới Côngnhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La tại 6 huyện ở tỉnh Sơn La chủ yếutập trung ở các xã, bản của các huyện: Huyện Mường La, Huyện Thuận Châu,Huyện Quỳnh Nhai; Huyện Mai Sơn; Huyện Yên Châu, Huyện Vân Hồ
Từ khi chính sách góp đất trồng cao su được triển khai, Chính phủ đã
có nhiều chính sách chung và chính sách riêng cho đào tạo nghề đối với côngnhân cao su tại Sơn La Một số chính sách chủ yếu như Quyết địnhSố:42/2012/QĐ-TTg phê duyệt Về việc hỗ trợ tổ chức, đơn vị sử dụng laođộng là người dân tộc thiểu số tại khu vực miền núi, vùng đặc biệt khó khăn;Quyết định số 46/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định chínhsách hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 03 tháng Riêng Tỉnh Sơn Lacũng ra các chính sách nhằm hỗ trợ cho người lao động góp đất trồng cao sunhư: Nghị quyết số 363/NQ-HĐND ngày 18/03/2011 của Hội đồng nhân dântỉnh Sơn La về chính sách phát triển cây Cao su trên địa bàn tỉnh Sơn La;Nghị quyết số 133/2016/NQ-HĐND ngày 22/3/2016 của Hội đồng nhân dântỉnh Sơn La về chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động của doanhnghiệp trên địa bàn tỉnh Sơn La;
Nhờ có những chính sách trên, công tác đào tạo nghề cho công nhâncao su của Công ty CP cao su Sơn La thời gian qua đã mở ra những cơ hộicho người dân vùng trồng cao su Các lớp đào tạo nghề đã được tổ chức linhhoạt phù hợp với từng gai đoạn phát triển của dự án Trong giai đoạn 2007 –
2012, Công ty CP cao su Sơn La đã tổ chức dạy nghề cho hơn 4.000 côngnhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La Tuy nhiên công tác đào tạo nghề
Trang 12cho công nhân cao su trên địa bàn tỉnh Sơn La vẫn còn nhiều vấn đề như cơcấu đào tạo nghề còn chưa phù hợp, chất lượng đào tạo còn chưa cao Nhữngvấn đề đó có nguyên nhân từ công tác quản lý đào tạo nghề của bộ phận quản
lý đào tạo nghề chưa cao, học viên trình độ còn thấp, cây cao su là loại câytrồng mới, quá trình đào tạo nhiều giai đoạn: trồng mới, chăm sóc, thu hoạch,chế biến mà chính sách đào tạo nghề chỉ được đào tạo 01 lần/người
Mặc dù công tác quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công
ty CP cao su Sơn La những năm qua đã có những nỗ lực nhất định, tuy nhiênvẫn còn những hạn chế làm cho kết quả đào tạo nghề chưa đạt được như kỳvọng Một số vấn đề có thể thấy như công nhân công ty cổ phần cao su Sơn
La chuyên trách phụ trách về đào tạo nghề chưa có kinh nghiệm, công táctruyền thông về đào tạo nghề còn chưa mạnh, nhiệm vụ khảo sát nhu cầu họcnghề chưa sâu sát dẫn đến các kế hoạch đào tạo chưa thực sự phù hợp, giámsát, đánh giá đào tạo nghề còn hình thức…
Trong thời gian tới, vấn đề đào tạo nghề để giúp người dân chuyển đổithành công nghề nghiệp, ổn định cuộc sống vẫn là bài toán cần có lời giải tối ưuhơn, trong đó một lời giải quan trọng là từ công tác quản lý đào tạo nghề chocông nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La Vì vậy, học viên chọn chủ đề
“Quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP Cao su Sơn La”
làm đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sỹ Quản lý kinh tế và Chính sách với mongmuốn được góp phần hoàn thiện công tác này tại Công ty
2 Tổng quan nghiên cứu
Đến nay, chủ đề đào tạo nghề và quản lý đào tạo nghề đã được đề cậpkhá nhiều trong các công trình nghiên cứu Một số đề tài mà tác giả đã thamkhảo như:
Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Văn Hải (2012), trường Đại học Kinh tếquốc dân về “Tổ chức thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông
Trang 13thôn tỉnh Lai Châu” Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức phântích thực trạng cho lao động nông thôn của chính quyền tỉnh, tổ chức thực thichính sách này của chính quyền tỉnh Lai Châu giai đoạn 2006 – 2012, từ đó
đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách đào tạonghề cho lao động nông thôn của chính quyền tỉnh Lai Châu đến năm 2015
Luận văn thạc sỹ của Hoàng Trọng Tuấn (2016), Học viện Chính trịKhu vực I về “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Kạn” Luận văn
đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về đào tạo nghề cho lao động nông thônvới các nội dung như khái niệm đào tạo nghề cho lao động nông thôn, cáchình thức đào tạo nghề, mục tiêu của đào tạo nghề, các tiêu chí đánh giá đàotạo nghề, nội dung đào tạo nghề và những yếu tố ảnh hưởng đến đào tạo nghềcho lao động nông thôn Luận văn cũng đã phân tích được thực trạng đào tạonghề cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Kạn và đánh giá đào tạo nghề cho laođộng nông thôn tỉnh Bắc Kạn theo các tiêu chí và theo nội dung đào tạo nghề,
từ đó rút ra các điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếu trong đàotạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Bắc Kạn Dựa vào các điểm yếu đã pháthiện luận văn đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện đào tạo nghề cho lao độngnông thôn tỉnh Bắc Kạn
Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Mạnh Hùng (2016), Học viện Chính trị
Quốc gia Hồ Chí Minh về “Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động
nông thôn ở tỉnh Yên Bái” Luận văn đã hệ thống hóa được cơ sở lý luậnquản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn với các nội dungnhư khái niệm, vai trò, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý nhànước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn Luận văn đã phân tích đượcthực trạng quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở tỉnhYên Bái giai đoạn 2011-2015 và đề xuất được các giải pháp hoàn thiện quản
lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở tỉnh Yên Bái Luận văn
Trang 14nghiên cứu quản lý nhà nước về đào tạo nghề nói chung và lấy số liệu đào tạonghề của Yên Bái để phân tích.
