Hoạt động 3:Quan hệ giữa điểm và đờng thẳng - GV nêu các cách nói điểm thuộc đ-ờng thẳng và điểm không thuộc đđ-ờng thẳng nh SGK.. - Ba điểm A, B, C không thẳng hàng - Vẽ ba điểm thẳng
Trang 1- Kiến thức: + HS nắm đợc hình ảnh của điểm, hình ảnh của đờng thẳng.
+ Hiểu đợc quan hệ điểm thuộc đờng thẳng, không thuộc đờng thẳng
- Kĩ năng : + Biết vrx điểm, đờng thẳng
+ Biết đặt tên điểm, đờng thẳng
+ Biết kí hiệu điểm, đờng thẳng
+ Biết sử dụng kí hiệu ∈ , ∉
Hoạt động 1: Giới thiệu về điểm
Trang 2- Mỗi đờng thẳng xác định có bao
nhiêu điểm thuộc nó ?
- Đờng thẳng không bị giới hạn về hai phía
- Mỗi đờng thẳng xác định có vô số điểm thuộc nó
Hoạt động 3:Quan hệ giữa điểm và đờng thẳng
- GV nêu các cách nói điểm thuộc
đ-ờng thẳng và điểm không thuộc đđ-ờng
thẳng nh SGK
3) Điểm thuộc đờng thẳng Điểm không thuộc
đờng thẳng :
- Biết vẽ điểm, đặt tên điểm, vẽ đờng thẳng
- Biết đọc hình vẽ, nắm vững các quy ớc, kí hiệu và hiểu kĩ về nó
- Làm bài tập : 4 , 5 , 6 , 7 <SGK> 1, 2, 3 <SBT>
Trang 3- Kĩ năng : + HS biết vẽ ba điểm thẳng hàng, ba điểm không thẳng hàng.
+ Biết sử dụng các thuật ngữ : Nằm cùng phía, nằm khác phía, nằm giữa
- Thái độ : Sử dụng thớc thẳng để vẽ và kiểm tra ba điểm thẳng hàng cẩn thận, chính xác
Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ
1) Vẽ điểm M, đờng thẳng b sao cho M ∈
Trang 4- Yêu cầu HS thực hiện vẽ.
- Để nhận biết ba điểm cho trớc có thẳng
Yêu cầu HS làm bài tập 8, 9
- Ba điểm A, B, C cùng thuộc một đờng thẳng ta nói chúng thẳng hàng
- Ba điểm A, B, C không thẳng hàng
- Vẽ ba điểm thẳng hàng :Vẽ đờng thẳng rồi lấy ba điểm thuộc đờng thẳng đó
- Vẽ ba điểm không thẳng hàng : Vẽ ờng thẳng trớc, rồi lấy hai điểm thuộc đ-ờng thẳng, một điểm không thuộc đờng thẳng đó
đ Để kiểm tra ba điểm cho trớc có thẳng hàng hay không ta dùng thớc thẳng dóng
Hoạt động 3: 2 quan hệ giữa ba đờng thẳng hàng (10 ph)
- Vị trí các điểm nh thế nào với nhau?
- Trên hình có mấy điểm đã đợc biểu diễn
? Có mấy điểm nằm giữa hai điểm A và B
Hoạt động 4:Củng cố
Trang 5- HS trả lời miệng bài tập 11.
- Kiến thức: HS hiểu có một và chỉ một đờng thẳng đi qua hai điểm phân biệt
- Kĩ năng : + HS biết vẽ đờng thẳng đi qua hai điểm phân biệt, đờng thẳng cắt nhau, song song
+ Nắm vững vị trí tơng đối của đờng thẳng trên mặt phẳng
- Thái độ : Vẽ cẩn thận và chính xác đờng thẳng đi qua hai điểm A và B
II Kiểm tra bài cũ
III Bài mới
Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ
1) Khi nào ba điểm A ; B ; C thẳng hàng ?
Không thẳng hàng ?
2) Cho điểm A vẽ đờng thẳng đi qua A
Vẽ đợc bao nhiêu đờng thẳng qua A ?
Trang 63) Cho điểm B (B ≠ A) vẽ đờng thẳng đi
Cho 2 điểm P , Q vẽ đờng thẳng đi qua
hai điểm P và Q Có mấy đờng thẳng đi
- Với hai đờng thẳng AB , AC ngoài điểm
chung là A, còn có điểm chung nào nữa
b) Nhận xét : SGK
x y
?
