ĐỀ THI LUẬN VĂN PHẬT GIÁO DO TRANG NHÀ LIÊN HOA TỔ CHỨC NĂM 2008

ĐỀ THI LUẬN VĂN PHẬT GIÁO DO TRANG NHÀ LIÊN HOA TỔ CHỨC NĂM 2008 --- ĐỀ THI : PHẬT GIÁO DẤN THÂN VÀ NHẬP THẾ VÌ MANG TÂM NGUYỆN CHUYỂN HÓA KHỔ ĐAU CỦA CON NGƯỜI, NHƯ VẬY ĐẠO PHẬT PHẢ

ĐỀ THI LUẬN VĂN PHẬT GIÁO

DO TRANG NHÀ LIÊN HOA TỔ CHỨC

NĂM 2008

-

ĐỀ THI :

PHẬT GIÁO DẤN THÂN VÀ NHẬP THẾ VÌ MANG TÂM NGUYỆN CHUYỂN HÓA KHỔ ĐAU CỦA CON NGƯỜI, NHƯ VẬY ĐẠO PHẬT PHẢI LÀM GÌ VÀ NGƯỜI TU SĨ PHẢI LÀM GÌ MANG LẠI LỢI ÍCH AN LẠC VÀ HẠNH PHÚC ĐÍCH THỰC CHO NHÂN LOẠI TRONG THỜI HIỆN ĐẠI VÀ MAI SAU ?

Người thực hiện : Thích Nữ Chơn Ngữ Thế danh : Ngô Thị Diễm Lệ HVPGVN/TPHCM – Khóa VII – Năm 2

( Học Chúng Bát Nhã)

DÀN BÀI

A Dẫn nhập

B Nội Dung

Chương 1: Phật Giáo Dấn Thân Và Tinh Thần Nhập Thế

1.1 Tinh Thần Nhập Thế Trong Thời Đại Khoa Học Hiện Đại

1.1.2 Thành Công Của Khoa Học Hiện Đại

1.1.3 Sự Nghèo Nàn Về Đời Sống Tâm Linh

1.1.4 Phật Giáo Một Nhu Cầu Tâm Linh Thiết Yếu

2 Tính Siêu Việt Của Phật Giáo Và Hướng Đi Của Một Tôn Giáo Nhập Thế

2.1 Môi Trường Lớn Lên Của Phật Giáo

2.2 Phật Giáo Á Đông

2.3 Tôn Giáo Toàn Cầu

Chương 2: Xây Dựng Nếp Sống Theo Phật Giáo

2.1 Hạnh Phúc Là Nền Tảng Của Con Người

2.1.2 Đạo Phật Ra Đời Vì Hạnh Phúc Con Người

2.1.3 Ngũ Giới Và Thập Thiện Nền Tảng Đạo Đức Của Xã Hội

2.2 Từ Bi Là Giải Pháp Cải Tạo Xã Hội Lành Mạnh

2.3 Nhân Cách Hóa Đưa Đến Hòa Giải

2.4 Tổ Chức Xây Dựng Đời Sống Hạnh Phúc

Chương 3: Giá Trị Thực Triển Của Đạo Phật Trong Đời Sống

3.1 Đời Sống Thực Nghiệm

3.2 Lý Tưởng Và Mẫu Người Lý Tưởng

3.3 Hạnh Phúc Chân Thật

4 Tu Sĩ Việt Nam Và Tu Sĩ Toàn Cầu Với Sự Nghiệp Xây Dựng Đạo Pháp Và Dân Tộc

4.1 Tính Tất Yếu Sự Đổi Mới Trong Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Riêng Và Phật Giáo Toàn Cầu Nói Chung

4.2 Trong Lĩnh Vực Giáo Dục

4.3 Nhiệm Vụ Song Hành Của Tuổi Trẻ Học Và Dấn Thân Phục Vụ

4.4 Tu Sĩ Phải Làm Gì Trước Trình Hình Đất Nước Hiện Nay

C Kết luận

Dẫn Nhập

Sự nghiệp hoằng pháp độ sanh của Đức Phật được tôn trí trong tam tạng giáo điển những thành tựu tồn tại hai đặc tính là tỉnh thức và yêu thương Vì tỉnh thức nên Ngài chiến thắng mình Vì yêu thương chúng sanh nên Ngài đã dấn thân vào cõi đời trược nhiễm ô làm vị đạo sư tâm linh dẫn đường cho chúng sanh tìm đến an vui hạnh phúc cho đến nay, dù xã hội đang vươn mình trên công nghiệp kỹ thuật thì giáo lý của Đức Phật vẫn không rơi vào tình trạng lạc hậu mà trái lại, nó còn soi sáng cho những phát minh khoa học như là một xác chứng từ mấy ngàn năm trước đây Nay chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của thế kỷ 21, đứng trước một thời đại khoa học biến thiên mỗi ngày, vì thế đời sống con người ngày văn minh và phát triển rất đa dạng Chính những yếu tố này đòi hỏi trọng trách người sứ giả Như Lai muốn đi vào cuộc đời hoằng hóa độ sanh là một việc không phải đơn giản Do đó, hành giả phải trang bị cho mình một nội lực kiên cố, một kiến thức đa văn uyên bác từ nội điển đến ngoại điển, thông ngũ minh Phải có cái đầu ông Duy Ma Cật và cái Bụng Ngài Di Lặc Hành giả mới đáp ứng phù hợp nhu cầu với con người trong thời hiện đại, sau đó ta mới chuyển hóa họ trở về với đạo an vui và hạnh phúc ngay trong hiện tại này

Chúng ta là những người đang sống trong một đất nước vốn có bề dày lịch sử với bốn nghìn năm văn hiến, hàng Tăng Ni muốn nhập thế một cách hữu hiệu trước hết chúng ta phải nghiên cứu những mối liên quan của Đạo Phật với dân tộc toàn cầu, phải tìm hiểu về bản sắc dân tộc, nhằm vạch ra hướng đến giác ngộ giải thoát cho tự thân và tha nhân Bao giờ cũng thế, vật chất, sắc đẹp, danh vọng là đối tượng mà con người luôn đuổi bắt Thứ hạnh phúc tạm bợ ấy thoáng gặp rồi vụt biến mất để lại cho con người nỗi thất vọng não nề Cuộc chạy đua tìm kiếm hạnh phúc từ nền văn minh nhân loại, sở hữu của tài sản, sự khám phá, chinh phục thiên nhiên, những thành công rực rỡ của khoa học vẫn không đủ đáp ứng một đời sống hạnh phúc cho con người đầu từ đâu như lời một nhà cách tân giáo dục xã hội anh nói “Chỉ có đời sống là thứ của cải giá trị nhất” Đời sống bao gồm các giá trị của yêu thương, vui tươi và nhận thức Nơi nào nuôi dưỡng được nhiều nhất những con người có tâm hồn cao quý và sung mãn thì nơi ấy giàu mạnh nhất Dù đạo Phật là một Tôn giáo nhưng là Tôn giáo của việc đời, mang trong lòng một sức sống tìm năng là do ý nghĩa nhân bản và thực tiễn

Đạo Phật đã đồng hành cùng dân tộc Việt Nam từ khi mới du nhập cho đến ngày nay Trãi qua bao thăng trầm biến chuyển, bao cuộc thịnh suy, Phật giáo Việt Nam nói riêng Phật Giáo toàn cầu nói chung Phật Giáo Việt Nam luôn cùng sát cánh với dân tộc Việt Nam Phật Giáo Việt Nam đã góp phần không nhỏ trong việc giáo dục đào tạo những thế hệ người Việt Nam đủ tầm vóc, năng lực gánh vác trọng trách quốc gia (như lý Công Uẩn, các vị vua Lý, vua Trần,…) đặc biệt PGVN có ảnh hưởng

to lớn trong việc hình thành hệ tư tưởng của nhân dân Việt nam Hiện nay PGVN cũng

đã, đang và sẽ nhịp bước song hành cùng đất nước, cùng Dân tộc Nhưng thế giới của ngày hôm nay không phải thế giới ngày hôm qua Tất cả đều bị cuốn theo vòng quây của sự đổi mới và thế giới ngày một xích lại gần nhau hơn Đó là một xu thế tất yếu Đất nước nói chung và PGVN nói riêng cũng không ngoại lệ Việt Nam gia nhập các

tổ chức khu vực và trở thành, thành viên của WTO năm qua và ủy viên không thường trực của hội đồng Bảo An, liên hiệp Quốc mới đây là một minh chứng

Trước thời cơ mới, vận hội mới đó của đất nước, yêu cầu PGVN cũng phải có

sự chuyển mình, mới có thể tiếp tục phát huy những giá trị và những đóng góp của mình cho dân tộc, cho đất nước Chúng con được biết, năm vừa qua, viện nghiên cứu Phật học PGVN tại TP.HCM và đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2008 được chính phủ nước cộng hòa XH.CNVN đăng cai và chủ trì với sự phối hợp tổ chức của ủy ban tổ chức quốc tế (IOC) và Giáo hội PGVN, Địa điểm của đại lễ sẽ được tổ chức tại trung tâm hội nghị quốc gia, Hà Nội từ ngày 13-17/5/ 2008 đã tổ chức thành công một hội thảo quốc tế rất quy mô nhằm xây dựng một chiến lược cho PGVN trong thời đại mới, quy tựu những nhà nghiên cứu, nhà khoa học, học giả, hòa mình trong xu hướng đó, nay Ni trẻ bổn tự Bát Nhã vinh hạnh được trang nhà liên Hoa dành cho mục diễn đàn nhằm nói lên, tiếng nói của thế hệ Ni trẻ, những người con của Quê Hương, với những ước mong, hoài bảo đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp chung của Đạo pháp, của dân tộc

Tuy xác định được Từ bi và Trí tuệ là hai tính chất căn bản của Phật giáo, người viết cũng biết rằng Phật Giáo là Tôn giáo của nhân loại Nhưng đây là mảng đề tài rộng, một vấn đề mang tính lâu dài cần phải có công phu trong nghiên cứu và kiểm nghiệm từ thực tế Cho nên người viết không thể nói hết những vấn đề mà Phật giáo cưu mang cho cuộc sống con người Trong khả năng giới hạn, người viết chỉ xin được trình bày sự hiểu biết của mình xung quanh những vấn đề sau Tư tưởng nhân bản Phật Giáo dấn thân và tinh thần nhập thế qua ngũ giới, thập thiện; lý tưởng Bồ Tát qua lục độ ba la mật Giá trị thực của Phật Giáo qua đời sống bát chánh đạo thập nhị nhân duyên Với đề tài của trang nhà Liên Hoa, người viết chủ yếu dựa vào những lời dạy của Đức Phật về việc tạo dựng hạnh phúc ngay trong cuộc sống thực tại Bên cạnh đó, những phương pháp diễn dịch, quy nạp, người viết cũng đã tổng hợp những ý kiến của các bậc cao Tăng, các học Giả uyên bác để nói lên được tư tưởng chủ đạo của Phật Giáo

Không mong ước gì cao xa, người viết chỉ hy vọng góp tiếng nói khẽ của mình vào tiếng nói chung của mọi người để đáp lại điều mà nhân loại đang mong đợi Trong quá trình bài luận văn, dù rất cố gắng nhưng người viết không sao tránh khỏi những thiếu sót về hình thức lẫn nội dung Kính mong các bậc cao minh, các vị thiện tri thức chỉ dẫn và bổ khuyết thêm để những công trình nghiêng cứu sau này có hệ quả tốt hơn “Tiểu luận này như một lời nhắc nhở làm tinh thần và cũng cố niềm tin cho bản thân trên lộ trình tu học tìm chân lý” Đồng thời cũng qua đây, người viết một lần nữa muốn minh thị và khẳng định rằng Phật giáo có vai trò rất lớn trong việc thẩm định và chấn chỉnh lại nền Đạo đức xã hội hiện đang có nhiều xu hướng khủng hoảng như hiện nay Đó là tinh thần nhập thế tích cực không hề xa lạ với nếp sống tạo dựng hạnh phúc ở trần gian như một số người đã ngộ nhận về Phật Giáo

Nội dung

Chương 1: Phật Giáo Dấn Thân Và Tinh Thần Nhập Thế

Con đường hoằng pháp hay tinh thần nhập thế của Đạo Phật đi vào cuộc đời, lấy Bi, Trí, Dũng làm yếu tố nhân bản, tùy duyên hóa độ chúng sanh Các sứ Giả Như

Lai đem giáo lý siêu hình của Đức Phật từ mấy nghìn năm trước, ứng hợp khế lý, khế

cơ sao cho thích ứng với trào lưu tiến hóa của xã hội, phù hợp với thời đại văn minh của loài người, để chỉ đạo cho mọi sinh hoạt của thời gian, nhằm tiến tạo cho cuộc đời một Tịnh độ thật sự lợi ích an vui, hạnh phúc ngay trên hành tinh này, vì Đạo Phật xây đắp nền móng nhân bản để rồi tiến xa hơn, nhưng con người phải đi qua một tiến trình bắt buộc có Giới Định Huệ, từ đó mới có ra một xã hội công bằng, văn minh, biết tôn trọng sự sống lẫn nhau

Vì con đường nhập thế của Đạo Phật, thể hiện qua thân giáo, khẩu giáo của các nhà truyền bá theo tinh thần xả thân vì Đạo Pháp, một cách vô ngã vị tha Như trong kinh Hoa Nghiêm Đức Phật dạy: “phải làm lợi ích một cách bình đẳng cho chúng sanh, tùy thuận, phụng sự chúng sanh là cúng dường chư Phật Tôn trọng phục vụ chúng sanh tức là tôn kính phụng sự Như Lai Làm cho chúng sanh hoan hỷ tức là làm cho Đức Phật hoan hỷ.” Chúng sanh đa bệnh thì Bồ Tát cũng đa hạnh, đem chánh Pháp đi vào cuộc đời một cách sinh động, dưới sự chỉ Đạo của trí tuệ Bát Nhã mà Bồ Tát thẩm thấu tâm tư, nguyện vọng mang lại lợi ích an vui hạnh phúc, từng con người, hành sử phù hợp với từng địa phương Các Ngài là một ngôi sao sáng ngời trên bầu trời sử việt, luôn tỏa ngát hương thơm trong tâm hồn Dân tộc và mãi mãi là tương lai mai sau, bay cùng khắp Pháp giới

1.1 Tinh Thần Nhập Thế Trong Thời Đại Khoa Học Hiện Đại

Đứng trước ngưỡng của của thế kỷ 21, con người xã hội trên toàn cầu nói chung và đất nước Việt Nam nói riêng đang trong giai đoạn chuyển mình như vũ bão

