Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa tại ủy ban nhân dân thành phố lào cai, tỉnh lào cai

đi đầu trong toàn tỉnh trong thực hiện công tác cải cách hành chính dù đã đạtđược những thành công nhất định, góp phần tháo gỡ những khó khăn, tồn tạitrong công tác quản lý nhà nước tại

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ đề tài " Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại Uỷ ban nhân dân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai" là công trình nghiên cứu của bản thân tôi cùng với sự giúp đỡ của Giảng

viên hướng dẫn khoa học Các số liệu trong luận văn là khách quan, trung thực,dựa trên kết quả nghiên cứu, thu thập tài liệu và các số liệu đã được công bố

Lào Cai, ngày tháng 5 năm 2018

Tác giả

Vũ Thành Giang

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn tập thể Lãnh đạo, Giảng viên và toàn thể cán bộ,viên chức đang công tác tại Học viện hành chính quốc gia Nhờ sự giảng dạy vàhướng dẫn tận tình của thầy cô đã giúp tôi tiếp cận, cập nhật, bổ sung nhữngkiến thức quý báu, phục vụ tốt cho việc nghiên cứu cũng như công tác chuyênmôn của bản thân

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc đến TS TrịnhThanh Hà, người thầy đã dành nhiều thời gian và tâm huyết để truyền đạt cho tôikinh nghiệm, phương pháp nghiên cứu, trình bày đề tài khoa học với tinh thầntrách nhiệm cao Thầy luôn hướng dẫn, động viên tôi trong suốt quá trình nghiêncứu để hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi chân thành cảm ơn đến Lãnh đạo Uỷ ban nhân dân thành phố LàoCai, Phòng Nội vụ thành phố Lào Cai, Văn phòng HĐND & UBND thành phốLào Cai và các đồng chí chuyên viên đã quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện thuậnlợi cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học

Lào Cai, ngày tháng 5 năm 2018

Tác giả

Vũ Thành Giang

Xã hội chủ nghĩaThủ tục hành chính

Uỷ ban nhân dân

DANH MỤC BIỂU THỐNG KÊ

Biểu 2.1 Kết quả đăng ký kinh doanh qua các năm……… …….71Biểu 2.2 Kết quả đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài qua các năm…….76Biểu 2.3 Kết quả cấp phép xây dựng nhà ở qua các năm……….79

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH, CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH “MỘT CỬA” CẤP HUYỆN 10

1.1 Khái quát về thủ tục hành chính 10

1.1.1 Khái niệm thủ tục hành chính 10

1.1.2 Đặc điểm thủ tục hành chính 12

1.1.3 Vai trò của thủ tục hành chính 14

1.1.4 Thẩm quyền ban hành thủ tục hành chính 16

1.1.5 Phân loại thủ tục hành chính 18

1.2 Cải cách thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện 21

1.2.1 Một số quan niệm về cải cách thủ tục hành chính 21

1.2.2 Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện 27

1.2.3 Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện 27

1.3 Qúa trình thực hiện triển khai mô hình “Một cửa” cấp huyện 34

1.3.1 Sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện 37

1.3.2 Kinh nghiệm cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện ở một số địa phương 39

Tiểu kết chương 1 45

Chương 2 : THỰC TRẠNG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH “MỘT CỬA” CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI 46

2.1 Khái quát đặc điểm tình hình về thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai 46

2.1.1 Cơ cấu tổ chức của UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai 47

2.1.2 Nguyên tắc làm việc của UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai 47

2.1.2 Mối quan hệ công tác của UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai 48

2.2 Tình hình thực hiện cải cách thủ tục hành chính tại UBND thành phố Lào Cai 48

2.2.1 Nội dung về cải cách thủ tục hành chính 48

2.2.2 Tình hình thực hiện cải cách thủ tục hành chính tại UBND thành phố Lào Cai 50

2.2.3 Những kết quả đạt được về cải cách thủ tục hành chính trên một số lĩnh vực 53

2.3 Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 55

2.3.1 Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của bộ phận “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 55

2.3.2 Quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 61

2.3.3 Quy trình giải quyết thủ tục hành chính đối với một số lĩnh vực 63

2.4 Một số thủ tục hành chính đang được UBND thành phố giải quyết 66

2.4.1 Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh 66

2.4.2 Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký kết hôn có yếu tố người nước ngoài 68

2.4.3 Cải cách thủ tục hành chính trong việc Cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ ở đô thị 74

2.5 Đánh giá, nhận xét chung 77

2.5.1 Những kết quả đạt được 77

2.5.2 Những hạn chế, tồn tại 81

2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế 82

Tiểu kết chương 2 84

Chương 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH “MỘT CỬA” TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI 85

3.1 Phương hướng nhằm nâng cao hiệu cải cách thủ tục hành chính theo môhình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 853.1.1 Chỉ đạo thống nhất việc thực hiệ ột cửa” và triển khai thựchiên mô hình “một cửa liên thông” 893.1.2 Xác định rõ vị trí, vai trò củ ột cửa”, “một cửa liên thông”trong việc giải quyết thủ tục hành chính 923.1.3 Phân công trách nhiệm các ban, ngành, bộ phận chuyên môn trong việcthực hiện mô hình “một cửa” “một cửa liên thông” 933.1.3 UBND thành phố quan tâm chỉ đạo, không ngừng cải cách thủ tục hànhchính theo mô hình mới 943.2 Các giải pháp nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo mô hình

“Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 953.2.1 Hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế phối hợp của các

bộ phận, phòng ban thuộc UBND thành phố và các xã, phường 953.2.2 Lãnh đạo UBND thành phố cần chỉ đạo rà soát lại quy trình giải quyết thủtục hành chính của các phòng ban chuyên môn theo hướng mỗi thủ tục hànhchính chỉ giao cho một cấp giải quyết 963.2.3.Xác định lại số lượng hợp lý các thủ tục hành chính thực hiện theo môhình “một cửa” 973.2.4 Đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, mẫuhóa một số giấy tờ của thủ tục hành chính 983.2.5 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách chế độ tiền lương

và các chế độ đãi ngộ cho cán bộ, công chức làm việc ở Bộ phận “một cửa” 1003.2.6 Xây dựng bộ tiêu chí để giám sát, đánh giá hiệu quả làm việc của cán bộcông chức ở Bộ phận “một cửa” của UBND thành phố và Bộ phận “một cửa”của UBND các xã, phường 102

3.2.7.Đẩy mạ ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết các thủ tục

hành chính 104

3.2.8 Học tập, trao đổi kinh nghiệm điều hành hoạt độ ộ phận “một cửa” và “một cửa liên thông” vớ ịa phương 106

Tiểu kết chương 3 106

KẾT LUẬN 108

TÀI LIỆU THAM KHẢO 110

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn:

Bước vào thời kỳ hội nhập phát triển kinh tế, để tạo điều kiện thuận lợicho sự phát triển của các thành phần kinh tế và thu hút nguồn đầu tư nước ngoàithì cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hoá các khâu trong quá trình giải quyếtcông việc của cá nhân, tổ chức có một vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng.Với mục đích đơn giản, công khai và minh bạch thủ tục hành chính nhằm đáp

Nội dung quan trọng của cải cách hành chính là cải cách thủ tụchành chính, được coi là “khâu đột phá”, nhằm đơn giản hóa các thủ tục hànhchính tối đa, tránh rườm rà gây lãng phí về kinh tế, thời gian và tìm ra được cáchthức tổ chức, quy trình thực hiện các thủ tục hành chính một cách tối ưu nhất

Hiện nay thủ tục hành chính ở nước ta còn những nhược điểm: Hình thứcđòi hỏi quá nhiều giấy tờ, gây phiền hà cho nhân dân; nặng nề, nhiều cửa, nhiềucấp trung gian, rườm rà, không rõ ràng về trách nhiệm; không phù hợp với yêucầu của thời kỳ mở cửa và hội nhập Thủ tục hành chính thiếu thống nhất,thường bị thay đổi một cách tuỳ tiện, thiếu công khai, minh bạch thức rõ nhữngthiếu xót của thủ tục hành chính là nhược điểm lớn trong nền hành chính nhànước, từ năm 1992 Thủ tướng chính phủ đã ban hành chỉ thị 220/CTT-TTg vềviệc quy định một số điểm trong quan hệ làm việc tại các ban ngành Tiếp đóngày 4/5/1994 chính phủ ban hành Nghị quyết 38/NQ-CP về cải cách một sốbước thủ tục hành chính trong việc giải quyết công việc của công dân và tổchức Mục đích là đẩy mạnh hơn nữa quá trình cải cách thủ tục hành chính Nộidung của Nghị quyết một mặt yêu cầu các cơ quan hành chính nhà nước tiếp tụcthực hiện chỉ thị nói trên mặt khác đòi hỏi các cơ quan nhà nước từ trung ươngđến địa phương theo thẩm quyền của mình rà soát, xem xét lại toàn bộ những

thủ tục hành chính đang áp dụng để giải quyết công viêc của công dân và tổ chức.

