PHÁT TRIỂN ĐẠI HỌC SỐ -... ĐẠI HỌC THÔNG MINH TRÊN NỀN TẢNG TRUNG TÂM TRI THỨC SỐ - HỌC TẬP SỐ - NGHIÊN CỨU SỐ VNU-LIC 4.0TS. Nguyễn Hoàng Sơn

Hệ thống dữ liệu số - thông tin số - tri thức số ĐHQGHN sẽ được vận hành trên nền tảng công nghệ thống nhất và đồng bộ giúp ĐHQGHN có thể chỉ đạo, quản lý, giám sát, vận hành nhanh chóng

Trang 1

VNU 4.0 (2020-2025): PHÁT TRIỂN ĐẠI HỌC SỐ - 17

VNU 4.0 (2020-2025): PHÁT TRIỂN ĐẠI HỌC SỐ -

ĐẠI HỌC THÔNG MINH TRÊN NỀN TẢNG

TRUNG TÂM TRI THỨC SỐ - HỌC TẬP SỐ -

NGHIÊN CỨU SỐ VNU-LIC 4.0

TS Nguyễn Hoàng Sơn

1 VNU 4.0 (2020-2025): ĐẠI HỌC SỐ - ĐẠI HỌC THÔNG MINH, ĐHQGHN

Năm 2019, căn cứ vào Nghị quyết số 52-NQ/TW, 27/9/2019 của Bộ Chính trị ban hành về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 [4] và Nghị quyết số 17/NQ-CP, 7/3/2019, ban hành về một số nhiệm vụ trọng tâm phát triển Chính phủ điện tử giai đoạn 2019-2020, định hướng 2025 [5], Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã ban hành Kế hoạch hành động về một số nhiệm vụ

và giải pháp trọng tâm phát triển Đại học số, lấy nền tảng công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu, kho ứng dụng số trong việc tổ chức, vận hành đại học số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, kết nối vạn vật để phát triển Đại học thông minh, ĐHQGHN 4.0 (VNU 4.0)

Tóm tắt: Bài viết đề xuất mô hình phát triển Đại học số - Đại học thông minh, ĐHQGHN VNU 4.0 (2020-2025) và phân tích thế

mạnh nền tảng dùng chung của Trung tâm Thông tin - Thư viện 4.0, ĐHQGHN (VNU-LIC 4.0) như: Công nghệ và dữ liệu dùng chung; Học liệu số dùng chung; Hệ sinh thái bền vững - thống nhất hơn 40.000 người dùng tin ĐHQGHN; Một đầu mối chuyên gia quản trị; Tối ưu hóa hệ thống để tiết kiệm nguồn lực; Quản trị hệ thống liên thông - đồng bộ - thông minh và là nền tảng vững chắc và tinh gọn để Đại học số - Đại học thông minh VNU 4.0 phát triển mạnh (2020 – 2025) với sự tác động mạnh mẽ của Trung tâm tri thức số, Trung tâm học tập số, Trung tâm nghiên cứu số VNU-LIC 4.0.

Trang 2

18 CẨM NANG TRUNG TÂM THÔNG TIN - THƯ VIỆN, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI 2019

Để xây dựng và phát triển VNU 4.0 (Hệ sinh thái số thống nhất trong đa dạng One VNU) thì phải đòi hỏi tất cả các đơn vị thành viên và trực thuộc ĐHQGHN cùng đồng bộ thực hiện cũng giống như các “Tế bào: Các đơn vị” trong một “Cơ thể: ĐHQGHN” phải “Chuyển đổi số” nhanh và mạnh mẽ trên nền tảng công nghệ 4.0

Hệ thống dữ liệu số - thông tin số - tri thức số ĐHQGHN sẽ được vận hành trên nền tảng công nghệ thống nhất và đồng bộ giúp ĐHQGHN có thể chỉ đạo, quản lý, giám sát, vận hành nhanh chóng, chính xác, hiệu quả, theo thời gian thực mọi hoạt động nghiên cứu, đào tạo, giảng dạy, học tập… của các đơn vị và cũng giúp chính các đơn vị này chỉ đạo, quản lý, giám sát mọi hoạt động của cấp dưới mình đồng bộ với chỉ đạo của ĐHQGHN Các mối quan hệ, liên kết, kết nối trong ĐHQGHN sẽ là không gian số đa chiều, đa dạng nhưng được thống nhất và phát triển trong hệ sinh thái số VNU 4.0, thúc đẩy nghiên cứu số, đào tạo số hiệu quả nhất, chất lượng cao nhất, sáng tạo nhất, tốc độ nhanh nhất và mọi lúc, mọi nơi