B A
C
- Hai đờng thẳng AB, AC
có một điểm chung A ⇒ đờng thẳng AB
và AC cắt nhau, A là giao điểm
- Hai đờng thẳng có vô số điểm chung là hai đờng thẳng trùng nhau
Hoạt động3: 3) đờng thẳng trùng nhau, cắt nhau, song song (12 ph)
- Hai đờng thẳng không trùng nhau gọi là
- Hai đờng thẳng cắt nhau : Có một điểm chung
- Hai đờng thẳng trùng nhau : Có vo số
điểm chung
- Hai đờng thẳng song song : Không có
điểm chung
* Chú ý: SGK
Trang 7hai đờng thẳng phân biệt Yêu cầu HS đọc
chú ý SGK
- Tìm trong thực tế hình ảnh của hai đờng
thẳng cắt nhau, song song ?
- Cho 2 đờng thẳng a và b Hãy vẽ hai
đ-ờng thẳng đó
- Hai đờng thẳng sau có cắt nhau không ?
a b
a ab
- Thái độ: Giáo dục, rèn luyệntính tự giác kỉ luật trong giờ học
Rèn luyện tính cẩn thận chính xác, linh hoạt khi vận dụng
B Chuẩn bị của GV và HS:
- Giáo viên : 3 cọc tiêu, 1 dây dọi, 1 bua đóng cọc
- Học sinh : 3 nhóm, mỗi nhóm chuẩn bị nh GV
Trang 81) Tổ chức :
6A
6B
2) Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị
Hoạt động 1: Thông báo nhiệm vụ (5 phút)
B1: Cắm cọc tiêu thẳng đứng với mặt đất
tại hai điểm A và B
- Đại diện HS nêu cách làm
- Lần lợt hai HS thao tác đặt cọc C thẳng hàng với hai cọc A, B trớc lớp (Mỗi HS thực hiện một TH về vị trí của C đối với
- Mỗi nhóm HS có ghi lại biên bản thực hành theo trình tự các khâu :
Trang 9- HS vệ sinh cá nhân, cất dụng cụ vào lớp.
-Về nhà tập gióng 3 điểm thẳng hàng trên
mặt đất
- Ngày soạn: 30/08/2009
Ngày giảng:
Tiết 5: tia
A mục tiêu:
- Kiến thức: + HS biết định nghĩa mô tả tia bằng các cách khác nhau
+ HS biết thế nào là hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau
- Kĩ năng : + HS biết vẽ tia, biết viết tên và biết đọc tên một tia
+ Biết phân loại hai tia chung gốc
- Thái độ : Phát biểu chính xác các mệnh đề toán học, rèn luyện khả năng vẽ hình, quan sát, nhận xét của HS
2) Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS
- GV nhấn mạnh: Tia Ox bị giới hạn ở
điểm O , không bị giới hạn về phái x
x O y
-Hình gồm điểm O và phần đờng thẳng bị chia ra bởi điểm O là 1 tia gốc O (còn gọi là nửa đờng thẳng gốc O)
Trang 10A B
Hoạt động 2: 2) Tia đối nhau (14 ph)
- Quan sát và nói lại đặc điểm của hai tia
Ox, và Oy trên
- Yêu cầu HS làm ?1 SGK
- Quan sát hình vẽ , trả lời
- Hai tia chung gốc
- Hai tia tạo thành một đờng thẳng
* Nhận xét : Mỗi điểm trên đờng thẳng là gốc chung của hai tia đối nhau
?1
x A B y
a) Hai tia Ax, By không đối nhau vì không thoả mãn yêu cầu 1
b) Các tia đối nhau :
Ax và Ay
Bx và By
Hoạt động 3: 3) Hai tia trùng nhau (8 ph)
- GV dùng phấn xanh vẽ tia AB rồi dùng
phấn vàng vẽ tia Ax → các nét phấn
trùng nhau → 2 tia trùng nhau
- HS quan sát và chỉ ra đặc điểm của hai
tia Ax và AB
- Tìm hai tia trùng nhau trong H28 SGK
- GV giới thiệu 2 tia phân biệt
- Yêu cầu HS làm ?2 SGK
- HS quan sát hình vẽ SGK trả lời
A B x Hai tia trùng nhau là hai tia:
b) Hai tia Ox và Ax không trùng nhau
Trang 11vì không chung gốc.
c) Hai tia Ox, Oy không đối nhau vì không thoả mãn yêu cầu (2) không tạo thành một đờng thẳng
Hoạt động 4: 4) Củng cố (5 ph)
- Yêu cầu HS làm bài tập 22 b, c SGK
- HS trả lời miệng bài tập 22.c
- Trên hình vẽ có mấy tia ? Chỉ rõ ?
