Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa tại ủy ban nhân dân thành phố lào cai, tỉnh lào cai

bảo đảm thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, vì vậy cần sự kiên trì, quyết tâm; qua đó, xây dựng nhà nước ta thực sự là nhà nước xã hộ chủ nghĩa của nhâ

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO B Ộ NỘI VỤ

H ỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

VŨ THÀNH GIANG

C ẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH

“MỘT CỬA” TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ

LÀO CAI, T ỈNH LÀO CAI

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO B Ộ NỘI VỤ

H ỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

VŨ THÀNH GIANG

C ẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH

“MỘT CỬA” TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ

LÀO CAI, T ỈNH LÀO CAI

L ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ đề tài "Cải cách thủ tục hành chính

theo mô hình “Một cửa” tại Uỷ ban nhân dân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai" là công trình nghiên cứu của bản thân tôi cùng với sự giúp đỡ của Giảng viên hướng dẫn khoa học Các số liệu trong luận văn là khách quan, trung thực,

dựa trên kết quả nghiên cứu, thu thập tài liệu và các số liệu đã được công bố

Lào Cai, ngày tháng 5 năm 2018

Tác gi ả

L ỜI CẢM ƠN

bộ, viên chức đang công tác tại Học viện hành chính quốc gia Nhờ sự giảng dạy

và hướng dẫn tận tình của thầy cô đã giúp tôi tiếp cận, cập nhật, bổ sung những

kiến thức quý báu, phục vụ tốt cho việc nghiên cứu cũng như công tác chuyên môn của bản thân

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc đến TS Trịnh Thanh Hà, người thầy đã dành nhiều thời gian và tâm huyết để truyền đạt cho tôi kinh nghiệm, phương pháp nghiên cứu, trình bày đề tài khoa học với tinh thần trách nhiệm cao Thầy luôn hướng dẫn, động viên tôi trong suốt quá trình nghiên

cứu để hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi chân thành cảm ơn đến Lãnh đạo Uỷ ban nhân dân thành phố Lào Cai, Phòng Nội vụ thành phố Lào Cai, Văn phòng HĐND & UBND thành phố Lào Cai và các đồng chí chuyên viên đã quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện thuận

lợi cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học

Lào Cai, ngày tháng 5 năm 2018

Tác gi ả

DANH M ỤC BIỂU THỐNG KÊ

Biểu 2.1 Kết quả đăng ký kinh doanh qua các năm……… …….71

Biểu 2.2 Kết quả đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài qua các năm…….76

Biểu 2.3 Kết quả cấp phép xây dựng nhà ở qua các năm……….79

M ỤC LỤC

M Ở ĐẦU 1

Chương 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH, C ẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH “MỘT C ỬA” CẤP HUYỆN 10

1.1 Khái quát về thủ tục hành chính 10

1.1.1 Khái niệm thủ tục hành chính 10

1.1.2 Đặc điểm thủ tục hành chính 12

1.1.3 Vai trò của thủ tục hành chính 14

1.1.4 Thẩm quyền ban hành thủ tục hành chính 16

1.1.5 Phân loại thủ tục hành chính 18

1.2 Cải cách thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện 21

1.2.1 Một số quan niệm về cải cách thủ tục hành chính 21

1.2.2 Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện 27

1.2.3 Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện 27

1.3 Qúa trình thực hiện triển khai mô hình “Một cửa” cấp huyện 34

1.3.1 Sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện 37

1.3.2 Kinh nghiệm cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện ở một số địa phương 39

Ti ểu kết chương 1 45

Chương 2 : THỰC TRẠNG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH “MỘT CỬA” CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PH Ố LÀO CAI, T ỈNH LÀO CAI 46

2.1 Khái quát đặc điểm tình hình về thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai 46

2.1.1 Cơ cấu tổ chức của UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai 47

2.1.2 Nguyên tắc làm việc của UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai 47

2.1.2 Mối quan hệ công tác của UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai 48

2.2 Tình hình thực hiện cải cách thủ tục hành chính tại UBND thành phố Lào Cai 48

2.2.1 Nội dung về cải cách thủ tục hành chính 48

2.2.2 Tình hình thực hiện cải cách thủ tục hành chính tại UBND thành phố Lào Cai 50

2.2.3 Những kết quả đạt được về cải cách thủ tục hành chính trên một số lĩnh vực 53

2.3 Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 55

2.3.1 Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của bộ phận “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 55

2.3.2 Quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 61

2.3.3 Quy trình giải quyết thủ tục hành chính đối với một số lĩnh vực 63

2.4 Một số thủ tục hành chính đang được UBND thành phố giải quyết 66

2.4.1 Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh 66

2.4.2 Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký kết hôn có yếu tố người nước ngoài 68

2.4.3 Cải cách thủ tục hành chính trong việc Cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ ở đô thị 74

2.5 Đánh giá, nhận xét chung 77

2.5.1 Những kết quả đạt được 77

2.5.2 Những hạn chế, tồn tại 81

2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế 82

Ti ểu kết chương 2 84

Chương 3 GI ẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CẢI CÁCH TH Ủ TỤC

3.1 Phương hướng nhằm nâng cao hiệu cải cách thủ tục hành chính theo mô

hình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 853.1.1 Chỉ đạo thống nhất việc thực hiệ ột cửa” và triển khai thực hiên mô hình “một cửa liên thông” 893.1.2 Xác định rõ vị trí, vai trò củ ột cửa”, “một cửa liên thông” trong việc giải quyết thủ tục hành chính 923.1.3 Phân công trách nhiệm các ban, ngành, bộ phận chuyên môn trong việc

thực hiện mô hình “một cửa” “một cửa liên thông” 933.1.3 UBND thành phố quan tâm chỉ đạo, không ngừng cải cách thủ tục hành chính theo mô hình mới 943.2 Các giải pháp nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo mô hình

“Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai 953.2.1 Hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế phối hợp của các

bộ phận, phòng ban thuộc UBND thành phố và các xã, phường 953.2.2 Lãnh đạo UBND thành phố cần chỉ đạo rà soát lại quy trình giải quyết thủ

tục hành chính của các phòng ban chuyên môn theo hướng mỗi thủ tục hành chính chỉ giao cho một cấp giải quyết 963.2.3.Xác định lại số lượng hợp lý các thủ tục hành chính thực hiện theo mô hình “một cửa” 973.2.4 Đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, mẫu hóa một số giấy tờ của thủ tục hành chính 983.2.5 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách chế độ tiền lương

và các chế độ đãi ngộ cho cán bộ, công chức làm việc ở Bộ phận “một cửa” 1003.2.6 Xây dựng bộ tiêu chí để giám sát, đánh giá hiệu quả làm việc của cán bộ công chức ở Bộ phận “một cửa” của UBND thành phố và Bộ phận “một cửa”

của UBND các xã, phường 102

3.2.7.Đẩy mạ ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết các thủ tục

hành chính 104

3.2.8 Học tập, trao đổi kinh nghiệm điều hành hoạt độ ộ phận “một cửa” và “một cửa liên thông” vớ ịa phương 106

Ti ểu kết chương 3 106

KẾT LUẬN 108

TÀI LIỆU THAM KHẢO 110

M Ở ĐẦU

Bước vào thời kỳ hội nhập phát triển kinh tế, để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các thành phần kinh tế và thu hút nguồn đầu tư nước ngoài thì cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hoá các khâu trong quá trình giải quyết công việc của cá nhân, tổ chức có một vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng

Với mục đích đơn giản, công khai và minh bạch thủ tục hành chính nhằm đáp ứng yêu cầu của sự phát triển kinh tế xã hội ề