Hình 1 dưới đây thể hiện Mô hình phát triển Đại học số - Đại học thông minh, ĐHQGHN (2020-2025) ĐHQGHN có vai trò chỉ đạo, quản lý, điều hành toàn bộ hoạt động quản lý, giảng dạy, học tập, nghiên cứu của các đơn vị thành viên và trực thuộc ĐHQGHN trên nền tảng số 4.0 (Dữ liệu lớn, Trí tuệ nhân tạo, Kết nối vạn vật, Điện toán đám mây, Ứng dụng di động…) Trong đó, Trung tâm Thông tin – Thư viện, ĐHQGHN (VNU-LIC) có vai trò xây dựng và phát triển học liệu số phục vụ cho toàn bộ ĐHQGHN Trong giai đoạn

2020-2025, VNU-LIC 4.0 sẽ định hướng phát triển 3 mô hình Trung tâm tri thức số, Trung tâm học tập số,

Trung tâm nghiên cứu số để làm nền tảng phát triển VNU 4.0 và 3 mô hình này sẽ tác động lớn đến quản lý,

nghiên cứu, giảng dạy, học tập, tiếp nhận tri thức… của toàn bộ ĐHQGHN trong tương lai

Hình 1: Mô hình phát triển Đại học số - Đại học thông minh, ĐHQGHN (2020-2025)

Trang 3

2 VNU-LIC 4.0 (2009-2019): THƯ VIỆN SỐ - THƯ VIỆN THÔNG MINH, ĐHQGHN

Là một đơn vị trực thuộc ĐHQGHN có nhiệm vụ lưu trữ - tổ chức – cung cấp học liệu số cho hệ sinh thái hơn 40.000 người dùng tin ĐHQGHN, VNU-LIC trong 10 năm qua (2009-2019) đã tiến hành “Chuyển đổi số” mạnh mẽ, số hóa học liệu, phát triển hệ thống tìm kiếm thông minh, vận hành quản trị học liệu số trên nền tảng công nghệ tiên tiến, tự động hóa toàn bộ quy trình quản lý thư viện, thống nhất đồng bộ các nền tảng công nghệ

và dữ liệu thư viện…để luôn tiên phong và làm nền tảng công nghệ - dữ liệu mạnh mẽ, xây dựng và phát triển Đại học số - Đại học thông minh, ĐHQGHN, đáp ứng nhu cầu học liệu số rất lớn của ĐHQGHN Theo thống

kê sử dụng VNU-LIC trong năm 2019 thấy lượng truy cập lớn và tăng mạnh so với năm 2018 như sau (Hình 2):

Hình 2: Số liệu sử dụng VNU-LIC năm 2019

Trong khảo sát của VNU-LIC (Hình 3), tháng 11/2019 về lượng tri thức sinh viên tiếp nhận khi đến học

tại ĐHQGHN, với 3.770 người trả lời kết quả cho thấy: 48,99% tri thức có được từ thư viện (học liệu số, sách, giáo trình…); 39,94% tri thức có được từ giảng viên (Bài giảng, Bài kiểm tra, Sự truyền đạt tri thức); 11,07%

tri thức có được từ các nguồn khác (Internet)

Hình 3: Biểu đồ khảo sát lượng tri thức sinh viên tiếp nhận tại ĐHQGHN

Các số liệu trên cho thấy hiệu quả hoạt động cao và vai trò không ngừng lớn mạnh của VNU-LIC trong ĐHQGHN trong các năm qua Số liệu sử dụng trên cùng phản ánh được nền tảng công nghệ và dữ liệu học liệu số ĐHQGHN mạnh mẽ, tiên phong trong khối đại học Việt Nam trong những năm qua và được bảng xếp

hạng thế giới Webometrics 2019 xếp thứ hạng cao: 174/2.692 thư viện số tài nguyên nội sinh toàn cầu.

Trang 4

VNU-LIC 4.0 được tạo lập và phát triển trên nền tảng Thư viện số - Thư viện thông minh của Trung tâm TTTV, ĐHQGHN Trong VNU-LIC 4.0, hệ thống dữ liệu lớn về học liệu số: giáo trình số, sách tham khảo

số, luận văn số, luận án số, kết quả nghiên cứu khoa học số, CSDL học thuật: Science Direct, Springer… được vận hành trên các nền tảng công nghệ khác nhau nhưng đều được kết nối thông qua hệ thống tìm kiếm thông minh, nhiều nền tảng công nghệ có thể đồng bộ dữ liệu (siêu dữ liệu và dữ liệu toàn văn) để đảm bảo sự kết nối và chia sẻ dữ liệu thống nhất, giúp bạn đọc ĐHQGHN có thể tiếp cận và truy cập kho dữ liệu mọi lúc, mọi nơi và có thể sử dụng đa dạng các loại thiết bị di động

Hệ thống công nghệ và dữ liệu VNU-LIC 4.0 có các đặc trưng sau:

Thứ nhất: Là một hệ thống dữ liệu lớn về học liệu số

Tính đến 12/2019, tổng số nguồn lực học liệu số phục vụ cho nghiên cứu – đào tạo của ĐHQGHN bao gồm các loại hình học liệu số phát triển trên các nền tảng công nghệ như sau:

1 VNU LIC Bookworm: Học liệu số trên nền tảng công nghệ di động (Giáo trình số và sách tham khảo

số): ~ 20.000 tên Link truy cập: http://bookworm.lic.vnu.edu.vn/ và Ứng dụng di động VNU LIC trên điện thoại thông minh, máy tính bảng…

2 Dspace: Luận án số, luận văn số trên nền tảng công nghệ quản trị tài nguyên nội sinh mã nguồn mở

~ 28.000 tên; Đề tài nghiên cứu khoa học, Tạp chí, Kỷ yếu hội nghị, hội thảo: ~ 12.000 tên Link truy cập: http:// repository.vnu.edu.vn/

3 Tạp chí và sách điện tử ngoại văn trên nền tảng các cơ sở dữ liệu điện tử trực tuyến : ~ 52.000 sách điện

tử; ~ 4.200 tạp chí, gồm: Springer Nature, ScienceDirect, Bookboon, World Scientific, MathSciNet, …Link truy cập: https://lic.vnu.edu.vn

4 Virtua: Tài liệu in trên nền tảng công nghệ quản trị thư viện tự động hóa ~ 100.000 tên sách; ~ 400 tên

tạp chí

5 Hệ thống dữ liệu lớn học thuật toàn cầu được kết nối và khám phá dữ liệu thông qua hệ thống tìm

kiếm thông minh URD2 truy cập mở (kết nối hơn 90% CSDL Open Access truy cập mở miễn phí của các trường đại học thế giới)

Thứ hai: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tìm kiếm thông minh, tương tác - hướng dẫn người dùng thông minh, gợi ý kết quả tìm thông minh

Để có thể tìm kiếm, truy xuất kết quả tìm kiếm từ các nguồn học liệu được vận hành trên nền tảng công nghệ khác nhau (các phần mềm ứng dụng: VNU LIC Bookworm; Dspace; CSDL; Virtua), VNU – LIC 4.0 đã

triển khai hệ thống tìm kiếm thông minhURD2 (Unified Resource Discovery and Delivery) để liên kết, móc

nối đồng thời với cả các phần mềm trên để lấy dữ liệu tìm kiếm và tổng hợp kết quả tìm kiếm thống nhất, đồng

Trang 5

bộ trên giao diện duy nhất Ngoài ra, hệ thống tìm kiếm URD2 còn truy xuất cả dữ liệu học thuật các kho dữ liệu học thuật toàn cầu (bao gồm cả CSDL phải trả phí/miễn phí) giúp người dùng tin ĐHQGHN có thể nắm bắt được cùng lúc, đồng thời và đồng bộ toàn bộ học liệu số, CSDL học thuật có trong VNU-LIC 4.0 và toàn cầu Đặc biệt với nguồn học liệu mở, người dùng tin ĐHQGHN có thể truy cập miễn phí toàn văn phạm vi hơn 90% CSDL Open Access trên phạm vi toàn cầu chỉ với một lệnh tìm kiếm duy nhất, giúp tối ưu hóa lệnh tìm kiếm, tổng hợp nhanh theo thời gian thực (Real – Time), tích hợp liên tục hệ tri thức số của ĐHQGHN và

hệ tri thức số học thuật toàn cầu trên một giao diện tổng hợp để giúp sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu… của ĐHQGHN nhanh chóng tiếp cận tri thức số của nhân loại, thúc đẩy văn hóa đọc số - nghiên cứu số của ĐHQGHN trong kỷ nguyên 4.0 Hệ thống tìm kiếm thông minh URD2 thể hiện sự đột phá về ứng dụng công nghệ tìm kiếm dữ liệu trong thư viện đa nền tảng công nghệ, giúp VNU-LIC 4.0 quản trị hiệu quả toàn bộ hệ thống gồm nhiều công nghệ phần mềm ứng dụng khác nhau nhưng lại thống nhất và tích hợp được dữ liệu số – thông tin số - tri thức số của thư viện Đây cùng là bài toán khó đối với đa phần các thư viện Việt Nam hiện nay nhưng VNU – LIC 4.0 đã tiên phong ứng dụng và giải quyết hoàn toàn sự phức tạp và khác biệt về công nghệ phần mềm để thống nhất được dữ liệu số – thông tin số - tri thức số của thư viện ĐHQGHN, thống nhất

trong đa dạng One VNU (Hình 4)

Hình 4: Mô hình tổ chức hệ thống học liệu số VNU-LIC 4.0

Ngoài ra, hệ thống tìm kiếm thông minh URD2 (bao gồm bốn module: Primo, Metalib, SFX, Bx) còn có các tính năng sau:

Tính năng Gợi ý đọc bài báo Bx: Phân tích ra những mối tương quan giữa các nguồn tài nguyên và hiển thị

những bài báo nghiên cứu gợi ý đọc liên quan đến bài báo mà bạn đọc quan tâm bằng việc tận dụng dữ liệu ẩn danh từ hàng triệu tác giả và nhà nghiên cứu trên khắp thế giới Nói cách khác, bX Recommender trình bày

ra cho bạn đọc một tập hợp những tài nguyên liên kết đa ngành và khiến cho họ dễ dàng tìm thấy những bài báo mà họ có thể không tìm thấy trước kia Bx có khả năng tích hợp và làm gia tăng sức mạnh của cộng đồng nghiên cứu nối kết mạng ngày hôm nay để phát sinh các chỉ dẫn và gợi ý đọc dựa trên dữ liệu sử dụng của các bài báo nghiên cứu trong môi trường số Nó thể hiện sự nhận biết tầm quan trọng ngày càng tăng của nội dung đóng góp bởi người dùng (user-driven content) và là một bước đi quan trọng trong sự hội tụ của Web 2.0 với thế giới học thuật và nghiên cứu

Trang 6

Tính năng trích dẫn Scholar Rank: Cho phép bạn đọc khai thác mở rộng thêm một chủ đề và tập hợp các

tài nguyên có giá trị bằng việc theo đuổi những bài báo nghiên cứu được trích dẫn lẫn nhau Với chỉ một nhấp chuột, bạn đọc có thể kết nối tới nhiều bài báo được trích dẫn bởi một tài nguyên nào đó và bài báo trích dẫn tài nguyên đó đồng thời sau đó có thể tiếp tục truy xuất các danh mục tài liệu tham khảo của các bài báo

Tính năng tối ưu hóa kết quả tìm kiếm Search Optimizition: Có khả năng linh hoạt làm nổi bật các dạng nội

dung cụ thể (tin tức, hình ảnh, hay đầu mục tài liệu trong các bộ sưu tập nội sinh) và nhóm chúng cùng nhau trên trang kết quả tìm kiếm Primo Một phương thức hình ảnh hóa dữ liệu đặc thù sẽ phân biệt nội dung được nhóm vào này đến từ tạp chí nghiên cứu và sách trong kết quả tìm kiếm, đồng thời cho phép thư viện giới thiệu các bộ sưu tập đặc biệt và tài nguyên chuyên ngành đặc thù

Tính năng xử lý nối kết ngữ cảnh và quản lý dữ liệu nối kết SFX: Hệ thống xử lý nối kết này chứa đựng một

CSDL KnowledgeBase với siêu dữ liệu cơ bản ở cấp độ toàn cầu mô tả các đối tượng số là tạp chí, sách điện tử, kho số và được cập nhật thường xuyên, đồng thời cũng cho phép thủ thư tài nguyên điện tử thêm vào các nối kết đối tượng xuất bản điện tử trực tuyến mục tiêu Hệ thống cho phép thủ thư tài nguyên điện tử có thể chọn nội dung thích hợp từ nhiều nhà cung cấp thông tin và nối kết các nội dung này với nhau như mong muốn, kích hoạt một lần cho tất cả các nối kết mục tiêu mong muốn, loại bỏ các trùng lặp CSDL thư mục nối kết bao phủ phần lớn các tài nguyên học thuật toàn cầu, với khả năng mở rộng liên tục

