- Đựợc học những môn giúp cháu phát triển trí tuệ và thể chất một cách lànhmạnh - Được phát hiện và phát huy tối đa khả năng của m?nh - Tôi tự nhủ: TÔI SẼ KHÔNG BAO GIỜ ÉP CON HỌC để lấy
Trang 1Chia Sẻ Bí Quyết Kinh Nghiệm Nuôi Dạy Con
Trang 2Table of contents
GIỚI THIỆU 7
QUAN ĐIỂM CHUNG 7
Quan Điểm và Sự Chuẩn Bị (Bài 1) 7
Quan Điểm và Sự Chuẩn Bị (Bài 2) 9
Quan điểm và Sự Chuẩn Bị (Bài 3) 11
Quan Điểm và Sự Chuẩn Bị (Bài 4) 13
Dạy Con, Phải Kiên Trì (Bài 1) 15
Dạy con, Phải Kiên Trì (Bài 2) 18
Dạy Con, Đôi Khi Thật Đơn Giản 19
Tuổi làm mẹ 20
Nghề làm cha mẹ 21
Đức hi sinh của phụ nữ Việt Nam 23
Nhận xét đánh giá con 23
ĐỊNH HÌNH THÓI QUEN VÀ NỀN TẢNG ĐẠO ĐỨC 25
Định hình thói quen và nền tảng đạo đức (Bài 1) 25
Định hình thói quen và nền tảng đạo đức (Bài 2) 27
Định hình thói quen và nền tảng đạo đức (Bài 3) 29
Định hình thói quen và nền tảng đạo đức (Bài 4) 31
Ý Nghĩa Từ NGOAN Trong Tiếng Việt 34
4 Tháng Đầu Tiên Của Cuộc Đời 36
Từ Tháng Thứ 4 Đến Tháng Thứ 7 37
Từ Tháng Thứ 7 Đến Tròn Năm 40
Tuổi lên 2 và những nỗi phiền muội của các ông bố bà mẹ 41
Tuổi teen, từ 12 đến 18 tuổi 45
Cho bé tập nhai (Bài 1) 49
Cho bé tập nhai (Bài 2) 49
Tập luyện cho bé (Bài 1) 50
Tập luyện cho bé (Bài 2) 50
Hãy nói chuyện với con thật nhiều 51
Luyện Thói Quen Tốt Cho Con 51
Những câu bố mẹ nói với con, tưởng tốt nhưng lại phản tác dụng 54
Lời khen 56
Để con không bướng bỉnh 58
Hãy nuôi dạy để con đủ bản lĩnh và tri thức 61
Hiếu thảo 63
Dạy con biết yêu thương 65
Con trẻ không có lỗi 66
VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH TRONG VIỆC NUÔI DẠY CON 68
Sự Quan Trọng Của Giáo Dục Gia Đình 68
Người Bố (Bài 1) 70
Người Bố (Bài 2) 74
Quan điểm riêng về cách xử sự với con cái 77
Thanhnien.vn - Nhường sự sống cho con 78
Con hư tại bố mẹ (St) 79
Bố mẹ không phải Osin 79
Tử tế 80
Sai lầm hay gặp ở cha mẹ tạo nên con "kém cỏi" (St) 82
Trang 3RÈN LUYỆN TÍNH KỶ LUẬT - KIÊN TR? 83
Kỷ luật (Bài 1) 83
Kỷ luật (Bài 2) 86
Kiên tr? (Bài 1) 88
GIÁO DỤC GIỚI TÍNH 90
Bài 1 90
Bài 2 91
Bài 3 93
Bài 4 95
Bài 5 (St) 97
Dạy trẻ làm quen với giới tính 97
Từ chuyện Minh béo 97
DU HỌC 98
Chuẩn Bị Cho Con Du Học (Bài 1) 98
Chuẩn Bị Cho Con Du Học (Bài 2) 100
Cải Cách Việc Dạy Nghề 101
Chen Chân Vào Đại Học 104
Những Cuộc Đua “Việt Dã” Trước Cánh Cửa Trường Đại Học 107
Hành Tr?nh “Săn” Học Bổng 110
Tự Luyện Thi SAT 112
Con Gái Tôi Du Học (Bài 1) 113
Con Gái Tôi Du Học (Bài 2) 116
Du Học Sinh: Câu Chuyện Về Hay Ở, Những Điều Thật Và Ảo (Bài 1) 117
Du Học Sinh: Câu Chuyện Về Hay Ở, Những Điều Thật và Ảo (Bài 2) 119
Du Học Anh 121
Du Học Mỹ 123
Du học Mỹ: Kết quả early decision 127
Du học Mỹ: Quyết định chọn trường nào 127
Du học Mỹ: Bàn về học bổng 129
Du học Mỹ: Cơ hội học bổng 130
Du học Mỹ: Các trường đại học hoàn toàn miễn phí 131
Troy University 131
University Of New Orleans 132
Học bổng FULBRIGHT 133
Oklahoma Baptist University 133
Du học Canada (St) 135
Kinh nghiệm cho con đi du học của mẹ Việt "thức tỉnh" mọi phụ huynh (St) 135
CÙNG CON HỌC TẬP 138
Đọc Sách Cho Con 138
Cùng Con Học Toán 140
Học Văn (Bài 1) 141
Học Văn (Bài 2) 141
Tự Học: Từ nhỏ 143
Tự học: Kỹ năng quan trọng nhất 145
Tự học: Rèn Luyện Khả năng Tự Học và Lập Lịch Cho Con 146
Đọc Cho Con Nghe 147
Trẻ con học ngoại ngữ 148
Vở sạch chữ đẹp? 148
Học suốt đời 149
Dạy con hứng thú với việc học (St) 150
Trang 4Dạy con học giỏi 152
Dạy con tại nhà hoàn toàn 152