Bài 22:
c) Hai tia AB và AC đối nhau
Hai tia trùng nhau :
+ Biết nhận dạng đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt tia
+ Biết mô tả hình vẽ bằng các cách diễn đạt khác nhau
- Thái độ : Giáo dục tính cẩn thận, chính xác
2) Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS
3) Bài mới
Trang 12Hoạt động của GV Hoạt động của HS ghi bảng
Hoạt động 1: 1) Tiếp cận định nghĩa đoạn thẳng
- Yêu cầu HS làm bài tập 33 <115>
- HS trả lời miệng bài tập 33
- Yêu cầu HS làm ? SGK
- HS1 thực hiện yêu cầu a ; b
- HS2 thực hiện trả lời yêu cầu c , d, e
- Đoạn thẳng AB (hay đoạn thẳng BA)
A , B là hai mút (hai đầu)
Bài 33:
M F N FNhận xét :
Đoạn thẳng là một phần của đờng thẳng chứa nó
a
? c Aa) C
d) Các điểm A ; B ; C không thẳng hàng vì chúng không cùng nằm trên một đờng thẳng
e) Đoạn thẳng AB và đoạn thẳng AC có
điểm A chung ; chỉ có 1 điểm A chung
- Hai đoạn thẳng cắt nhau chỉ có 1 điểm chung
Hoạt động 2: 2) Đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt tia, cắt đờng thẳng (13 ph)
Trang 13- GV đa bảng phụ H33 ; 34 ; 35 để hiểu
về hình biểu diễn: Hai đoạn thẳng cắt
nhau ; Đoạn thẳng cắt tia ; Đoạn thẳng
đoạn thẳng cắt nhau, đoạn thẳng cắt
tia, đoạn thẳng cắt đờng thẳng
C A B
A B
O x
A a AHoạt động 3:4) Củng cố (10 ph)
- Yêu cầu HS làm bài tập 36 , 39
Hoạt động 4: 5) Hớng dẫn về nhà (2 ph)
- Thuộc và hiểu định nghĩa đoạn thẳng
- Biết vẽ hình biểu diễn dt cắt đoạn thẳng, dt cắt tia
Trang 14III- Ma trận đề kiểm tra:
Chủ đề Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Tổng
2/Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh: Bút, thớc
3/ Tiến hành kiểm tra
Đề bài
Câu 1: (1 điểm) Điền Đ, S vào ô trống
a - Hai tia OA và OB cùng nằm trên một đờng thẳng thì đối nhau
b - Hai tia Ox và Oy tạo thành đờng thẳng xy thì đối nhau
c - Điểm M là một điểm bất kỳ của đoạn thẳng AB thì điểm M phải nằm giữa hai
a - Trong 3 điểm thẳng hàng, có nằm giữa hai điểm còn lại
b - Có đi qua hai điểm A và B
c-Mỗi điểm trên đờng thẳng là gốc chung của
Câu 3: (3 điểm)
Qua 3 điểm không thẳng hàng A, B, C
a) Kẻ đợc mấy đờng thẳng đi qua ba điểm A, B, C
b) Hãy kẻ đờng thẳng đi qua từng cặp điểm AB, AC, BC
Câu 4: (3 điểm) Cho 3 điểm M, P, Q không thẳng hàng.
Trang 15H
C©u 5: 2®
BP
Trang 16Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 8: độ dài đoạn thẳng
A mục tiêu:
- Kiến thức: HS biết độ dài đoạn thẳng là gì ?
- Kĩ năng : + HS biết sử dụng thớc đo độ dài đoạn thẳng
+ Biết so sánh hai đoạn thẳng
- Thái độ : Giáo dục tính cẩn thận, chính xác khi đo
B Chuẩn bị của GV và HS:
- Giáo viên : Thớc đo có chia khoảng, thớc dây, xích, gấp đo độ dài
- Học sinh : Thớc thẳng có chia khoảng, 1 số loại thớc đo độ dài mà em biết
C.phơng pháp:
Trang 17Hoạt động của HS ghi bảng
Hoạt động 1 : Tiếp cận khái niệm độ dài đoạn thẳng (5 phút)
+ Yêu cầu HS nêu cách đo
Hoạt động 2: 1 đo đoạn thẳng (15 ph)
- Dùng gì để đo đoạn thẳng ?
- GV giới thiệu một vài loại thớc
- Cho đoạn thẳng AB, đo độ dài của nó?
- Nêu rõ cách đo ?