Tính năng tìm kiếm siêu dữ liệu theo thời gian thực, quản lý cơ sở dữ liệu trực tuyến, và quản lý bạn đọc tài nguyên điện tử từ xa (Metasearch Gateway): Giải pháp MetaLib/SFX không những chỉ thống nhất và quản lí

việc truy cập tài nguyên điện tử học thuật từ xa theo hình thức cấp phép truy cập bằng trả thuê tới các nhà xuất bản hoặc nhà cung cấp nội dung như Taylor and Francis, Elsevier, Springer, Blackwell-Wiley, Pearson, Swets Online Content, v.v… mà còn giúp thư viện tích hợp nối kết tới tài nguyên điện tử học thuật từ xa được xuất bản theo mô hình truy cập mở (Open Access Publishing Model) – một mô hình xuất bản tài nguyên học thuật cho truy cập trực tuyến mà người dùng không phải trả phí nội dung, ví dụ như PubMed Central, Highwire Press, Astrophysics Data System…, các kho lưu trữ điện tử mở (E-Print), các kho số mở, các kho tài nguyên điện tử mở của các trường đại học trên thế giới như Hardvard, Yale…Việc tích hợp nối kết các tài nguyên truy cập mở trong SFX sẽ giúp thư viện luôn sẵn có một bộ sưu tập điện tử để khai thác khi mà ngân sách bổ sung của thư viện luôn hạn chế để trả phí cho các nguồn tài nguyên phải cấp phép

Thứ ba: Có khả năng kết nối, đồng bộ dữ liệu thống nhất giữa các hệ thống phần mềm nền tảng khác nhau

Thư viện thông minh VNU-LIC 4.0 có khả năng hỗ trợ bạn đọc sử dụng tài nguyên một cách đơn giản, thuận tiện nhất đồng thời đảm bảo được tính an toàn, bảo mật của các nguồn tài liệu và có thể sử dụng song song dữ liệu trên nhiều nền tảng, ví dụ: kết nối, đồng bộ dữ liệu, lưu trữ, truy cập sử dụng trên các nền tảng VNU LIC Bookworm và Dspace Từ những cơ sở đó, giải pháp để mở rộng khả năng khai thác nguồn học liệu

số trên VNU LIC Bookworm chuyển sang Dspace như sau:

- Tự động sao lưu: Giải pháp có khả năng tự động sao lưu dữ liệu của VNU LIC Bookworm và chuyển đổi sang phần mềm quản lý tài nguyên số Dspace Dữ liệu sao lưu tự động bao gồm cả siêu dữ liệu (Metadata) và toàn văn

Trang 7

Siêu dữ liệu của tài liệu trên VNU LIC Bookworm ngoài các trường cơ bản như nhan đề, tác giả, thông tin xuất bản còn có cả thông tin về môn học, danh mục, thời gian mượn… các thông tin này cũng vô cùng hữu ích và phải được sao lưu toàn bộ trên Dspace Giải pháp phải có khả năng chuyển đổi siêu dữ liệu của VNU LIC Bookworm sang Dublin Core để phục vụ cho việc khai thác và liên thông tới các hệ thống khác như Google Scholar

- Xem trực tuyến: Tài liệu sau khi được sao lưu từ VNU LIC Bookworm sang Dspace phải có khả năng cho phép bạn đọc khai thác trực tiếp mà không cần cài đặt thêm ứng dụng của bên thứ ba Cũng giống như tính năng đã có trên Dspace, công cụ xem trực tuyến này (view online) phải có khả năng bảo mật cao, không cho phép người dùng in/lưu trái phép Nếu người dùng muốn tải sách điện tử để đọc offline thì hệ thống sẽ tự động chuyển tới trang VNU LIC Bookworm để thực hiện thao tác “mượn tài liệu”

- Single Sign On: Tất cả các giải pháp đều phải kết nối tới một hệ thống quản lý người dùng duy nhất mà VNU-LIC đã triển khai tại địa chỉ: https://ssolic.vnu.edu.vn nhằm giúp cho bạn đọc dễ dàng khai thác tài nguyên và không cần thực hiện nhiều lần thao tác đăng nhập