Luận văn thạc sĩ của Phạm Thị Hoài (2011), trường Đại học Đà Nẵng
về “Đào tạo nghề cho lao động thuộc diện thu hồi đất trên địa bàn thành phố
Đà Nẵng” Luận văn chủ yếu đánh giá thực trạng công tác đào tạo nghề cholao động bị thu hồi đất của Đà Nẵng và đề xuất một số giải pháp hoàn thiệncông tác này
Các nghiên cứu về đào tạo nghề khá nhiều và đa dạng, tuy nhiên nghiêncứu về Quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP Cao su Sơn
La thì chưa có nghiên cứu nào lựa chọn
3 Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn được thực hiện hướng tới những mục tiêu cơ bản sau:
- Xây dựng được khung nghiên cứu về quản lý đào tạo nghề cho côngnhân cao su của doanh nghiệp
- Phân tích được thực trạng quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao sucủa Công ty CP cao su Sơn La
- Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện quản lý đào tạo nghề chocông nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La
4 Đối tượng và phạm vi về nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của
Công ty CP Cao su Sơn La
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về nội dung: Nghiên cứu quản lý đào tạo nghề cho đối tượng công nhâncao su của Công ty CP cao su Sơn la Các nội dung được tiếp cận theo quá trìnhquản lý, bao gồm lập kế hoạch đào tạo nghề, tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạonghề và kiểm soát thực hiện đào tạo nghề
+ Về không gian: Công ty CP cao su Sơn La
Trang 15+ Về thời gian: Dữ liệu được thu thập cho giai đoạn 2014-2018, cácgiải pháp đề xuất cho giai đoạn đến năm 2022
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Khung nghiên cứu
5.2 Các phương pháp thu thập và xử lý số liệu
Bước 1: Tìm hiểu các công trình nghiên cứu về đào tạo nghề, đào tạo nghề
cho công nhân, quản lý đào tạo nghề để xây dựng khung nghiên cứu về quản lýđào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao su Sơn La Luận văn
sử dụng phương pháp phân tích hệ thống và tổng hợp
Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2014 -2018 về tình hình đào
Thực hiện mục tiêu quản
lý đào tạo nghề cho công
nhân
Nhân tố ảnh hưởng đến
quản lý đào tạo nghề cho
công nhân cao su
Lập kế hoạch đào tạo nghề
Tổ chức thực hiện
kế hoạch đào tạo nghề cho công nhân
Đối với công nhân Giúp người lao động chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp, ổn định việc làm
Thu nhập
Kiểm soát đào tạo nghề cho công nhân
Đối với doanh nghiệp Kết quả SXKD
Trang 16tạo nghề cho công nhân và quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su củaCông ty CP cao su Sơn La.Thu thập tài liệu liên quan đến chính sách, quyđịnh về quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CP cao suSơn La Các tài liệu được thu thập từ các nguồn như hệ thống văn bản quyphạm pháp luật của Quốc hội, Chính phủ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhândân tỉnh Sơn La và các báo cáo hoạt động của Công ty.
Bước 3: Thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua điều tra khảo sát 2 nhóm đối
tượng
- Mục đích điều tra: làm rõ hơn thực trạng quản lý đào tạo nghề cho công nhâncao su của Công ty
- Đối tượng điều tra:
Thứ nhất là các cán bộ quản lý và các cán bộ trong Ban chỉ đạo đào tạonghề, chuyển đổi nghề cho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La Họcviên trực tiếp phát phiếu cho nhóm đối tượng này Tổng số phiếu phát ra là 50phiếu và số phiếu thu về cũng là 50 phiếu
Thứ hai là công nhân cao su tại Sơn La đang và đã học nghề tại Công ty
CP Cao su Sơn La Vào thời điểm này có 02 lớp Kỹ thuật thu hoạch mủ cao
su do Công ty CP cao su Sơn La tổ chức cho lao động góp đất phục vụ Dự ántrồng cây cao su tại Sơn La Học viên đã nhờ công nhân cao su Sơn La củaNông trường cao su Châu Quỳnh phát phiếu, số phiếu phát ra là 50 thu về 50
Thời gian khảo sát là tháng 3 năm 2019 Dữ liệu khảo sát được đưa vàophần mềm Excel để xử lý
Bước 4: Phân tích dữ liệu thứ cấp và sơ cấp bằng phương pháp phân
tích hệ thống, so sánh, tổng hợp để phản ánh thực trạng quản lý đào tạo nghềcho công nhân của Công ty CP cao su Sơn La
Bước 5: Đánh giá quản lý đào tạo nghề, phân tích ưu điểm, hạn chế và
Trang 17nguyên nhân của hạn chế trong quản lý đào tạo nghề cho công nhân của Công
ty CP cao su Sơn La trong giai đoạn 2014 -2018
Bước 6: Từ các điểm yếu và nguyên nhân, luận văn đề xuất một số giải
pháp hoàn thiện quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của Công ty CPcao su Sơn La cho giai đoạn đến hết năm 2022
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài Phần mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụlục, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao
su của doanh nghiệp
Chương 2: Phân tích thực trạng quản lý đào tạo nghề cho công nhâncao su của Công ty cổ phần cao su Sơn La
Chương 3: Phương hướng và các giải pháp hoàn thiện quản lý đàotạo nghề cho công nhân cao su của Công ty cổ phần cao su Sơn La
Trang 18CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO CÔNG NHÂN
CAO SU CỦA DOANH NGHIỆP
1.1 Tổng quan về đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp
1.1.1 Công nhân cao su của doanh nghiệp
1.1.1.1 Khái niệm công nhân cao su của doanh nghiệp:
* Khái niệm về công nhân sản xuất: là người lao động trực tiếp thamgia vào quá trình sản xuất, cung cấp sức lao động của mình để tạo ra sảnphẩm cho doanh nghiệp, là người điều khiển các dây chuyền công nghệ hoặctham gia vào một hay nhiều khâu trong dây chuyền sản xuất và thường đượcthuê với hợp đồng làm việc để thực hiện các nhiệm vụ cụ thể, công việc cụthể, được hưởng các chế độ chính sách theo luật lao động, được hưởng lương
do người chủ trả theo hợp đồng làm việc
* Khái niệm công nhân cao su: là người lao động trực tiếp tham gia vào quátrình sản xuất sản phẩm cao su của doanh nghiệp từ khâu trồng cây cao su, chămsóc cây cao su, thu hoạch mủ cao su, chế biến cao su của doanh nghiệp
- Không đòi hỏi cao về trình độ học vấn, nhưng cần có kỹ năng hànhnghề, đòi hỏi có sức khỏe tốt
Trang 191.1.1.3 Phân loại: Căn cứ vào tính chất công việc mà công nhân cao su đảm nhận được chia thành 2 loại
- Theo các khâu trong quá trình sản xuất, công nhân cao su được chiathành:
+ Công nhân trồng: là công nhân làm các công việc chuẩn bị đất, thiết
kế hàng trồng, mật độ và khoảng cách trồng, trồng (trồng cây bầu, trồng câystum trần, trồng dặm…)
+ Công nhân chăm sóc: theo thời kỳ sản xuất thì công nhân chăm sóc
có 2 loại: chăm sóc vườn cây KTCB (làm cỏ: làm cỏ hàng, làm cỏ giữa hàng;
tủ gốc giữ ẩm; tỉa chồi, phòng chống cháy; bón phân) và chăm sóc vườn câykinh doanh (làm cỏ: làm cỏ hàng, làm cỏ giữa hàng; bón phân)
+ Công nhân thu hoạch mủ cao su: thiết kế miệng cạo; thời vụ cạo; chiaphần cây cạo; quản lý độ hao dăm; độ sâu cạo mủ; chế độ cạo và cường độcạo; kỹ thuật cạo (cạo miệng xuôi và cạo miệng ngược); bôi thuốc kích thích(bôi trên vỏ cạo tái sinh và bôi trên miệng cạo không bóc mủ dây)
+ Công nhân chế biến cao su: là những công nhân làm trong nhà máysản xuất cao su, thực hiện công việc sản xuất theo dây truyền sản phẩm
- Theo trình độ chuyên môn, công nhân cao su được chia thành:
+ Công nhân tay nghề cao: là những công nhân cao su đã qua đào tạochuyên môn và có nhiều kinh nghiệm trong công việc thực tế, có khả năngđảm nhận những công việc phức tạp đòi hỏi trình độ cao như (công nhân kỹthuật, tổ trưởng, chuyên quản…)
+ Công nhân tay nghề trung bình: là những công nhân cao su đã quađào tạo chuyên môn, nhưng thời gian thực tế chưa nhiều, hoặc những côngnhân cao su chưa qua đào tạo nhưng có thời gian làm việc thực tế tương đốilâu được trưởng thành do học hỏi từ thực tế
Trang 201.1.2 Đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp
* Khái niệm đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp
Đào tạo nghề: Luật Dạy nghề ban hành ngày 29/11/2006 định nghĩa:
“Dạy nghề (ĐTN) là hoạt động dạy và học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng
và thái độ nghề nghiệp cần thiết cho người học nghề để có thể tìm được việclàm hoặc tự tạo việc làm sau khi đã hoàn thành khoá học”
Đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp là quá trình kếthợp giữa dạy nghề và học nghề, đó là quá trình người dạy truyền bá nhữngkiến thức về lý thuyết và thực hành, kỹ năng về sản xuất để những người laođộng có được một trình độ, kỹ năng, kỹ xảo, sự khéo léo, thành thục nhấtđịnh về nghề nghiệp trở thành công nhân cao su của doanh nghiệp, đáp ứngyêu cầu về trồng, chăm sóc, thu hoạch mủ cao su và chế biến sản phẩm cao sucủa doanh nghiệp
Bên cạnh các kỹ năng, kiến thức cần thiết, đào tạo nghề cho công nhâncao su còn phải giúp người lao động thích nghi với cây trồng mới có nhiềukhác biệt so với cây trồng trước đây, người lao động đang là một người nôngdân với thói quen sinh hoạt, tập quán canh tác giờ trở thành công nhân làmviệc theo những nguyên tắc và quy định của doanh nghiệp, của nhà nước Vìvậy, đào tạo nghề cho công nhân cao su không chỉ là hoạt động dạy nghềthông thường mà còn phải đào tạo họ kỹ năng thích nghi với môi trường mới,điều kiện mới và hoạt động đào tạo nghề phải thường xuyên, lâu dài, liên tụccập nhật
* Mục tiêu đào tạo nghề cho công nhân cao su
- Bảo đảm cho người lao động có đủ kiến thức chuyên môn, kỹ năng vàthái độ nghề nghiệp cần thiết trong mỗi khâu sản xuất của doanh nghiệp
- Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực góp phần nâng cao kết quả vàhiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Trang 21- Thích ứng được với công nghệ sản xuất, tiến bộ khoa học kỹ thuật,nhất là trong bối cảnh cạnh tranh cần phải đào tạo cho người lao động mới cóthể nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.
c) Đặc điểm của đào tạo nghề cho công nhân cao su
Đào tạo nghề cho công nhân cao su về cơ bản mang các đặc điểm củađào tạo nghề nói chung và cũng là quá trình tương tác giữa dạy nghề và họcnghề, và giúp cho công nhân cao su có đủ kỹ năng, kiến thức và thái độ nghềnghiệp cần thiết về một nghề nhất định Đào tạo nghề cho công nhân cao sumang một số đặc điểm như sau:
Thứ nhất, đối tượng lao động được đào tạo là người dân chưa có chuyên môn kỹ thuật, trình độ, người lao động chỉ mang tính chất nông nghiệp
Thực tế trong quá trình phát triển kinh tế của doanh nghiệp cho thấy,quan hệ sản xuất lạc hậu sẽ kìm hãm, hạn chế sự phát triển của lực lượng sảnxuất, trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Chính vì vậy đào tạo nghềcho đối tượng này để đẩy mạnh trình độ phát triển của lực lượng sản xuất chophù hợp với cơ chế thị trường, người lao động từ nông dân trở thành côngnhân tạo điều kiện phát triển đội ngũ công nhân cao su có trình độ cao
Thứ hai, đối tượng đào tạo nghề cho công nhân cao su rất đa dạng về
độ tuổi, giới tính, điều kiện và hoàn cảnh sống, tôn giáo, văn hóa…
Đây là đặc điểm nổi trội trong hoạt động đào tạo nghề cho công nhân cao
su Các đối tượng có hoàn cảnh, điều kiện khác nhau thì cách thức tiếp cận vớiđào tạo nghề cũng hoàn toàn khác nhau Sự đa dạng trong đối tượng công nhâncao su về độ tuổi, giới tính, tôn giáo, văn hóa là một khó khăn, thách thức trongđào tạo nghề Thái độ tiếp cận với việc đào tạo nghề của công nhân cao su cũnghoàn toàn không giống nhau, đặc biệt trong việc đào tạo chuyển đổi nghề nghiệpmới cho phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội khu vực
Trang 22Thứ ba, đa số công nhân cao su chưa có nhận thức đúng và đầy đủ về hoạt động đào tạo nghề làm cho công tác đào tạo nghề cho công nhân cao su gặp nhiều khó khăn.
Đa số công nhân cao su sống tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, do tậpquán sản xuất theo kinh nghiệm, quy trình sản xuất được đúc kết từ thực tiễn vàtruyền miệng cho nhau không cần qua đào tạo, vì vậy, khi vào làm công nhâncao su của doanh nghiệp họ vẫn tiếp tục duy trì tâm lý tự học, tự tìm hiểu để có
kỹ năng sản xuất kinh doanh, không mặn mà với việc tham gia các hoạt độngđào tạo nghề do chính quyền tổ chức.Việc nhận thức về nghề nghiệp và kỹ năngnghề nghiệp còn nhiều hạn chế trong đại bộ phận công nhân cao su, chính vì vậyhoạt động đào tạo nghề cho đối tượng này thường gặp nhiều khó khăn, cần cónhiều biện pháp tuyên truyền, giải thích và vận động
Thứ tư, hoạt động đào tạo nghề cho công nhân cao su gặp nhiều khó khăn, cản trở do ý thức ngại chuyển đổi nghề nghiệp, người dân có tâm lý thích hưởng thụ tiền hỗ trợ, đền bù của chính quyền.