Việc thực hiện cải cách TTHC theo mô hình “một cửa” tại các cơ quanHCNN, đặc biệt là cấp huyện là một trong những yêu cầu cấp thiết trong việcthực hiện Chương trình tổng thể CCHC của Chính phủ Vì vậy, việc nghiên cứu,đánh giá hiệu quả thực hiện từ đó đề ra các giải pháp quản lý hiệu quả mô hình

“một cửa” tại UBND cấp huyện có ý nghĩa quan trọng và thiết thực

Ngày 04/9/2003, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 181/2003/TTg

về việc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông đối với các cơ quanHCNN Sau đó Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định số 22/2006/QĐ-TTg ngày 24/01/2006 về việc giao nhiệm vụ xử lý các vướng mắc, kiếnnghị của cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp về TTHC; Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg ban hành Quy chế thực hiện mô hình “một cửa”, “một cửa liên thông liênthông” tại các cơ quan hành chính trong cả nướ

thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ởđịa phương Và UBND tỉnh Lào Cai ban hành Quyết định số 32/2015/QĐ-UBND ngày 16/7/2015 về việc ban hành Quy định thực hiện cơ chế một cửa, cơchế một cửa liên thông tại các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnhLào Cai

Việc chọn UBND thành phố Lào Cai làm địa bàn khảo sát và đánh giáthực trạng công tác cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “một cửa” để thựchiện luận văn này, tác giả còn có những lý do như sau:

- Thứ nhất, Xác định rõ vị trí quan trọng và tinh thần trách nhiệm củathành phố biên giới trong quá trình hội nhập và phát triển của tỉnh Lào Cai vàcủa Việt Nam, thành phố Lào Cai đã và đang phấn đấu xây dựng thành phố pháttriển toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh,xây dựng và củng cố hệ thống chính trị Trong thời gian qua UBND thành phốLào Cai đã triển khai mô hình “Một cửa” tại một số lĩnh vực Mặc dù là đơn vị 2

đi đầu trong toàn tỉnh trong thực hiện công tác cải cách hành chính dù đã đạtđược những thành công nhất định, góp phần tháo gỡ những khó khăn, tồn tạitrong công tác quản lý nhà nước tại một số lĩnh vực như: Tài nguyên, đất đai,xây dựng và cấp phép kinh doanh.

- Thứ hai, Tác giả hiện nay đang làm việc tại phòng Nội vụ thành phốLào Cai là cơ quan tham mưu UBND thành phố về công tác cải cách chính trênđịa bàn thành phố nên việc thực hiện luận văn này tương đối thuận lợi, các sốliệu được thống kê, khảo sát sát có tính thực tế và chính xác, đồng thời luận vănkhông chỉ là kết quả hoàn thành nhiệm vụ học tập mà còn đóng góp phần mộtphần nhỏ bé trong quá trình thực hiện cải cách hành chính nói chung và công táccải cách thủ tục hành chính nói riêng tại địa phương

Với những lý do trên, học viên chọn đề tài nghiên cứu: " Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại Uỷ ban nhân dân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai" làm luận văn tốt nghiệp cao học của mình.

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Cải cách hành chính, cải cách TTHC theo mô hình “một cửa” là đề tài đã

và đang giành được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, các nhà quản lý ởtrong và ngoài nước

* Có thế kể tới một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như sau:

Ngày 10/01/2007, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số30/QĐ-TTg Phê duyệt Đề án Đơn giản hoá thủ tục hành chính trên các lĩnh vựcquản lý nhà nước giai đoạn 2007 - 2010 (gọi là Đề án 30) Với mục tiêu nhằmbảo đảm sự thống nhất, đồng bộ, đơn giản, công khai, minh bạch của thủ tụchành chính; tạo sự thuận lợi cho cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp trong tiếp cận

và thực hiện thủ tục hành chính; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước

và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; góp phần phòng, chống tham nhũng vàlãng phí Đề án 30 khẳng định quyết tâm của Chính phủ tiến hành cải cách hànhchính nhà nước, Đề án 30 là một điểm nhấn để cá nhân, tổ chức, nhà đầu tưtrong và ngoài nước có lòng tin vào công cuộc đổi mới của Việt Nam Đồng thời

với Quyết định số 09/2015/QĐ-TTg ngày 25 tháng 3 năm 2015 của Thủ tướngChính phủ về việc Thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơquan hành chính nhà nước ở địa phương tạo điều kiện thuận lợi cho người dân

và doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính

- Nguyễn Xuân Phúc: “ Tiếp tục cải cách hành chính ở Việt Nam thời gian tới” Tạp chí cộng sản tháng 12 năm 2013 Bài nghiên cứu, bàn về đẩy

mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, tập trung triển khai dứt điểm cácphương án đơn giản hóa thủ thủ tục hành chính theo nghị quyết 25 của Chínhphủ và thực hiện các nhiệm vụ về cải cách thủ tục hành chính thuộc các đề án đãđược Thủ tướng Chính phủ phê duyệ [18];

- “Thủ tục hành chính - Lý luận và thực tiễn” do Nguyễn Văn Thâm và

Võ Kim Sơn biên soạn (Nxb Chính trị Quốc gia, 2002) Trong cuốn sách này,hai tác giả đã trình bày những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến TTHC đượcminh chứng bằng thực tiễn không chỉ trong TTHC ở nước ta mà cả một số nướctrên thế giới [21]

- “Cải cách Thủ tục hành chính” do Nguyễn Văn Thâm và Võ Kim Sơn

biên soạn (Nxb Chính trị Quốc gia, 2003) Đã khẳng định cải cách thủ tục hànhchính là một nội dung quan trọng trong cải cách hành chính nói chung và cảicách thể chế hành chính nói riêng Ở Việt Nam hiện nay, cải cách thủ tục hànhchính mặc dù đã có nhiều chuyển biến tích cực song vẫn còn hạn chế như: Sốlượng thủ tục nhiều, chấp lượng thủ tục thấp, nhiều phiền hà trong giải quyết thủtục hành chính, hiệu quả cải cách thủ tục chưa tốt Để khắc phục những hạn chếnày cần phải đẩy mạnh đơn giản hóa nội dung thủ tục hành chính, mở rộng liênthông thủ tục hành chính nhằm giảm bớt số lượng thủ tục hành chính, tăngcường tính phục vụ thực thi trong thủ tục hành chỉnh [22];

- Võ Kim Sơn trong “Cải cách nền hành chính nhà nước một quá trình tất yếu và liên tục” (Nxb Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, 2004) đã

làm rõ quan điểm rằng cải cách nền hành chính nhà nước là một bộ phận quantrọng trong đường lối, chính sách đổi mới và là một trong giải pháp quan trọng ,

bảo đảm thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, vìvậy cần sự kiên trì, quyết tâm; qua đó, xây dựng nhà nước ta thực sự là nhà nước

xã hộ chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân [23]

- Đào Trí Úc đã nghiên cứu và thực hiện cuốn sách “Đánh giá kết quả cải cách hành chính và các giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính ở nước ta” (Nxb Chính trị Quốc gia, 2008) tiếp tục mang lại cho độc giả tư duy tổng thể

về phương hướng hành động trong công cuộc đẩy mạnh cải cách hành chính nhànước tại đất nước ta, hướng tới một nền hành chính dân chủ, thuận tiện, côngkhai, minh bạch hơn [30];

- Lê Chi Mai, Từ mô hình "một cửa" một số giải pháp để cải cách dịch vụ hành chính công, Thông tin khoa học hành chính, số 3/2005 Nghiên cứu cho

thấy, mô hình một cửa là một trong những giải pháp để cải cách dịch vụ hànhchính công Tuy nhiên, tác giả không đi sâu vào việc áp dụng mô hình một cửatại cơ quan hành chính nhà nước mà tiếp cận với đối tượng chính là cải cáchdịch vụ hành chính công [16];

* Ngoài ra còn hàng loạt các công trinh nghiên cứu, đề tài đã từng nghiên cứu những vấn đề liên quan đến cải cách hành chính nhà nước như sau:

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Trần Ngọc Quả (năm 2014) với đề tài

luận văn "Thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tại Ủy ban nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng" Luận văn đã đề cập tới

một số vấn đề lý luận về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liênthông, thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tạiquận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng Trên cơ sở đó, luận văn đã đưa ra giảipháp hoàn thiện cơ chế một cửa liên thông tại quận Ngô Quyền, thành phố HảiPhòng Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ đề cập tới quận NgôQuyền, thành phố Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, Sóc Trăng [20]

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Trương Quang Vinh (2000) với đề tài luận

văn “Cải cách hành chính theo cơ chế “một cửa, một dấu” tại cấp quận, huyện

thành phố Hồ Chí Minh” Nội dung của đề tài nghiên cứu về CCHC theo cơ chế

“một cửa, một dấu” tại UBND các quận, huyện của thành phố Hồ Chí Minh.Theo luận văn này, để thực hiện Nghị quyết số 38/CP ngày 04/5/1994 của Chínhphủ về cải cách một bước TTHC, UBND thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng

Đề án kèm theo công văn số 2863/UB-NCVX ngày 27/9/1995 về việc thực hiệnthí điểm mô hình “một cửa, một dấu” đối với UBND quận 1, quận 5 và huyện

Củ Chi Sau khi sơ kết đánh giá việc thực hiện, UBND thành phố Hồ Chí Minh

đã quyết định thực hiện CCHC theo cơ chế “một cửa, một dấu” ở tất cả cácquận, huyện trên toàn thành phố [38];

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Phượng (2000) với đề tài

luận văn “Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa tại UBND thị xã Sóc

Trăng - tỉnh Sóc Trăng” Đây là đề tài tiên phong trong nghiên cứu cải cách TTHC

theo mô hình một cửa tại UBND cấp huyện Tuy nhiên Luận văn này được đánhgiá là có phạm vi nghiên cứu hạn chế, cách trình bày các vấn đề còn chưa mangtính khái quát và phổ biến, do đó chưa mang ý nghĩa thực tiễn cao [19];

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Nguyễn Sĩ Minh (2013) với đề tài luận

văn "Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa và một cửa liên thông tại Ủy ban nhân cấp quận, thuộc thành phố Cần Thơ", Luận văn đã đề cập tới

một số vấn đề lý luận về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa và cơchế một cửa liên thông, thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế mộtcửa, một cửa liên thông tại cấp quận, thành phố Cần Thơ Đồng thời, luận văn đãđưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thôngtại cấp quận, thành phố Cần Thơ Đối tượng của luận văn là các quận, có trình

độ kinh tế xã hội tương đối phát triển và đồng đều [17];

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Phùng Việt Hưng (2014) với đề tài luận

văn "Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá thực hiện chương trình cải cách hành chính

ở cấp huyện trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc", Luận văn nêu một cách khái quát về

cải cách hành chính và đánh giá cải cách hành chính ở Việt Nam, thực trạngcông tác đánh giá cải cách hành chính cấp huyện theo tiêu chí tại tỉnh Vĩnh 6

Phúc, trong đó có tiêu chí đánh giá bộ phận một cửa cấp huyện Luận văn đưa ragiải pháp xây dựng và triển khai thực hiện bộ tiêu chí đánh giá thực hiện cảicách hành chính cấp huyện tại tỉnh Vĩnh Phúc Luận văn đã đề cập tới đối tượng

là cấp huyện, tỉnh Vĩnh Phúc nhưng nội dung đề cấp đến rộng và ở khía cạnhđánh giá cải cách hành chỉnh [14];

ững nghiên cứu này đã góp phần vào việc hình thành khung

lý thuyết về cải cách hành chính và thủ tục hành chính, phân tích lý luận và thựctiễn về cải cách hành chính, thủ tục hành chính nói chung và cải cách thủ tụchành chính theo mô hình “Một cửa” tại quận, huyện của một số tỉnh, thành phốtrong cả nước Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sẽ kế thừa có chọn lọc một số

ý tưởng trong các công trình nghiên cứu có liên quan, kết hợp với việc phân tíchcông tác Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại Uỷ ban nhândân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai" Đây là đề tài đầu tiên được nghiên cứu ởcấp độ Luận văn Thạc sỹ Quản lý công

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích:

Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính theo môhình “một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai nhằm đáp ứng yêucầu giải quyết TTHC cho tổ chức, công dân thuận tiện, hiệu quả

+ Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tại mô hình “một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” ở Uỷ ban nhân dân cấp huyện

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Trong luận văn này, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu tài liệu: Một số văn bản quy phạm pháp luật, tài liệu, giáo trình

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp thống kê được ứng dụng thường xuyên trong thu thập và

xử lý dữ liệu phục vụ nghiên cứu định lượng, đồng thời sử dụng phương phápthống kê để tóm tắt thông tin nhằm hỗ trợ cho việc tìm hiểu rõ vấn đề nghiêncứu Cụ thể là thu thập, thống kê những số liệu liên quan đến hoạt động bộ phận

“Một cửa”

+ Phương pháp phân tích - tổng hợp được sử dụng xuyên suốt luận vănnày Tác giả sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp để tìm hiểu, xem xétnhững nghiên cứu trước đây về nội dung liên quan đến đề tài đã được tiến hànhnhư thế nào, kết quả ra sao Để từ đó rút ra những nhận xét về ưu điểm và hạnchế trong hoạt đông tiếp nhận và trả kết quả cũng như cơ chế phối hợp giữa

”Một cửa” và các phòng chuyên môn có liên quan

+ So sánh cũng là một phương pháp được sử dụng phổ biến trong quá trìnhnghiên cứu đề tài Dựa vào phương pháp so sánh, tác giả tìm ra những điểmgiống nhau và khác nhau của những vấn đề cần nghiên cứu, qua đó giúp choviệc nhận xét, đánh giá vấn đề một cách toàn diện, khoa học và chính xác hơn.

Tóm lại, việc chọn lọc, vận dụng những phương pháp nêu trên vào từngnội dung nghiên cứu sẽ giúp tác giả làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu cũng như đềxuất những giải pháp khả thi, phù hợp với mục đích nghiên cứu của đề tài

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Đề tài góp phần làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý, đồng thời, phân tíchđánh giá công tác cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa”, qua đó

đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính theo môhình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai

Luận văn là tài liệu tham khảo cho cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ tại bộphận “Một cửa” của UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài các phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục, Sơ đồ, Bảng biểu, Nộidung của luận văn còn bao gồm 03 chương:

- Chương I: Cơ sở lý luận và pháp lý về thủ tục hành chính, cải cách thủtục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện

- Chương 2: Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai

- Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính theo

mô hình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH, CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH “MỘT CỬA”

Trong nền hành chính nhà nước, để giải quyết các công việc cần phảituân theo những thủ tục phù hợp Những thủ tục này, theo nghĩa chung nhất “làphương thức, cách thức giải quyết công việc theo một trình tự nhất định, một thể

lệ thống nhất, gồm một loạt nhiệm vụ liên quan chặt chẽ với nhau nhằm đạtđược kết quả mong muốn” [6, Tr 05]; là những quy tắc, chế độ, phép tắc hayquy định chung phải tuân theo khi thực hiện một công việc nhất định Theo đó,thủ tục hành chính (TTHC) “là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự vềthời gian, không gian và là cách thức giải quyết công việc của cơ quan hànhchính nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân côngdân” [12, Tr.289] TTHC “do các cơ quan nhà nước xây dựng và công bố đểthực hiện chức năng quản ký của nền hành chính nhà nước đòi hỏi các cơ quanhành chính nhà nước có trách nhiệm thực thi các thủ tục đó” [9, Tr 314]

Hoạt động của các cơ quan nhà nước cần phải tuân theo pháp luật, trong

đó có các quy định về trình tự, cách thức sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan

để giải quyết công việc theo chức năng nhiệm vụ được giao Khoa học pháp lýgọi đó là những quy phạm thủ tục Quy phạm này quy định về các loại thủ tụctrong hoạt động quản lý nhà nước, như: Thủ tục lập pháp, thủ tục tố tụng tưpháp, thủ tục hành chính Thủ tục lập pháp là thủ tục làm Hiến pháp và làm 10

Luật thuộc thẩm quyền của cơ quan lập pháp Thủ tục tố tụng tư pháp là thủ tụcliên quan đến hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, định tội thuộc thẩm quyền của

cơ quan tư pháp Thủ tục hành chính là thủ tục thực hiện thẩm quyền trong hoạtđộng hành chính nhà nước

Về mặt nguyên tắc, để tiến hành quản lý hành chính nhà nước có hiệu quả,

cơ quan hành chính phải đảm bảo tuân thủ một cách nghiêm túc những quy tắc,chế độ, phép tắc được pháp luật quy định Việc chấp hành này đó chính là nhữngquy định về trình tự, cách thức sử dụng thẩm quyền của cơ quan hành chính khithực hiện chức năng quản lý hành chính công Những quy định trên được gọi làthủ tục hành chính

Nghiên cứu thủ tục hành chính trên thực tế còn có nhiều quan niệm khácnhau về thủ tục hành chính:

Quan niệm thứ nhất cho rằng thủ tục hành chính là một bộ phận chế địnhcủa Luật hành chính Nói cách khác, thủ tục hành chính là một loại hình quyphạm mang tính công cụ để giúp các cơ quan nhà nước thực hiện các chức năngcủa mình [7];

Quan niệm thứ hai cho rằng thủ tục hành chính là là trình tự, cách thứcthực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩmquyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổchức [1]

Quan niệm thứ ba cho rằng thủ tục hành chính được đặt ra để các cơ quannhà nước có thể thực hiện mọi hình thức hoạt động cần thiết của mình trong đóbao gồm cả trình tự thành lập, giải thể các cơ quan, đơn vị, trình tự bổ nhiệm,điều động, biệt phái, kỷ luật đều tuân thủ theo trình tự, đúng quy định để đảmbảo các quyền và nghĩa vụ của chủ thể liên quan trong quá trình tổ chức các hoạtđộng hành chính Đó chính là các quy tắc phải tuân thủ trong quá trình ra cácquyết định hành chính của các cơ quan quản lý nhà nước [5]

Thủ tục hành chính là công cụ, phương tiện để các cơ quan nhà nước thựchiện các chức năng quản lý nhà nước của mình, thông qua đó để người dân thựchiện những nghĩa vụ và quyền lợi hợp pháp của công dân.

Thủ tục hành chính một cửa là cơ chế giải quyết thủ tục hành chính chocác cá nhân, tổ chức thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của một cơ quan hành chínhnhà nước được thực hiện tại một đầu mối được gọi là bộ phận tiếp nhận và trảkết quả của cơ quan hành chính nhà nước

1.1.2 Đặc điểm của thủ tục hành chính

Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về phạm vi, nội dung thủ tụchành chính Tuy nhiên, các quan điểm về vấn đề này đều thống nhất về các đặcđiểm chung của thủ tục hành chính, bao gồm:

Một là, mọi thủ tục hành chính đều là tổng thể các hành động diễn ra theo

trình tự thời gian, không gian nhất định được cơ quan quản lý hành chính nhànước, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có thẩm quyền thực hiện dựa trênnhững nguyên tắc do pháp luật quy định một cách chặt chẽ Trong số các loạithủ tục hành chính thì loại thủ tục giải quyết các tranh chấp về quyền và xử lý viphạm được quy phạm thủ tục hành chính điều chỉnh chặt chẽ hơn hết vì nó liênquan đến việc bảo vệ quyền và thực hiện nghĩa vụ của các chủ thể luật hànhchính, đến lợi ích của công dân và nhà nước

Hai là, đối tượng công việc cần thực hiện thủ tục hành chính rất khác nhau

liên quan đến nhiều khâu, nhiều cơ quan cho nên rất ít thủ tục hành chính đơn giản

Đa số các thủ tục đều trải qua quá trình xác minh tỉ mỉ ở từng công đoạn khác nhau

để đảm bảo tính chính xác, hợp pháp nhất là các thủ tục giải quyết khiếu nại, giảiquyết các yêu cầu về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ cá nhân, tổ chức do cóliên quan đến nhiều ngành luật khác như luật đất đai, luật dân sự…

Ba là, thủ tục hành chính mang tính chất khuôn mẫu, tương đối ổn định

và phải đảm bảo tính chặt chẽ thích hợp cho từng loại công việc cụ thể Tuy

nhiên, các cơ quan hành chính nhà nước, cán bộ, công chức có thẩm quyềnkhông thể dựa vào thủ tục hành chính để làm trì trệ công việc hay tư lợi cá nhân

Bốn là, Hoạt động của đời sống xã hội luôn luôn được diễn ra trong những

mối quan hệ giữa các chủ thể với nhau ở một mức độ nào đó Để có được kết quảhoạt động mong muốn các chủ thể quản lư đều phải thống nhất với nhau về mụcđích, yêu cầu, cách thức và điều kiện đáp ứng cho nhau để đảm bảo quyền và lợiích của nhau trong các quan hệ xã hội Những thỏa thuận thống nhất đó có thể lậpthành văn bản hay phi văn bản và được gọi chung là thủ tục giải quyết các mốiquan hệ xã hội Từ những tiện ích trong thực tế, thủ tục giải quyết các quan hệ ngàycàng được hoàn thiện chặt chẽ, khoa học hơn và trở thành những quy định mangtính xã hội, nhất là những thủ tục giải quyết các quan hệ giữa cơ quan hành chínhnhà nước với “khách hàng” Thủ tục hành chính được quy định thống nhất bằngvăn bản quy phạm pháp luật về trình tự thời gian, không gian và cách thức tác độngcủa chủ thể hành chính lên các mối quan hệ cần giải quyết

Năm là, theo nội dung của luật hành chính, thủ tục hành chính là trình tự

thực hiện thẩm quyền và hình thức hoạt động của một cơ quan hành chính nhànước Các thủ tục hành chính có mục đích thiết lập trật tự hoạt động quản lýhành chính nhà nước trong mọi lĩnh vực, bao gồm toàn bộ các quy tắc pháp lýquy định về trình tự, trật tự thực hiện thẩm quyền của cơ quan nhà nước trongviệc giải quyết nhiệm vụ của nhà nước và các công việc liên quan đến công dântạo thành một hệ thống quy phạm về thủ tục Điều đó có nghĩa là thủ tục hànhchính phải do một cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và được thực hiệnthống nhất trong toàn hệ thống Không chỉ có cơ quan nhà nước mà các chủ thểkhác nhau trong xã hội muốn được giải quyết những công việc hành chính cũngphải tuân theo thủ tục hành chính đã quy định

Với ý nghĩa đó, thủ tục hành chính là trình tự, cách thức giải quyết côngviệc của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộhành chính và giữa các cơ quan quan hành chính nhà nước với các tổ chức, cánhân Thủ tục hành chính giữ vai trò đảm bảo cho công việc đạt được mục đích

đã định, phù hợp với thẩm quyền của các cơ quan nhà nước hoặc của các cánhân, tổ chức được ủy quyền trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước

1.1.3 Vai trò của thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước

Thủ tục hành chính với tư cách là bộ phận của thể chế hành chính ngàycàng có vai trò quan trọng trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước Điềunày không những có ý nghĩa vai trò to lớn trong hoạt động lập pháp, lập quy màcòn hết sức cần thiết để có nhận thức đúng đắn trong hoạt động quản lý nhànước đặc biệt là trong tiến trình cải cách nền hành chính

Thủ tục hành chính được quy định nhằm tạo ra trật tự trong hoạt độngquản lý của các cơ quan Nhà nước khi tiến hành các hoạt động quản lý củamình Có thể nói TTHC là các quy phạm thủ tục của luật hành chính quy địnhcách thức tiến hành các hoạt động quản lý hành chính nên chúng tạo ra cơ sở vàđiều kiện cần thiết để các cơ quan quản lý nhà nước giải quyết các công việc củangười dân theo luật định, đảm bảo quyền lợi, lợi ích hợp pháp của các tổ chức vàcông dân

Thủ tục hành chính có vai trò quan trọng trong quản lý hành chính nhànước Nếu không có thủ tục hành chính thì mọi chính sách, chủ trương của Đảng

và Nhà nước ban hành sẽ khó được thực thi Có thể nói thủ tục hành chính làcông cụ và phương tiện để đưa pháp luật vào đời sống Đất nước ta đang trongthời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và trong xu thế toàn cầu hóa thì mục tiêucủa nền hành chính phải hướng tới sự chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả, côngkhai, minh bạch, rõ ràng, vai trò của thủ tục hành chính phải đảm bảo cho cáchoạt động của Nhà nước được thông suốt, nhanh nhạy và tạo môi trường thôngthoáng thu hút đầu tư ,thúc đẩy nền kinh tế, xã hội phát triển

Vai trò của thủ tục hành chính đối với UBND thành phố thuộc tỉnh trongquản lý hành chính nhà nước và trong mối quan hệ chấp hành với HĐND cùngcấp, dưới sự quản lý của Chính phủ theo hệ thống hành chính 4 cấp được thểhiện chủ yếu ở các nội dung cơ bản như sau

Thứ nhất, TTHC là công cụ để tổ chức bộ máy hành chính ở UBND thành

phố và tác động của quản lý nhà nước đến các hoạt động trên địa bàn thành phố.Ngoài ra, TTHC còn là phương tiện để UBND thành phố thực hiện mối quan hệ

với các cơ quan nhà nước khác cũng như các tổ chức chính trị - xã hội trong việcphối hợp hoạt động quản lý hành chính nhà nước trên đại bàn TTHC còn làphương tiện để UBND thành phố thực hiện các hoạt động thực hiện nhiệm vụphát triển kinh tế, xã hội, giữ vững an ninh, chính trị tại địa phương Đây là hoạtđộng thể hiện vai trò của UBND thành phố cũng như của TTHC trong công tácquản lý.

Thứ hai, TTHC là phương tiện bảo đảm thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ

của cá nhân và tổ chức Từ giác độ này chúng ta có thể nhìn nhận trên haiphương diện: TTHC là phương tiện để cá nhân hay tổ chức thực hiện các quyền,nghĩa vụ của mình một cách chính đáng theo đúng quy định của pháp luật;TTHC là cơ sở để tổ chức, cá nhân thực hiện khiếu nại để được xem xét giảiquyết khi nhận thấy quyền hay lợi ích hợp pháp của mình bị sâm phạm

Thứ ba, TTHC là cơ sở pháp lý hình thành hoạt động trật tự trong quản lý

hành chính Nhà nước

Xét từ góc độ quy phạm vật chất của TTHC nếu không được quy định rõràng thì những quyết định hành chính sẽ không thể thực hiện được hoặc thựchiện sẽ bị sai lệch Ví dụ thủ tục cấp phép bán lẻ sản phẩm thuốc lá, yêu cầu tổchức, cá nhân cần có: Đơn đề nghị cấp Giấy phép bán lẻ sản phẩm thuốc lá (theomẫu); bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhậnđăng ký kinh doanh và Giấy chứng nhận mã số thuế; bản sao các văn bản giớithiệu, hợp đồng mua bán của các doanh nghiệp bán buôn sản phẩm thuốc lá; Hồ

sơ về địa điểm kinh doanh (Địa chỉ, diện tích và mô tả khu vực kinh doanh thuốclá; bản sao tài liệu chứng minh quyền sử dụng địa điểm kinh doanh (là sở hữuhoặc đồng sở hữu hoặc thuê sử dụng với thời gian tối thiểu là 01 năm); bảng kêthiết bị kiểm tra và điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm trong khu vực kinh doanh thuốclá) Đó là những quy định bắt buộc đối với tổ chức, công dân khi có yêu cầuthực hiện TTHC thì UBND thành phố mới thực hiện xem xét giải quyết

Xét từ góc độ quy phạm thủ tục của TTHC đòi hỏi việc thực hiện cácbước giải quyết TTHC phải diễn ra theo đúng trình tự, đúng thời gian, đúng quy

định từ khâu tiếp nhận TTHC đến khi trả kết quả cho tổ chức, công dân Nếuchính quyền không tuân thủ chúng sẽ dẫn đến việc sai lệch về về mặt nguyên tắckhông đảm bảo kết quả quản lý của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổchức, công dân bị xâm phạm.

Như vậy việc tuân thủ TTHC là yếu tố bảo đảm hiệu quả hoạt động của

bộ máy hành chính nhà nước TTHC là yếu tố đảm bảo thực hiện các quyền tự

do của cá nhân, tổ chức là công cụ đảm bảo cho việc thực hiện tính công khai,minh bạch trong hoạt động chấp hành, điều hành và qua đó tạo điều kiện giámsát, kiểm soát hoạt động của các chủ thể thực hiện TTHC

Với tính chất là công cụ để các cơ quan nhà nước thực hiện chức năngquản lý hành chính của mình, TTHC sẽ bảo đảm cho việc thi hành các quyếtđịnh được thống nhất Muốn thực hiện tốt nội dung này yêu cầu các cơ quanhành chính nhà nước phải quan tâm đến việc công bố, niêm yết, công khai về hồ

sơ, quy trình, thời gian thực hiện, phí và lệ phí (nếu có) đi đôi với việc tăngcường thực hiện công tác kiểm tra, giám sát thực hiện nhằm phát hiện kịp thờinhưng bất cập để điều chỉnh, bổ sung và thực hiện chấn chỉnh những biểu hiệnnhũng nhiễu, tiêu cực của cán bộ, công chức thực hiện TTHC

Như vậy, có thể khẳng định rằng: Thủ tục hành chính là chiếc cầu nốiquan trọng giữa cơ quan hành chính nhà nước với nhân dân và các tổ chức, cókhả năng làm bèn chặt mỗi quan hệ đó, làm cho Nhà nước ta thực sự là Nhànước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Trên một phương diện nhất định,thủ tục hành chính biểu hiện của trình độ văn hóa đó là văn hóa giao tiếp, vănhóa điều hành, mức độ văn minh của nền hành chính Vì vậy, cải cách thủ tụchành chính không đơn thuần liên quan đến pháp luật, mà còn là yếu tố ảnhhưởng đến sự phát triển của đất nước về chính trị, văn hóa, giáo dục và mở rộnggiao lưu hợp tác quốc tế

1.1.4 Thẩm quyền ban hành các thủ tục hành chính nhà nước

Thủ tục hành chính phải được xây dựng phù hợp với pháp chế xã hội chủnghĩa, phù hợp với luật pháp hiện hành của Nhà nước Theo đó, chỉ những cơ

quan nhà nước có thẩm quyền do pháp luật quy định mới được ban hành thủ tụchành chính Ngoài luật, pháp lện và các văn bản quy phạm của Chính phủ hoặcThủ tướng Chính phủ, chỉ có Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủtrưởng cơ quan ngang Bộ thuộc Chính phủ mới có thẩm quyền quy định các thủtục hành chính thuộc phạm vi quản lý của mình và chịu trách nhiệm trước Chínhphủ về các quy định đó.

Đối với một số quy định thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền của Bộ,ngành trung ương nhưng cần phải có quy định riêng để phù hợp với đặc điểmcủa một số địa phương thì các Bộ, ngành Trung ương có văn bản ủy quyền choUBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành quy định Các quy địnhnày của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố phải có sự thống nhất của Bộ, ngànhquản lý về lĩnh vực đó và phải được công bố công khai như quy định thủ tụchành chính của Bộ, ngành

Tại Điều 8 Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ

về Kiểm soát thủ tục hành chính [1] , quy định

Thủ tục hành chính phải được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật

do Chính phủ ban hành hoặc trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội banhành; do Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Ủyban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành

Việc quy định một thủ tục hành chính cụ thể chỉ hoàn thành khi đáp ứngđầy đủ các bộ phận tạo thành cơ bản sau đây:

- Tên thủ tục hành chính;

- Trình tự thực hiện;

- Cách thức thực hiện;

- Hồ sơ;

- Thời hạn giải quyết;

- Đối tượng thực hiện thủ tục hành chính;

- Cơ quan thực hiện thủ tục hành chính;

- Kết quả thực hiện thủ tục hành chính;

- Trường hợp thủ tục hành chính phải có mẫu đơn, mẫu tờ khai hành chính;mẫu kết quả thực hiện thủ tục hành chính; yêu cầu, điều kiện; phí, lệ phí thì mẫuđơn, mẫu tờ khai hành chính; mẫu kết quả thực hiện thủ tục hành chính; yêu cầu,điều kiện; phí, lệ phí là bộ phận tạo thành của thủ tục hành chính.

1.1.5 Phân loại thủ tục hành chính

Kinh nghiệm thực tế của nước ta cũng như nhiều nước cho thấy muốn xâydựng và áp dụng thủ tục hành chính một cách có hiệu quả thì cần phân loạichúng một cách khoa học theo một số tiêu chí nhất định Lợi ích của cách phânloại này là giúp cho người quản lý xác định được tính đặc thù của lĩnh vực mìnhphụ trách, từ đó đề ra những yêu cầu xây dựng cho lĩnh vực này những thủ tụccần thiết thích hợp, nhằm quản lý tốt những nhiệm vụ, mục tiêu của quản lý nhànước Dưới đây là một số đặc trưng thông dụng có thể giúp cho việc phân loạicác thủ tục hành chính khi nghiên cứu chúng trong thực tế

* Theo đối tượng quản lý nhà nước

Các thủ tục hành chính được xây dựng cho từng lĩnh vực quản lý nhànước và được phân loại theo cơ cấu, chức năng của bộ máy quản lý nhà nướchiện hành Ví dụ: Thủ tục cấp phép xây dựng; thủ tục đăng ký kinh doanh; thủtục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thủ tục hộ tịch, hộ khẩu

* Theo công việc của cơ quan nhà nước

Cách phân loại này, đơn giản có khả năng áp dụng rộng rãi Theo cách phân loại này, thủ tục hành chính bao gồm:

- Thủ tục thông qua và ban hành văn bản: Thủ tục thông qua và ban hành quyết định hành chính, thủ tục thống qua và ban hành văn bản hành chính

- Thủ tục tuyển dụng cán bộ, công chức: Thủ tục tuyển dụng cán bộ quản

lý, tuyển dụng cán bộ kỹ thuật, tuyển dụng nhân viên

- Thủ tục khen thưởng cán bộ, công chức

Đặc điểm của các thủ tục trên là chúng gắn liền với hoạt động cụ thể củacác cơ quan, phản ánh tính đặc thù trong quá trình vận dụng các thủ tục đó vàothực tiễn Cách phân loại này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp cho các chủ

thể thủ tục hành chính định hướng dễ dàng và chính xác hơn trong giải quyết cáccông việc liên quan.

* Theo chức năng chuyên môn

Cách phân loại này thường được áp dụng trong các cơ quan có chức năngquản lý chuyên môn Các cơ quan chuyên môn thực hiện các hoạt động củamình phải đảm bảo những thủ tục cần thiết theo yêu cầu chung của Nhà nước.Theo cách phân loại này, có các loại thủ tục hành chính như sau:

- Thủ tục cung cấp các dịch vụ thông tin

- Thủ tục kiểm tra mức độ an toàn trong lao động

- Thủ tục hải quan

* Theo quan hệ công tác

Cách phân loại này còn thường được gọi là phân loại theo tính chất quan

hệ thủ tục hành chính Theo cách phân loại này, có ba nhóm thủ tục

+ Thủ tục hành chính nội bộ

Thủ tục hành chính nội bộ là thủ tục thực hiện các công việc nội bộ trong

cơ quan, công sở trong hệ thống cơ quan Nhà nước và trong bộ máy nhà nướcnói chung Chúng bao gồm các thủ tục quan hệ lãnh đạo, kiểm tra của các cơquan nhà nước cấp trên với cơ quan nhà nước cấp dưới; quan hệ hợp tác, phốihợp giữa các cơ quan cùng cấp, ngang cấp, ngang quyền; quan hệ công tác giữachính quyền cấp tỉnh với các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan chuyên môn củaUBND cấp huyện

Thủ tục hành chính nội bộ thường là thủ tục ban hành những quyết địnhchủ đạo, thủ tục ban hành quyết định quy phạm, thủ tục ban hành các quyết định

cá biệt nội bộ, thủ tục khen thưởng kỷ luật, thủ tục lập các tổ chức và thi tuyển,

bổ nhiệm cán bộ nhà nước

Hiện tại, thủ tục hành chính nội bộ còn rườm rà không trật tự và thậm chísai các nguyên tắc của quan hệ hành chính như các thủ tục hành chính nội bộgiữa các ngành, các cấp còn mâu thuẫn chồng chéo nhau Tuy nhiên việc cải

cách TTHC nội bộ phải đồng thời cùng với cải cahs bộ máy nhà nước, nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ, công chức.

+ Thủ tục hành thực hiện thẩm quyền (hay thủ tục hành chính liên hệ).

Là thủ tục “ giải quyết các công việc liên quan đến quyền và lợi ích hợppháp của công dân, phòng ngừa, ngăn chặn, xử phạt các hành vi vi phạm hànhchính, trưng thu, trưng mua các động sản và bất động sản của tổ chức và củacông dân khi Nhà nước có nhu cầu giải quyết một nhiệm vụ nhất định vì lợi íchcộng đồng” Thủ tục này nói lên mối quan hệ pháp lý giữa quyền hạn và nhiệm

vụ của cơ quan nhà nước và của tổ chức, công dân Khi thực hiện các thủ tụcnày, cơ quan hành chính nhà nước và các công chức nhà nước có thẩm quyềnthực hiện quyền lực nhà nước bằng các hoạt động áp dụng quy phạm pháp luật

để giải quyết các công việc, tình huống cụ thể, làm xuất hiện các quyền chủ thể

và nghĩa vụ pháp lý của công dân và tổ chức Thủ tục hành chính thực hiện thẩmquyền gồm: Thủ tục cho phép, thủ tục ngăn cấm, thủ tục cưỡng chế thi hành, thủtục trưng thu, trưng mua, trưng dụng

- Thủ tục cho phép, là thủ tục giải quyết các yêu cầu, đề nghị của côngdân trong trường hợp công dân muốn thực hiện các hành vi phải xin phép nhànước Các cơ qun nhà nước giải quyết bằng những quyết định hành chính cábiệt

- Thủ tục ngăn cấm hay cưỡng chế thi hành, là thủ tục khi công dân, tổchức thực hiện các hành vi vi phạm hành chính hay cố trình không thi hành cácquyết định hành chính thì các cơ quan hành chính hoặc cán bộ, công chức cóthẩm quyền được thực hiện các biện pháp ngăn chặn, xử phạt hay cưỡng chế thihành bằng quyết định hành chính Quá trình này phải theo các điều kiện, thủ tục

do pháp luật quy định

- Thủ tục trưng thu, trưng mua, trưng dụng trong một số trường hợp theoluật định, cơ quan hành chính có thẩm quyền được thực hiện quyền trưng thu,trưng dụng (trong trường hợp cấp bách) trưng mua (trong trường hợp cần ưu tiên

vì lợi ích công cộng) Việc thực hiện các quy trình này phải tuân thủ theo một trình tự đã được pháp luật quy định.

* Thủ tục hành chính văn thư

Đây là những thủ tục liên quan đến toàn bộ các hoạt động lưu trữ, xử lý,cung cấp công văn, giấy tờ và đưa ra giải quyết công việc nhất định Loại thủ tụcnày có liên quan chặt chẽ với hoạt động văn thư và xảy ra thường xuyên tronghoạt động của cơ quan hành chính Nhà nước

Tóm lại, việc phân loại các thủ tục hành chính như vừa trình bày ở trênchỉ có ý nghĩa tương đối, rất nhiều trường hợp một loại thủ tục hành chính này

có thể xếp vào một loại khác do giữa chúng có những mặt tương đồng và xen kẽnhau Ví dụ: Thủ tục đăng ký kinh doanh thuộc nhóm các thủ tục hành chínhđược phân theo từng lĩnh vực quản lý nhành chính nhà nước nhưng cũng có thểđược xem là một loại hình thủ tục văn thư, vì nhà nước quy định để đăng ký chomột doanh nghiệp hoạt động thì chủ doanh nghiệp phải có đầy đủ một số giấy tờcần thiết, như: Giấy tờ chứng thực cá nhân, danh sách thành viên, chứng chỉhành nghề, văn bản xác định vốn pháp định Các loại văn bản đó quy định vềtính hợp thức rất chặt chẽ Do vậy, sự sen kẽ các loại thủ tục như vậy, đòi hỏiquá trình cải cách chúng ta phải có thái độ toàn diện và thận trọng để tránh sailầm

1 2 Cải cách thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính theo

mô hình một cửa cấp huyện.

1.2.1 Một số quan niệm về cải cách thủ tục hành chính.

- Khái niệm về cái cách hành chính.

+ Cải cách tùy từng cách tiếp cận sẽ hiểu theo các cách khác nhau Theocách hiểu thông thường nhất cải cách là sửa đổi những bộ phận cũ cho thành hợp

lý và đáp ứng yêu cầu khách quan hơn [30, tr 104]

+ Hành chính học thì cho rằng cải cách là sự sửa đổi căn bản từng phần,từng mặt của đời sống xã hội theo hướng tiến bộ mà không đụng tới nền tảngcủa chế độ xã hội hiện hành [7, tr 58]

+ Cải cách là một biện pháp được thực hiện để giải quyết những đòi hỏicủa thực tiễn với mục tiêu rõ ràng, chương trình cụ thể và yêu cầu phải hoàn tấttrong một thời gian nhất định Cải cách còn có thể hiểu là sự điều chỉnh lớn đốivới các cấu trúc chính trị, văn hóa, kinh tế của xã hội, cần phải có sự đồng tình,ủng hộ của các lực lượng xã hội Do đó, cải cách sẽ tạo ra những thay đổi mang tính hệ thống hơn, trên quy mô rộng lớn và toàn diện.

+ Cải cách hành chính nhà nước là một khái niệm của hành chính học

Do sự khác biệt giữa chế độ chính trị, trình độ và giai đoạn phát triển kinh tế- xãhội của cả nước và cả sự khác biệt trong quan điểm và góc độ nghiên cứu màgiữa các nước khác nhau có những quan niệm khác nhau về cải cách hành chính

Theo nghĩa rộng: cải cách hành chính nhà nước có thể hiểu là một quátrình thay đổi cơ bản, lâu dài, liên tục bao gồm cơ cấu của quyền lực hành pháp,tất cả các hoạt động có ý thức của bộ máy nhà nước nhằm đạt được sự hợp tácgiữa các bộ phận và các cá nhân vì mục đích chung của cộng đồng và phối hợpcác nguồn lực để tạo ra hiệu lực, hiệu quả quản lý và các sản phẩm (dịch vụhoặc hàng hóa) phục vụ nhân dân thông qua các phương thức tổ chức và thựchiện quyền lực [5]

Hiểu theo nghĩa này, cải cách hành chính là những thay đổi được thiết kế

có chủ định nhằm cải tiến một cách cơ bản các khâu trong hoạt động quản lý của

bộ máy nhà nước: Lập kế hoạch, định thể chế, tổ chức công tác cán bộ, tài chính,chỉ huy, phối hợp kiểm tra, thông tin và đánh giá

+ Cải cách hành chính là thuật ngữ được sử dụng để chỉ quá trình cải biến

có kế hoạch cụ thể để đạt mục tiêu hoàn thiện một hay một số nội dung của nềnhành chính nhà nước (thể chế, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, tàichính công) nhằm xây dựng nền hành chính công đáp ứng yêu cầu của một nềnhành chính hiệu lực, hiệu quả và hiện đại [7]

Tuy nhiên, qua tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau có thể thấy cáckhái niệm về cải cách hành chính được nêu ra có một số điểm thống nhất sau:

+ Cải cách hành chính là một sự thay đổi có kế hoạch, theo một mục tiêunhất định, được xác định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

+ Cải cách hành chính không làm thay đổi bản chất của hệ thống hànhchính, mà chỉ làm cho hệ thống này trở nên hiệu quả hơn, phục vụ nhân dânđược tốt hơn so với trước, chất lượng các thể chế quản lý nhà nước đồng bộ, khảthi, đi vào cuộc sống hơn, cơ chế hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của bộ máy,chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm việc trong các cơ quan nhà nước saukhi tiến hành cải cách hành chính đạt hiệu quả, hiệu lực hơn, đáp ứng yêu cầuquản lý kinh tế - xã hội của một quốc gia;

+ Cải cách hành chính tùy theo điều kiện của từng thời kỳ, giai đoạn củalịch sử, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, có thể được đặt ranhững trọng tâm, trọng điểm khác nhau, hướng tới hoàn thiện một hoặc một sốnội dung của nền hành chính, đó là tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức,thể chế pháp lý, hoặc tài chính công v.v [7]

Nhìn chung, có thể khái quát về cải cách hành chính như sau: Cải cáchhành chính là quá trình thay đổi có chủ đích nhằm hoàn thiện thể chế của nềnhành chính; cơ cấu tổ chức; cơ chế vận hành của bộ máy hành chính các cấp và

độ ngũ công chức hành chính để nâng cao hiệu lực, năng lực và hiệu quả hoạtđộng của nền hành chính công phục vụ dân

- Khái niệm Cải cách thủ tục hành chính

Theo Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 18/11/2011 của Chính phủ về

Phê duyệt chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn

2011-2020 Nội dung Cải cách hành chính được triển khai trên các mặt: Cải cách thể

chế, cải cách thủ tục hành chính, cải cách tổ chức bộ máy hành chính, xây dựng

và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, cải cách tài chính công vàhiện đại hóa nền hành chính Trong đó cải cách thủ tục hành chính, thực hiệngiải quyết các thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông

là một khâu quan trọng và được đặt ra ngay từ giai đoạn đầu của tiến trình cảicách hành chính Cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm tính pháp lý,

hiệu quả, minh bạch, công bằng trong khi giải quyết công việc hành chính; loại

bỏ những rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng, gây khó khăn chodân

+ Cải cách thủ tục hành chính được coi là khâu đột phá trong cải cáchnền hành chính nhà nước Cải cách thủ tục hành chính là điều kiện cần thiết đểtăng cường củng cố mối quan hệ giữa nhà nước và nhân dân, tăng cường sựtham gia quản lý của nhân dân, tạo sự chuyển động của toàn hệ thống hànhchính quốc gia, thủ tục hành chính là khâu được chọn đầu tiên, cải cách thủ tụchành chính sẽ gây ra sự chuyển động của toàn bộ hệ thống nền hành chính khi bịtác động

+ Cải cách thủ tục hành chính thực chất là cải cách trình tự thực hiệnthẩm quyền hành chính trong mối quan hệ tới quyền và nghĩa vụ của công dân,

tổ chức và trong nội bộ cơ quan hành chính nhà nước Cải cách thủ tục hànhchính nhà nước là một bộ phận của cải cách thể chế nền hành chính nhà nướcnhằm xây dựng và thực thi thủ tục hành chính theo những chuẩn mực nhất định,đơn giản, gọn nhẹ, vận hành nhịp nhàng, hành động theo đúng quy trình, quyphạm; thích ứng với từng loại đối tượng, từng loại công việc cụ thể; phù hợp vớiđiều kiện thực tế và đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường định hướng xã

hội chủ nghĩa Như vậy, cải cách thủ tục hành chính là một nội dung quan trọng của cải cách hành chính nhà nước, bao gồm quá trình cải biến có kế hoạch cụ thể để đạt mục tiêu hoàn thiện thủ tục hành chính nhà nước nhằm đáp ứng yêu cầu nền hành chính phục vụ, hiệu lực và hiệu quả.

+ Cải cách thủ tục hành chính là một bộ phận của cải cách thể chế hànhchính nhà nước, nhằm xây dựng và thực thi thủ tục hành chính theo nhưngchuẩn mực nhất định: đơn giản, gọn nhẹ, vận hành nhịp nhàng, hoạt động theođúng quy trình, quy phạm thích ứng với từng loại đối tượng, từng loại công việc,phù hợp với điều kiện thực tế và đáp ứng yêu cầu của kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa Cải cách thủ tục hành chính thực chất là cải cách

trình tự thực hiện thẩm quyền hành chính trong mối liên hệ tới quyền và nghĩa

vụ của công dân, tổ chức và trong nội bộ cơ quan hành chính nhà nước

- Sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính

+ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VIII đã khẳng định: cải cáchthủ tục hành chính là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của cải cách nền hànhchính nhà nước với nội dung: "Thực hiện cải cách cơ bản các thủ tục hànhchính, cả về cơ chế tổ chức thực hiện, loại bỏ những khâu bất hợp lý và phiền

hà, ngăn chặn tệ cửa quyền, tham nhũng, hối lộ, vi phạm pháp luật"

+ Trong tiến trình chuyển đổi nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung quanliêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà nướccần dành sự quan tâm nhiều hơn đối với việc cải cách thủ tục hành chính nhằmđáp ứng các yêu cầu dịch vụ, phục vụ xã hội và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản

bộ của cơ quan, cấp chính quyền cũng như tổ chức, công dân Các quyền vànghĩa vụ của mọi công dân, tổ chức được quy định trong Hiến pháp và văn bảnluật có được thực hiện hay không, thực hiện như thế nào đều phải thông qua thủtục hành chính do cơ quan, các cấp chính quyền nhà nước quy định và trực tiếpthực hiện

+ Trong điều kiện nhà nước ta thực hiện chủ trương phát triển kinh tếthị trường và tham gia sâu rộng vào các quan hệ quốc tế, nhu cầu của các tầnglớp nhân dân cũng tăng lên về số lượng và đa dạng, phức tạp, phong phú, phứctạp về hình thức và nội dung Tình hình đó đặt ra yêu cầu đối với nhà nước mởrộng và nâng cao khả năng cung ứng dịch vụ công

+ Hiện nay, thủ tục hành chính còn tồn tại một số hạn chế như: rườm rà,trùng chéo, cứng nhắc (hợp pháp nhưng chưa hợp lý, chưa phù hợp với thực tế),thủ tục cũ, thủ tục mới lẫn lộn Việc ban hành thủ tục hành chính có lúc, có nơicòn tùy tiện, cách thức giải quyết thủ tục hành chính vẫn còn hiện tượng cửaquyền, hách dịch, chậm trễ, thẩm quyền trách nhiệm giải quyết thủ tục hànhchính chưa rõ, vẫn còn hiện tượng công dân, tổ chức phải đi lại nhiều lần đểthực hiện một thủ tục hành chính.

+ Tính tất yếu khách quan phải tiếp tục cải cách thủ tục hành chínhkhông chỉ nhìn từ khía cạnh kinh tế, tức là tiết kiệm tiền của, là xây dựng môitrường pháp lý để các thành phần kinh tế, các nhà đầu tư yên tâm làm ăn Cũngkhông chỉ nhìn từ khía cạnh xã hội là tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thựchiện các quyền và nghĩa vụ của mình đối với nhà nước Hơn nữa, cải cách thủtục hành chính còn xuất phát từ việc sắp xếp, tổ chức bộ máy theo hướng gọnnhẹ, hiện đại; đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức về chuyên mônnghiệp vụ theo hướng chuyên nghiệp hóa góp phần bài trừ tự quan liêu, cửaquyền, hối lộ, làm trong sạch bộ máy nhà nước

- Nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính

+ Mục tiêu và yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính là phải đạt sựchuyển biến căn bản trong quan hệ và thủ tục giải quyết công việc của công dân.Nhiệm vụ cụ thể cải cách thủ tục hành chính là:

+ Cắt giảm và nâng cao hiệu quả thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnhvực quản lý nhà nước, nhất là thủ tục hành chính liên quan tới người dân, doanhnghiệp; thực hiện cải cách thủ tục hành chính để tiếp tục cải thiện môi trườngkinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực của xã hội và nâng cao năng lực cạnhtranh quốc gia, bảo đảm điều kiện cho nền kinh tế của đất nước phát triển nhanh,bền vững Một số lĩnh vực trọng tâm cần tập trung là: Đầu tư; đất đai; xây dựng;

sở hữu nhà ở; thuế; hải quan; xuất khẩu, nhập khẩu; y tế; giáo dục; lao động; bảohiểm; khoa học, công nghệ và một số lĩnh vực khác do Thủ tướng Chính phủquyết định theo yêu cầu cải cách trong từng giai đoạn;

+ Cải cách thủ tục hành chính giữa các cơ quan hành chính nhà nước, cácngành, các cấp và trong nội bộ từng cơ quan hành chính nhà nước; Kiểm soát chặtchẽ việc ban hành mới các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật;

+ Công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính bằng các hìnhthức thiết thực và thích hợp; thực hiện thống nhất cách tính chi phí mà cá nhân,

tổ chức phải bỏ ra khi giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan hành chính nhànước; duy trì và cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính;

+ Đặt yêu cầu cải cách thủ tục hành chính ngay trong quá trình xâydựng thể chế, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và tăng cường đối thoại giữa Nhànước với doanh nghiệp và nhân dân; mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của các

tổ chức và chuyên gia tư vấn độc lập trong việc xây dựng thể chế, chuẩn mựcquốc gia về thủ tục hành chính; giảm mạnh các thủ tục hành chính hiện hành;công khai các chuẩn mực, các quy định hành chính để nhân dân giám sát việcthực hiện;

+ Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về các quyđịnh hành chính để hỗ trợ việc nâng cao hiệu quả các quy định hành chính vàgiám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của các cơ quan hành chính nhà nướccác cấp

1.2.2 Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện.

- Khái niệm mô hình “Một cửa”.

+ Trên lộ trình thực hiện Nghị quyết số 38/NĐ-CP của Chính phủ về

Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước, việc cỉa cách theo hướngđơn giản hóa thủ tục hành chính gắn với việc thực hiện cơ chế “một cửa” đã được triển khai mạnh và thu được những kết quả bước đầu tích cực

+ Theo Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg ngày 22 tháng 6 năm 2007 của

Thủ tướng Chính phủ, “một cửa” là cơ chế giải quyết công việc của công dân,

tổ chức bao gồm cả tổ chức, cá nhân người nước ngoài thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của một cơ quan HCNN, từ hướng dẫn tiếp nhận giấy tờ, hồ sơ, giải quyết

đến trả kết quả được thực hiện tại một đầu mối là bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của cơ quan hành chính đó” [27 Tr 2].

-Cơ chế ”một cửa” là cách thức giải quyết công việc của cá nhân, tổ chức thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của một cơ quan hành chính nhà nước trong việc công khai, hướng dẫn thủ tục hành chính, tiếp nhận hồ sơ, giải quyết

và trả kết quả được thực hiện tại một đầu mối là Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của cơ quan hành chính nhà nước [29, Tr 2].

+ Theo Quyết định 32/2015/QĐ-UBND ngày 16/7/2015 của UBND tỉnh

Lào Cai, Cơ chế "một cửa" là cơ chế giải quyết công việc của tổ chức, cá nhân, bao gồm cả tổ chức, cá nhân nước ngoài (sau đây gọi là tổ chức, cá nhân) thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của một cơ quan hành chính nhà nước, từ hướng dẫn, tiếp nhận giấy tờ, hồ sơ, giải quyết đến trả kết quả được thực hiện tại một đầu mối là bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của cơ quan hành chính nhà nước.[32.