- GV đa ra các cách gọi độ dài đoạn
thẳng
- Cho hai điểm A ; B ta có thể xác định
ngay khoảng cách AB Nếu A ≡ B thì
khoảng cách AB = 0
- Khi có một đoạn thẳng thì tơng ứng với
nó sẽ có mấy độ dài ? Độ dài đó là số
+ Đặt cạnh của thớc đi qua 2 điểm A ; B Sao cho vạch số 0 trùng với điểm A.+ Điểm B trùng với một vạch nào đó trên thớc, chẳng hạn vạch 56 mm
Trang 18- Độ dài và khoảng cách có khác nhau
không ?
- Đoạn thẳng và độ dài đoạn thẳng khác
nhau nh thế nào ?
- GV: Thực hiện đo chiều dài, chiều rộng
cuốn vở của em, rồi đọc kết quả
- Đoạn thẳng là hình, độ dài đoạn thẳng
là một số
Hoạt động 3: 2 so sánh hai đoạn thẳng (12 ph)
- Thực hiện đo chiều dài của chiếc bút
chì và bút bi của em Cho biết hai vật này
có độ dài bằng nhau không ?
- GV yêu cầu cả lớp đọc SGK và cho biết
thế nào là hai đoạn thẳng bằng nhau, đoạn
thẳng nào dài hơn (ngắn hơn) đoạn thẳng
kia ? Cho VD và thể hiện bằng kí hiệu
- Yêu cầu HS làm ?3 kiểm tra xem 1
inhsơ bằng khoảng bao nhiêu mm ?
- Để so sánh hai đoạn thẳng ta so sánh độ dài của chúng
Nếu a = b ⇒ AB = CDNếu a < b ⇒ AB < CD
Trang 19- Kiến thức: HS hiểu nếu điểm M nằm giữa hai điểm A và B thì AM + MB = AB.
- Kĩ năng : + HS nhận biết một điểm nằm giữa hay không nằm giữa hai điểm khác + Bớc đầu tập suy luận dạng: "Nếu có a + b = c và biết hai trong ba số a ;
Hoạt động I Khi nào thì tổng độ dài hai đoạn Thẳng AM và MB bằng độ dài đoạn
thẳng AB (10 phút)
- GV đa ra yêu cầu kiểm tra :
1) Vẽ ba điểm A ; B ; C với B nằm giữa
Trang 20- GV đa ra các vị trí của C, yêu cầu HS
2) Biết AN + NB = AB, kết luận
gì về vị trí của N đối với A và B ?
và B thì AM + MB = AB
* Nhận xét : Nếu điểm M không nằm giữa hai điểm
A và B thì AM + MB ≠ AB
- Vậy:
Điểm M nằm giữa hai điểm A và B ⇔
AM + MB = AB
Hoạt động 2: 2 một vài dụng cụ đo khoảng cách giữa hai điểm trên mặt đất (5 ph)
- Để đo độ dài của một đoạn thẳng hoặc
khoảng cách giữa hai đoạn thẳng, ta thờng
dùng những dụng cụ gì ?
- Dụng cụ:
Thớc thẳng, thớc cuộn
- Cách đo : SGK
Hoạt động 3: Luyện tập (12 ph)
- Yêu cầu HS làm bài tập sau :
BT: Cho hình vẽ Hãy giải thích vì sao :
AM + MN + NP + PB = AB
- Yêu cầu cả lớp phân tích bài rồi giải
Bài tập:
A M N P B Theo hình vẽ ta có :
N là một điểm của đoạn thẳng AB nên
Trang 21Hoạt động 4 : Củng cố (5 ph)
- Chỉ ra điều kiện nhận biết một điểm có
nằm giữa hai điểm khác hay
+ Trên tia Ox, nếu OM = a , ON = b và a < b thì M nằm giữa O và N
- Kĩ năng : Biết áp dụng các kiến thức trên để giải bài tập
- Thái độ : Giáo dục tính cẩn thận , đo, đặt điểm chính xác
B Chuẩn bị của GV và HS:
- Giáo viên : Thớc thẳng , phấn màu, com pa
- Học sinh : Thớc thẳng , com pa
C.phơng pháp:
-Phơng pháp hợp tác nhóm nhỏ
-Nêu & giải quyết vấn đề
Trang 22Hoạt động I : Kiểm tra bài cũ (5 phút)
1) Nếu điểm M nằm giữa 2 điểm A và B
thì ta có đẳng thức nào ?
2) Chữa bài tập :
Trên 1 đờng thẳng, hãy vẽ 3 điểm V ;
A ; T sao cho AT = 10 cm ;
VA = 20 cm ; VT = 30 cm Hỏi điểm nào
nằm giữa hai điểm còn lại ?