Đây cũng là một trong những đặc điểm nổi trội trong hoạt động đàotạo nghề cho công nhân cao su Người dân, đặc biệt là những người đã gắn
bó nhiều đời có tâm lý ngại chuyển đổi nghề nghiệp khác hoặc ngại chuyểnđịa bàn sản xuất, canh tác Vì vậy, thuyết phục các đối tượng này thường gặpnhiều khó khăn, phức tạp Bên cạnh đó, đặc thù của việc hỗ trợ, đền bù chocông nhân cao su của chính quyền địa phương thường giúp cho người côngnhân có được một số tiền lớn nên thường dẫn đến tâm lý thích tiêu dùng,ngại lao động Đây là tâm lý tương đối phổ biến trong các khu vực dân cưđược hỗ trợ đền bù Tâm lý này của người dân dẫn đến việc lười lao động,luôn có suy nghĩ không cần làm việc và việc tham gia đào tạo nghề, chuyểnđổi nghề nghiệp là không thật sự cần thiết
Thứ năm, ngành nghề đào tạo cho một công nhân cao su rất đa dạng…
Đây là đặc điểm nổi trội trong hoạt động đào tạo nghề cho công nhâncao su Vì cây cao su là cây có chu kỳ sản xuất lâu dài (30 năm) Sự đa dạng
Trang 23trong ngành nghề đào tạo cho một công nhân cao su đó là công nhân cao su sẽđược học nghề đầu tiên là trồng chăm sóc cây cao su, tiếp đó khi cây cao sukhép tán chuẩn bị cho thu hoạch mủ thì công nhân cao su phải học ngànhnghề tiếp theo là thu hoạch mủ cao su, một số công nhân khác được lựa chọnhọc nghề chế biến cao su để hoạt động nghề trong lĩnh vực sản xuất cao su.Đây chính là một khó khăn, thách thức trong đào tạo nghề Thái độ tiếp cậnvới việc đào tạo nghề của công nhân cao su cũng hoàn toàn không giốngnhau, đặc biệt trong việc đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp mới cho phù hợpvới điều kiện sản xuất
1.2 Quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp
1.2.1 Khái niệm quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp
Theo giáo trình Quản lý học của Trường Đại học Kinh tế quốc dân
“quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức và kiểm soát các nguồn lực và cáchoạt động của tổ chức nhằm giúp tổ chức đạt được mục đích của mình mộtcách hiệu lực và hiệu quả cao trong điều kiện môi trường luôn biến động”
Từ khái niệm trên, có thể định nghĩa quản lý đào tạo nghề cho côngnhân cao su của doanh nghiệp là quá trình lập kế hoạch, tổ chức và kiểm soátviệc đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp nhằm giúp chongười công nhân cao su có được nghề phù hợp với nhu cầu
1.2.2 Mục tiêu quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp
Mục tiêu quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su là nâng cao chấtlượng và hiệu quả đào tạo nghề, nhằm phát huy và sử dụng tối đa nguồn nhânlực hiện có; Nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức thông qua việc giúp chongười lao động hiểu rõ hơn về công việc, nắm vững hơn về nghề nghiệp củamình và thực hiện chức năng, nhiệm vụ một cách tự giác hơn, với thái độ tốthơn; Nâng cao khả năng thích ứng của họ với các công việc trong tương lai
Trang 24nhằm mục đích nâng cao năng suất, chất lượng công việc; Đem lại hiệu quả,lợi ích tối đa cho tổ chức, từ đó có công việc làm ổn định, thu nhập tốt, đảm bảocuộc sống sau khi làm công nhân cao su Bên cạnh đó, quản lý đào tạo tạo nghềcho công nhân cao su còn nhằm góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động và cơcấu kinh tế, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp,nông thôn
Mục tiêu quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su được phản ánhthông qua các chỉ tiêu sau:
- Tận dụng tối đa nguồn nhân lực hiện có:
Mỗi doanh nghiệp có một nguồn nhân lực nhất định, thông qua đào tạonguồn nhân lực, chất lượng nguồn nhân lực được nâng cao và tối đa hóa đượcnguồn nhân lực hiện có trong thực hiện mục tiêu kế hoạch của doanh nghiệp
- Nâng cao tính hiệu quả của doanh nghiệp
Quản lý đào tạo giúp cho các cá nhân nâng cao được năng suất lao độngcủa mình và từ đó nâng cao năng suất lao động của cả doanh nghiệp, giúpdoanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn trong mọi giai đoạn của quá trình pháttriển doanh nghiệp
- Nâng cao khả năng thích ứng của nguồn nhân lực trong tương lai
Sau khi đi đào tạo về, nhân lực của doanh nghiệp có tính kỷ luật hơntrong sự thực hiện công việc, tạo điều kiện áp dụng những tiến bộ khoa học kĩthuật mới và vào những công việc của họ Đồng thời, công nhân cao su cũnggắn bó hơn đối với doanh nghiệp, đáp ứng nhu cầu muốn được nâng cao taynghề của các công nhân cao su và giúp cho công nhân cao su có được cái nhìnmới, tư duy mới trong công việc và đây cũng là cơ sở để nâng cao sức sángtạo của các công nhân cao su trong công việc mà họ đảm đương
1.2.3 Bộ máy quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp
Bộ máy quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệpbao gồm hệ thống các phòng ban chức năng có nhiệm vụ cơ bản là hỗ trợ Chủ
Trang 25doanh nghiệp thực hiện tốt chức năng quản lý đào tạo, đảm bảo cho doanhnghiệp đạt được mục tiêu đào tạo đã đề ra.
Bộ máy quản lý đào tạo có vai trò rất quan trọng đối với doanh nghiệp,
nó quyết định hiệu quả của hoạt động đào tạo Nếu bộ máy quản lý đào tạocủa doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả, thì hoạt động đào tạo nghề sẽ điđúng mục tiêu đào tạo, tiết kiệm được nhiều khoản chi phí không cần thiết Từ
đó doanh nghiệp sẽ khắc phục được những điểm yếu, phát huy điểm mạng đểhoạt động đào tạo được phát triển bền vững
Năng lực hoạt động của bộ máy quản lý đào tạo là khả năng được thểhiện trong quá trình bộ máy quản lý thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình
để đạt được mục tiêu chung của doanh nghiệp Trong đó, năng lực của ngườicán bộ quản lý là một yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp và rất lớn đến năng lựchoạt động của bộ máy quản lý đào tạo Bộ máy quản lý đào tạo cho công nhâncao su của doanh nghiệp như sau:
- Doanh nghiệp có công nhân cao su
Chủ thể quản lý đào tạo tại doanh nghiệp có công nhân cao su là nhữngngười thực hiện chức năng quản lý nhằm đảm bảo cho doanh nghiệp đạt đượcnhững mục tiêu đào tạo với kết quả và hiệu quả cao, chịu trách nhiệm quản lýtoàn diện đối với hoạt động dạy nghề của doanh nghiệp, quyết định chiếnlược, chính sách đào tạo, chỉ đạo các mối quan hệ của doanh nghiệp với môitrường ngành nghề của mình
- Bộ phận trực tiếp quản lý đào tạo nghề:
Phòng Tổ chức lao động là phòng trực tiếp quản lý đào tạo nghề
- Tham mưu giúp doanh nghiệp xây dựng đề án đào tạo nghề, chuyểnđổi nghề cho lao động của doanh nghiệp
- Xây dựng kế hoạch và giải pháp tổ chức chỉ đạo thực hiện đào tạotheo từng giai đoạn sát với tình hình và nhu cầu thực tế tại đơn vị;
Trang 26- Tuyên truyền, vận động hướng dẫn người lao động của doanh nghiệphiểu mục đích, ý nghĩa, tác dụng của việc đào tạo nghề, chuyển đổi nghềnhằm tạo việc làm, tăng thu nhập từng bước ổn định và phát triển đời sốngcho người lao động.
