Sử dụng thuốc trong nhiễm trùng đường hô hấp trên

 Điều trị kháng sinh trong thời gian ngắn (5 ngày) cho hiệu quả tương đương với điều trị dài ngày (10 ngày) ở bệnh nhân viêm xoang mũi nhiễm trùng cấp tính, không phức tạp.  Nên xem xé[r]

Giải phẫu

- Viêm thanh quản tắc nghẽn (Croup)

Viêm nắp thanh môn cấp tính (Epiglottitis)

- NT hô hấp trên cấp ở nhiều vị trí và vị trí không xác định

- Viêm tai giữa tai

Nguyên nhân

- Do virus: rhinovirus, virus cúm, á cúm

- Do vi khuẩn: S pneumoniae, H influenzae

S aureus, S pyogenes, P aeruginosa,

M pneumophila, N menigitidis…

- Do nấm: gặp ở BN ĐTĐ, người ghép tạng,

người sử dụng glucocorticoid dài hạn

Viêm họng

- Thường do virus hô hấp, Streptococcus pyogenes

- Triệu chứng: nuốt đau, rát họng, khàn tiếng, sốt, lưỡi bẩn, viêm tấy hạch vùng cổ, hạch góc hàm sưng/đau

- Biến chứng: thấp khớp, thấp tim, viêm cầu thận cấp

- Điều trị:

+ Do virus: điều trị triệu chứng

+ Do Streptococcus: điều trị kháng sinh

Viêm họng

 Viêm họng

Penicilin V 500 mg PO tid 50mg/kg/ngày PO bid

Amoxicilin 500 mg PO bid 45mg/kg/ngày PO bid/tid

Erythromycin 250 mg PO qid 50mg/kg/ngày PO bid/qid

Cephalexin 500 mg PO qid 50mg/kg/ngày PO qid

- Triệu chứng: chảy mũi, nghẹt mũi, đau mặt, đau đầu

Ho, hắt hơi, sốt

- Viêm xoang nhẹ-trung bình: điều trị triệu chứng

Thuốc chống sung huyết mũiRửa mũi bằng nước muối sinh lý

BN tiền sử viêm xoang/dị ứng: xịt glucocorticoid

Viêm xoang cấp

- Viêm xoang trung bình – nặng  Điều trị kháng sinh

Người lớn: triệu chứng trung bình (nghẹt mũi, ho) > 7 ngày

Hoặc triệu chứng nặng (sưng 1 bên/giữa mặt, đau răng)Trẻ em: triệu chứng trung bình > 10-14 ngày

Hoặc triệu chứng nặng (sốt, sưng 1 bên/giữa mặt, đau)

Viêm xoang

Người lớn Lựa chọn: Amoxicilin 500mg tid/875mg bid

Cotrimoxazol 960mg bid Dùng KS trong vòng 30 ngày hay PRSP >30%

Amoxicilin 500mg tid Amoxicilin/clavulanat 2g bid

FQ hô hấp (Levofloxacin 500mg od)

Trẻ em Lựa chọn: Amoxicilin 45-90mg/kg/ngày (BID-TID)

Cefuroxim axetil 30mg/kg/ngày bid Cefdinir 14mg/kg/ngày od

Dùng KS trong vòng 30 ngày hay PRSP >30%

Amoxicilin/clavulanat 90mg/kg/ngày bid Cefuroxim axetil 30mg/kg/ngày bid

Cefdinir 14mg/kg/ngày od

Viêm tai giữa

- Triệu chứng: ứ đọng dịch ở hòm nhĩ, chảy mủ ở tai

Sốt, đau tai, ù tai, chóng mặt

Viêm tai giữa

Nhẹ - TB Lựa chọn: Amoxicilin 80-90mg/kg/ngày (bid-tid)

Cefuroxim axetil 30mg/kg/ngày bid Cefdinir 14mg/kg/ngày

Azithromycin 10mg/kg N1 5mg/kg/ngày x4 Dùng KS trong vòng 30 ngày hay PRSP >30%

Amoxicilin/clavulanat 90mg/kg/ngày bid Ceftriaxon 50mg/kg/ngày IV/IM x3

Clindamycin 30-40mg/kg/ngày tid

Nặng Lựa chọn: Amoxicilin/clavulanat 90mg/kg/ngày bid

Ceftriaxon 50mg/kg/ngày IV/IM x3 Dùng KS trong vòng 30 ngày hay PRSP >30%

Ceftriaxon 50mg/kg/ngày IV/IM x3 Clindamycin 30-40mg/kg/ngày tid

Viêm nắp thanh môn cấp tính

- Xảy ra đột ngột, diễn tiến bệnh nhanh

- Triệu chứng: sốt cao, mệt mỏi, đau họng nặng, khàn tiếng, khó nuốt, khó thở, chảy nước bọt

- Điều trị:

Amoxicilin/clavulanatAmpicilin/sulbactamCefuroxim

Cefotaxim/ceftriaxon

Tiêm IV

Điều trị với KS

 Amoxicillin là kháng sinh được lựa chọn trong điều trị viêm xoang mũi nhiễm trùng.