- 1 HS lên bảng
- GV : Nhận xét và nêu : Để vẽ đoạn
thẳng OM = a cm trên tia Ox ta làm
nh thế nào ? (Nêu rõ từng bớc)
Hoạt động 2: Thực hiện ví dụ vẽ 1 đoạn thẳng trên tia (23 ph)
VD2: Cho đoạn thẳng AB Hãy vẽ đoạn thẳng CD sao cho CD = AB
Trang 23- Hôm nay cho ta thêm một dấu hiệu nhận
biết điểm nằm giữa 2 điểm đó là gì ?
- HS: Nếu O ; M ; N ∈ tia Ox và
OM < ON ⇒ M nằm giữa O và N
Bài 55:
Trang 24- HS biết vẽ trung điểm của một đoạn thẳng
- HS nhận biết dsdợc một điểm của một đoạn thẳng
Thái độ : Giáo dục tính cẩn thận , chính xác khi đo , vẽ , gấp giấy
Trang 252cm 1cm
*Mlà trung điểm của đoạn thẳng AB thì
M thoả mãn điều kiện gì ?
1)AM = 2cm
So sánh MA;MB
MB = 2cm2) AB = 2+2 =4 (cm)
3) M nằm giữa hai điểm A ;B và
M cach đều A ; B
*HS trả lời (ĐN /SGK)
Trang 26GV: Láy dây đo độ dài thanh gỗ rồi gấp
đôi sơi dây đợc độ dài nửa thanh gỗ
-GV cho HS dùng dây xác định điểm
chính giữa của mép bàn, ghế,…
-HS đề xuất các cách vễ và nhận xét cáh
vẽ của nhau
- HS đọc các cách vẽ SGK và làm the ớng dẫn
Trang 27Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
+GV khi n o M l trung à à điểm của AB?
- Trong ba điểm đó , điểm nào nằm giữa
hai điểm còn lại ? hãy viết đẳng thức tơng
ứng
HS3 : Cho hai điểm M ; N
- Vẽ đờng thẳng aa’ đi qua hai điểm đó
- Vẽ đờng thẳng xy cắt đờng thẳng a tại
trung điểm I của đoạn thẳng MN Trên
hình có những đoạn thẳng nào ? Kể một
số tia trên hình , một số tia đối nhau ?
Ba HS lần lợt trả lời , thực hiện trên bảng ( cả lớp làm vào vở )
HS1 : Khi đặt tên đờng thẳng có ba cách C1: Dùng một chữ cái in thờng
C2: Dùng hai chữ cái in thờng C3: Dùng hai chữ cáI in hoa
Trên hình có :
- Những đoạn thẳng MI ; IN ; MN
- Những tia MA ; IM ( hay Ia) Na’ ; Ia’ (hay In)Cặp tia đối nhau : Ia và Ia’
Ix và Iy…
Trang 28M B A
Câu hỏi bổ sung : Nếu đoạn MN = 5cm
thì trung điểm I cách M , cách N bao
nhiêu cm ?
Bài tập: : Điền vào ô trống trong các
phát biểu sau để đợc câu đúng :
a , Trong ba điểm thẳng hàng …
nằm giữa hai điểm còn lại
b , Có một và chỉ một đờng thẳng đi
qua …
c , Mỗi điểm trên một đờng thẳng là
… của hai tia đối nhau
d , Nếu ……… thì AM + MB =
AB
e, Nếu MA = MB = AB/2 thì
……
( GV viết đề bài lên bảng phụ,cho học
sinh lên dùng bút sáp màu điền vào chỗ
trống )
5 HS lần lợt điền vào 5 phần+Lớp nhận xét bổ sunga) Có một và chỉ một điểmb) Hai điểm phân biệtc) Gốc chung
d) M nằm giữa A,Be) M là trung điểm của AB
Hoạt động 2 : luyện kỹ năng vẽ hình và làm bài
tập Bài tập: Cho hai tia phân biệt chung gốc
+HS Khi OA<OB
Trang 29Khi M nằm giữa A,B và MA=MB
Câu 1 : a , Thế nào là hai tia đối nhau ? Vẽ hình minh hoạ
b , Cho ba điểm M ; A ; B có MA = MB nói rằng “ M là trung điểm của đoạn thẳng AB’’ đúng hay sai ?
Câu 2 : - Vẽ ba điểm thẳng hàng , đặt tên , nêu cách vẽ ?
-Vẽ ba điểm không thẳng hàng , đặt tên , nêu cách vẽ?