- Tổ chức điều tra, khảo sát việc thực trạng lao động; nhu cầu đào tạonghề, chuyển đổi nghề của lao động của doanh nghiệp;
-Trung tâm dạy nghề, trường dạy nghề, đơn vị đào tạo
Trung tâm đào tạo nghề, trường dạy nghề, đơn vị đào tạo có trách nhiệmxây dựng các chương trình đào tạo nghề phù hợp, đáp ứng được yêu cầu củangười học nghề Các đơn vị này cũng được doanh nghiệp mời tham gia đào tạocho công nhân cao su của doanh nghiệp
1.2.4 Nội dung quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp
1.2.4.1 Lập kế hoạch đào tạo nghề cho công nhân cao su
Lập kế hoạch đào tạo nghề cho công nhân cao su là quá trình doanhnghiệp xác định mục tiêu về đào tạo nghề cho công nhân cao su và cácphương thức để thực hiện mục tiêu
Để lập kế hoạch đào tạo nghề cho công nhân cao su, doanh nghiệp phảithực hiện các bước sau:
- Xác định nhu cầu đào tạo nghề cho công nhân cao su
Xác định nhu cầu đào tạo là nội dung quan trọng đầu tiên trong quá trìnhđào tạo của doanh nghiệp Để xác định được nhu cầu đào tạo, cơ sở đào tạo thìphải xác định được: Nhu cầu của doanh nghiệp, chuyên môn, kỹ năng nghề cầnđào tạo, số lượng lao động cần đào tạo, thời gian đào tạo cần thiết
- Xác định mục tiêu đào tạo nghề cho công nhân cao su
Mục tiêu đào tạo là những điều kiện về kiến thức, kỹ năng và thái độ
mà công nhân cao su cần phải đạt được sau khi hoàn thành khóa học Để xácđịnh được mục tiêu đào tạo, doanh nghiệp cần phải căn cứ vào:
Trang 27+ Nhu cầu đào tạo của doanh nghiệp phụ thuộc vào nhu cầu về laođộng của doanh nghiệp, nhu cầu về nguồn nhân lực, chiến lược phát triển củadoanh nghiệp
+ Năng lực đào tạo của Trung tâm dạy nghề, trường dạy nghề, đơn vịđào tạo được chứng minh bởi các yếu tố sau: Chất lượng đội ngũ giảng viên,
cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo, chất lượng chương trình đào tạo
- Lựa chọn đối tượng đào tạo:
Lựa chọn nhân sự để đào tạo là việc chọn lựa ra những người thực sự
có nhu cầu được đào tạo và chính doanh nghiệp thấy cần phải đào tạo họ Lựachọn trên cơ sở tổ chức đúng đợt đào tạo, đào tạo cho đúng người, đúng kỹnăng Việc lựa chọn đối tượng đào tạo phải thật chính xác để tránh gây lãngphí sự đầu tư về thời gian, tiền bạc vào đào tạo mà hiệu quả không được nhưmong đợi Việc lựa chọn đối tượng đào tạo thực chất là việc xác định ngườilao động phải theo các tiêu thức phù hợp do doanh nghiệp yêu cầu như: ngànhnghề đào tạo, độ tuổi, tình trạng sức khỏe
- Xây dựng chương trình đào tạo:
+ Căn cứ vào yêu cầu nội dung đào tạo cơ bản đã được xác định, kếthợp với kết quả đánh giá nhu cầu đào tạo hiện tại của doanh nghiệp, tiếnhành xây dựng nội dung chi tiết cho các chương trình đào tạo Chương trình đào tạo bao gồm mục tiêu đào tạo, phương pháp đào tạo, phương tiện truyền thông đào tạo, giới thiệu về nội dung, chương trình giáo trình, đưa ra ví dụ, ứng với một vấn đề có bài tập tình huống, luyện tập và các hoạt động khác… Đồng thời, đảm bảo đầy đủ tài liệu đào tạo, giảng dạy như sách dùng cho giảng viên, sách dùng cho học viên… Tài liệu giảng dạy phải có nội dung chính xác, không được để sai sót về hình thức và nội dung, phải đạt được yêu cầu đào tạo, phù hợp với mục đích đào tạo Kết hợp với nghiên cứu, thiết kế, trang bị những trang thiết bị giảng dạy khác như máy chiếu, băng cassette, băng video và VCD để đảm bảo chất lượng và tăng hiệu quả đào tạo.
Trang 28- Kinh phí có thể chi cho đào tạo
Tài chính là vấn đề có tính quyết định đến việc đào tạo ai, đào tạo nội dung
gì và quy mô đào tạo như thế nào Chi phí cho đào tạo bao gồm:
+ Chi phí cho học tập: Chi phí phải trả cho quá trình học tập: tiền lương trả cho người lao động khi học việc, chi phí trang thiết bị phục vụ cho việc đào tạo, kết quả kinh doanh bị giảm sút trong quá trình học tập
+ Chi phí cho đào tạo: Bao gồm tiền lương những ngươi quản lý trong thời gian họ quản lý bộ phận học việc, tiền thù lao cho người trực tiếp tham gia huấn luyện, bộ phận bên ngoài khác có liên quan
Chi phí cho học tập và chi phí đào tạo phải gắn với phương pháp, phương thức đào tạo, chiến lược đầu tư của doanh nghiệp Cần phải dự tính được các loại chi phí này để từ đó chúng ta mới có thể quản lý một cách chặt chẽ và phân bổ kinh phí sao cho có hiệu quả Khi lập kế hoạch đào tạo, doanh nghiệp phải xác định rõ khả năng chi tài chính cho đào tạo là bao nhiêu Căn cứ trên nguồn tài chính chi cho đào tạo, người lập kế hoạch đào tạo sẽ lựa chọn nên mở những lớp đào tạo nào, đối tượng đi học.
- Cơ sở vật chất phục vụ cho đào tạo
Người lập kế hoạch đào tạo cũng cần xác định rõ chuẩn bị điều kiện gì để tiến hành lớp học Những vấn đề cần chuẩn bị là:
+ Tài liệu, sách, giáo trình, các tư liệu học tập khác dành cho học viên Những tài liệu, sách, giáo trình nào là quan trọng nhất, bắt buộc phải cung cấp cho học viên? Những tài liệu nào nên cung cấp thêm?
+ Các phương tiện phục vụ giảng dạy cần thiết cho lớp học Chẳng hạn, giấy A4, bảng lật, laptop, máy chiếu,vv…
+ Những điều kiện vật chất khác như: chè, nước, hoa quả,vv…
1.2.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo nghề cho công nhân cao su
Trên cơ sở kế hoạch đào tạo cho công nhân cao su, doanh nghiệp tổchức thực hiện kế hoạch với các nội dung cơ bản như sau:
Trang 29a Xây dựng bộ máy tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo cho công nhân cao su
Việc tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo do bộ phận Tổ chức lao động chủ trì Bộ phận này cần phối hợp với các bộ phận khác trong tổ chức để tiến hành các khâu công việc sau:
- Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của những cá nhân và bộ phận tham gia vào việc tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo
- Đôn đốc các cá nhân có liên quan thực hiện kế hoạch đào tạo theo đúng lịch trình.
- Xác định những người cần đào tạo trong từng đợt đào tạo, từng năm đào tạo Căn cứ trên các quy định về việc lựa chọn đối tượng đào tạo, bộ phận Tổ chức lao động sẽ phối kết hợp với các bộ phận khác để xác định những người cần đào tạo trong mỗi khóa đào tạo Danh sách này có thể bao gồm những người chính thức và một số phương án dự phòng
- Mở các lớp đào tạo Cá nhân được giao phụ trách mở các lớp đào tạo sẽ chọn thời gian và địa điểm Trong trường hợp cần thiết có thể trình lên lãnh đạo về việc điều chỉnh kế hoạch đào tạo Trên cơ sở chương trình đào tạo đã lập, sẽ xác định tên các giảng viên sẽ mời giảng Tổ chức cần soạn và gửi đi các văn bản sau:
+ Công văn mời giảng viên Trong công văn này cần nêu rõ giảng viên được mời sẽ giảng nội dung gì? Cần chuẩn bị tài liệu giảng dạy nào? Thời gian và địa điểm sẽ tiến hành giảng dạy, đối tượng học viên là ai?
+ Quyết định mở lớp
- Kiểm tra, giám sát quá trình đào tạo Nhân viên được giao phụ trách chương trình đào tạo sẽ phải theo dõi sĩ số lớp học, theo dõi tiến độ học tập của học viên và chất lượng dạy học của giảng viên
b Hoạt động bảo đảm nguồn lực thực hiện kế hoạch đào tạo cho công nhân cao su
Đối với doanh nghiệp chú trọng tới công tác đào tạo nguồn nhân lực thì nguồn lực, đặc biệt là ngân sách tài chính dành cho đào tạo nguồn nhân lực là rất lớn Và ngân sách dành cho công tác này có ảnh hưởng rất lớn tới hiệu quả của chương trình đào tạo nguồn nhân lực như lựa chọn giảng viên, lựa chọn phương pháp đào tạo, địa điểm đào tạo, các trang thiết bị khác phục vụ cho hoạt động đào tạo…
Trang 30Việc lựa chọn thời gian đào tạo phải được xem xét kỹ lưỡng đến khả năng người lao động có thể tham dự đầy đủ các buổi học hay không, cơ sở hạ tầng và các thiết bị đào tạo có được sử dụng triệt để hay không, có đảm bảo được thời gian của giáo viên đào tạo hay không? Người học có được thực hành thực tế hay không?
Việc lựa chọn địa điểm đào tạo phải chú ý lựa chọn những nơi có điều kiện thuận tiện sát thực với vườn cây…
Việc chuẩn bị tư liệu liên quan dùng cho việc đào tạo bao gồm sơ đồ địa điểm tập trung và địa điểm lớp học đào tạo, bàn ghế, máy chiếu, máy tính… phải được sắp xếp theo yêu cầu của chương trình học, chuẩn bị dụng cụ dạy học như máy chiếu hình, máy ghi hình, băng video, phông màn chiếu, đạo cụ, bảng bút… cùng giáo trình đào tạo và các tài liệu liên quan như thời gian biểu, danh sách học viên, bảng sát hạch đánh giá thành tích đào tạo, bảng đánh giá của học viên đối với giảng viên, cuối cùng là các chứng chỉ của người học nghiêm túc khi tham gia khóa học, các bài kiểm tra trong khóa học.
c Chỉ đạo thực hiện kế hoạch đào tạo cho công nhân cao su
Sau khi xây dựng xong kế hoạch và đảm bảo các nguồn lực cần thiết thì chủ thể doanh nghiệp sẽ tiến hành chỉ đạo thực hiện kế hoạch đào tạo cho công nhân cao
su theo phương pháp và nội dung đào tạo đã được định sẵn Trong quá trình này cần chú ý:
- Hoạt động phối hợp giữa các bộ phận, các khâu trong doanh nghiệp có liên quan đến định hướng, kế hoạch đạo tạo
- Hoạt động phối hợp giữa các phòng ban trong doanh nghiệp với các đơn vị sản xuất
- Giải quyết xung đột trong quá trình thực hiện kế hoạch đào tạo
- Tạo động lực cho người lao động tích cực và nỗ lực trong quá trình đào tạo
ví dụ vẫn được giữ nguyên mức lương nếu cử đi đào tạo, sau khóa đào tạo nếu học tốt sẽ được đề bạt hoặc có chế độ thưởng….
1.2.4.3 Kiểm soát đào tạo nghề cho công nhân cao su
Trong suốt quá trình thực hiện chương trình đào tạo công nhân cao su, doanh nghiệp cần phải liên tục theo dõi kiểm soát toàn bộ quá trình để đảm bảo thực hiện
Trang 31đúng mục tiêu đề ra một cách có hiệu quả nhất Đặc biệt là đối với những khóa học
có thời gian đào tạo kéo dài và địa điểm học ở xa thì hoạt động kiểm soát càng cần thiết hơn
Hiện nay, nhờ sự trợ giúp của công nghệ mà hoạt động kiểm soát ngày càng được cải tiến và có hiệu quả cao, nhất là phải kể đến hệ thống máy tính, công nghệ thông tin.… Thông qua hệ thống kiểm soát công tác đào tạo công nhân cao su, doanh nghiệp có thể nắm bắt được những thông tin chi tiết cũng như những báo cáo tổng hợp về chương trình đào tạo nguồn nhân lực, phục vụ đắc lực cho công tác đánh giá sau này Sau khóa học có bộ phận lưu giữ các phần mềm báo cáo chương trình đào tạo; bài kiểm tra của học viên, ảnh của khóa học, kết quả khóa học, mẫu chứng chỉ Doanh nghiệp tổ chức kiểm tra các bộ phận về chương trình đào tạo, thời gian đào tạo, chi phí khóa học có được đảm bảo?