Nội dung quan trọng của cải cách hành chính là cải cách thủ tục hành chính, được coi là “khâu đột phá”, nhằm đơn giản hóa các thủ tục hành chính tối đa, tránh rườm rà gây lãng phí về kinh tế, thời gian và tìm ra được cách

thức tổ chức, quy trình thực hiện các thủ tục hành chính một cách tối ưu nhất

Hiện nay thủ tục hành chính ở nước ta còn những nhược điểm: Hình thức đòi hỏi quá nhiều giấy tờ, gây phiền hà cho nhân dân; nặng nề, nhiều cửa, nhiều

cấp trung gian, rườm rà, không rõ ràng về trách nhiệm; không phù hợp với yêu

cầu của thời kỳ mở cửa và hội nhập Thủ tục hành chính thiếu thống nhất, thường bị thay đổi một cách tuỳ tiện, thiếu công khai, minh bạch thức rõ những thiếu xót của thủ tục hành chính là nhược điểm lớn trong nền hành chính nhà nước, từ năm 1992 Thủ tướng chính phủ đã ban hành chỉ thị 220/CTT-TTg về

việc quy định một số điểm trong quan hệ làm việc tại các ban ngành Tiếp đó ngày 4/5/1994 chính phủ ban hành Nghị quyết 38/NQ-CP về cải cách một số bước thủ tục hành chính trong việc giải quyết công việc của công dân và tổ

chức Mục đích là đẩy mạnh hơn nữa quá trình cải cách thủ tục hành chính Nội dung của Nghị quyết một mặt yêu cầu các cơ quan hành chính nhà nước tiếp tục

thực hiện chỉ thị nói trên mặt khác đòi hỏi các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương theo thẩm quyền của mình rà soát, xem xét lại toàn bộ những

thủ tục hành chính đang áp dụng để giải quyết công viêc của công dân và tổ

“một cửa” tại UBND cấp huyện có ý nghĩa quan trọng và thiết thực

Ngày 04/9/2003, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 181/2003/TTg

về việc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông đối với các cơ quan HCNN Sau đó Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định số 22/2006/QĐ-TTg ngày 24/01/2006 về việc giao nhiệm vụ xử lý các vướng mắc,

kiến nghị của cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp về TTHC; Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg ban hành Quy chế thực hiện mô hình “một cửa”, “một cửa liên thông liên thông” tại các cơ quan hành chính trong cả nướ

thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương Và UBND tỉnh Lào Cai ban hành Quyết định số 32/2015/QĐ-UBND ngày 16/7/2015 về việc ban hành Quy định thực hiện cơ chế một cửa, cơ

chế một cửa liên thông tại các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Việc chọn UBND thành phố Lào Cai làm địa bàn khảo sát và đánh giá

thực trạng công tác cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “một cửa” để thực

hiện luận văn này, tác giả còn có những lý do như sau:

- Thứ nhất, Xác định rõ vị trí quan trọng và tinh thần trách nhiệm của thành phố biên giới trong quá trình hội nhập và phát triển của tỉnh Lào Cai và

của Việt Nam, thành phố Lào Cai đã và đang phấn đấu xây dựng thành phố phát triển toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, xây dựng và củng cố hệ thống chính trị Trong thời gian qua UBND thành phố

đi đầu trong toàn tỉnh trong thực hiện công tác cải cách hành chính dù đã đạt được những thành công nhất định, góp phần tháo gỡ những khó khăn, tồn tại trong công tác quản lý nhà nước tại một số lĩnh vực như: Tài nguyên, đất đai, xây dựng và cấp phép kinh doanh

- Thứ hai, Tác giả hiện nay đang làm việc tại phòng Nội vụ thành phố Lào Cai là cơ quan tham mưu UBND thành phố về công tác cải cách chính trên địa bàn thành phố nên việc thực hiện luận văn này tương đối thuận lợi, các số

liệu được thống kê, khảo sát sát có tính thực tế và chính xác, đồng thời luận văn không chỉ là kết quả hoàn thành nhiệm vụ học tập mà còn đóng góp phần một

phần nhỏ bé trong quá trình thực hiện cải cách hành chính nói chung và công tác

cải cách thủ tục hành chính nói riêng tại địa phương

Với những lý do trên, học viên chọn đề tài nghiên cứu: "Cải cách thủ tục

hành chính theo mô hình “Một cửa” tại Uỷ ban nhân dân thành phố Lào Cai,

t ỉnh Lào Cai" làm luận văn tốt nghiệp cao học của mình

2 Tình hình nghiên c ứu liên quan đến đề tài luận văn

Cải cách hành chính, cải cách TTHC theo mô hình “một cửa” là đề tài

đã và đang giành được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, các nhà quản

lý ở trong và ngoài nước

Ngày 10/01/2007, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 30/QĐ-TTg Phê duyệt Đề án Đơn giản hoá thủ tục hành chính trên các lĩnh vực

quản lý nhà nước giai đoạn 2007 - 2010 (gọi là Đề án 30) Với mục tiêu nhằm

bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ, đơn giản, công khai, minh bạch của thủ tục hành chính; tạo sự thuận lợi cho cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp trong tiếp cận

và thực hiện thủ tục hành chính; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước

và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; góp phần phòng, chống tham nhũng và lãng phí Đề án 30 khẳng định quyết tâm của Chính phủ tiến hành cải cách hành chính nhà nước, Đề án 30 là một điểm nhấn để cá nhân, tổ chức, nhà đầu tư trong và ngoài nước có lòng tin vào công cuộc đổi mới của Việt Nam Đồng thời

với Quyết định số 09/2015/QĐ-TTg ngày 25 tháng 3 năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc Thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương tạo điều kiện thuận lợi cho người dân

và doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính

- Nguyễn Xuân Phúc: “ Tiếp tục cải cách hành chính ở Việt Nam thời

gian t ới” Tạp chí cộng sản tháng 12 năm 2013 Bài nghiên cứu, bàn về đẩy

mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, tập trung triển khai dứt điểm các phương án đơn giản hóa thủ thủ tục hành chính theo nghị quyết 25 của Chính

phủ và thực hiện các nhiệm vụ về cải cách thủ tục hành chính thuộc các đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệ [18];

- “Thủ tục hành chính - Lý luận và thực tiễn” do Nguyễn Văn Thâm và

Võ Kim Sơn biên soạn (Nxb Chính trị Quốc gia, 2002) Trong cuốn sách này, hai tác giả đã trình bày những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến TTHC được minh chứng bằng thực tiễn không chỉ trong TTHC ở nước ta mà cả một số nước trên thế giới [21]

- “Cải cách Thủ tục hành chính” do Nguyễn Văn Thâm và Võ Kim Sơn

biên soạn (Nxb Chính trị Quốc gia, 2003) Đã khẳng định cải cách thủ tục hành chính là một nội dung quan trọng trong cải cách hành chính nói chung và cải cách thể chế hành chính nói riêng Ở Việt Nam hiện nay, cải cách thủ tục hành chính mặc dù đã có nhiều chuyển biến tích cực song vẫn còn hạn chế như: Số lượng thủ tục nhiều, chấp lượng thủ tục thấp, nhiều phiền hà trong giải quyết thủ

tục hành chính, hiệu quả cải cách thủ tục chưa tốt Để khắc phục những hạn chế này cần phải đẩy mạnh đơn giản hóa nội dung thủ tục hành chính, mở rộng liên thông thủ tục hành chính nhằm giảm bớt số lượng thủ tục hành chính, tăng cường tính phục vụ thực thi trong thủ tục hành chỉnh [22];

- Võ Kim Sơn trong “Cải cách nền hành chính nhà nước một quá trình

t ất yếu và liên tục” (Nxb Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, 2004) đã

làm rõ quan điểm rằng cải cách nền hành chính nhà nước là một bộ phận quan

bảo đảm thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, vì

vậy cần sự kiên trì, quyết tâm; qua đó, xây dựng nhà nước ta thực sự là nhà nước

xã hộ chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân [23]

- Đào Trí Úc đã nghiên cứu và thực hiện cuốn sách “Đánh giá kết quả cải

cách hành chính và các gi ải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính ở nước

ta” (Nxb Chính trị Quốc gia, 2008) tiếp tục mang lại cho độc giả tư duy tổng thể

về phương hướng hành động trong công cuộc đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước tại đất nước ta, hướng tới một nền hành chính dân chủ, thuận tiện, công khai, minh bạch hơn [30];

- Lê Chi Mai, T ừ mô hình "một cửa" một số giải pháp để cải cách dịch vụ hành chính công, Thông tin khoa học hành chính, số 3/2005 Nghiên cứu cho

thấy, mô hình một cửa là một trong những giải pháp để cải cách dịch vụ hành chính công Tuy nhiên, tác giả không đi sâu vào việc áp dụng mô hình một cửa

tại cơ quan hành chính nhà nước mà tiếp cận với đối tượng chính là cải cách

dịch vụ hành chính công [16];

sau:

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Trần Ngọc Quả (năm 2014) với đề tài

luận văn "Thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tại Ủy

ban nhân dân qu ận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng" Luận văn đã đề cập tới

một số vấn đề lý luận về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông, thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tại

quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng Trên cơ sở đó, luận văn đã đưa ra giải pháp hoàn thiện cơ chế một cửa liên thông tại quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ đề cập tới quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, Sóc Trăng [20]

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Trương Quang Vinh (2000) với đề tài luận

văn “Cải cách hành chính theo cơ chế “một cửa, một dấu” tại cấp quận, huyện tại

thành ph ố Hồ Chí Minh” Nội dung của đề tài nghiên cứu về CCHC theo cơ chế

“một cửa, một dấu” tại UBND các quận, huyện của thành phố Hồ Chí Minh Theo

luận văn này, để thực hiện Nghị quyết số 38/CP ngày 04/5/1994 của Chính phủ về

cải cách một bước TTHC, UBND thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng Đề án kèm theo công văn số 2863/UB-NCVX ngày 27/9/1995 về việc thực hiện thí điểm mô hình “một cửa, một dấu” đối với UBND quận 1, quận 5 và huyện Củ Chi Sau khi

sơ kết đánh giá việc thực hiện, UBND thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định thực

hiện CCHC theo cơ chế “một cửa, một dấu” ở tất cả các quận, huyện trên toàn thành phố [38];

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Phượng (2000) với đề tài

luận văn “Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa tại UBND thị xã Sóc

Trăng - tỉnh Sóc Trăng” Đây là đề tài tiên phong trong nghiên cứu cải cách

TTHC theo mô hình một cửa tại UBND cấp huyện Tuy nhiên Luận văn này được đánh giá là có phạm vi nghiên cứu hạn chế, cách trình bày các vấn đề còn chưa mang tính khái quát và phổ biến, do đó chưa mang ý nghĩa thực tiễn cao [19];

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Nguyễn Sĩ Minh (2013) với đề tài luận

văn "Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa và một cửa liên thông

t ại Ủy ban nhân cấp quận, thuộc thành phố Cần Thơ", Luận văn đã đề cập tới

một số vấn đề lý luận về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa và cơ

chế một cửa liên thông, thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một

cửa, một cửa liên thông tại cấp quận, thành phố Cần Thơ Đồng thời, luận văn

đã đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cấp quận, thành phố Cần Thơ Đối tượng của luận văn là các quận, có trình độ kinh tế xã hội tương đối phát triển và đồng đều [17];

- Luận văn Thạc sỹ của tác giả Phùng Việt Hưng (2014) với đề tài luận

văn "Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá thực hiện chương trình cải cách hành chính

ở cấp huyện trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc", Luận văn nêu một cách khái quát về

cải cách hành chính và đánh giá cải cách hành chính ở Việt Nam, thực trạng

Phúc, trong đó có tiêu chí đánh giá bộ phận một cửa cấp huyện Luận văn đưa ra

giải pháp xây dựng và triển khai thực hiện bộ tiêu chí đánh giá thực hiện cải cách hành chính cấp huyện tại tỉnh Vĩnh Phúc Luận văn đã đề cập tới đối tượng

là cấp huyện, tỉnh Vĩnh Phúc nhưng nội dung đề cấp đến rộng và ở khía cạnh đánh giá cải cách hành chỉnh [14];

ững nghiên cứu này đã góp phần vào việc hình thành khung

lý thuyết về cải cách hành chính và thủ tục hành chính, phân tích lý luận và thực

tiễn về cải cách hành chính, thủ tục hành chính nói chung và cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại quận, huyện của một số tỉnh, thành phố trong cả nước Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sẽ kế thừa có chọn lọc một số

ý tưởng trong các công trình nghiên cứu có liên quan, kết hợp với việc phân tích công tác Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại Uỷ ban nhân dân thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai" Đây là đề tài đầu tiên được nghiên cứu ở

cấp độ Luận văn Thạc sỹ Quản lý công

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

+ Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý về cải cách thủ

tục hành chính theo mô hình “một cửa”

+ Thống kê số liệu, khảo sát và đánh giá tình hình thực hiện mô hình “một

cửa” tại UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai trong thời gian qua nhằm đánh giá, rút ra kinh nghiệm, bài học để áp dụng vào thực tiễn trong giai đoạn tiếp theo

+ Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tại mô hình “một

cửa” tại UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tƣợng nghiên cứu:

Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” ở Uỷ ban nhân dân

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Trong luận văn này, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu tài liệu: Một số văn bản quy phạm pháp luật, tài liệu, giáo trình

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp thống kê được ứng dụng thường xuyên trong thu thập và

xử lý dữ liệu phục vụ nghiên cứu định lượng, đồng thời sử dụng phương pháp

thống kê để tóm tắt thông tin nhằm hỗ trợ cho việc tìm hiểu rõ vấn đề nghiên

cứu Cụ thể là thu thập, thống kê những số liệu liên quan đến hoạt động bộ phận

chế trong hoạt đông tiếp nhận và trả kết quả cũng như cơ chế phối hợp giữa

”Một cửa” và các phòng chuyên môn có liên quan

+ So sánh cũng là một phương pháp được sử dụng phổ biến trong quá trình nghiên cứu đề tài Dựa vào phương pháp so sánh, tác giả tìm ra những điểm

giống nhau và khác nhau của những vấn đề cần nghiên cứu, qua đó giúp cho

việc nhận xét, đánh giá vấn đề một cách toàn diện, khoa học và chính xác hơn Tóm lại, việc chọn lọc, vận dụng những phương pháp nêu trên vào từng

nội dung nghiên cứu sẽ giúp tác giả làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu cũng như đề

xuất những giải pháp khả thi, phù hợp với mục đích nghiên cứu của đề tài

Đề tài góp phần làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý, đồng thời, phân tích đánh giá công tác cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa”, qua đó

đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai

Luận văn là tài liệu tham khảo cho cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ tại bộ

phận “Một cửa” của UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài các phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục, Sơ đồ, Bảng biểu, Nội dung của luận văn còn bao gồm 03 chương:

- Chương I: Cơ sở lý luận và pháp lý về thủ tục hành chính, cải cách thủ

tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện

- Chương 2: Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một

cửa” tại UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai

- Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính theo

mô hình “Một cửa” tại UBND thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai

lệ thống nhất, gồm một loạt nhiệm vụ liên quan chặt chẽ với nhau nhằm đạt được kết quả mong muốn” [6, Tr 05]; là những quy tắc, chế độ, phép tắc hay quy định chung phải tuân theo khi thực hiện một công việc nhất định Theo đó,

thủ tục hành chính (TTHC) “là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về

thời gian, không gian và là cách thức giải quyết công việc của cơ quan hành chính nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân” [12, Tr.289] TTHC “do các cơ quan nhà nước xây dựng và công bố để

thực hiện chức năng quản ký của nền hành chính nhà nước đòi hỏi các cơ quan hành chính nhà nước có trách nhiệm thực thi các thủ tục đó” [9, Tr 314]

Hoạt động của các cơ quan nhà nước cần phải tuân theo pháp luật, trong

đó có các quy định về trình tự, cách thức sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan

để giải quyết công việc theo chức năng nhiệm vụ được giao Khoa học pháp lý

gọi đó là những quy phạm thủ tục Quy phạm này quy định về các loại thủ tục trong hoạt động quản lý nhà nước, như: Thủ tục lập pháp, thủ tục tố tụng tư

Luật thuộc thẩm quyền của cơ quan lập pháp Thủ tục tố tụng tư pháp là thủ tục liên quan đến hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, định tội thuộc thẩm quyền của

cơ quan tư pháp Thủ tục hành chính là thủ tục thực hiện thẩm quyền trong hoạt động hành chính nhà nước

Về mặt nguyên tắc, để tiến hành quản lý hành chính nhà nước có hiệu quả,

cơ quan hành chính phải đảm bảo tuân thủ một cách nghiêm túc những quy tắc,

chế độ, phép tắc được pháp luật quy định Việc chấp hành này đó chính là những quy định về trình tự, cách thức sử dụng thẩm quyền của cơ quan hành chính khi

thực hiện chức năng quản lý hành chính công Những quy định trên được gọi là

thủ tục hành chính

Nghiên cứu thủ tục hành chính trên thực tế còn có nhiều quan niệm khác nhau về thủ tục hành chính:

Quan niệm thứ nhất cho rằng thủ tục hành chính là một bộ phận chế định

của Luật hành chính Nói cách khác, thủ tục hành chính là một loại hình quy

phạm mang tính công cụ để giúp các cơ quan nhà nước thực hiện các chức năng

của mình [7];

Quan niệm thứ hai cho rằng thủ tục hành chính là là trình tự, cách thức

thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ

chức [1]

Quan niệm thứ ba cho rằng thủ tục hành chính được đặt ra để các cơ quan nhà nước có thể thực hiện mọi hình thức hoạt động cần thiết của mình trong đó bao gồm cả trình tự thành lập, giải thể các cơ quan, đơn vị, trình tự bổ nhiệm, điều động, biệt phái, kỷ luật đều tuân thủ theo trình tự, đúng quy định để đảm

bảo các quyền và nghĩa vụ của chủ thể liên quan trong quá trình tổ chức các hoạt động hành chính Đó chính là các quy tắc phải tuân thủ trong quá trình ra các quyết định hành chính của các cơ quan quản lý nhà nước [5]

Thủ tục hành chính là công cụ, phương tiện để các cơ quan nhà nước thực

hiện các chức năng quản lý nhà nước của mình, thông qua đó để người dân thực

hiện những nghĩa vụ và quyền lợi hợp pháp của công dân

Thủ tục hành chính một cửa là cơ chế giải quyết thủ tục hành chính cho các cá nhân, tổ chức thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của một cơ quan hành chính nhà nước được thực hiện tại một đầu mối được gọi là bộ phận tiếp nhận và trả

kết quả của cơ quan hành chính nhà nước

1.1.2 Đặc điểm của thủ tục hành chính

Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về phạm vi, nội dung thủ tục hành chính Tuy nhiên, các quan điểm về vấn đề này đều thống nhất về các đặc điểm chung của thủ tục hành chính, bao gồm:

M ột là, mọi thủ tục hành chính đều là tổng thể các hành động diễn ra theo

trình tự thời gian, không gian nhất định được cơ quan quản lý hành chính nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có thẩm quyền thực hiện dựa trên

những nguyên tắc do pháp luật quy định một cách chặt chẽ Trong số các loại

thủ tục hành chính thì loại thủ tục giải quyết các tranh chấp về quyền và xử lý vi

phạm được quy phạm thủ tục hành chính điều chỉnh chặt chẽ hơn hết vì nó liên

quan đến việc bảo vệ quyền và thực hiện nghĩa vụ của các chủ thể luật hành chính, đến lợi ích của công dân và nhà nước

Hai là, đối tượng công việc cần thực hiện thủ tục hành chính rất khác nhau liên quan đến nhiều khâu, nhiều cơ quan cho nên rất ít thủ tục hành chính đơn giản

Đa số các thủ tục đều trải qua quá trình xác minh tỉ mỉ ở từng công đoạn khác nhau

để đảm bảo tính chính xác, hợp pháp nhất là các thủ tục giải quyết khiếu nại, giải quyết các yêu cầu về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ cá nhân, tổ chức do có liên quan đến nhiều ngành luật khác như luật đất đai, luật dân sự…

Ba là, thủ tục hành chính mang tính chất khuôn mẫu, tương đối ổn định và

phải đảm bảo tính chặt chẽ thích hợp cho từng loại công việc cụ thể Tuy nhiên, các

cơ quan hành chính nhà nước, cán bộ, công chức có thẩm quyền không thể dựa vào

B ốn là, Hoạt động của đời sống xã hội luôn luôn được diễn ra trong

những mối quan hệ giữa các chủ thể với nhau ở một mức độ nào đó Để có được

kết quả hoạt động mong muốn các chủ thể quản lư đều phải thống nhất với nhau

về mục đích, yêu cầu, cách thức và điều kiện đáp ứng cho nhau để đảm bảo quyền

và lợi ích của nhau trong các quan hệ xã hội Những thỏa thuận thống nhất đó có

thể lập thành văn bản hay phi văn bản và được gọi chung là thủ tục giải quyết các

mối quan hệ xã hội Từ những tiện ích trong thực tế, thủ tục giải quyết các quan

hệ ngày càng được hoàn thiện chặt chẽ, khoa học hơn và trở thành những quy định mang tính xã hội, nhất là những thủ tục giải quyết các quan hệ giữa cơ quan hành chính nhà nước với “khách hàng” Thủ tục hành chính được quy định thống

nhất bằng văn bản quy phạm pháp luật về trình tự thời gian, không gian và cách

thức tác động của chủ thể hành chính lên các mối quan hệ cần giải quyết

Năm là, theo nội dung của luật hành chính, thủ tục hành chính là trình tự

thực hiện thẩm quyền và hình thức hoạt động của một cơ quan hành chính nhà nước Các thủ tục hành chính có mục đích thiết lập trật tự hoạt động quản lý hành chính nhà nước trong mọi lĩnh vực, bao gồm toàn bộ các quy tắc pháp lý quy định

về trình tự, trật tự thực hiện thẩm quyền của cơ quan nhà nước trong việc giải quyết nhiệm vụ của nhà nước và các công việc liên quan đến công dân tạo thành một hệ thống quy phạm về thủ tục Điều đó có nghĩa là thủ tục hành chính phải do một cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và được thực hiện thống nhất trong toàn hệ thống Không chỉ có cơ quan nhà nước mà các chủ thể khác nhau trong xã hội muốn được giải quyết những công việc hành chính cũng phải tuân theo thủ tục hành chính đã quy định

Với ý nghĩa đó, thủ tục hành chính là trình tự, cách thức giải quyết công việc của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong mối quan hệ nội bộ

hành chính và giữa các cơ quan quan hành chính nhà nước với các tổ chức, cá nhân Thủ tục hành chính giữ vai trò đảm bảo cho công việc đạt được mục đích

đã định, phù hợp với thẩm quyền của các cơ quan nhà nước hoặc của các cá nhân, tổ chức được ủy quyền trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước

1.1.3 Vai trò c ủa thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước

Thủ tục hành chính với tư cách là bộ phận của thể chế hành chính ngày càng có vai trò quan trọng trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước Điều này không những có ý nghĩa vai trò to lớn trong hoạt động lập pháp, lập quy mà còn hết sức cần thiết để có nhận thức đúng đắn trong hoạt động quản lý nhà nước đặc biệt là trong tiến trình cải cách nền hành chính

Thủ tục hành chính được quy định nhằm tạo ra trật tự trong hoạt động

quản lý của các cơ quan Nhà nước khi tiến hành các hoạt động quản lý của mình Có thể nói TTHC là các quy phạm thủ tục của luật hành chính quy định cách thức tiến hành các hoạt động quản lý hành chính nên chúng tạo ra cơ sở và điều kiện cần thiết để các cơ quan quản lý nhà nước giải quyết các công việc của người dân theo luật định, đảm bảo quyền lợi, lợi ích hợp pháp của các tổ chức và công dân

Thủ tục hành chính có vai trò quan trọng trong quản lý hành chính nhà

nước Nếu không có thủ tục hành chính thì mọi chính sách, chủ trương của Đảng

và Nhà nước ban hành sẽ khó được thực thi Có thể nói thủ tục hành chính là công cụ và phương tiện để đưa pháp luật vào đời sống Đất nước ta đang trong

thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và trong xu thế toàn cầu hóa thì mục tiêu

của nền hành chính phải hướng tới sự chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả, công khai, minh bạch, rõ ràng, vai trò của thủ tục hành chính phải đảm bảo cho các

hoạt động của Nhà nước được thông suốt, nhanh nhạy và tạo môi trường thông thoáng thu hút đầu tư ,thúc đẩy nền kinh tế, xã hội phát triển

Vai trò của thủ tục hành chính đối với UBND thành phố thuộc tỉnh trong

quản lý hành chính nhà nước và trong mối quan hệ chấp hành với HĐND cùng

cấp, dưới sự quản lý của Chính phủ theo hệ thống hành chính 4 cấp được thể

hiện chủ yếu ở các nội dung cơ bản như sau

Th ứ nhất, TTHC là công cụ để tổ chức bộ máy hành chính ở UBND thành

phố và tác động của quản lý nhà nước đến các hoạt động trên địa bàn thành phố

với các cơ quan nhà nước khác cũng như các tổ chức chính trị - xã hội trong việc

phối hợp hoạt động quản lý hành chính nhà nước trên đại bàn TTHC còn là phương tiện để UBND thành phố thực hiện các hoạt động thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, giữ vững an ninh, chính trị tại địa phương Đây là hoạt động thể hiện vai trò của UBND thành phố cũng như của TTHC trong công tác

quản lý

Th ứ hai, TTHC là phương tiện bảo đảm thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ

của cá nhân và tổ chức Từ giác độ này chúng ta có thể nhìn nhận trên hai phương diện: TTHC là phương tiện để cá nhân hay tổ chức thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình một cách chính đáng theo đúng quy định của pháp luật; TTHC là cơ sở để tổ chức, cá nhân thực hiện khiếu nại để được xem xét giải quyết khi nhận thấy quyền hay lợi ích hợp pháp của mình bị sâm phạm