- Hồ sơ tác giả: Thay vì việc tìm kiếm theo tác giả, hệ thống phải có khả năng cung cấp thông tin chi tiết về

hồ sơ tác giả, đặc biệt là các tác giả của ĐHQGHN Chức năng này phải có khả năng tích hợp với các hệ thống khác như ORCID để xác định tính duy nhất của tác giả, Web of Science, Scopus để lấy thông tin số lượng trích dẫn của tác giả…

Chính giải pháp này giúp VNU-LIC 4.0 có thể kết nối, đồng bộ dữ liệu thống nhất giữa các hệ thống phần mềm nền tảng khác nhau như giữa VNU LIC Bookworm với Dspace, tăng cường và mở rộng khả năng lưu trữ học liệu số trên cả hai nền tảng trên, đảm bảo an ninh và an toàn các kho dữ liệu, sao lưu liên tục dữ liệu hai

hệ thống song song, tăng cường khả năng truy cập học liệu số cả trên App ứng dụng di động và trên Web, tối

ưu hóa nền tảng lưu trữ hiện có của thư viện (Hình 5)

Hình 5: Đồng bộ dữ liệu học liệu số giữa VNU LIC Bookworm và Dspace Thứ tư: Truy cập và sử dụng học liệu số di động, mọi nơi và mọi lúc nhằm thúc đẩy nghiên cứu số, học tập số một cách thông minh và sáng tạo

Năm 2019, dưới sự chỉ đạo mạnh mẽ của ĐHQGHN về đổi mới phương pháp đào tạo, VNU-LIC 4.0 đã đánh dấu một sự kiện quan trọng trong lịch sử 26 năm xây dựng và phát triển học liệu cho đào tạo và nghiên cứu của ĐHQGHN, đó là: Lần đầu tiên, VNU-LIC 4.0 đã xây dựng được một hệ thống học liệu số (giáo trình

Trang 8

số, sách tham khảo số…) đầy đủ nhất, hoàn chỉnh nhất, bao quát nhất, chính xác nhất tổ chức một cách hệ thống nhất cho tất cả các môn học, ngành học của các đơn vị đào tạo trong ĐHQGHN triển khai trên nền tảng VNU LIC Bookworm (Hình 6)

Hình 6: Biểu đồ thống kê mức độ đáp ứng học liệu số (Môn học/Ngành học) VNU-LIC

Với mục tiêu phát triển, vận hành công nghệ dữ liệu số hướng người dùng, lấy đáp ứng nhu cầu học liệu số tối đa, tiện lợi, thân thiện, hấp dẫn và sản phẩm - dịch vụ học liệu số có khả năng truy cập sử dụng 24/24 ở bất

cứ nơi đâu bất cứ lúc nào, VNU-LIC 4.0 đã phát triển ứng dụng VNU LIC Bookworm sử dụng trên điện thoại thông minh, máy tính bảng (Hình 7)…Với ứng dụng di động thông minh này, ĐHQGHN đã đi tiên phong trong khối các trường đại học Việt Nam về phát triển văn hóa đọc số, tự học, tự nghiên cứu mọi lúc, mọi nơi trên nền tảng di động

Hình 7: Logo App ứng dụng VNU LIC Bookworm: Giáo trình số và Sách tham khảo số

Trang 9

Trong VNU LIC Bookworm, toàn bộ hệ thống học liệu, giáo trình, sách tham khảo… được phân loại và

tổ chức theo 12 đơn vị đào tạo Ngoài ra, VNU LIC Bookworm còn có các mục:

- Sách Hot: bao gồm nhiều đầu sách hay, dễ đọc, dễ hiểu và thú vị về mọi lĩnh vực cuộc sống như: khoa học -

kinh tế - chính trị - văn hóa – giáo dục mang hơi thở của thời đại, các kỹ năng mềm, cách ứng xử văn hóa, lối sống văn minh, tinh thần khởi nghiệp… Với phương châm thư viện không chỉ có nhiệm vụ cung cấp, chuyển giao tri thức, kiến thức chuyên ngành đào tạo – nghiên cứu của ĐHQGHN mà còn có nhiệm vụ cao cả khác đó là truyền tải tâm hồn đẹp, lối sống đẹp, kỹ năng sống…đến các bạn đọc của ĐHQGHN Đặc biệt, Sách Hot sẽ hỗ trợ đắc lực bạn đọc sinh viên trang bị nền tảng tri thức xã hội thực tế, văn hóa phong phú – đa dạng, Chân – Thiện – Mỹ,

kỹ năng mềm hữu dụng và tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ khi các em tốt nghiệp ĐHQGHN để thực hiện được hoài bão, thành công xuất sắc, luôn tiên phong trong mọi lĩnh vực – ngành nghề, phát huy mạnh mẽ phẩm chất chính trị, đạo đức và tài năng xuất chúng của sinh viên ĐHQGHN