Vai trò của bố mẹ trong việc học của con trẻ: Ý kiến của một giáo viên 154
Vai trò của bố mẹ trong việc học của con trẻ: Lợi bất cập hại? 155
Vai trò của bố mẹ trong việc học của con trẻ: Về bài viết "Tôi thấy các mẹ dở hơi lắm" 156
DẠY CON LÒNG TỰ TRỌNG - CÔNG BẰNG 158
Tự trọng (Bài 1) 158
Tự trọng (Bài 2) 160
Tự trọng (Bài 3) 162
Công bằng (Bài 1) 163
Nhân cách và lòng tự trọng 165
Sự chân thành (St) 166
Sự thẳng thắn và lòng tự hào 168
DẠY CON VỀ TIỀN 170
Quan Điểm 170
Bài 1 171
Bài 2 172
Bài 3 174
Những bí mật kiếm tiền và chi tiêu của giới nhà giàu (sưu tầm và chia sẻ) 175
Công thức giữ tiền hiệu quả nhất (St) 178
Những quyết định tốt cho tuổi già 179
Bài toán tiết kiệm (Bài 1) 179
Bài toán tiết kiệm (Bài 2) 180
TẠO SÂN CHƠI CHO CON 181
Bài 1 181
DẠY CON TỰ TIN TỰ LẬP 183
Bài 1 185
Bài 2 187
Bài 3 191
Bài 4 (Phần 1) 193
Bài 4 (Phần 2 -1) 195
Bài 4 (Phần 2 -2) 197
QUẢN LÝ CON NGƯỜI 201
EQ Và IQ (Bài 1) 201
EQ VÀ IQ (Bài 2) 202
Thái độ quan trọng hơn IQ 204
Thái độ cao ngạo, khinh bỉ người khác bằng các động tác 204
CON GÁI TÔI 208
Con gái tôi (Bài 1) 208
Con gái tôi (Bài 2) 209
Con gái tôi (Bài 3) 210
Con gái tôi (Bài 4) 211
Con gái tôi (Bài 5) 213
Con gái tôi - Tự hào 215
Hãy luôn là chính bản thân mình 216
Hãy dành thời gian cho con 217
Essay 1 217
Essay 2 218
Nhớ về con gái 220
Trang 5Thao thức trong đêm 222
Mẹ dạy con (St) 222
Hãy luôn là chính bản thân mình (St) 223
Hãy vượt qua nỗi sợ hãi 224
Niềm vui 227
DẠY CON LẬP LỊCH VÀ QUẢN LÝ THỜI GIAN 230
Bài 1 230
Bài 2 232
TẢN MẠN 233
Chuyện đàn bà Tây và đàn bà Ta 233
Chuyện đàn ông Tây và đàn ông Ta 236
Phát ngôn sửng sốt về thất bại lớn nhất của người phụ nữ 239
Đàn ông Việt Nam 239
Suy ngẫm về sự khác biệt giữa người Mỹ và người Việt Nam 240
Điều ước mùa xuân 243
Tra tấn con bằng tình yêu của các bà mẹ 246
Cuộc sống, Sự lựa chọn và Sự chấp nhận 246
Tây dạy con 248
Bình tĩnh mà sống 248
Nguyên tắc sống (Sưu tầm) 249
Bài học "Buông tay" 250
"Mỗi người chỉ có một cuộc đời để sống" 251
Từ chuyến ghé thăm của anh Mạnh Hùng 251
"Thái độ quyết định tất cả, còn tính cách quyết định số phận" 252
Cách cha mẹ Việt bao bọc con gây tai hại (St) 253
Chỉ nên ăn tết Dương lịch 256
Niềm tin và Hy vọng 257
Câu chuyện ngày Tết 258
Chiếc áo dài 259
Đường hoa Nguyễn Huệ 260
Chúc mừng năm mới 262
Thành phố HCM hy vọng và chờ đợi anh (Bài 1) 263
Thành phố HCM hy vọng và chờ đợi anh (Bài 2) 263
Có nên chăng? 264
Ý thức tuân thủ pháp luật 266
4 nguyên tắc vàng trong cuộc sống (St) 267
Quan điểm cá nhân về câu chuyện của Hồ Ngọc Hà 268
"Tôi thấy đau xót vì không ai nhìn thẳng vào sự thật" 269
Không chỉ ở Việt Nam 272
Lên kế hoạch cuộc sống (St) 273
Vui: Ai cần thuê Osin 274
Sự khác nhau giữa bức thư gửi mẹ của người tử tù và CEO 276
Hãy tập làm người lịch sự và có hiểu biết 277
Nếu muốn làm cho Việt Nam tốt lên, bạn phải thay đổi mình trước (St) 277
Thế nào là công kích cá nhân 278
Một câu chuyện về tình người 280
Hãy luôn là người lịch sự và điềm tĩnh 281
Chọn an toàn hay đẹp mắt 281
Sách về chủ đề nuôi con và chăm sóc sức khỏe 285
LÀM TỪ THIỆN 286
Trang 6Làm từ thiện (Bài 1) 286
Làm từ thiện (Bài 2) 288
Làm từ thiện (Bài 3) 292
Từ thiện và từ chuyện tuyết rơi ở SaPa 295
CHĂM SÓC LÚC CON ỐM 296
Chăm sóc lúc con ốm 296
Bệnh viêm tai giữa ở các bé dưới 3 tuổi 297
Làm xi rô trị ho cho trẻ 299
ĐỂ BÉ THÔNG MINH 299
Làm những việc sau để bé thông minh (Phần 1) 300
Làm những việc sau để bé thông minh (Phần 2) 301
Làm những việc sau để bé thông minh (Phần 3) 302
CÂU LẠC BỘ NGHỀ LÀM CHA MẸ 304
Tôi đã nuôi dạy con tôi - Và tôi muốn giúp thế hệ sau nuôi dạy con của họ 304
Sách dạy con 306
Chia sẻ nuôi dạy con: từ 0 đến 6 tuổi 306
Chia sẻ nuôi dạy con: đề cương từ 0 đến 6 tuổi 307
NGÀN MÁY TÍNH, TRIỆU ƯỚC MƠ 309
Ph?ng máy Nà Bó, Sơn La 309
Trang 7Giờ này con đang ngồi trên máy bay, lại gần 20 giờ đằng đẵng, kế tiếp làLondon mù mịt với cái lạnh thấu xương
Con gái tôi hay thật Chưa đến tám tuổi, sau khi đi trại hè ba tuần ở Anh về, liền
rất nghiêm túc nói với mẹ: "Con thấy trường ở Anh tốt hơn ở Việt Nam nhiều, con muốn sang đó học từ năm sau, mẹ ạ" Sau vài tháng thảo luận, phân tích thiệt hơn đủ
kiểu, tôi không đủ l? lẽ để giữ con lại Vậy th? t?m trường cho nó thôi Chưa đến 9 tuổi,đem con sang trường nội trú mà l?ng xót xa Tôi không lo lắng, v? biết con rất tự lập,nhưng trái tim người mẹ Vậy mà đã hơn 7 năm rồi
H?nh như tôi hơi khác người: thường th? người ta nghĩ - con cái phải biết ơn sinhthành của bố mẹ C?n tôi, tôi biết ơn con gái đã cho tôi cơ hội được làm mẹ, được cónhững niềm vui vô tận khi nh?n thấy con lớn lên Tôi luôn dạy con cố gắng là chính bảnthân m?nh, trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng phải ngẩng cao đầu, vượt qua mọi hoàncảnh Và nó đã làm được như vậy: con đã vượt qua 7 năm xa nhà, để học không thuakém ai, để được tất cả bạn bè và thầy cô giáo thương yêu, nể phục
Tôi chỉ mong con lớn lên, trở thành một người vui vẻ, hạnh phúc, hài l?ng vớinhững lựa chọn của chính bản thân nó Tôi mong nó luôn được vây quanh bởi nhữngngười yêu thương và chân thành với m?nh Con có thành đạt về sự nghiệp hay không,tôi không quan tâm nhiều Hạnh phúc trong tương lai của con, chính là sự thành cônglớn nhất của người mẹ
Tác giả: TRẦN BÍCH HÀ (facebook.com/bichha.tran.94)
Bản quyền: TRANSVIET TRAVEL
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Full-featured EPub generator
Quan Điểm và Sự Chuẩn Bị (Bài 1)
Đọc bài viết của Lương Hoài Nam về "Triết l? giáo dục Việt Nam", nhận thấy m?nhkhông đủ tầm "vĩ mô" để bàn bạc, vậy th? tôi sẽ nêu quan điểm và chia sẻ kinh nghiệm
ở tầm "vi mô" hơn
Theo quan điểm của tôi, việc "trồng người" là trách nhiệm của toàn x? hội Trong phầnnày, tôi sẽ nêu vai tr? của gia đ?nh Từ thời điểm đứa trẻ được sinh ra cho đến khi bắtđầu đi học, vai tr? của gia đ?nh là quan trọng nhất Không ai có thể tác động đến các
bé, nếu gia đ?nh không cho phép Như tôi quan sát: ở Việt Nam, ít ai coi trọng việc giáodục đứa trẻ ngay từ thời điểm bé được sinh ra, đến lúc nó 3 tuổi - nhưng đó chính làgiai đoạn "bản lề" trong việc định h?nh tính cách của một con người Trong giai đoạn
Trang 8này, mọi điều diễn ra xung quanh được các bé chụp ảnh và tiếp nhận không điều kiện.Giai đoạn từ 3 đến 6 tuổi: các em đ? phát triển ? thức, và v? vậy, việc tiếp thu kiến thức
và kỹ năng có chậm lại so với 3 năm đầu Tuy vậy, trong giai đoạn này, các em đ? bắtđầu biết suy nghĩ, đánh giá sự việc, và do vậy, khả năng tiếp thu mọi thứ một cách vôđiều kiện giảm dần đi
Tương tự như vai tr? của Bộ Giáo Dục đáng phải làm: đặt bài toán "vĩ mô" cho giáo dụccủa đất nước, từng gia đ?nh cũng phải đặt bài toán về giáo dục con cái, tốt nhất là trướckhi các cháu được sinh ra Và mục đích của bài toán: là thống nhất được quan điểm chủđạo giữa các thành viên trong gia đ?nh về các vấn đề cơ bản, liên quan đến việc nuôi vàdạy con Trên cơ sở quan điểm chủ đạo này, sẽ phải có một kế hoạch chi tiết cho việcthực hiện, chia ra các giai đoạn từ khi đứa trẻ được sinh ra, cho đến khi nó trưởngthành (18 tuổi theo tiêu chuẩn các nước phương tây, c?n ở Việt Nam hiện đang trễ hơnnhiều)
Trong phần này, tôi xin được nêu cách xác định quan điểm nuôi dạy con:
Bố mẹ phải xác định: Tôi muốn con tôi trở thành người thế nào, khi nó lớn lên
1 Về đạo đức và cá tính: xin nêu ví dụ: với cá nhân tôi, lúc sắp sinh con, tôi xác địnhcác cá tính TÔI MUỐN con tôi sẽ có, đó là:
- Vui vẻ, biết t?m và hưởng những niềm vui lành mạnh
Danh sách này của tôi kéo dài độ 10 d?ng, có thể được bổ sung hoặc thêm bớt theothời gian
2 Về trí tuệ: những điều tôi muốn con phải có:
- Phải có logic tốt để có thể phân biệt đúng, sai, phải, trái trong mọi trường hợp,dựa trên những chuẩn mực tri thức và đạo đức để phân tích, chứ không chạytheo ? kiến số đông
- Luôn xem xét mọi vấn đề xảy ra một cách tr?nh tự, để hiểu r? nguyên nhân vàhậu quả
3 Về học vấn: bố mẹ muốn con học thế nào, và học cái g?, mong đợi kết quả ra sao? Tôi muốn con tôi:
- Được học trong môi trường mà ở đó, cá nhân cháu được tôn trọng
- Đựợc học những môn giúp cháu phát triển trí tuệ và thể chất một cách lànhmạnh
- Được phát hiện và phát huy tối đa khả năng của m?nh
- Tôi tự nhủ: TÔI SẼ KHÔNG BAO GIỜ ÉP CON HỌC để lấy thành tích, học để bố
mẹ tự hào
4 Về cuộc sống: bố mẹ muốn cho con sau này có cuộc sống ra sao: ta muốn con
- Thành đạt: cụ thể ta hiếu thành đạt là thế nào Ví dụ: rất nhiều ông bố bà mẹViệt nam muốn con học giỏi để sau này t?m được việc làm lương cao, giàu có, vàcoi đó là điều kiện tiên quyết để được coi là thành đạt
Trang 9- Hạnh phúc: bố mẹ hiểu thế nào là hạnh phúc và niềm vui trong cuộc sống, th?mới có thể giúp con trở thành người như thế.
5 Về ăn uống:
Tóm lại: nếu ai thực tâm muốn nuôi dạy con và kiểm soát được quá tr?nh đó, th? phảilàm bài tập của m?nh trước: xác định mục đích và quan điểm nuôi dạy con
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: What is a Help Authoring tool?
Quan Điểm và Sự Chuẩn Bị (Bài 2)
- H?y tự trách m?nh, trước khi trách người khác
- H?y tự cứu con m?nh, trước khi ai đó có thể cứu
Trong bài viết dưới đây, Luong Hoai Nam đ? nói về thực trạng nền giáo dục "ảo và dốitrá" của Việt Nam Vậy cái g? gây nên t?nh trạng này?
Nếu mổ xẻ thật sâu về quá khứ, th? nguồn gốc của t?nh trạng này bắt nguồn từ một sốtruyền thống trước đây được coi là tốt đẹp của dân tộc ta:
- Quá coi trọng sự học, mà về bản chất là học gạo, học l? thuyết, học để mong đượclàm thầy thiên hạ Truyền thống thi cứ để được làm quan bắt nguồn từ bao đời nay, trởthành "l? tưởng" trong cuộc sống của biết bao thế hệ Chắc những người thế hệ tôihoặc sau đó một chút, không thể quên những tác phẩm như: "Lều ch?ng", "Sốngm?n" , và cũng để thuộc l?ng những lời nói được truyền từ đời này sang đời khác:
"Một người làm quan, cả họ được nhờ", hoặc đưa h?nh ảnh mẫu mực của sự tự hào khingười vợ có chồng đỗ đạt làm quan "V?ng anh đi trước, v?ng nàng theo sau" Ở mộtx? hội mà vai tr? các thầy đồ được đề cao quá đáng, mặc dù họ không làm được việc g?cho ra cơm ra gạo, để cho vợ tất bật, tần tảo kiếm miếng ăn nuôi chồng con, hàngngày cơm bưng nước rót tận mồm mấy ông C?n việc của các thầy là ngồi "rung đùi"đọc sách "thánh hiền"?
- X? hội quá coi trọng nề nếp phong kiến: tôi trung phải phụng sự Vua, con cái phảituyệt đối nghe lời bố mẹ, học tr? phải luôn nghe lời thầy, bất kể đúng sai
Những cái đó đ? ăn sâu vào suy nghĩ của mọi tầng lớp dân cư trong x? hội: khi mà đa
số đều muốn con m?nh được "ngồi ghế trên" trong "canh bạc" cuộc đời
C?n nhớ, lúc tôi độ 11 hay 12 tuổi g? đó, chị gái tôi độ 25, từng ao ước: "Ước g? saunày cái Hà lấy được thằng nào làm to, để cho bố mẹ và chị được đi nhờ ô tô cho oai".Đang nằm đọc sách, tôi ngồi bật dậy: "Em chẳng cần lấy ai để đi ô tô Nếu đi ô tô, th?
đó là ô tô của em"
Cả một x? hội với đa số mọi người có suy nghĩ như vậy, th? nếu nền giáo dục lành
Trang 10mạnh, mới là sự làm ta phải ngạc nhiên
Nhưng ngạc nhiên hơn: là lớp bố mẹ trẻ của ngày hôm nay (đang ở lứa tuổi dưới 40),cũng tự nguyện chấp nhận hệ tư tưởng đó, và lại tiếp tục "nhồi nhét" cho thế hệ saubằng chính những l? luận tương tự Dĩ nhiên, theo quy luật cung cầu, th? "Thượng đế làkhách hàng" muốn g?, th? sẽ có ngay các "nhà cung ứng" sẵn sàng bán những sản phẩmdịch vụ đó Tôi đ? nghe những ông bố bà mẹ ca cẩm về việc con bị ép học quá tải ởtrường Viêt nam, chuyển con sang học trường quốc tế Rồi một năm sau, nhiều ngườitrong số đó lại than phiền là: con học trường quốc tế nhàn quá, chiều về chẳng thấy cóbài tập về nhà? Thế là những ông bố bà mẹ này lại h? hoáy đi t?m giáo viên để “nhồi”thêm cho con vào buổi chiều và tối, cho “yên tâm”???
Với các gia đ?nh, mà bố mẹ có chủ ? đẻ con ra, để sau này có người “trả công sinhthành” và “báo hiếu”, tôi xin không có ? kiến Họ có mục đích r? ràng của họ: đẻ con ra
để sau này có người làm Osin suốt đời, hoặc để cưới vợ về làm Osin thay con trai Vớicác ông bố bà mẹ này: nuôi dạy sao cho con phải phụ thuộc vào m?nh, cả về t?nh cảmlẫn vật chất – là mục đích r? ràng Họ có thể sử dụng t?nh thương và của cải vật chất,
để ràng buộc con cái trong mớ b?ng bong của đạo đức và lễ nghĩa, chỉ để luôn có concái ở bên cạnh để “mua vui” cho m?nh Nhiều người cố tưởng tượng rằng: con cái cũnglấy việc báo hiếu suốt đời là niềm vui và niềm hạnh phúc vô tận của chúng
Tôi chỉ muốn chia sẻ với các bạn trẻ và không c?n trẻ lắm, những người thật sự yêuthương con v? bản thận chúng, thực l?ng muốn con hạnh phúc, thành đạt, có tráchnhiệm với chính bản thân và gia đ?nh riêng của chúng sau này – mà chưa biết phải làmg? Các bạn h?y biết rằng: tiền bạc cần cho cuộc sống, nhưng không bao giờ được làmục đích chính hoặc duy nhất Nếu quá nghèo, sẽ không có hạnh phúc Nhưng cũngrất rất ít người giàu được biết đến niềm hạnh phúc thực sự Con bạn có thể không giàu
có, nhưng sẽ không bao giờ nghèo, nếu chúng được dạy dỗ để có l?ng tự trọng, biếtsuy nghĩ, và suy nghĩ có logic bằng chính cái đầu của m?nh, biết dùng bàn tay và khối
óc làm việc một cách cần cù, trung thực Liệu bao nhiêu tiền để bạn coi là m?nh giàu,nếu đồng tiền được chi cho những bữa tiệc tùng với rượu ngoai chất đống, mỗi chai giáhàng chục triệu Biết bao nhiêu là đủ, nếu vài chục cái túi, vài trăm đôi giày, rồi váy áohàng hiệu chất đầy nhà?
Điều đầu tiên và cơ bản trước khi quyết định dạy con thế nào, hai vợ chồng bạn phảixác định r? ràng về tư tưởng và tâm l? của chính m?nh: đừng dồn mọi mong ước vềtương lai của con chỉ vào hai chữ: THÀNH ĐẠT (mà ? nghĩa thực sự là kiếm được nhiềutiền) H?y cho con nếm trải (và qua đó, dạy chúng) những niềm vui khác trong cuộcsống Nếu bạn nén những bực bội của một ngày làm việc, ngồi cạnh con, b?nh tĩnh, vui
vẻ giúp chúng giải một bài toán khó (tôi nhắc lại là phải vui vẻ, chứ thường th? các bậcphụ huynh quát tháo con om s?m khi kèm chúng học), hay cùng đọc một cuốn truyệnhay Đ? bao giờ bạn bật nhạc lên, rồi cả nhà ôm nhau nhảy múa, hát h? vui vẻ Mỗingày h?y dành ít nhất một tiếng để trở lại, h?a vào với tuổi thơ của con – rồi chính bạncũng sẽ thấy quên hết mệt mỏi – đó có phải là hạnh phúc? Tôi tin cái hạnh phúc, niềmvui đơn sơ đó sẽ theo con bạn suốt cuộc đời, sẽ cho chúng hiểu rằng: không chỉ có tiềnmới có niềm vui và và hạnh phúc Và niềm vui đó sẽ được chúng truyền cho con cái
Trang 11chúng - từ đời này sang đời khác.
Tôi thấy rất nhiều người kêu ca về việc dạy và học thêm: ai bắt được con bạn học thêm,nếu không phải là chính bạn Nếu ai cũng dành thời gian học cùng con (có sách giáokhoa mà), và từ chối cho con đi học thêm – th? thầy cô giáo cũng chẳng thể ép được ai,chẳng lẽ lại đi “trù úm” và cho điểm kém tất cả học sinh trong lớp? Chính thầy cô cũngphải bảo vệ thành tích của m?nh, chắc sẽ chẳng dám làm vậy Chỉ v? đông phụ huynhđồng ? cho con đi học thêm, thầy cô giáo mới dám ép uổng “thiểu số” Vậy chính cácbạn: v? lười dành thời gian cho con, v? thiếu kiên tr?, v? tâm l? “bỏ tiền mua tiên cũngđược, nữa là mua kiến thức”, và một số người th? v? muốn “dĩ h?a vi qu?”, mọi ngườisao tôi vậy, cho khỏi mất l?ng thầy cô giáo, để các phụ huynh khác không chê bai được
là m?nh "keo kiệt" – rồi nhắm mắt mặc ‘thế sự xoay vần” với việc học hành, nuôi dạycon cái của chính m?nh
Vậy th?: xin đừng ngồi đó mà kêu trời kêu đất: h?y tự cứu lấy con của m?nh, trước khinhờ ai đó cứu Nếu số đông chúng ta xác định: TRỒNG NGƯỜI – TRƯỚC TIÊN LÀTRÁCH NHIỆM CỦA GIA Đ?NH, CỦA BỐ MẸ – th? chắc chắn quy luật thị trường sẽ đàothải những cái g? không phù hợp Chắc chắn sẽ ra đời những tổ chức giáo dục lấy họcsinh làm trung tâm: dạy các em thành người, chứ không phải thành cái máy kiếm tiền.Dạy các em biết phân biệt thế nào là đúng sai, phải trái – biết t?m kiếm hạnh phúc vàniềm vui chân chính cho m?nh, cho gia đ?nh và x? hội
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Easy to use tool to create HTML Help files and Help web sites
Quan điểm và Sự Chuẩn Bị (Bài 3)
http://doisong.vnexpress.net/…/nhung-ung-xu-sai-lam-cua-cha…
Đọc comment của Lê Phương, tôi giật m?nh giở bài này ra đọc kỹ lại lần nữa, th? thấyđúng là bài viết chỉ mới nêu quan điểm và hiện tượng, mà chưa đưa ra giải pháp đểgiúp các ông bố bà mẹ giải quyết vấn đề V? vậy, tôi xin chia sẻ cụ thể hơn, để giúp cácông bố bà mẹ áp dung trong việc nuôi dạy con
1 Sự đàn áp: nếu bố mẹ không muốn là những “kẻ đàn áp”- th? trước tiên, phải xácđịnh r? là m?nh muốn con trở thành người thế nào trong tương lai, rồi thống nhấtthành những giá trị cốt l?i của gia đ?nh, sau đó đưa ra các bước cụ thể để các thànhviên trong gia đ?nh phải tuân thủ - th? mới có thể thực hiện được một cách lâu dài vànhất quán Ví dụ:
- Về đạo đức: tôi muốn con gái thành người trung thực, có bản lĩnh, tôn trọng ngườixung quanh, biết phân tích và phân biệt cái đúng và cái sai trong mỗi trường hợp đểquyết định hành động cá nhân Con phải là người tự lập, có trách nhiệm với bản thân,gia đ?nh và x? hội Con cũng phải hiểu giá trị của tri thức và kiến thức do học vấn manglại, hiểu giá trị của lao động, giá trị của đồng tiền – biết cách sử dụng đồng tiền để đemlại cho cuộc sống những điều tốt đẹp…
Trang 12- Về sinh hoạt: tôi muốn con thành cô gái giản dị, coi trọng các giá trị thực chất thay v?
sự phô trương bên ngoài Mặt khác, con nên là người dễ tính và biết h?a đồng trongsinh hoạt Điều rất quan trọng là tôi muốn con luôn sống chân thật và có nguyên tắc…
- Tôi luôn xác định: trẻ con sinh ra không tự biết mọi điều, và cũng không thể nhớ
“nằm l?ng” những bài giảng đạo đức của người lớn Vậy th? nếu bạn muốn con làm g?,
cư xử ra sao: h?y nói r? với con một cách nhẹ nhàng, và điều rất quan trọng là giảithích thật r? tại sao bạn lại yêu cầu chúng làm vậy Việc nêu r? yêu cầu và l? do củayêu cầu đó – phải được nhắc đi nhắc lại một cách kiên tr? với thái độ luôn tâm l?, vui vẻ
và đúng lúc Ví dụ: cháu có ông bà nội hoặc ngoại khó tính, thay v? bắt cháu phải nghelời ông bà, phải yêu ông bà, một mặt, bạn nên thủ thỉ với con: “Mẹ biết ông (bà) khótính, nhưng mẹ con m?nh phải t?m cách giải quyết vấn đề đó Con muốn được ông bàđối xử thế nào?” Sau đó bạn cùng con liệt kê ra những g? mà con bạn coi là vô l?, giảithích cho con những g? đúng và những g? chưa đúng trong quan điểm của ông bà, bànvới con hướng giả quyết Bằng cách này, bạn sẽ dạy con đươc rất nhiều điều: khả năngphân tích và phân biệt cái đúng, cái sai, cách xử l? vấn đề…Sau đó, h?y có những buổilàm việc rất nhẹ nhàng, nhưng cương quyết với các cụ về việc nuôi dạy con cái
- Bạn phải cương quyết sửa thói quen càu nhàu, quát tháo, lấy chuyện nọ xọ chuyệnkia, ép buộc con một cách vô l? Để làm được vậy, mỗi khi có g? đó không vừa ? vớicon, bạn h?y tự nghĩ: việc con làm có g? sai không, có g? vi phạm các quan điểm đ?được nói r? từ trước về đạo đức, sinh hoạt…? - hay đó chỉ bất chợt là “sự ngứa mắt”của cá nhân bạn tại thời điểm đó? Nếu không nhất quán, mà luôn “ra chỉ thị” cho conmột cách đột ngột, không nhất quán – th? bạn luôn ở tư thế dùng quyền của bố mẹ để
“đàn áp” con, bắt con làm theo Thay v? ra rả suốt ngày bắt con học, bạn h?y cùng conbàn bạc và lên lịch (học, chơi, các sinh hoạt khác…) từng ngày trong tuần của con, giúpcon kiểm soát việc thực hiện lịch đó Và điều quan trọng nhất: h?y công bằng, thật sựcông bằng trong việc cư xử với con
2 Tạo khoảng cách: thực ra, tôi không có suy nghĩ là nhiều ông bố bà mẹ thời nay cốt?nh tạo khoảng cách với con Trong cuộc sống hiện đại, các bậc bố mẹ trẻ Việt namchưa được chuẩn bị tâm l? đủ để có trách nhiệm với việc sinh con, mà thường là đẻ conv? ông bà giục, v? thấy mọi người đều làm vậy…Rồi cuộc sống bộn bề với bao lo nghĩ và
? thích cá nhân – làm họ quá bận bịu mà quên rằng: cái con cái cần nhất là thời gian và
sự chia sẻ, hướng dẫn, d?u dắt đúng lúc và hợp l? của bố mẹ Vậy th? trước tiên, h?yxác định r?: có con là ? muốn của cá nhân cặp vợ chồng, và chỉ nên thực hiện ? muốn
đó khi m?nh có thời gian dành cho việc nuôi dạy con (bao gồm cả thời gian đọc và họccách nuôi dạy) H?y dành thời gian đọc cho con nghe từ ngày đầu tiên ở bệnh viện phụsản về, thay v? chỉ tập trung vào việc nhồi nhét cho con ăn uống thật nhiều Khi đọc,h?y đọc thật chậm, phát âm đúng, và chỉ tay vào dưới từng từ mà bạn đọc Con có nh?nvào đó hay không, không quan trọng Đọc cho con và với con, là việc quan trọng vàcần thiết nhất bạn có thể làm cho con Khi con lớn lên một chút, h?y cùng chúng ca hát,chơi đùa, nhảy múa H?y tâm sự với con những suy nghĩ, niềm vui và nỗi buồn củabạn, bằng những từ ngữ dễ hiểu nhất H?y nhớ lại “thời thơ ấu” của chính bạn, để hiểutâm tư, ước vọng, suy nghĩ của con
3 Tỏ ra tự phụ: trong phần 1, nếu bạn cùng gia đ?nh xác định r? những nguyên tắc vềđạo đức, và nhất quán làm theo những nguyên tắc cơ bản đó – sẽ không gặp phải vấn
đề này Trừ khi các ông bố bà mẹ nhầm lẫn về đạo đức, nhầm tưởng khoe khoang là
Trang 13biểu hiện của thành đạt, coi thường người khác mới chứng tỏ m?nh “quan trọng và hơnngười”, th? con cái thành như thế là chọn lựa của chính họ, họ không thể trách ai.
4 Luôn độc đoán: lại trở lại điều 1 Khi không có nguyên tắc được định ra, và khôngcông bằng trong cư xử với con, bạn sẽ thành kẻ độc đoán, coi m?nh luôn đúng, và conphải nghe theo trong mọi trường hợp Bạn thành kẻ đàn áp rồi
5 Dễ d?i đáp ứng các yêu cầu của con: nếu bạn đặt ra một số quy định về các việckhông được làm (ví dụ: không phá đồ đạc, không đánh người khác…), th? h?y đảm bảo
là bạn kiểm soát được việc thực hiện Trẻ rất tinh, chúng quan sát và biết cái g? làm cho
bố mẹ sợ, để rồi dùng cách đó như một “vũ khí” kiểm soát mọi người, hoặc đạt đượcđiều chúng muốn Ngay từ lần đầu khi chúng ăn vạ, h?y rất nhẹ nhàng và cương quyếtvới chúng Không dỗ, không an ủi, h?y nói r? là: “Con làm vậy không được g? đâu,đừng gây sức ép với bố mẹ” H?y bế chúng vào 1 ph?ng trống, để chúng ở đó, nói r?