Th ứ ba, TTHC là cơ sở pháp lý hình thành hoạt động trật tự trong quản lý

hành chính Nhà nước

Xét từ góc độ quy phạm vật chất của TTHC nếu không được quy định rõ ràng thì những quyết định hành chính sẽ không thể thực hiện được hoặc thực

hiện sẽ bị sai lệch Ví dụ thủ tục cấp phép bán lẻ sản phẩm thuốc lá, yêu cầu tổ

chức, cá nhân cần có: Đơn đề nghị cấp Giấy phép bán lẻ sản phẩm thuốc lá (theo

mẫu); bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và Giấy chứng nhận mã số thuế; bản sao các văn bản giới thiệu, hợp đồng mua bán của các doanh nghiệp bán buôn sản phẩm thuốc lá; Hồ

sơ về địa điểm kinh doanh (Địa chỉ, diện tích và mô tả khu vực kinh doanh thuốc lá; bản sao tài liệu chứng minh quyền sử dụng địa điểm kinh doanh (là sở hữu

hoặc đồng sở hữu hoặc thuê sử dụng với thời gian tối thiểu là 01 năm); bảng kê thiết bị kiểm tra và điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm trong khu vực kinh doanh thuốc lá) Đó là những quy định bắt buộc đối với tổ chức, công dân khi có yêu cầu

thực hiện TTHC thì UBND thành phố mới thực hiện xem xét giải quyết

Xét từ góc độ quy phạm thủ tục của TTHC đòi hỏi việc thực hiện các bước giải quyết TTHC phải diễn ra theo đúng trình tự, đúng thời gian, đúng quy

định từ khâu tiếp nhận TTHC đến khi trả kết quả cho tổ chức, công dân Nếu chính quyền không tuân thủ chúng sẽ dẫn đến việc sai lệch về về mặt nguyên tắc không đảm bảo kết quả quản lý của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ

chức, công dân bị xâm phạm

Như vậy việc tuân thủ TTHC là yếu tố bảo đảm hiệu quả hoạt động của

bộ máy hành chính nhà nước TTHC là yếu tố đảm bảo thực hiện các quyền tự

do của cá nhân, tổ chức là công cụ đảm bảo cho việc thực hiện tính công khai, minh bạch trong hoạt động chấp hành, điều hành và qua đó tạo điều kiện giám sát, kiểm soát hoạt động của các chủ thể thực hiện TTHC

Với tính chất là công cụ để các cơ quan nhà nước thực hiện chức năng

quản lý hành chính của mình, TTHC sẽ bảo đảm cho việc thi hành các quyết định được thống nhất Muốn thực hiện tốt nội dung này yêu cầu các cơ quan hành chính nhà nước phải quan tâm đến việc công bố, niêm yết, công khai về hồ

sơ, quy trình, thời gian thực hiện, phí và lệ phí (nếu có) đi đôi với việc tăng cường thực hiện công tác kiểm tra, giám sát thực hiện nhằm phát hiện kịp thời nhưng bất cập để điều chỉnh, bổ sung và thực hiện chấn chỉnh những biểu hiện nhũng nhiễu, tiêu cực của cán bộ, công chức thực hiện TTHC

Như vậy, có thể khẳng định rằng: Thủ tục hành chính là chiếc cầu nối quan trọng giữa cơ quan hành chính nhà nước với nhân dân và các tổ chức, có

khả năng làm bèn chặt mỗi quan hệ đó, làm cho Nhà nước ta thực sự là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Trên một phương diện nhất định,

thủ tục hành chính biểu hiện của trình độ văn hóa đó là văn hóa giao tiếp, văn hóa điều hành, mức độ văn minh của nền hành chính Vì vậy, cải cách thủ tục hành chính không đơn thuần liên quan đến pháp luật, mà còn là yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của đất nước về chính trị, văn hóa, giáo dục và mở rộng giao lưu hợp tác quốc tế

1.1.4 Th ẩm quyền ban hành các thủ tục hành chính nhà nước

Thủ tục hành chính phải được xây dựng phù hợp với pháp chế xã hội chủ

quan nhà nước có thẩm quyền do pháp luật quy định mới được ban hành thủ tục hành chính Ngoài luật, pháp lện và các văn bản quy phạm của Chính phủ hoặc

Thủ tướng Chính phủ, chỉ có Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ thuộc Chính phủ mới có thẩm quyền quy định các thủ

tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của mình và chịu trách nhiệm trước Chính

quản lý về lĩnh vực đó và phải được công bố công khai như quy định thủ tục hành chính của Bộ, ngành

Tại Điều 8 Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ

về Kiểm soát thủ tục hành chính [1] , quy định

Thủ tục hành chính phải được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật

do Chính phủ ban hành hoặc trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành; do Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành

Việc quy định một thủ tục hành chính cụ thể chỉ hoàn thành khi đáp ứng đầy đủ các bộ phận tạo thành cơ bản sau đây:

- Tên thủ tục hành chính;

- Trình tự thực hiện;

- Cách thức thực hiện;

- Hồ sơ;

- Thời hạn giải quyết;

- Đối tượng thực hiện thủ tục hành chính;

- Cơ quan thực hiện thủ tục hành chính;

- Kết quả thực hiện thủ tục hành chính;

- Trường hợp thủ tục hành chính phải có mẫu đơn, mẫu tờ khai hành chính;

mẫu kết quả thực hiện thủ tục hành chính; yêu cầu, điều kiện; phí, lệ phí thì mẫu đơn, mẫu tờ khai hành chính; mẫu kết quả thực hiện thủ tục hành chính; yêu cầu, điều kiện; phí, lệ phí là bộ phận tạo thành của thủ tục hành chính

1.1.5 Phân lo ại thủ tục hành chính

Kinh nghiệm thực tế của nước ta cũng như nhiều nước cho thấy muốn xây

dựng và áp dụng thủ tục hành chính một cách có hiệu quả thì cần phân loại chúng một cách khoa học theo một số tiêu chí nhất định Lợi ích của cách phân

loại này là giúp cho người quản lý xác định được tính đặc thù của lĩnh vực mình

phụ trách, từ đó đề ra những yêu cầu xây dựng cho lĩnh vực này những thủ tục

cần thiết thích hợp, nhằm quản lý tốt những nhiệm vụ, mục tiêu của quản lý nhà nước Dưới đây là một số đặc trưng thông dụng có thể giúp cho việc phân loại các thủ tục hành chính khi nghiên cứu chúng trong thực tế

* Theo đối tượng quản lý nhà nước

Các thủ tục hành chính được xây dựng cho từng lĩnh vực quản lý nhà nước và được phân loại theo cơ cấu, chức năng của bộ máy quản lý nhà nước

hiện hành Ví dụ: Thủ tục cấp phép xây dựng; thủ tục đăng ký kinh doanh; thủ

tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thủ tục hộ tịch, hộ khẩu

* Theo công vi ệc của cơ quan nhà nước

Cách phân loại này, đơn giản có khả năng áp dụng rộng rãi Theo cách phân loại này, thủ tục hành chính bao gồm:

- Thủ tục thông qua và ban hành văn bản: Thủ tục thông qua và ban hành quyết định hành chính, thủ tục thống qua và ban hành văn bản hành chính

- Thủ tục tuyển dụng cán bộ, công chức: Thủ tục tuyển dụng cán bộ quản

lý, tuyển dụng cán bộ kỹ thuật, tuyển dụng nhân viên

- Thủ tục khen thưởng cán bộ, công chức

Đặc điểm của các thủ tục trên là chúng gắn liền với hoạt động cụ thể của các cơ quan, phản ánh tính đặc thù trong quá trình vận dụng các thủ tục đó vào

thể thủ tục hành chính định hướng dễ dàng và chính xác hơn trong giải quyết các công việc liên quan

* Theo ch ức năng chuyên môn

Cách phân loại này thường được áp dụng trong các cơ quan có chức năng

quản lý chuyên môn Các cơ quan chuyên môn thực hiện các hoạt động của mình phải đảm bảo những thủ tục cần thiết theo yêu cầu chung của Nhà nước Theo cách phân loại này, có các loại thủ tục hành chính như sau:

- Thủ tục cung cấp các dịch vụ thông tin

- Thủ tục kiểm tra mức độ an toàn trong lao động

- Thủ tục hải quan

* Theo quan h ệ công tác

Cách phân loại này còn thường được gọi là phân loại theo tính chất quan

hệ thủ tục hành chính Theo cách phân loại này, có ba nhóm thủ tục

+ Thủ tục hành chính nội bộ

Thủ tục hành chính nội bộ là thủ tục thực hiện các công việc nội bộ trong

cơ quan, công sở trong hệ thống cơ quan Nhà nước và trong bộ máy nhà nước nói chung Chúng bao gồm các thủ tục quan hệ lãnh đạo, kiểm tra của các cơ quan nhà nước cấp trên với cơ quan nhà nước cấp dưới; quan hệ hợp tác, phối

hợp giữa các cơ quan cùng cấp, ngang cấp, ngang quyền; quan hệ công tác giữa chính quyền cấp tỉnh với các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan chuyên môn của UBND cấp huyện

Thủ tục hành chính nội bộ thường là thủ tục ban hành những quyết định

chủ đạo, thủ tục ban hành quyết định quy phạm, thủ tục ban hành các quyết định

cá biệt nội bộ, thủ tục khen thưởng kỷ luật, thủ tục lập các tổ chức và thi tuyển,

cách TTHC nội bộ phải đồng thời cùng với cải cahs bộ máy nhà nước, nâng cao

chất lượng đào tạo cán bộ, công chức

+ Thủ tục hành thực hiện thẩm quyền (hay thủ tục hành chính liên hệ)

Là thủ tục “ giải quyết các công việc liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, phòng ngừa, ngăn chặn, xử phạt các hành vi vi phạm hành chính, trưng thu, trưng mua các động sản và bất động sản của tổ chức và của công dân khi Nhà nước có nhu cầu giải quyết một nhiệm vụ nhất định vì lợi ích

cộng đồng” Thủ tục này nói lên mối quan hệ pháp lý giữa quyền hạn và nhiệm

vụ của cơ quan nhà nước và của tổ chức, công dân Khi thực hiện các thủ tục này, cơ quan hành chính nhà nước và các công chức nhà nước có thẩm quyền

thực hiện quyền lực nhà nước bằng các hoạt động áp dụng quy phạm pháp luật

để giải quyết các công việc, tình huống cụ thể, làm xuất hiện các quyền chủ thể

và nghĩa vụ pháp lý của công dân và tổ chức Thủ tục hành chính thực hiện thẩm quyền gồm: Thủ tục cho phép, thủ tục ngăn cấm, thủ tục cưỡng chế thi hành, thủ

tục trưng thu, trưng mua, trưng dụng

- Thủ tục cho phép, là thủ tục giải quyết các yêu cầu, đề nghị của công dân trong trường hợp công dân muốn thực hiện các hành vi phải xin phép nhà nước Các cơ qun nhà nước giải quyết bằng những quyết định hành chính cá

biệt

- Thủ tục ngăn cấm hay cưỡng chế thi hành, là thủ tục khi công dân, tổ

chức thực hiện các hành vi vi phạm hành chính hay cố trình không thi hành các quyết định hành chính thì các cơ quan hành chính hoặc cán bộ, công chức có

thẩm quyền được thực hiện các biện pháp ngăn chặn, xử phạt hay cưỡng chế thi hành bằng quyết định hành chính Quá trình này phải theo các điều kiện, thủ tục

do pháp luật quy định

- Thủ tục trưng thu, trưng mua, trưng dụng trong một số trường hợp theo

luật định, cơ quan hành chính có thẩm quyền được thực hiện quyền trưng thu, trưng dụng (trong trường hợp cấp bách) trưng mua (trong trường hợp cần ưu tiên

vì lợi ích công cộng) Việc thực hiện các quy trình này phải tuân thủ theo một trình tự đã được pháp luật quy định

* Th ủ tục hành chính văn thư

Đây là những thủ tục liên quan đến toàn bộ các hoạt động lưu trữ, xử lý, cung cấp công văn, giấy tờ và đưa ra giải quyết công việc nhất định Loại thủ tục này có liên quan chặt chẽ với hoạt động văn thư và xảy ra thường xuyên trong

hoạt động của cơ quan hành chính Nhà nước

Tóm lại, việc phân loại các thủ tục hành chính như vừa trình bày ở trên

chỉ có ý nghĩa tương đối, rất nhiều trường hợp một loại thủ tục hành chính này

có thể xếp vào một loại khác do giữa chúng có những mặt tương đồng và xen kẽ nhau Ví dụ: Thủ tục đăng ký kinh doanh thuộc nhóm các thủ tục hành chính được phân theo từng lĩnh vực quản lý nhành chính nhà nước nhưng cũng có thể được xem là một loại hình thủ tục văn thư, vì nhà nước quy định để đăng ký cho

một doanh nghiệp hoạt động thì chủ doanh nghiệp phải có đầy đủ một số giấy tờ

cần thiết, như: Giấy tờ chứng thực cá nhân, danh sách thành viên, chứng chỉ hành nghề, văn bản xác định vốn pháp định Các loại văn bản đó quy định về tính hợp thức rất chặt chẽ Do vậy, sự sen kẽ các loại thủ tục như vậy, đòi hỏi quá trình cải cách chúng ta phải có thái độ toàn diện và thận trọng để tránh sai

lầm

1 2 Cải cách thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính theo

1.2.1 M ột số quan niệm về cải cách thủ tục hành chính

- Khái ni ệm về cái cách hành chính

+ Cải cách tùy từng cách tiếp cận sẽ hiểu theo các cách khác nhau Theo cách hiểu thông thường nhất cải cách là sửa đổi những bộ phận cũ cho thành hợp

lý và đáp ứng yêu cầu khách quan hơn [30, tr 104]

+ Hành chính học thì cho rằng cải cách là sự sửa đổi căn bản từng phần,

từng mặt của đời sống xã hội theo hướng tiến bộ mà không đụng tới nền tảng

của chế độ xã hội hiện hành [7, tr 58]

+ Cải cách là một biện pháp được thực hiện để giải quyết những đòi hỏi

của thực tiễn với mục tiêu rõ ràng, chương trình cụ thể và yêu cầu phải hoàn tất trong một thời gian nhất định Cải cách còn có thể hiểu là sự điều chỉnh lớn đối

với các cấu trúc chính trị, văn hóa, kinh tế của xã hội, cần phải có sự đồng tình, ủng hộ của các lực lượng xã hội Do đó, cải cách sẽ tạo ra những thay đổi mang tính hệ thống hơn, trên quy mô rộng lớn và toàn diện

+ Cải cách hành chính nhà nước là một khái niệm của hành chính học

Do sự khác biệt giữa chế độ chính trị, trình độ và giai đoạn phát triển kinh tế- xã

hội của cả nước và cả sự khác biệt trong quan điểm và góc độ nghiên cứu mà

giữa các nước khác nhau có những quan niệm khác nhau về cải cách hành chính

Theo nghĩa rộng: cải cách hành chính nhà nước có thể hiểu là một quá trình thay đổi cơ bản, lâu dài, liên tục bao gồm cơ cấu của quyền lực hành pháp,

tất cả các hoạt động có ý thức của bộ máy nhà nước nhằm đạt được sự hợp tác

giữa các bộ phận và các cá nhân vì mục đích chung của cộng đồng và phối hợp các nguồn lực để tạo ra hiệu lực, hiệu quả quản lý và các sản phẩm (dịch vụ

hoặc hàng hóa) phục vụ nhân dân thông qua các phương thức tổ chức và thực

hiện quyền lực [5]

Hiểu theo nghĩa này, cải cách hành chính là những thay đổi được thiết kế

có chủ định nhằm cải tiến một cách cơ bản các khâu trong hoạt động quản lý của

bộ máy nhà nước: Lập kế hoạch, định thể chế, tổ chức công tác cán bộ, tài chính, chỉ huy, phối hợp kiểm tra, thông tin và đánh giá

+ Cải cách hành chính là thuật ngữ được sử dụng để chỉ quá trình cải biến

có kế hoạch cụ thể để đạt mục tiêu hoàn thiện một hay một số nội dung của nền hành chính nhà nước (thể chế, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, tài chính công) nhằm xây dựng nền hành chính công đáp ứng yêu cầu của một nền hành chính hiệu lực, hiệu quả và hiện đại [7]