Tr 2]

+ Bộ phận “Một cửa” là nơi tiếp xúc đầu tiên của công dân, tổ chức với

cơ quan HCNN Bộ phận này có nhiệm vụ tiếp nhận, hướng dẫn người dân đầy

đủ các thủ tục cần thiết để giải quyết công việc, thẩm định tính hợp pháp của hồ

sơ sau đó chuyển cho các phòng, ban chuyên môn giải quyết Người dân cũngđến chính nơi mà mình đã nộp hồ sơ để nhận kết quả theo thời gian quy định

- Các nguyên tắc thực hiện mô hình “Một cửa”

+ Niêm yết công khai, đầy đủ, kịp thời các thủ tục hành chính tại Quyếtđịnh công bố thủ tục hành chính của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) theo quy định

+ Bảo đảm giải quyết công việc nhanh chóng, thuận tiện cho cá nhân, tổchức; việc yêu cầu bổ sung hồ sơ chỉ được thực hiện không quá một lần trongsuốt quá trình giải quyết hồ sơ tại một cơ quan chuyên môn

+ Bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan hành chính nhà nướctrong giải quyết công việc của cá nhân, tổ chức

+ Việc thu phí, lệ phí của cá nhân, tổ chức được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

- Phạm vi thực hiện mô hình “Một cửa”:

+ Các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

+ Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đâygọi chung là cấp huyện)

+ Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã).+ Các cơ quan của Trung ương được tổ chức theo ngành dọc đặt tại địaphương

- Ý nghĩa của mô hình “Một cửa”

+ Việc cải cách theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính gắn vớiviệc thực hiện cơ chế "một cửa" được triển khai mạnh trong quá trình thực hiệnChương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010.Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg ngày 4-9-2003 của Thủ tướng Chính phủ vềviệc ban hành Quy chế thực hiện cơ chế "một cửa" tại cơ quan hành chính nhànước ở địa phương đã tạo ra một cách thức giải quyết công việc hiệu quả chocông dân, tổ chức, đã thể chế hóa mối quan hệ giữa chính quyền và công dânthông qua việc thực hiện cơ chế "một cửa"

+ Có thể nhận thấy mô hình "một cửa" là giải pháp đổi mới hữu hiệu

về phương thức làm việc của cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương cáccấp, nhằm tạo chuyển biến cơ bản trong quan hệ giữa cơ quan hành chính nhànước với các tổ chức và công dân, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, giảmphiền hà, chi phí, thời gian, công sức; đồng thời, điều chỉnh một bước về tổ chức

bộ máy và đổi mới, cải tiến chế độ làm việc và quan hệ công tác trong cơ quanhành chính nhà nước

+ Có thể nhận thấy kết quả bước đầu của cải cách thủ tục hành chínhthông qua thực hiện mô hình "một cửa" là đã giảm việc đi lại của người dân,doanh nghiệp, giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính, số hồ sơ hành chínhgiải quyết đúng hẹn đạt tỷ lệ cao, công khai, minh bạch, bình đẳng, tạo thuận lợi

hơn cho các nhà đầu tư, tổ chức và doanh nghiệp trên các lĩnh vực cấp giấychứng nhận đăng ký kinh doanh, dự án đầu tư xây dựng cơ bản, cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất

+ Thực hiện mô hình "một cửa" đã cơ bản thay đổi bộ mặt của cơ quanhành chính các cấp, nâng cao hiệu quả hiện đại hóa công sở hành chính theo chủtrương của Chính phủ ở nhiều tỉnh, thành phố, bộ phận "một cửa" đã được hiệnđại hóa với việc ứng dụng công nghệ thông tin, người dân, cán bộ có thể kiểmtra được quá trình giải quyết thủ tục tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả mộtcách thuận tiện, đơn giản qua hệ thống máy vi tính, phần mềm tra cứu thủ tục vàthời gian giải quyết hồ sơ

- Quy trình thực hiện mô hình “Một cửa”

+ Tiếp nhận hồ sơ

Cá nhân, tổ chức nộp hồ sơ trực tiếp tại Bộ phận tiếp nhận và trả kếtquả hoặc nộp qua dịch vụ bưu chính, nộp trực tuyến ở những nơi có quy địnhnhận hồ sơ qua dịch vụ bưu chính, nhận hồ sơ trực tuyến;

Công chức tiếp nhận hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả kiểmtra tính hợp lệ, đầy đủ của hồ sơ:

Trường hợp hồ sơ không thuộc phạm vi giải quyết thì hướng dẫn để cánhân, tổ chức đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết;

Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ thì hướng dẫn cụ thể theo mẫu quy định Công chức tiếp nhận hồ sơ nhập vào Sổ theo dõi hồ sơ; lập Giấy tiếpnhận hồ sơ và hẹn trả kết quả

Trường hợp công chức tiếp nhận hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kếtquả được phân công giải quyết hồ sơ thì nhập vào Sổ theo dõi hồ sơ và phầnmềm điện tử (nếu có):

Đối với hồ sơ quy định giải quyết và trả kết quả ngay, không phải lậpGiấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả: Công chức thẩm định, trình cấp có thẩmquyền quyết định và trả kết quả giải quyết hồ sơ cho cá nhân, tổ chức;

Đối với hồ sơ quy định có thời hạn giải quyết: Công chức lập Giấytiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả; thẩm định, trình cấp có thẩm quyền quyếtđịnh và trả kết quả giải quyết hồ sơ cho cá nhân, tổ chức.

+ Chuyển hồ sơ

Sau khi tiếp nhận hồ sơ theo quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều này,công chức lập Phiếu kiểm soát quá trình giải quyết hồ sơ theo mẫu số 04 tại Phụlục ban hành kèm theo Quyết định này;

Chuyển hồ sơ và Phiếu kiểm soát quá trình giải quyết hồ sơ cho cơ quan,

tổ chức liên quan giải quyết Phiếu kiểm soát quá trình giải quyết hồ sơ đượcchuyển theo hồ sơ và lưu tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả

+ Giải quyết hồ sơ

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan, tổ chức phân công cán bộ, công chứcgiải quyết như sau:

Trường hợp không quy định phải thẩm tra, xác minh hồ sơ: Công chứcthẩm định, trình cấp có thẩm quyền quyết định và chuyển kết quả giải quyết hồ

sơ cho Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả;

Trường hợp có quy định phải thẩm tra, xác minh hồ sơ: Công chức báocáo người có thẩm quyền phương án thẩm tra, xác minh và tổ chức thực hiện.Quá trình thẩm tra, xác minh phải được lập thành hồ sơ và lưu tại cơ quan giảiquyết;

Đối với hồ sơ qua thẩm tra, xác minh đủ điều kiện giải quyết: Công chứcthẩm định, trình cấp có thẩm quyền quyết định và chuyển kết quả giải quyết hồ

sơ cho Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả;

Đối với hồ sơ qua thẩm tra, xác minh chưa đủ điều kiện giải quyết: Côngchức báo cáo cấp có thẩm quyền trả lại hồ sơ kèm theo thông báo bằng văn bản

và nêu rõ lý do, nội dung cần bổ sung Thời gian mà cơ quan, tổ chức đã giảiquyết lần đầu được tính trong thời gian giải quyết hồ sơ;

Các hồ sơ sau khi thẩm định không đủ điều kiện giải quyết, công chứcbáo cáo cấp có thẩm quyền trả lại hồ sơ và thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do

không giải quyết hồ sơ Thông báo được nhập vào mục trả kết quả trong Sổ theodõi hồ sơ Thời hạn thông báo phải trong thời hạn giải quyết hồ sơ theo quyđịnh;

Các hồ sơ quá hạn giải quyết: Cơ quan, tổ chức giải quyết hồ sơ phảithông báo bằng văn bản cho Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả và văn bản xin lỗi

cá nhân, tổ chức, trong đó ghi rõ lý do quá hạn, thời hạn trả kết quả

+ Trả kết quả giải quyết hồ sơ

Công chức tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả nhập vào Sổ theo dõi hồ

sơ và phần mềm điện tử (nếu có) và thực hiện như sau:

Các hồ sơ đã giải quyết xong: Trả kết quả giải quyết hồ sơ cho cá nhân,

tổ chức và thu phí, lệ phí (nếu có); trường hợp cá nhân, tổ chức đã đăng ký nhậnkết quả qua dịch vụ bưu chính thì việc trả kết quả, thu phí, lệ phí (nếu có) vàcước phí được thực hiện qua dịch vụ bưu chính

Đối với hồ sơ chưa đủ điều kiện giải quyết: Liên hệ với cá nhân, tổ chức

để yêu cầu bổ sung hồ sơ theo thông báo của cơ quan, tổ chức giải quyết hồ sơ

và văn bản xin lỗi của Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả (nếu là lỗi của công chứckhi tiếp nhận hồ sơ)

Đối với hồ sơ không giải quyết: Liên hệ với cá nhân, tổ chức để trả lại hồ

sơ kèm theo thông báo không giải quyết hồ sơ

Đối với hồ sơ quá hạn giải quyết: Thông báo thời hạn trả kết quả lần sau

và chuyển văn bản xin lỗi của cơ quan, tổ chức làm quá hạn giải quyết cho cánhân, tổ chức

Đối với hồ sơ giải quyết xong trước thời hạn trả kết quả: Liên hệ để cánhân, tổ chức nhận kết quả;

Trường hợp cá nhân, tổ chức chưa đến nhận hồ sơ theo giấy tiếp nhận

hồ sơ và hẹn trả kết quả thì kết quả giải quyết hồ sơ được lưu giữ tại Bộ phậntiếp nhận và trả kết quả

- Vị trí của Bộ phận tiếp nhận và trả kết