 Điều trị kháng sinh trong thời gian ngắn (5 ngày) cho hiệu quả

tương đương với điều trị dài ngày (10 ngày) ở bệnh nhân viêm

xoang mũi nhiễm trùng cấp tính, không phức tạp.

 Nên xem xét điều trị kháng sinh cho trẻ từ 6 đến 35 tháng bị viêm tai giữa cấp tính.

 Không sử dụng kháng sinh ở bệnh nhân viêm tai giữa ứ dịch.

 Có thể sử dụng penicilin ở bệnh nhân viêm họng do liên cầu để

giảm nguy cơ thấp tim, giảm triệu chứng và giảm lây lan trong cộng đồng.

 Không chỉ định kháng sinh trong viêm thanh quản cấp tính.

+ Community-acquired pneumonia (CAP)

+ Là tình trạng nhiễm khuẩn của nhu mô phổi xảy ra ở ngoài bệnh viện

+ Phân biệt với Viêm phổi liên quan đến chăm sóc y tế

Viêm phổi liên quan đến thở máy Viêm phổi mắc phải bệnh viện

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

 Dịch tể học

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

 Nguyên nhân

- Vi khuẩn: S pneumoniae, H influenzae, M pneumoniae,

L pneumophilla, C pneumonia, K pneumoniae, S aureus,

S pyogenes, Pseudomonas, Enterobacteriaceae, VK kỵ khí…

- Virus: virus hợp bào hô hấp (SRV), virus cúm/á cúm…

- Nấm: Pneumocystis jirovecii, Cryptococcus, Histoplasma,

Coccidioides, Aspergillus,

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

 Triệu chứng lâm sàng

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

- Oxy máu (SpO2)

- Sinh hóa máu, chức năng gan

- Cấy máu hoặc đờm tìm vi khuẩn gây bệnh

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

 Đánh giá mức độ nặng (BYT 2015, BTS 2009)

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

C Confusion Thay đổi ý thức

- 0-1 điểm: VP nhẹ  Điều trị ngoại trú

- 2 điểm: VP trung bình  Điều trị tại các khoa nội

- 3-5 điểm: VP nặng  Điều trị tại khoa, TT hô hấp, ICU

 Nguyên tắc điều trị

- Ưu tiên thuốc dùng bằng đường uống

- Khuyến khích điều trị ngoại trú hơn nhập viện

- Xử trí tùy theo mức độ nặng

- Điều trị triệu chứng

- Điều trị nguyên nhân

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

 Nguyên tắc điều trị

- Điều trị triệu chứng

Cân bằng nước - điện giải / Cân bằng kiềm - toanSốt > 38,5 0C  Thuốc hạ sốt

Thở oxy, thông khí nhân tạo, đảm bảo huyết động

- Điều trị nguyên nhân  Kháng sinh

Thời gian dùng kháng sinh:

7- 10 ngày / tác nhân điển hình

14 ngày / tác nhân không điển hình, trực khuẩn mủ xanh

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

 Điều trị VP nhẹ

BN không sử dụng KS trong vòng 3 tháng

- Betalactam / Macrolid / Cyclin

Amoxicilin 500 mg tidClarithromycin 500mg bidAzithromycin 500mg 1 lần, sau đó 250 mg odDoxycyclin 100-200 mg bid

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

Cefpodoxim 200mg bid

Cefuroxim 500 mg bid

Ceftriaxon 1g od IV

- BN dị ứng penicilin: Fluoroquinolon + aztreonam

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

VÀ Macrolid PO / Azithromycin 1g od IV

 Điều trị VP nặng

- Betalactam VÀ Macrolid /Fluoroquinolon

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

VÀ Azithromycin 1g od IV

Levofloxacin 750mg odMoxifloxacin 400mg

Ampicilin/sulbactam 2g IV tid

Cefotaxim 1-2g tid IV

Ceftriaxon 2 g od IV

 Điều trị một số VP đặc biệt

- Nghi nhiễm P aeruginosa:

- Nghi nhiễm CA-MRSA: thêm vancomycin 1g q12h

 Điều trị một số VP đặc biệt

- Do Legionella: Clarithromycin ± rifampicin

Hoặc Fluoroquinolon (ciprofloxacin, ofloxacin,

 Điều trị một số VP đặc biệt

- Do virus

Hạ sốt, giảm đauOseltamivir

- Do nấm: Amphotericin B, itraconazol

- Do Pneumocystis carinii: Co-trimoxazol

Kèm suy hô hấp: Prednisolon (PO/IV)+ Do amíp: Metronidazol

Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng