Hai mục tiêu a Huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả, phù hợp với điều kiện của địa phương
Trang 2Thể lệ
Mỗi đội sẽ tham gia 3 vòng thi :
1 Chào hỏi và năng khiếu
2 Hỏi đáp
3 Hùng biện
Tổng thời gian cho 3 phần là 15 phút
Trang 5CÂU HỎI 1 :
Phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” có mục tiêu, yêu cầu gì?
Trang 6Trả lời
1 Hai mục tiêu
a) Huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả, phù hợp với điều kiện của địa phương
và đáp ứng nhu cầu xã hội
b) Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập và các hoạt động
xã hội một cách phù hợp và hiệu quả
2 Năm yêu cầu
a) Tập trung các nguồn lực để giải quyết dứt điểm những yếu kém về cơ sở vật chất, thiết
bị trường học, tạo điều kiện cho học sinh khi đến trường được an toàn, thân thiện, vui vẻ b) Tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng, với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo
c) Phát huy sự chủ động, sáng tạo của thầy, cô giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới phương
pháp giáo dục trong điều kiện hội nhập quốc tế d) Huy động và tạo điều kiện để có sự tham gia hoạt động đa dạng và phong phú của các tổ chức, cá nhân trong việc giáo dục văn hóa, truyền thống lịch sử cách mạng cho học sinh
đ) Phong trào thi đua phải đảm bảo tính tự giác, không gây áp lực quá tải trong công việc của nhà trường, sát với điều kiện ở cơ sở Nội dung cụ thể của phong trào là do cơ sở tự chọn, phù hợp với điều kiện của nhà trường, làm cho chất lượng giáo dục được nâng lên
và có dấu ấn của địa phương một cách mạnh mẽ
Trang 7CÂU HỎI 2
Phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích
cực” có nội dung gì?
Trang 8Trả lời
3 Nội dung
a) Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn
b) Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở địa phương giúp các em tự tin trong học tập
c) Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh
d) Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh đ) Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương
Trang 9CÂU HỎI 3
Trường học thân thiện đã được triển khai thí điểm ở Việt Nam như
thế nào?
Trang 10Trả lời
Trong những năm qua, với sự hỗ trợ của Quy Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF),
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nghiên cứu và triển khai thí điểm một số nội dung của
mô hình trường học thân thiện ở các cấp học thông qua một số dự án, cụ thể như sau:
1 Giai đoạn 2000 - 2005
- Dự án “Phát triển trẻ thơ” do Vụ Giáo dục Mầm non chủ trì
- Dự án “Giáo dục Tiểu học bạn hữu trẻ em” do Vụ Giáo dục Tiểu học và Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Dân tộc chủ trì
- Dự án “Giáo dục sống khỏe mạnh, kĩ năng sống cho trẻ em và trẻ chưa thành niên trong và ngoài trường học” do Vụ Công tác học sinh, sinh viên chủ trì
Trang 112 Giai đoạn từ 2006 đến nay
Các dự án trên vẫn được tiếp tục thực hiện Riêng dự án “Giáo dục sống khỏe mạnh, kĩ năng sống cho trẻ em và trẻ chưa thành niên
trong và ngoài trường học” được phát triển thành dự án “Thúc đẩy
sự phát triển và tham gia của thanh thiếu niên” do Vụ Công tác học sinh, sinh viên phối hợp với Vụ Giáo dục Trung học chủ trì Hiện nay,
dự án đang triển khai thí điểm mô hình “Trường Trung học cơ sở
thân thiện” tại 50 trường Trung học cơ sở thuộc các tỉnh, thành phố:
Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Lào Cai, Đồng Tháp, An Giang, Trà Vinh, Gia Lai và Kon Tum
Trên thực tế, một số trường cũng đã đề xuất nhiều sáng kiến tương
tự với một số điểm trong năm nội dung của phong trào và đã thu
được một số kết quả khả quan
Trang 12CÂU HỎI 4
Nhà trường cần làm gì để góp phần xây dựng trường lớp xanh,
sạch, đẹp và an toàn?
Trang 13Trả lời
Để góp phần thực hiện tốt nội dung trên, nhà trường cần lưu ý:
1 Quy hoạch việc trồng cây ở trường một cách hợp lý: vị trí trồng cây, loại cây để vừa tạo bóng mát, vẻ đẹp cho trường vừa dễ chăm sóc Có biển ghi tên lớp ở khuôn viên được giao trồng, chăm sóc cây để tạo sự thi đua giữa các lớp
2 Đo độ sáng ở từng phòng học vào lúc ít sáng nhất trong ngày, từ đó thiết kế, bố trí đèn để đủ sáng cho học sinh và giáo viên Nên sử dụng các loại đèn tiết kiệm điện
3 Bố trí bàn ghế và phân bổ lớp học vào các phòng sao cho các học sinh có độ tuổi sát nhau mới sử dụng chung bàn ghế
4 Đưa ra các biện pháp để ngăn ngừa bạo lực trong và ngoài nhà trường và các hiện tượng làm tổn thương đến danh dự và lòng tự trọng của học sinh
5 Kinh phí để xây dựng nhà vệ sinh trong các trường học cũ có thể từ hai nguồn: ngân sách của tỉnh dành cho giáo dục hàng năm hoặc vận động các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm hỗ trợ
Trang 14CÂU HỎI 5
Làm thế nào để thực hiện tốt nội dung “Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em
tự tin trong học tập”?
Trang 15Trả lời
Để góp phần thực hiện tốt nội dung trên, nhà trường cần quan tâm:
1 Phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo và các Dự án của Bộ, Cục Nhà giáo và Cán
bộ quản lý Giáo dục giới thiệu tài liệu, phương tiện nghe nhìn và tổ chức tập
huấn về đổi mới phương pháp dạy học cho giáo viên, nhân các điển hình giáo viên giỏi của trường và địa phương cho các thầy cô của mỗi trường
2 Động viên khích lệ học sinh phấn đấu vươn lên trong học tập và rèn luyện, đặc biệt là khích lệ kịp thời đối với học sinh yếu kém khi các em có sự tiến bộ dù là rất nhỏ
3 Xây dựng một số băng hình về tiết dạy hoặc hoạt động ngoại khóa, lồng ghép nội dung dạy kiến thức với giáo dục bảo vệ môi trường phù hợp với điều kiện ở mỗi địa phương
Trang 164 Động viên giáo viên sưu tầm tài liệu, sách báo, tra cứu thông tin trên mạng Internet (ở nơi có điều kiện) để xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử phục vụ giảng dạy và học tập, nghiên cứu, đề xuất sáng kiến về đổi mới phương pháp dạy học
5 Khuyến khích, hướng dẫn học sinh giúp đỡ nhau trong học tập, học sinh khá giỏi giúp đỡ học sinh yếu kém Động viên các em mạnh dạn đề xuất các ý kiến, sáng kiến của mình trong học tập Rèn cho các em thói quen tự học, tự nghiên cứu, tìm hiểu thêm tài liệu ngoài bài giảng của giáo viên ở trường Nơi có điều kiện thì hướng dẫn học sinh tìm kiếm tư liệu bổ ích trên Internet
Trang 17CÂU HỎI 6
Làm thế nào “Rèn kĩ năng sống cho
học sinh”?
Trang 18và phương pháp đánh giá kĩ năng sống đã đạt được ở học sinh
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng phương án chuẩn bị lực lượng giáo viên, cán bộ Đoàn ở các địa phương và tại các trường để thực hiện nội dung rèn luyện kĩ năng sống
Trang 193 Căn cứ vào điều kiện thực tế và sự chuẩn bị sẵn sàng của giáo viên, cán bộ Đoàn ở các trường, Hiệu trưởng nhà trường thống nhất với các Phòng Giáo dục
và Đào tạo hoặc Sở Giáo dục và Đào tạo và tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh quyết định triển khai cụ thể trong từng năm học nội dung rèn luyện
kĩ năng sống cho học sinh một cách hiệu quả, bổ ích cho học sinh, không gây quá tải cho hoạt động giáo dục
Thông qua hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu
niên Tiền phong Hồ Chí Minh có thể tổ chức các cuộc thi liên quan đến kĩ năng sống như: thi dựng lều cắm trại nhanh và chắc chắn nhất, thi nấu cơm nhanh và
ít tốn củi, thi xử lý tình huống cấp cứu khi có tai nạn giao thông, thi diễn thuyết
về các đề tài thanh thiếu niên và xã hội quan tâm, … làm cho việc rèn luyện kĩ năng sống có tính tự nhiên và hiệu quả
Trang 20CÂU HỎI 7
Để “Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh” cần làm như
thế nào?