- Phương pháp học – phương pháp nghiên cứu: bao gồm nhiều đầu sách chất lượng cao về phương pháp,

kỹ năng học tập nghiên cứu phù hợp cho các lĩnh vực nghiên cứu đa dạng đặc thù của ĐHQGHN, là công cụ đặc biệt quan trọng hỗ trợ các nhà nghiên cứu, học viên, sinh viên… tiến hành nghiên cứu nhanh, sáng tạo hiệu suất cao, tăng tốc viết bài công bố quốc tế ISI/Scopus, thúc đẩy nghiên cứu tăng xếp hạng đại học nghiên cứu ĐHQGHN (Hình 8)

Hình 8: Giao diện học liệu số VNU LIC Bookworm: Giáo trình và Sách tham khảo [7]

Thứ năm: Công nghệ kết nối thông minh của VNU-LIC 4.0 đạt chuẩn trao đổi dữ liệu quốc tế, luôn sẵn sàng kết nối với các kho dữ liệu học thuật nội sinh của Việt Nam và thế giới để làm giàu kho dữ liệu lớn của ĐHQGHN, phát triển thư viện số dùng chung giữa các trường đại học Việt Nam và thế giới, kết nối tri thức – thúc đẩy sáng tạo

Trên nền tảng sáng kiến thư viện số đại học dùng chung của VNU-LIC đề xuất, 28 thư viện đại học Việt Nam đã ký vào bản ghi nhớ tham gia tại Đại học Quy Nhơn 10/2017 và đề xuất VNU-LIC làm đầu mối triển

Trang 10

khai và Liên hiệp các thư viện đại học phía Bắc (NALA) làm chủ trì (Hình 9) Tiếp đó, vào năm 2018, một dự

án thử nghiệm đã kết nối tài nguyên nội sinh của hai thư viện: VNU-LIC và HUST (Thư viện Tạ Quang Bửu, Đại học Bách khoa Hà Nội)

Hình 9: Mô hình thư viện số đại học dùng chung với đầu mối là VNU-LIC

Trên cơ sở phần mềm tìm kiếm thông minh URD2 sẵn có của VNU-LIC, toàn bộ siêu dữ liệu được trích xuất

từ kho tài nguyên nội sinh của HUST và VNU – LIC đã được nhập vào hệ thống URD2, cấu hình, tùy biến để cho ra sản phẩm kết nối đầu tiên như trên (Hình 10) Hệ thống này chỉ lưu trữ siêu dữ liệu từ 2 thư viện trên, kết quả tìm kiếm đều lấy ra từ nguồn lưu trữ này, việc truy cập vào nguồn tin gốc để xem trực tuyến hay tải toàn văn vẫn theo chính sách sử dụng của mỗi thư viện Có thể nói, việc kết nối và chỉ chỗ tới nguồn tin trên cùng một giao diện tìm kiếm duy nhất như trên là bước tiến thử nghiệm vô cùng quan trọng để các thư viện đại học khác cùng tham gia, đóng góp siêu dữ liệu và kinh phí duy trì, phát triển hệ thống hướng tới một mạng lưới kết nối thống nhất toàn thể các tài nguyên nội sinh của các thư viện Việt Nam, là nguồn dữ liệu lớn rất quý giá đóng góp vào Hệ tri thức Việt số hóa của Chính phủ, kết nối tri thức và thúc đẩy sáng tạo của Việt Nam

Hình 10 : Giao diện tìm kiếm thống nhất VNU-LIC và HUST (kết quả tìm kiếm với từ khóa “máy tính” cho ra kết quả là 1.091 tài liệu bao gồm 931 tài liệu của VNU-LIC và 160 tài liệu của HUST trong giai đoạn 2011-2019 gồm 802 luận án – luận văn, 244 sách, 45 bài báo…)[1]

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	3,09 MB