Nói chung việc kiểm soát đào tạo nghề cho công nhân cao su cần tậptrung vào các nội dung sau:
+ Kiểm soát việc phân bổ kinh phí cho các cơ sở đào tạo Việc kiểmsoát kinh phí cần được xem xét trên khía cạnh kinh phí có được sử dụng theođúng mục đích, đúng đối tượng, đúng thời điểm và các khoản mục chi phí cóhợp lý, hợp lệ hay không Việc kiểm soát này cần được xem xét trên cơ sở đốichiếu thực tế sử dụng với các văn bản đã được các cấp có thẩm quyền xemxét, phê duyệt
+ Kiểm soát nội dung đào tạo Việc kiểm soát nội dung đào tạo là một nộidung quan trọng Các cơ sở được chỉ định đào tạo các ngành nghề khác nhau chonhiều điều đối tượng khác nhau Mỗi một nghề nghiệp lại có tính đặc thù riêngnên doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ các chương trình, nội dung đào tạo đểđảm bảo các cơ sở cung cấp dịch vụ đào tạo đảm bảo chất lượng Việc kiểm soátchặt chẽ này giúp cho người tham gia khóa đào tạo tiếp cận được những kiếnthức, kỹ năng cần thiết cho hoạt động nghề nghiệp sau này
+ Kiểm soát thời lượng đào tạo Đào tạo nghề phải đủ thời gian, cả lýthuyết và thực hành thì người lao động mới có khả năng thành thạo được nghề
Trang 32đã theo học Các cơ sở đào tạo nghề thường có xu hướng tiết giảm thời giangiảng dạy, hoặc điều chỉnh giữa thời gian học lý thuyết và thời gian thựchành Vì vậy, để đảm bảo chất lượng đào tạo, doanh nghiệp nên có biện phápkiểm soát kiểm soát chặt chẽ thời gian đào tạo toàn khóa nói chung và thờigian dành cho đào tạo thực hành nói riêng
+ Kiểm soát công nhân cao su được tham gia khóa đào tạo nghề Việckiểm soát này giúp cho các đối tượng tham gia đúng khóa đào tạo nghề đãhọc và yêu cầu người học phải tuân thủ nội quy đào tạo về thời gian, địađiểm, thái độ học hành… Việc này góp phần giúp cho người lao động có thểtích lũy được nhiều kiến thức hơn nữa
+ Kiểm soát sự phối hợp giữa các phòng ban chức năng, đơn vị thuộcdoanh nghiệp Việc kiểm soát này giúp các phòng ban chức năng đơn vị đượcphân công tham gia quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su thực hiện đầy đủchức năng nhiệm vụ của mình Tránh trường hợp vì sự lơ là, thiếu trách nhiệm củamột đơn vị mà ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình thực hiện kế hoạch
1.3 Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp
1.3.1 Nhân tố thuộc về doanh nghiệp
- Kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Hiện nay, hầu như tất cả các doanh nghiệp đều đã xây dựng chiến lượcsản xuất kinh doanh đến năm 2018, tầm nhìn đến 2020, đây là căn cứ quantrọng cho việc xây kế hoạch đào tạo nghề cho lao động nông thôn nói chung
và kế hoạch đào tạo nghề cho công nhân cao su phục vụ dự án phát triển kinh
tế - chính trị… nói riêng
- Tiềm lực tài chính của doanh nghiệp
Tiềm lực tài chính của doanh nghiệp bao gồm cả việc thu ngân sáchnhà nước cũng như các nguồn lực tài trợ tài chính khác như viện trợ khônghoàn lại… Tiềm lực tài chính của doanh nghiệp nói chung và nguồn lực tài
Trang 33chính dành cho công tác đào tạo nghề cho công nhân cao su nói riêng có ảnhhưởng trực tiếp đến chất lượng và số lượng lao động được đào tạo nghề Khidoanh nghiệp có nguồn ngân sách dồi dào sẽ dễ dàng triển khai đào tạo nghềcho lao động của doanh nghiệp mình, người lao động nói chung và ngườicông nhân cao su nói riêng có nhiều cơ hội để tham gia các khóa đào tạo nghề
có chất lượng tốt hơn
- Trình độ cán bộ quản lý của doanh nghiệp.
Đây cũng là nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quản lý đào tạo nghềcho công nhân cao su Cán bộ quản lý của doanh nghiệp có năng lực tốt, cótinh thần trách nhiệm với công việc thì sẽ góp phần làm cho công tác đàotạo nghề cho công nhân cao su đạt hiệu quả và chất lượng cao Ngược lại,khi trình độ hoặc thái độ của cán bộ quản lý hạn chế sẽ làm giảm hiệu lực
và hiệu quả của công tác quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su
1.3.2 Nhân tố thuộc về công nhân cao su
- Nhận thức của công nhân cao su về đào tạo nghề
Nhận thức của công nhân cao su về đào tạo nghề như thế nào sẽ hìnhthành thái độ và hành vi của họ đối với việc đào tạo này Khi họ có có thái độtích cực với khóa đào tạo thì họ sẽ sẵn sàng tiếp nhận kiến thức, biến nhữngkiến thức thu nhận được thành kỹ năng Ngược lại, khi thái độ học tập khôngtích cực họ sẽ không sẵn sàng tiếp nhận kiến thức, khi đó dù giảng viên cógiỏi đến mấy cũng khó có thể làm cho họ tiếp thu được bài giảng để có kiếnthức, kỹ năng thực hành nghề Vì vậy, có thể nói nhận thức của người laođộng về đào tạo là điều quan trọng nhất Doanh nghiệp nên tuyên truyền phổbiến về vai trò của nghề nghiệp đối với cuộc sống của người dân, cần làm chongười dân hiểu và hiểu rõ việc đào tạo sẽ giúp họ có kiến thức khoa học, giúp
họ nâng cao năng suất lao động và từ đó để cải thiện cuộc sống Khi chưa làmcho người lao động hiểu rõ vai trò của đào tạo thì khi đó việc đào tạo chắcchắn không mang lại kết quả như mong muốn
Trang 34- Trình độ, tập quán văn hóa của công nhân cao su
Trình độ văn hóa cũng như tập quán văn hóa của công nhân cao suđược thể hiện trong quá trình sản xuất, lao động của họ Những lao động cótrình độ văn hóa cao thường có nhận thức tốt hơn về đào tạo và khi tham dựkhóa đào tạo sẽ đạt kết quả tốt hơn Ngược lại, khi trình độ văn hóa, tập quánsản xuất lạc hậu thì chính quyền sẽ gặp khó khăn hơn trong việc giúp côngnhân cao su tham gia các khóa đào tạo nghề
1.3.3 Nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài
- Pháp luật, chính sách, quy định của Nhà nước về đào tạo nghề nói chung, đào tạo nghề cho công nhân cao su nói riêng
Đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanh nghiệp luôn chịu tácđộng của pháp luật, chính sách, quy địnhcủa Nhà nước về đào tạo nghề nóichung và đào tạo nghề cho công nhân cao su nói riêng Những quy định này
sẽ tạo ra một hành lang pháp lý đảm bảo cho việc đào tạo nghề cho côn gnhân cao su được thực hiện thông suốt
- Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
Thực trạng phát triển kinh tế xã hội của địa phương thể hiện ở kết cấu
hạ tầng kinh tế, hạ tầng xã hội và trình độ dân trí Địa phương có điều kiệnkinh tế - xã hội phát triển thì kinh phí cho phát triển nguồn nhân lực dồi dàohơn so với các địa phương khác, điều này giúp cho chính quyền có điều kiện