Trang 21Trả lời
Để góp phần thực hiện tốt nội dung trên, nhà trường nên tiến
hành các bước, công việc sau:
1 Căn cứ vào các tài liệu hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo,
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tình hình thực tế ở địa phương, lựa chọn danh mục các trò chơi dân gian, các loại hình văn hóa nghệ thuật dân gian phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương
và lứa tuổi học sinh để đưa vào nhà trường
2 Phân công giáo viên phụ trách (giáo viên Nhạc, Mỹ thuật, Thể dục), bố trí thời gian để giáo viên được tập huấn hoặc tự nghiên cứu, tiếp thu nội dung cũng như cách tổ chức các hoạt động này
ở nhà trường, đặc biệt đối với trò chơi dân gian
Trang 223 Tùy theo đặc điểm cấp học và điều kiện của nhà trường mà tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi dân gian vốn có thuận lợi và
ít tốn kém lại dễ thực hiện và đảm bảo an toàn, hiệu quả cao (ví
dụ như nhảy dây, chơi “chuyền”, chơi “ô ăn quan”, nhảy “lò cò”, kéo co, ném còn, …), kết hợp với các hoạt động thể thao khác (ví
dụ như đá cầu, bóng đá, bóng chuyền, bóng ném, bóng rổ, bóng bàn, cầu lông, điền kinh, …) Có thể tổ chức thi các trò chơi dân gian và các loại hình thể thao khác giữa các lớp trong trường
hoặc giữa các trường tại địa phương
4 Đối với các hoạt động văn nghệ dân gian, nên mời các đoàn văn công ở địa phương tập huấn thêm cho giáo viên hoặc hỗ trợ dàn dựng một số tiết mục tiêu biểu, phổ biến ở nhiều trường, hỗ trợ tổ chức biểu diễn và thi văn nghệ giữa các trường
Trang 23CÂU HỎI 8
Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc
và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa ở địa phương như thế nào?
Trang 24Trả lời
Để góp phần thực hiện tốt nội dung này, nhà trường cần:
1 Phối hợp chặt chẽ với cơ quan Văn hóa, Thể thao và Du lịch ở địa phương để:
+ Lựa chọn, nhận chăm sóc công trình di tích lịch sử, văn hóa phù hợp các cấp học
+ Nắm được yêu cầu kĩ thuật về việc chăm sóc, bảo vệ di tích
+ Thường xuyên đánh giá và biểu dương những cá nhân, tập thể có nhiều đóng góp trong việc bảo vệ và phát huy giá trị của di tích
Trang 252 Phối hợp với tổ chức Đoàn, Đội trong và ngoài nhà trường để:
+ Tổ chức cho học sinh tìm hiểu ý nghĩa, giá trị lịch sử, giá trị văn hóa của các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn nói chung và của di tích nhà trường nhận chăm sóc nói riêng với các hình thức phong phú như thi tìm hiểu, thi kể chuyện, thi giới thiệu về di tích lịch sử, văn hóa, đăng ký làm hướng dẫn viên tình nguyện cho các
di tích lịch sử, văn hóa ở địa phương (giới thiệu cho học sinh các trường khác,
khách du lịch, tham quan, …), tổ chức lễ kếp nạp Đoàn, Đội…
+ Lập kế hoạch phân công các lớp, nhóm học sinh chăm sóc, bảo vệ di tích lịch sử, văn hóa thường xuyên
+ Trồng, chăm sóc, bảo vệ cây trong di tích lịch sử, văn hóa ở địa phương hoặc ở các đường dẫn tới khu di tích theo kế hoạch của ngành văn hóa và chính quyền địa phương 3 Khuyến khích giáo viên các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân, Nhạc, Mĩ thuật đưa vào bài giảng các nội dung hoặc yêu cầu bài tập gắn với các di tích lịch sử, văn hóa ở địa phương, có thể tổ chức học chính khóa hoặc hoạt động ngoại khóa cho học sinh ngay tại khu di tích
Trang 26CÂU HỎI 9
Những nơi mà không có di tích lịch sử, văn hóa ngay trên địa bàn phường, xã nơi trường đóng thì chúng ta cần phải làm gì
để giúp học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử,
văn hóa?