Tuy nhiên, qua tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau có thể thấy các khái niệm về cải cách hành chính được nêu ra có một số điểm thống nhất sau:

+ Cải cách hành chính là một sự thay đổi có kế hoạch, theo một mục tiêu

nhất định, được xác định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

+ Cải cách hành chính không làm thay đổi bản chất của hệ thống hành chính, mà chỉ làm cho hệ thống này trở nên hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân được tốt hơn so với trước, chất lượng các thể chế quản lý nhà nước đồng bộ, khả thi, đi vào cuộc sống hơn, cơ chế hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của bộ máy,

chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm việc trong các cơ quan nhà nước sau khi tiến hành cải cách hành chính đạt hiệu quả, hiệu lực hơn, đáp ứng yêu cầu

quản lý kinh tế - xã hội của một quốc gia;

+ Cải cách hành chính tùy theo điều kiện của từng thời kỳ, giai đoạn của

lịch sử, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, có thể được đặt ra

những trọng tâm, trọng điểm khác nhau, hướng tới hoàn thiện một hoặc một số

nội dung của nền hành chính, đó là tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức,

thể chế pháp lý, hoặc tài chính công v.v [7]

Nhìn chung, có thể khái quát về cải cách hành chính như sau: Cải cách hành chính là quá trình thay đổi có chủ đích nhằm hoàn thiện thể chế của nền hành chính; cơ cấu tổ chức; cơ chế vận hành của bộ máy hành chính các cấp và

độ ngũ công chức hành chính để nâng cao hiệu lực, năng lực và hiệu quả hoạt động của nền hành chính công phục vụ dân

- Khái ni ệm Cải cách thủ tục hành chính

Theo Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 18/11/2011 của Chính phủ về

Phê duyệt chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn

2011-2020 Nội dung Cải cách hành chính được triển khai trên các mặt: Cải cách

thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải cách tổ chức bộ máy hành chính, xây

dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, cải cách tài chính công

và hiện đại hóa nền hành chính Trong đó cải cách thủ tục hành chính, thực hiện

giải quyết các thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông là một khâu quan trọng và được đặt ra ngay từ giai đoạn đầu của tiến trình

cải cách hành chính Cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm tính pháp lý,

hiệu quả, minh bạch, công bằng trong khi giải quyết công việc hành chính; loại

bỏ những rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng, gây khó khăn cho dân

+ Cải cách thủ tục hành chính được coi là khâu đột phá trong cải cách

nền hành chính nhà nước Cải cách thủ tục hành chính là điều kiện cần thiết để tăng cường củng cố mối quan hệ giữa nhà nước và nhân dân, tăng cường sự tham gia quản lý của nhân dân, tạo sự chuyển động của toàn hệ thống hành chính quốc gia, thủ tục hành chính là khâu được chọn đầu tiên, cải cách thủ tục hành chính sẽ gây ra sự chuyển động của toàn bộ hệ thống nền hành chính khi bị tác động

+ Cải cách thủ tục hành chính thực chất là cải cách trình tự thực hiện

thẩm quyền hành chính trong mối quan hệ tới quyền và nghĩa vụ của công dân,

tổ chức và trong nội bộ cơ quan hành chính nhà nước Cải cách thủ tục hành chính nhà nước là một bộ phận của cải cách thể chế nền hành chính nhà nước

nhằm xây dựng và thực thi thủ tục hành chính theo những chuẩn mực nhất định, đơn giản, gọn nhẹ, vận hành nhịp nhàng, hành động theo đúng quy trình, quy

phạm; thích ứng với từng loại đối tượng, từng loại công việc cụ thể; phù hợp với điều kiện thực tế và đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường định hướng xã

hội chủ nghĩa Như vậy, cải cách thủ tục hành chính là một nội dung quan trọng

c ủa cải cách hành chính nhà nước, bao gồm quá trình cải biến có kế hoạch cụ

th ể để đạt mục tiêu hoàn thiện thủ tục hành chính nhà nước nhằm đáp ứng yêu

c ầu nền hành chính phục vụ, hiệu lực và hiệu quả

+ Cải cách thủ tục hành chính là một bộ phận của cải cách thể chế hành chính nhà nước, nhằm xây dựng và thực thi thủ tục hành chính theo nhưng chuẩn mực nhất định: đơn giản, gọn nhẹ, vận hành nhịp nhàng, hoạt động theo đúng quy trình, quy phạm thích ứng với từng loại đối tượng, từng loại công

việc, phù hợp với điều kiện thực tế và đáp ứng yêu cầu của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Cải cách thủ tục hành chính thực chất là cải cách

trình tự thực hiện thẩm quyền hành chính trong mối liên hệ tới quyền và nghĩa

vụ của công dân, tổ chức và trong nội bộ cơ quan hành chính nhà nước

- S ự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính

+ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VIII đã khẳng định: cải cách

thủ tục hành chính là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của cải cách nền hành chính nhà nước với nội dung: "Thực hiện cải cách cơ bản các thủ tục hành chính, cả về cơ chế tổ chức thực hiện, loại bỏ những khâu bất hợp lý và phiền

hà, ngăn chặn tệ cửa quyền, tham nhũng, hối lộ, vi phạm pháp luật"

+ Trong tiến trình chuyển đổi nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà nước

cần dành sự quan tâm nhiều hơn đối với việc cải cách thủ tục hành chính nhằm đáp ứng các yêu cầu dịch vụ, phục vụ xã hội và nâng cao hiệu lực, hiệu quả

bộ của cơ quan, cấp chính quyền cũng như tổ chức, công dân Các quyền và nghĩa vụ của mọi công dân, tổ chức được quy định trong Hiến pháp và văn bản

luật có được thực hiện hay không, thực hiện như thế nào đều phải thông qua thủ

tục hành chính do cơ quan, các cấp chính quyền nhà nước quy định và trực tiếp

thực hiện

+ Trong điều kiện nhà nước ta thực hiện chủ trương phát triển kinh tế

thị trường và tham gia sâu rộng vào các quan hệ quốc tế, nhu cầu của các tầng

lớp nhân dân cũng tăng lên về số lượng và đa dạng, phức tạp, phong phú, phức

tạp về hình thức và nội dung Tình hình đó đặt ra yêu cầu đối với nhà nước mở

rộng và nâng cao khả năng cung ứng dịch vụ công

+ Hiện nay, thủ tục hành chính còn tồn tại một số hạn chế như: rườm rà, trùng chéo, cứng nhắc (hợp pháp nhưng chưa hợp lý, chưa phù hợp với thực tế),

thủ tục cũ, thủ tục mới lẫn lộn Việc ban hành thủ tục hành chính có lúc, có nơi còn tùy tiện, cách thức giải quyết thủ tục hành chính vẫn còn hiện tượng cửa quyền, hách dịch, chậm trễ, thẩm quyền trách nhiệm giải quyết thủ tục hành chính chưa rõ, vẫn còn hiện tượng công dân, tổ chức phải đi lại nhiều lần để

thực hiện một thủ tục hành chính

+ Tính tất yếu khách quan phải tiếp tục cải cách thủ tục hành chính không chỉ nhìn từ khía cạnh kinh tế, tức là tiết kiệm tiền của, là xây dựng môi trường pháp lý để các thành phần kinh tế, các nhà đầu tư yên tâm làm ăn Cũng không chỉ nhìn từ khía cạnh xã hội là tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thực

hiện các quyền và nghĩa vụ của mình đối với nhà nước Hơn nữa, cải cách thủ

tục hành chính còn xuất phát từ việc sắp xếp, tổ chức bộ máy theo hướng gọn

nhẹ, hiện đại; đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức về chuyên môn nghiệp vụ theo hướng chuyên nghiệp hóa góp phần bài trừ tự quan liêu, cửa quyền, hối lộ, làm trong sạch bộ máy nhà nước

- Nhi ệm vụ cải cách thủ tục hành chính

+ Mục tiêu và yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính là phải đạt sự chuyển biến căn bản trong quan hệ và thủ tục giải quyết công việc của công dân Nhiệm vụ cụ thể cải cách thủ tục hành chính là:

+ Cắt giảm và nâng cao hiệu quả thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnh

vực quản lý nhà nước, nhất là thủ tục hành chính liên quan tới người dân, doanh nghiệp; thực hiện cải cách thủ tục hành chính để tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực của xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm điều kiện cho nền kinh tế của đất nước phát triển nhanh,

bền vững Một số lĩnh vực trọng tâm cần tập trung là: Đầu tư; đất đai; xây dựng;

sở hữu nhà ở; thuế; hải quan; xuất khẩu, nhập khẩu; y tế; giáo dục; lao động; bảo

hiểm; khoa học, công nghệ và một số lĩnh vực khác do Thủ tướng Chính phủ

+ Cải cách thủ tục hành chính giữa các cơ quan hành chính nhà nước, các ngành, các cấp và trong nội bộ từng cơ quan hành chính nhà nước; Kiểm soát chặt

chẽ việc ban hành mới các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật;

+ Công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính bằng các hình

thức thiết thực và thích hợp; thực hiện thống nhất cách tính chi phí mà cá nhân,

tổ chức phải bỏ ra khi giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan hành chính nhà nước; duy trì và cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính;

+ Đặt yêu cầu cải cách thủ tục hành chính ngay trong quá trình xây

dựng thể chế, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và tăng cường đối thoại giữa Nhà nước với doanh nghiệp và nhân dân; mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của các

tổ chức và chuyên gia tư vấn độc lập trong việc xây dựng thể chế, chuẩn mực

quốc gia về thủ tục hành chính; giảm mạnh các thủ tục hành chính hiện hành; công khai các chuẩn mực, các quy định hành chính để nhân dân giám sát việc

thực hiện;

+ Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về các quy định hành chính để hỗ trợ việc nâng cao hiệu quả các quy định hành chính và giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước các cấp

1.2.2 C ải cách thủ tục hành chính theo mô hình “Một cửa” cấp huyện

- Khái ni ệm mô hình “Một cửa”

Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước, việc cỉa cách theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính gắn với việc thực hiện cơ chế “một cửa” đã được triển khai mạnh và thu được những kết quả bước đầu tích cực

+ Theo Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg ngày 22 tháng 6 năm 2007 của

Thủ tướng Chính phủ, “một cửa” là cơ chế giải quyết công việc của công dân,

t ổ chức bao gồm cả tổ chức, cá nhân người nước ngoài thuộc trách nhiệm, thẩm quy ền của một cơ quan HCNN, từ hướng dẫn tiếp nhận giấy tờ, hồ sơ, giải quyết

đến trả kết quả được thực hiện tại một đầu mối là bộ phận tiếp nhận và trả kết

qu ả của cơ quan hành chính đó” [27 Tr 2]

-Cơ chế ”một cửa” là cách thức giải quyết công việc của cá nhân, tổ

ch ức thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của một cơ quan hành chính nhà nước trong vi ệc công khai, hướng dẫn thủ tục hành chính, tiếp nhận hồ sơ, giải quyết

và tr ả kết quả được thực hiện tại một đầu mối là Bộ phận tiếp nhận và trả kết

qu ả của cơ quan hành chính nhà nước [29, Tr 2]

+ Theo Quyết định 32/2015/QĐ-UBND ngày 16/7/2015 của UBND tỉnh Lào Cai, Cơ chế "một cửa" là cơ chế giải quyết công việc của tổ chức, cá nhân, bao g ồm cả tổ chức, cá nhân nước ngoài (sau đây gọi là tổ chức, cá nhân) thuộc trách nhi ệm, thẩm quyền của một cơ quan hành chính nhà nước, từ hướng dẫn,

ti ếp nhận giấy tờ, hồ sơ, giải quyết đến trả kết quả được thực hiện tại một đầu

m ối là bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của cơ quan hành chính nhà nước.[32

Tr 2]

+ Bộ phận “Một cửa” là nơi tiếp xúc đầu tiên của công dân, tổ chức với

cơ quan HCNN Bộ phận này có nhiệm vụ tiếp nhận, hướng dẫn người dân đầy

đủ các thủ tục cần thiết để giải quyết công việc, thẩm định tính hợp pháp của hồ

sơ sau đó chuyển cho các phòng, ban chuyên môn giải quyết Người dân cũng đến chính nơi mà mình đã nộp hồ sơ để nhận kết quả theo thời gian quy định

- Các nguyên t ắc thực hiện mô hình “Một cửa”

+ Niêm yết công khai, đầy đủ, kịp thời các thủ tục hành chính tại Quyết định công bố thủ tục hành chính của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) theo quy định

+ Bảo đảm giải quyết công việc nhanh chóng, thuận tiện cho cá nhân, tổ

chức; việc yêu cầu bổ sung hồ sơ chỉ được thực hiện không quá một lần trong

suốt quá trình giải quyết hồ sơ tại một cơ quan chuyên môn

+ Bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan hành chính nhà nước

+ Việc thu phí, lệ phí của cá nhân, tổ chức được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật

- Ph ạm vi thực hiện mô hình “Một cửa”:

+ Các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

+ Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây

gọi chung là cấp huyện)

+ Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) + Các cơ quan của Trung ương được tổ chức theo ngành dọc đặt tại địa phương

- Ý nghĩa của mô hình “Một cửa”

+ Việc cải cách theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính gắn với

việc thực hiện cơ chế "một cửa" được triển khai mạnh trong quá trình thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010 Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg ngày 4-9-2003 của Thủ tướng Chính phủ về

việc ban hành Quy chế thực hiện cơ chế "một cửa" tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương đã tạo ra một cách thức giải quyết công việc hiệu quả cho công dân, tổ chức, đã thể chế hóa mối quan hệ giữa chính quyền và công dân thông qua việc thực hiện cơ chế "một cửa"

+ Có thể nhận thấy mô hình "một cửa" là giải pháp đổi mới hữu hiệu

về phương thức làm việc của cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương các

cấp, nhằm tạo chuyển biến cơ bản trong quan hệ giữa cơ quan hành chính nhà nước với các tổ chức và công dân, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, giảm phiền hà, chi phí, thời gian, công sức; đồng thời, điều chỉnh một bước về tổ chức

bộ máy và đổi mới, cải tiến chế độ làm việc và quan hệ công tác trong cơ quan hành chính nhà nước

+ Có thể nhận thấy kết quả bước đầu của cải cách thủ tục hành chính thông qua thực hiện mô hình "một cửa" là đã giảm việc đi lại của người dân, doanh nghiệp, giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính, số hồ sơ hành chính

giải quyết đúng hẹn đạt tỷ lệ cao, công khai, minh bạch, bình đẳng, tạo thuận lợi

hơn cho các nhà đầu tư, tổ chức và doanh nghiệp trên các lĩnh vực cấp giấy

chứng nhận đăng ký kinh doanh, dự án đầu tư xây dựng cơ bản, cấp giấy chứng

nhận quyền sử dụng đất

+ Thực hiện mô hình "một cửa" đã cơ bản thay đổi bộ mặt của cơ quan hành chính các cấp, nâng cao hiệu quả hiện đại hóa công sở hành chính theo chủ trương của Chính phủ ở nhiều tỉnh, thành phố, bộ phận "một cửa" đã được hiện đại hóa với việc ứng dụng công nghệ thông tin, người dân, cán bộ có thể kiểm tra được quá trình giải quyết thủ tục tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả một cách thuận tiện, đơn giản qua hệ thống máy vi tính, phần mềm tra cứu thủ tục và

thời gian giải quyết hồ sơ

- Quy trình th ực hiện mô hình “Một cửa”

+ Ti ếp nhận hồ sơ

Cá nhân, tổ chức nộp hồ sơ trực tiếp tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết

quả hoặc nộp qua dịch vụ bưu chính, nộp trực tuyến ở những nơi có quy định

nhận hồ sơ qua dịch vụ bưu chính, nhận hồ sơ trực tuyến;

Công chức tiếp nhận hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả kiểm tra tính hợp lệ, đầy đủ của hồ sơ:

Trường hợp hồ sơ không thuộc phạm vi giải quyết thì hướng dẫn để cá nhân, tổ chức đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết;

Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ thì hướng dẫn cụ thể theo mẫu quy định Công chức tiếp nhận hồ sơ nhập vào Sổ theo dõi hồ sơ; lập Giấy tiếp

nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả

Trường hợp công chức tiếp nhận hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết

quả được phân công giải quyết hồ sơ thì nhập vào Sổ theo dõi hồ sơ và phần

mềm điện tử (nếu có):

Đối với hồ sơ quy định giải quyết và trả kết quả ngay, không phải lập

Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả: Công chức thẩm định, trình cấp có thẩm quyền quyết định và trả kết quả giải quyết hồ sơ cho cá nhân, tổ chức;