hỗ trợ công nhân cao su trong việc đào tạo nghề Khi điều kiện kinh tế của địaphương gặp khó khăn thì chính quyền chắc chắn cũng sẽ gặp những khó khăn,thách thức trong việc hỗ trợ người dân tham gia các khóa đào tạo nghề
- Các chính sách cho công nhân cao su được triển khai tại địa phương
Các chính sách có liên quan đến công nhân cao su của doanh nghiệpảnh hưởng trực tiếp đến quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su của doanhnghiệp Tại một địa phương có nhiều chính sách cho công nhân cao su vớiquy mô lớn chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến nhiều hộ dân, nhiều người lao động
Trang 35khi đó số lượng người lao động cần được đào tạo nghề, đào tạo chuyển đổinghề sẽ lớn hơn do đó làm cho doanh nghiệp gặp khó khăn hơn trong quátrình triển khai
- Năng lực đào tạo nghề của các cơ sở, đơn vị đào tạo nghề
Năng lực đào tạo nghề của các cơ sở, đơn vị đào tạo nghề được cấuthành bởi hệ thống các cơ sở đào tạo nghề cùng với cơ sở vật chất kỹ thuật,đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ giáo viên và chương trình đào tạo của các cơ
sở đào tạo nghề
Hệ thống các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn bao gồm nhà văn hóa xã,bản, nhà văn hóa nông trường cao su, cơ sở đào tạo nghề nông nghiệp – nôngthôn của doanh nghiệp (làm nhiệm vụ chung là khuyến khích các hoạt độnggắn với cây cao su, trong đó có các hoạt động chuyển giao khoa học kỹ thuật
và dạy nghề gắn với quá trình chuyển giao đó)… Tổng thể khả năng đào tạonghề của những tổ chức này sẽ tạo năng lực đào tạo nghề của doanh nghiệp.Yếu tố này cũng chính là một trong những căn cứ quan trọng trong xây dựng
kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo nghề cho công nhân cao sucủa doanh nghiệp
Cơ sở vật chất, kỹ thuật của các cơ sở đào tạo nghề là hệ thống trườnglớp, những trang thiết bị phục vụ cho công tác dạy nghề Một cơ sở vật chất,
kỹ thuật tốt sẽ đảm bảo kết quả đào tạo, sản phẩm của quá trình đó là nhữngngười lao động có trình độ chuyên môn, vững vàng trong nghề đã được đàotạo, sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của công việc Ngược lại, nếu cơ sở vậtchất không đáp ứng được yêu cầu đặt ra sẽ dẫn đến việc học tại các cơ sở dạynghề với ra làm việc thực tế có những khoảng cách lớn, từ đó làm giảm hiệuquả của công tác đào tạo, gây lãng phí không chỉ cho bản thân người học mà
là cho toàn xã hội
Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên tại các cơ sở đào tạo nghề cũngảnh hưởng tới công tác quản lý đào tạo nghề cho công nhân cao su Giáo viên
Trang 36dạy nghề là những người trực tiếp mang kiến thức, kỹ năng của nghề truyềnđạt cho học viên Thông qua giáo viên dạy nghề mà học viên hiểu được cơ sở
lý luận, cơ sở khoa học của nghề; nắm được trình tự thực hiện công việc Nếugiáo viên dạy nghề có trình độ tốt, tâm huyết với nghề sẽ đào tạo ra nhữngngười lao động có chất lượng, đáp ứng với yêu cầu công việc trong thực tế,sau khi được đào tạo họ có khả năng tự tạo việc làm hoặc tìm được việc làm
ổn định thu nhập tốt Từ đó doanh nghiệp thuận lợi hơn trong việc vận động,tuyên truyền người công nhân cao su đi học nghề
Chương trình đào tạo nghề bao gồm: giáo trình dạy nghề (sách giáokhoa, tài liệu tham khảo), thời gian của quá trình học nghề (đào tạo dài hạnhay ngắn hạn hay là đào tạo lại nâng cao trình độ lành nghề…), hình thứcgiảng dạy là dạy trực tiếp trong sản xuất hay dạy tại trường lớp… Chươngtrình đào tạo nghề sẽ quyết định đến chất lượng đào tạo nghề của các cơ sởđào tạo, chính vì vậy, chính quyền địa phương cần phối hợp chặt chẽ với các
cơ sở đào tạo để có thể xây dựng được những chương trình đào tạo nghề hợp
lý và hiệu quả nhất trong phạm vi nguồn lực giới hạn
sự phù hợp của kiểm tra, đánh giá, tổ chức bộ máy đào tạo nghề,…
Trong quá trình quản lí công tác đào tạo nghề cho công nhân cao su củadoanh nghiệp các yếu tố trên luôn luôn vận động và tác động qua lại lẫn nhau
Trang 37làm nảy sinh những tình huống quản lí Do vậy, nhà quản lí phải thườngxuyên theo dõi, đánh giá, xử lí các sai lệch để kịp thời điều chỉnh nhằm làmcho công tác giáo dục, đào tạo và nhà trường phát triển liên tục Nếu hạn chếđược tối đa các yếu tố bất lợi, tiêu cực và phát huy được những yếu tố tíchcực, có lợi thì quá trình đào tạo nghề trong doanh nghiệp sẽ phát huy tối đahiệu quả góp phần đảm bảo chất lượng đào tạo nghề
Trang 38CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO CÔNG NHÂN CAO SU CỦA CÔNG TY CP CAO SU SƠN LA 2.1 Tổng quan về Công ty CP cao su Sơn La và dự án trồng cao su tại tỉnh Sơn La
2.1.1 Giới thiệu về Công ty CP Cao su Sơn La
Công ty CP cao su Sơn La là đơn vị thành viên của Tập đoàn CN cao suViệt Nam hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty cổphần số 5500287991 đăng ký lần đầu tiên ngày 04/07/2007, đăng ký thay đổi lầnthứ 6 ngày 28/09/2018 do Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu
tư Tỉnh Sơn La cấp Đến nay toàn diện tích cao su đã trồng hơn 6.000ha, trở thànhvùng chuyên canh, tập trung và từ năm 2016 đã đưa vào thu hoạch
Công ty CP cao su Sơn La tên viết tắt: SLR (SonLa Rubber Joint stock company)Địa chỉ: Đường Lê Duẩn, phường Chiềng Sinh, TP Sơn La, tỉnh Sơn LaĐiện thoại: 0212.3799 779 Fax: 0212.3789 968
Email: sonlarubber@gmail.com
Website: www.sonlarubber.vn
Thủ trưởng: Ông Hồ Anh Đức – Tổng Giám đốc
Lĩnh vực chính: Cao su thiên nhiên
* Chức năng nhiệm vụ:
Hoạt động chính của Công ty bao gồm: Trồng cây cao su; Xây dựngnhà các loại; Lắp đặt hệ thống xây dựng khác; Hoàn thiện công trình xâydựng; Xây dựng công trình công ích; Lắp đặt hệ thống điện; Sản xuất vật liệuxây dựng từ đất sét; Trồng rừng; Hoạt động dịch vụ trồng trọt; Chế biến gỗ;Khai hoang, Sơ chế mủ cao su, chăn nuôi gia súc, đại lý mua bán phân phối,kinh doanh xuất nhập khẩu cao su./
Trang 39Sản phẩm chính: SVR 10, SVR 20, RSS
Quy mô lao động: 2.366 người
Thị trường chính: Việt Nam và xuất khẩu
* Cơ cấu tổ chức và nhân sự
Sau 12 năm thành lập, đến nay Cơ cấu tổ chức nhân sự Công ty CP cao
su Sơn La đã khá hoàn chỉnh với 05 phòng ban, 05 nông trường, 01 đội sảnxuất và 01 nhà máy chế biến cao su tổng số 2.366 cán bộ công nhân viênđược bố trí theo sơ đồ sau:
Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức nhân sự của Công ty CP cao su Sơn La
(nguồn: Phòng Hành chính thi đua văn thể - Công ty CP cao su Sơn La)