Trang 27Trả lời
Nơi không có di tích lịch sử, văn hóa ngay trên địa bàn phường, xã nơi
trường đóng thì nên giao một công trình lịch sử, văn hóa ở xã, phường gần nhất hoặc nhận chăm sóc các cán bộ lão thành cách mạng, các nhà văn hóa, trí thức, sĩ quan quân đội tiêu biểu nghỉ hưu ở địa phương, mời họ tham gia vào các hoạt động ngoại khóa của nhà trường để giáo dục văn hóa và lịch sử một cách sinh động cho học sinh Để tạo hào hứng cho học sinh trong việc chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, có thể tổ chức cho học sinh trường này đến giao lưu hoạt động ngoại khóa ở di tích do trường khác phụ trách, tổ chức chấm điểm chất lượng chăm sóc do học sinh chấm đối với công trình văn hóa khác mà mình đã được tham quan, đề xuất các ý kiến, việc cần làm để tôn tạo và phát huy giá trị công trình
Trang 28CÂU HỎI 10
Phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” có đóng góp gì trong việc hạn chế học sinh bỏ học và hoàn thành
phổ cập giáo dục?
Trang 29Trả lời
Mục tiêu của việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 - 20013 đã được nêu trong Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT:
“a) Huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường
để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả, phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội
b) Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập và các hoạt động xã hội một cách phù hợp và hiệu quả”
Vì vậy làm tốt phong trào thi đua này sẽ làm cho học sinh cảm thấy “mỗi ngày đến trường làm một ngày vui” và việc học tập của học sinh, việc dạy của thầy
cô sẽ hiệu quả hơn
Đó chính là những yếu tố quan trong để học sinh gắn bó với trường lớp, góp phần hạn chế học sinh bỏ học và hoàn thành phổ cập giáo dục
Trang 30CÂU HỎI 11
Hiệu trưởng nhà trường nên chú ý những điểm gì để triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”?
Trang 31Trả lời
Hiệu trưởng nhà trường là người chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về việc
tổ chức có hiệu quả phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Trước mắt, Hiệu trưởng cần:
1 Nghiên cứu kĩ và quán triệt Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo ký ngày 22/7/2008 về việc phát động phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và các văn bản có liên quan
đã được in trong “Sổ tay trường học thân thiện, học sinh tích cực 2008-2013” Phối hợp với ngành Văn hóa, Thể thao, Du lịch và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở địa phương theo chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo tiến hành các hoạt động cần thiết để cán bộ, giáo viên, học sinh trong trường cũng như cấp
ủy Đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị xã hội ở địa phương nắm được mục tiêu, yêu cầu, nội dung của phong trào thi đua, qua đó các thành viên xác định
rõ hơn quyết tâm và trách nhiệm tham gia
Trang 322 Chủ trì xây dựng và triển khai kế hoạch phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” tại trường:
3 Kết hợp linh hoạt việc kiểm điểm, đánh giá kết quả thi đua với các nhiệm vụ khác của kế hoạch năm học sau mỗi giai đoạn
4 Tổ chức thực hiện có hiệu quả “Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường”, trong đó cụ thể hóa các quy tắc ứng xử văn hóa, thân thiện giữa các thành viên trong nhà trường, gắn với nội dung thi đua
Trang 33CÂU HỎI 12
Đội ngũ cán bộ, giáo viên, tổ chức công đoàn trong nhà trường cần làm gì để
góp phần thực hiện phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đạt kết quả tốt
Trang 34- Công đoàn nhà trường tổ chức triển khai phong trào thi đua cho các đoàn viên công đoàn của mình, phát hiện và tổ chức báo cáo điển hình người tốt, việc tốt;
tổ chức các cuộc thi giới thiệu sáng kiến, nhân rộng điền hình; chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, tăng cường các hoạt động tập thể, vui chơi giải trí, bảo đảm sức khỏe và điều kiện làm việc, nghỉ ngơi cho đoàn viên; xây dựng tập thể giáo viên đoàn kết
Trang 35CÂU HỎI 13
Học sinh cần làm gì để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình và hưởng thành quả cao nhất của phong trào “Xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”?
Trang 36- Các bạn học khá giỏi cần có sự quan tâm giúp đỡ các bạn còn yếu theo sự
phân công và hướng dẫn của thầy cô
- Luôn có ý thức “nói lời hay, làm việc tốt”, trau dồi văn hóa ứng xử, lễ phép với người lớn tuổi, chan hòa với bạn Có tinh thần hợp tác khi làm việc nhóm,
có sự tương trợ giúp đỡ lẫn nhau trong học tập - Có ý thức bảo vệ trường lớp xanh, sạch, đẹp: để rác đúng nơi quy định, có ý thức giữ vệ sinh nơi công cộng, trồng và bảo vệ cây xanh, mỗi năm lớp hoặc tổ học sinh nhận trồng và chăm sóc cây xanh ở trường hoặc địa phương