Từ một đất nước nghèo nàn lạc hậu, trình độ dân trí không cao, tiến đến một nền công nghiệp hóa, hiện đại hóa với nền văn hóa, hiện đại hóa văn minh đa dạng và hiện đại,

đi song song trên đà phát triển ấy lại là một dòng nghịch lưu của nền văn minh vật chất của phi lợi nhuận, của những nền văn hóa đồi trụy đang trôi chảy ào ạt vào Việt Nam làm xáo trộn suy thoái đạo đức và những giá trị truyền thống tốt đẹp từ ngàn xưa của cha ông để lại trong bối cảnh đất nước hiện nay, những giới Tu sĩ đang ở trong trình trạng sa đọa về một tâm linh bị đắm chìm vào khuynh hướng hưởng thụ và việc tìm kiếm hư danh

Vì vậy, để có được cho đời những bậc thầy mô phạm, mang chí nguyện và hoài bảo Đó phải là Bậc “sứ giả như lai” đầy đủ tư cách phẩm chất đạo đức, có trình

độ học vấn uyên thâm trên cả hai phương diện Phật học và thế học, có như thế mới bắt kịp thời đại khoa học với những thông tin nóng bỏng, phải am hiểu một sự sinh hoạt của mọi tầng lớp quần chúng nhân dân, phải biết qua mọi nghành nghề trong xã hội, nhờ vậy mà sứ giả Như Lai mới có thể hòa nhập vào cuộc đời một cách xuyên suốt

Từ đó mới chuyển hóa được cuộc đời, mới có khả năng xây dựng lại cho Giáo Hội Phật giáo và cộng đồng xã hội những gì buôn thả theo dòng thác vật chất và sự tiêm nhiễm của các nền văn hóa pha tạp đồi trụy Bên cạnh đó, những Tu sĩ trong thời đại này phải biết thanh lọc chính nơi tự thân, để thắp lên cho giáo hội và dân tộc một ngọn đuốc chói ngời, đồng thời mở ra cho mình và mọi người một con đường trở về nguyên thủy bình yên bất tuyệt Trọng trách của hàng Tăng Lữ là đem giáo lý nhà Phật có mặt chan hòa trong dòng máu và hơi thở của trái tim trong nhân loại, nó được xem như là dòng suối tươi mát đổ đầy lên vùng cao nguyên khô cằn của nhân sanh, làm dịu lạc tình người Giới Tu Sĩ ngày nay, có làm được như thế mới có thể gọi là trách nhiệm trên tinh thần nhập thế, hành Bồ Tát đạo, “đem Đạo vào đời thấm đạo” mà không bị cuộc đời làm ô nhiễm

1.1.2 Sự Thành Công Của Khoa Học

Thật đáng ngạc nhiên khi khoảng cách giữa các hành tinh không còn là một thế giới xa lạ huyền bí đối với con người Chúng ta những con người thời đại đang sống trong một xã hội hiện đại với những phương tiện cực kỳ văn minh, làm cho cái thế giới rộng lớn này thu nhỏ lại dần Con người có thể biết được những gì xảy ra trên thế giới trong một thời gian ngắn nhất, dễ dàng tiếp xúc với nhau, không còn chướng ngại

về truyền thông liên lạc Khoa học kỹ thuật phát triển đã đưa con người lên đến tận cung trăng, thám điển sao hỏa và các hành tinh khác Trong quá trình chinh phục thiên nhiên, con người đã thành tựu những kỳ công hiếm thấy trong lịch sử loài người về vật lý, y học.v.v…Đây có thể là kỷ nguyên của hạt nhân nguyên tử, một kỷ nguyên có tầm cở về kinh tế mang tính toàn cầu Sự nâng cấp và hiện đại hóa về mọi mặt đã đưa con người đến hưởng thụ cũng là một thứ giải trí Xã hội hiện đại hóa, công nghiệp hóa, công nghệ thông tin đa năng làm cho con người biết những thứ nhanh chóng đến mức con người giờ đây cũng đã trở thành người máy bị chi phối và điều khiển của dục vọng danh lợi

1.1.3 Sự Nghèo Nàn Về Đời Sống Tâm Linh

Bên cạnh đời sống vật chất hào khoáng, phong phú đa dạng sự hấp dẫn của nền văn minh đã lôi kéo con người trở nên có thái độ “tôn vinh” vật chất khi thẩm định những giá trị khác, bị cuốn hút vào cơn lốc, mà chạy theo thú vui trần cảnh, con người đối mặt với xung đột, mâu thuẫn căng thẳng, phiền muộn lo âu Trở nên con người nô

lệ của những khác vọng đó Mặt khác xã hội hiện đang phải đối đầu với một số vấn đề nghiêm trọng như tranh chấp kinh tế, xung đột chính trị, ô nhiễm môi trường, bệnh tật, nguồn tài nguyên vơi cạn dần… đây là những thảm họa do chính con người gây ra sẽ

có nguy cơ đe dọa sự sống còn của nhân loại Con người hiện đại biết rất nhiều thứ nhưng có những cái cần thiết mà họ bỏ quên Họ không biết sống hòa bình với nhau, không tôn trọng lãnh thổ của nhau, không hòa đồng Tôn giáo, tín ngưỡng khác mình, sắc tộc màu da Và cuối cùng một điều tất yếu không thể đảo ngược là sẽ không bao giờ có hạnh phúc khi con người phát huy mọi năng lực để thành tựu những mưu toan

vị kỷ, những toan tính cốt để phục vụ cho quyền lợi cá nhân

1.1.4 Phật Giáo Một Nhu Cầu Tâm Linh Thiết Yếu

Đứng trước những thực trạng bi ai đó, một thi hào người Ấn Độ Rabindranathta Gore khấn nguyện với đấng hạnh phúc và sự toại nguyện được xem là cứu cánh của đời người Hạnh phúc mà Phật Giáo muốn nhắn gởi là sự dấn thân vào một con đường tâm linh Ở đó, con người cũng luôn nổ lực, chinh phục mọi cái ác, cái xấu xa hơn nữa Vị kỷ ganh đua… vốn làm cho con người mất hẳn tính nhân cao đẹp Cuộc hành trình đó cũng đầy khó khăn, gian khổ nhưng không phải để tự hành xác mà để mưu cầu một hạnh phúc bền bỉ lâu dài Muốn được như vậy, con người không nên trọng niềm vui hiện tại vì kinh kim cang đã nêu rõ

Tất cả hữu vi pháp Như mộng huyễn bào ảnh Như lộ diệc như điện Ưng tác như thị quán

Đó là tính chất vô thường của cuộc đời mà con người không chịu dừng lại, nhìn thật sâu, thật lâu, chúng ta sẽ thấy được sự sinh diệt trong từng hơi thở, từng sát na, hạnh phúc của ta liên hệ hữu cơ với hạnh phúc đồng loại Khi con người đang thành tựu những sở đắc và khoa học, đang tận hưởng một đời sống xa hoa, lảng phí, họ cũng

cảm nhận được áp lực của đời sống hiện đại Dường như họ đang đánh mất một cái gì

đó trong đời sống dù họ có tất cả mọi thứ Chúng ta biết rằng hạnh phúc mà Phật giáo hướng đến không đòi hỏi con người phải làm một cái cao siêu xa vời thực tế Với khoa học, để giải tỏa những căng thẳng, con người ta phải nghĩ ngơi, giải trí hoặc lao vào công việc để quên đi, nghiêm trọng hơn là dùng đến thuốc an thần Đức Phật thì ngược lại, Ngài dạy rằng cái mà con người cần nhất là sự yên tỉnh ở tâm hồn Một tâm trí có thể được kiểm soát bởi ý chí, không chạy theo ngoại cảnh, luôn tỉnh thức, luôn

tự phát triển là kho báu của con người

Thế đấy, Phật giáo như một nhu cầu tất yếu trong cuộc sống tâm linh của con người, nhất là con người trong xã hội hôm nay Trong đó, Đức Phật phải được xem như là một sứ giả hòa bình tuyệt diệu Và những gì Ngài đã dạy trên 25 thế kỷ qua, đến nay vẫn có một giá trị tối hảo Nó mang lại cho con người cảm giác bình an, sự cân bằng và sáng suốt trong đời sống Nó là liều thuốc làm diệu những căng thẳng bất

an và làm cho con người xích lại gần nhau hơn Tố Hữu đã ca ngợi

Có gì đẹp trên đời hơn hết Người với người sống để yêu thương Phật giáo không cho rằng của cải vật chất là cứu cánh của cuộc đời nhưng Phật Giáo công nhận rằng con người cần phải có các điều kiện vật chất tối thiểu để có thể thành công trong đời sống tâm linh Vậy là phép biện tâm hướng nội, quay lại với chính mình bằng phương pháp Thiền định, tĩnh tọa rất hữu ích cho một nguồn sống vui tươi hạnh phúc Đồng thời, nó cũng chứa đựng những căn bệnh thời đại của con người Nên có thể nói: “Đạo phật là con đường đem lại hy vọng và an lạc ngay cả cho những chúng sanh đau khổ nhất

2 Tính Ưu Việt Của Phật Giáo Hướng Đi Của Một Tôn Giáo Nhập Thế

2.1 Tính Thích Nghi Của Phật Giáo

Chúng ta được thừa hưởng một nền văn hóa Phật giáo ngót 2000 ngàn năm tuổi, một quá trình dài đã tích lũy bao đời những giá trị văn hóa Đạo Phật của cha ông Cho đến hôm nay, khi cuộc sống của khoa học, con người vẫn không sao làm vơi cạn được một dòng nước vĩ đại mà suối nguồn là bậc Đại Giác cho nên quá trình du nhập của Đạo Phật vào bất cứ một quốc gia hay một Dân tộc nào cũng là một quá trình mâu thuẫn và biện chứng, dẫn biến qua sự đấu tranh giữa hai xu hướng bản địa hóa và xu hướng bảo vệ những gì là tinh hoa cốt lỗi nhất của Đạo Phật

2.2 Phật Giáo Ở Ấn Độ

Thoát thai từ vùng đất thiêng, nơi câu hội của hệ thống tín ngưỡng đa thần, Đức Phật khai sinh một truyền thống mới, mở ra một con đường mới chưa từng có trước đây Ngài đã phủ nhận tính thẩm quyền của tư tưởng Vệ Đà (Upanishad) và quyền năng tối cao của Brahma dù đây là vị trời Phạm Thiên được đề cập khá nhiều trong kinh điển Ảo tưởng cho rằng hạnh phúc của nhân loại có thể được giải quyết bởi việc

tế lễ và bùa chú cũng bị Ngài bác bỏ Đức Phật đã cố gắng loại bỏ chế độ xiềng xích

nô lệ, mua tôi bán thịt để xây dựng một cấu trúc xã hội được thiết lập trên nền luân lý cao thượng, bình đẳng với lời tuyên bố hùng hậu “không có giai cấp trong dòng máu cùng đỏ và dòng nước mắt cùng mặn” làm thay đổi cảnh tượng xã hội, tạo cái nhìn cảm thông và bình đẳng giữa loài người Rằng giai cấp không phải thước đo con người Với một xã hội bất công thì Đức Phật làm cuộc cải tổ, công khai thừa nhận tâm linh của họ

2.2 Phật Giáo Á Đông

Lý tưởng nhân bản và thực tiễn đã mang lại cho Phật giáo nét đặc trưng khác hẳn với những Tôn giáo khác Nó giúp cho Đạo Phật vẻ vang vượt khỏi biên cương

Ấn quốc và trở thành một trong những sức mạnh văn hóa tinh thần lớn nhất của loài người Sức mạnh của tôn giáo rất khoa học nhưng cũng đầy bi mẫn, sức mạnh ấy đã thu hút vùng đất Á Châu qua con đường hòa bình chưa từng có trong lịch sử nhân loại Bởi Phật Giáo là một chân lý sống không ban hành những tín điều buộc con người phải nhắm mắt tin theo, không có giáo điều ép mọi người phải suy nghĩ, dù giáo lý của Đức Phật có phần tuyệt hảo Cho nên, trải qua bao thăng trầm biến động, cuối cùng Trung Quốc phải công nhận Đạo Phật là chánh đạo, ấy là vào đời vua Minh Đế Kể cả

từ buổi bình minh lịch sử, tiếng nói của Đạo Phật đã cất lên ngay cả khi Dân tộc khổ đau nhất Một Khuông Việt, Một Vạn Hạnh…và còn rất nhiều người Việt Nam như thế đã góp phần tạo nên sức mạnh của Triều Lê, Lý bằng con đường Phật Giáo Cho đến nay, Phật giáo vẫn đang làm sứ mệnh của một sứ giả hòa bình, sát cánh cùng Dân tộc Việt Nam sánh vai cùng năm châu bốn bể, với phương châm Đạo Pháp, Dân Tộc

và xã hội

2.3 Tôn Giáo Toàn Cầu

Đầu thế kỷ 19, hai nền triết học Á-Âu đã có sự giao thoa và thật sự trở thành người bạn đồng hành vào nữa thế kỷ 20 Đây là đỉnh cao của khoa học tăng nhanh và làm thay đổi của sự sống Cũng chính điều này, con người hiện đại của thời tây đã tìm đến Phật Giáo, muốn tồn tại phải luôn luôn đổi mới Đó là qui ước tất yếu và Phật Giáo đã làm điều đó như một điều kiện cần và đối với một tôn giáo trong thời hiện đại bằng nhiều hình thái, mầu sắc và ngôn ngữ thích nghi, Phật Giáo đã chuyển tải bức thông điệp của Đức Phật đến mọi người chấm dứt khổ đau và bỏ lại sau lưng những gì không đem lại lợi ích an lạc, Phật Giáo đã dần dần lan rộng từ những lục địa Á- Âu xuyên qua các nước và phổ biến trên thế giới Ngày nay Âu-Mỹ đã tìm thấy ở Phật Giáo không phải bằng những lời nói mù quán mà đó là chếc chìa khóa mở toang cánh cửa thế giới tâm linh; là sự đồng điệu trong niềm giao hưởng của những con tim có chung dòng máu đỏ Với ý chí bình đẳng, vị tha vô ngã, Phật giáo không chủ tương con người phải nô lệ cho bất kỳ một lý thiết, một truyền thống nào Vì Giáo lý ấy chú trọng sự thấy biết “ Phật Giáo luôn luôn là vấn thấy và biết chứ không phải tin tưởng Giáo lý Phật được gọi là Ehi- Pasiko, để chúng ta để thấy chứ không phải tin theo mù quán Hiện nay, thế giới đã có những tổ chức như hữu nghị Phật giáo (WFB), hội đồng Tăng Già thế giới (UFE), kết hợp giữa Phật Giáo Đại thừa và Phật Giáo nguyên thủy vươn mình thành một năng lực văn hóa của loài người Đó là sự mong đợi của tất cả chúng ta về một Đạo Phật tươi sáng ở ngày mai như Albertenstein xác nhận

“Tôn giáo tương lai sẽ là một tôn giáo toàn cầu, vượt trên mọi Thần Linh, giáo điều và Thần học Tôn giáo ấy phải bao quát cả phương diện tự nhiên lẫn thiên nhiên, đặt trên căn bản của ý thức đạo lý phát xuất từ kinh nghiệm tổng thể gồm mọi phương diện trong cái nhất thể đầy ý nghĩa Chỉ có Đạo Phật đáp ứng đủ các điều kiện ấy”

Chương 2: Xây Dựng Nếp Sống Theo Phật Giáo

Hai mươi lăm thế kỷ trôi qua trong lịch sử nhân loại Đức Phật còn để lại những dấu ấn đầy tính nhân bản Với những lời dạy của Ngài, con người phải suy tư rất nhiều Ngài luôn luôn bổ xung tinh thần tự lực và lợi tha để tìm thấy sự giải thoát cho mình và tha nhân Điều này như một sợi chỉ để xuyên suốt trong toàn bộ hệ thống Giáo lý của bậc đại giác Hình ảnh và cuộc đời của Ngài là một tác phẩm triết lý thẫm

mỹ sống động mang tính nhân bản sâu sắc vô cùng Nếp sống Phật Giáo đề cập là

Hằng ngày, từng giờ chúng ta điều cầu mong đem lại niềm vui cho mọi người, giảm bớt nỗi đau khổ cho mọi người

Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy

Ta có thêm ngày nữa để yêu thương

Và tất cả những việc làm đó của chúng ta điều là vì chúng ta cần sự giác ngộ của chư Phật Mục đích cao cả đó chính là triết lý nhân bản của Phật Giáo Nhân bản của Đạo Phật là làm cho con người trở nên phát huy tất cả mọi tính nhân cao đẹp và khai trừ mọi bản năng thấp kém và hèn hạ tham sân, si, sát, đạo, dâm, vọng…con đường thành Phật không gì khác hơn là con đường làm viên mãn những đức tính vốn

đã tiềm ẩn yếu ớt nơi con người bất thường, trí sáng suốt lòng nhân ái những gì làm cho con người bị ràng buộc, bị tha hóa, bị hạ thấp, bị trĩu nặng Đó là ích kỷ, ganh tỵ, giận giữ, si mê, tham lam, chiếm đoạt …làm cho cuộc đời này trở nên hỗn loạn khổ đau

2.1 Lấy Hạnh Phúc Con Người Làm Nền Tảng

Con người là mục tiêu chính trong sự nghiệp nghiên cứu của các học thuyết, con người cũng là nạn nhân của những cuộc chiến tranh nóng, lạnh Vì tất cả sự vật trong vũ trụ điều có sẵn đặc tính và hình thể của nó Con người được đề cao là tối linh vạn vật, vì chính con người chứ không loài nào khác có điều kiện tự tiến hóa, có lý trí biết phân biệt nhận định và thể nhập với bản thể vũ trụ Thế nên khi đề cập đến nhân bản tức nói đến chỗ đứng, giá trị và được vị xuất chúng của con người với muôn loài trong vũ trụ thế giới hệ Một tác phẩm có giá trị nhân bản là một tác phẩm đề cao con gười, quan tâm đến hạnh phúc con người và lên tiếng bảo vệ con người

2.1.2 Đạo Phật Ra Đời Vì Hạnh Phúc Con Người

Sự ra đời của Đức Phật là niềm vui chung cho muôn loại, vì hạnh phúc lợi lạc của tất cả chúng sanh Ánh sáng chánh pháp như vầng thái dương chiếu soi đến vạn loài trong vũ trụ như trên đã nói, vì con người là động vật thượng đẳng, dù rằng Đức Phật xuất hiện ở đời vì tam giới những con người vẫn là địa vị hơn hết Bởi vì, đâu dễ được làm người Nhân thân nan đắc, Phật pháp nan văn

Hiện tại, chúng ta biết quý trọng vì chúng ta đang có kiếp sống của một con người với nhiều phẩm chất tốt đẹp khó có trong đời Vì vậy chúng ta phải làm cho kiếp sống này trở nên có ý nghĩa hơn Đức Phật đưa ra năm giới để làm thước đo đạo đức căn bản của loài người Muốn được làm người thì năm giới là điều kiện chuyển hóa bản thân và thăng tiến cuộc sống, xây dựng hạnh phúc lâu dài

2.1.3 Ngũ Giới Làm Nền Tảng Đạo Đức Xã Hội

Đối với Đức Phật, một đời sống Đạo đức là một đời sống hạnh phúc Ngài luôn dạy các đệ tử phải tôn trọng và gìn giữ giới luật để đảm bảo một đời sống hạnh phúc cho chính mình Nếp sống đạo đức của người Phật tử tại gia không ngoài năm giới, năm giới là nền tảng, là mức đạo đức tối thiểu cho con người, có nhân cách, có nhân phẩm từ năm giới Đức Phật đã khai triển thành mười điều lành hay còn gọi là thập thiện, bao gồm

-Thân có ba: không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm

-Khẩu có bốn: không nói dối, không nói thiêu dệt, không nói hai lưỡi, không nói lời hung ác

-Ý có ba: không tham lam, không sân hận, không si mê

Đây là gốc của tất cả pháp lành ở thời gian, là phước báu của thiện trí, thiện giới Cũng như năm giới là căn bản đạo đức, là bậc thang đầu tiên bước vào Thánh

đạo, là phương thức xây dựng một xã hội lành mạnh, an lạc Giữ được năm giới cũng như hành theo mười điều lành sẽ không đọa vào địa ngục

2.2 Từ Bi Là Giải Pháp Cải Tạo Xã Hội Lành Mạnh

Đức Phật từng dạy “mong rằng con tim ta lắng nghe tiếng thổn thức sầu bi như đóa sen mở rộng lòng đón nhận ánh bình minh rực rỡ chứ để cho ánh mặt trời chói chang làm khô đi những giọt nước mắt khổ lụy trước khi ta lau chúng trên đôi mắt của người sầu đau Hãy để cho những giọt nước mắt của thế nhân rơi trên tim ta và động ở

đó, đừng lau chúng cho đến khi nào khổ đau ấy tự đoạn diệt

Chúng ta thấy ngày nay với tốc độ phát triển của xã hội hạt nhân nguyên tử, một xã hội mà khoa học đã mang lại những thành tựu đáng kể cho con người về mọi mặt Con người đang tự khẳng định quyền lực bằng vũ khí của chính mình, vì chính những tiến bộ đó sản sinh hàng loạt các công cụ mà mục tiêu là để hỷ diệt con người với mọi công kích nghi ngờ giữa các quốc gia ngày càng dâng cao Ngọn lửa sân hận

và dòng sông tham đắm không bao giờ lụi tàn đã vùi dập con người trong máu lửa đao binh, nạn khủng bố hỷ diệt không một giây ngừng nghĩ ở những quốc gia được đánh giá là giàu mạnh, văn minh vào hàng trung tâm vũ trụ loài người Thế nên họ sống trong sợ hãi, ngờ vực, căng thẳng do chính mình tạo ra Đau khổ vẫn lan tràn bất tận Sức mạnh của con người vốn nằm trong lòng từ bi Một khi con người chưa từ bỏ được sự tàn bạo thì không bao giờ nhìn thấy được sự thật muôn đời mà đức Phật luôn

ca ngợi:

Với hận diệt hận thù Đời này không có được

Từ bi diệt hận thù

Là định luật nghìn thu Sân hận phải được chinh phục bằng tinh thần bất bạo động xu hướng hiện nay

mà thế giới hướng đến là đánh giá lại giá trị của Phật Giáo trong việc xây dựng xã hội hiện đại Rằng Phật Giáo, cách ứng sử và triết lý Phật Giáo có khả năng tái lập một xã hội nhân bản trong tương lai Sự rạn nứt, băng hoại, đạo đức từ trong gia đình đến trong xã hội rất cần một giải pháp để cứu chửa Có chảy một nền văn minh phương đông mà nhân loại đang hướng về, đặc biệt là từ Giáo lý nhà Phật Với bối cảnh ấy, Phật Giáo như bị đặt trước vô số thử thách, buộc một tôn giáo lớn có bề dày lịch sử hàng ngàn năm phải tự khẳng định mình, phải tỏ rõ vai trò và vị trí của mình trong xã hội Đây là lúc mà những lời dạy của Đức Phật có tầm quan trọng không nhỏ bên cạnh những ưu tư thao thức của các nhà cầm quyền Việc bảo tồn và phát triển xã hội luôn

đi đôi với những giải pháp cải tạo đời sống, nâng cao giá trị cuộc sống mà nhất là đời sống tinh thần Nói đến giá trị vật chất, người ta thường nói đến giá trị kinh tế, giá trị

sử dụng của sự vật

Nói đến giá trị tinh hần, người ta thường đề cập đến các giá trị như giá trị khoa học, giá trị đạo đức, giá trị luật pháp…trong đó có những giá trị chung mang tính quốc gia dân tộc và những giá trị riêng mang tính cá nhân Nhân bản là những giá trị phổ quát đối với toàn bộ xã hội loài người Do vậy yếu tố căn bản này cũng là lý do y thế của ba đời chư Phật Bánh xe Pháp được lưu chuyển cho đến hôm nay cũng nhờ vào chất liệu yêu thương và cứu khổ ấy hơn hai mươi lăm thế kỷ qua, cái nhựa sống từ bi luôn tỏa sáng rực rỡ, nối kết bao thời đại, mở đường cho nhân loại, xây dựng một thế giới tươi đẹp hạnh phúc Với ngọn đèn tác động, Đức Phật khích lệ chúng ta “có một con đường đưa đến hòa bình, hận thù không thể diệt hận thù, chỉ có tình thương lòng