là “Khi nào con chấm dứt việc la hét, khóc lóc, mẹ sẽ vào đón con ra” Nếu bạn nhẹnhàng nhưng cương quyết, con sẽ không bao giờ dám có thái độ ăn vạ
6 Mua chuộc con bằng quà cáp, lời hứa: ở đây, có mấy vấn đề: Dạy con có trách nhiệmvới bản thân, giúp chúng hiểu r? nguyên nhân, hậu quả của các hành động của chúng.Các ông bố bà mẹ VN hay nghĩ hộ, làm hộ con mọi thứ - sẽ làm cho chúng hiểu lànhững việc đó là việc của bố mẹ, chứ không phải việc của chúng Ví dụ: “Thay v? nóihọc v? tương lai của chính con, th? lại nói học giỏi để bố mẹ vui l?ng”…Mọi việc cứ có xuhướng “rối lên như canh hẹ”, nếu ta không xác định r? đó là việc của ai, ai phải chịutrách nhiệm, ai là người hướng dẫn, động viên và giúp đỡ H?y giải thích r? l? do, dạycon cách làm – và chuyển giao “quyền và trách nhiệm” cho con, khi chúng đủ “kỹ năng”
về trí tuệ, tâm l? và sức khỏe để làm những việc đó Bố mẹ h?y “lùi lại” để làm vai tr?động viên, khuyến khích, nâng đỡ khi chúng sai lầm Nếu bạn đ? hứa điềugì, th? phải
cố thực hiện bằng được V? bất cứ l? do g? làm bạn không thực hiện được lời hứa, h?yxin lỗi con và giải thích cặn kẽ l? do v? sao bạn thất hứa
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Easily create iPhone documentation
Quan Điểm và Sự Chuẩn Bị (Bài 4)
Một số bạn đề nghị tôi chia sẻ kinh nghiệm về hai chủ đề:
1 Làm sao cho con cái trở thành người tự tin, kiên tr? và quyết tâm
2 Làm sao kiểm soát và giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử (xem TV, chơi gametrên máy tính hoặc mobile)
Trước tiên: câu trả lời của tôi là: muốn rèn luyện cho con cá tính nào, bố mẹ phải làmcác bước sau:
- Đặt các mục tiêu r? ràng cho cái muốn của m?nh
- Lập kế hoạch thực hiện mục tiêu
- Thống nhất giữa các thành viên trong gia đ?nh về mục tiêu và biện pháp, phân côngnhau thực hiện
Tôi sẽ lấy ví dụ cụ thể của chủ đề 1: bạn muốn con lớn lên trở thành người tự tin, kiêntr? và quyết tâm Trước tiên, bạn h?y tự đánh giá m?nh một cách rất trung thực: m?nh
có phải là người có những cá tính đó không?
Trang 141 Nếu bạn là người có những cá tính đó: tốt quá Nhưng từ trước đến nay, bạn chỉ tưtin, kiên tr? và quyết tâm khi thực hiện những công việc của chính bản thân m?nh, vậylàm sao để dạy cho trẻ điều đó? H?y nhớ rằng: bạn càng bắt đầu sớm, mọi việc càng
dễ dàng
- Nếu cháu c?n bé: việc dạy con trẻ đều phải được bắt đầu bằng cách "chơi" với chúng.H?y kiên tr? dành ít nhất 1 -2 tiếng mỗi ngày để đọc và chơi với con V? trẻ nhỏ rấtchóng chán, không được ép chúng làm việc g? mà chúng đ? chán, hoặc chưa thấy thích
Ví dụ: đọc sách cho con nghe: bạn phải t?m các quyển sách có tranh vẽ đẹp, và nộidung dễ hiểu Tốt nhất là cách vừa đọc vừa đóng kịch cùng nhau theo nội dung củasách Khi bé bắt đầu đi học, nếu có khó khan về bài vở, bạn phải dành thời gian ngồigiúp bé: kiên tr?, nhẹ nhàng và vui vẻ Nếu bạn không thể kiên tr? và quyết tâm dànhthời gian để dạy con MỘT CÁCH VUI VẺ, làm sao lớn lên con bạn kiên tr? được?
- Rèn luyện sự tự tin: có một nguyên tắc nằm l?ng, muốn con tự tin, bố mẹ h?y hạnchế tối đa việc sử dụng từ KHÔNG Không được biến m?nh thành Mr hoặc Mrs NO vớicác hành động vô hại của bé H?y uốn lưỡi bảy lần trước khi quyết định nói KHÔNG vớibất cứ điều g? Hồi con gái tôi c?n bé, mẹ con tôi có tr? chơi rất buồn cười: mỗi khi đichơi, hay để ? các ông bố bà mẹ khác hành xử thế nào, và nói bao nhiêu từ KHÔNG vớicon trong một khoảng thời gian nhất định Có lần, chỉ trong 10 phút, chúng tôi nghemột bà mẹ nói từ KHÔNG tới 9 lần với cô con gái nhỏ Khi thấy con bé ngồi sụp xuốngnhặt cái g? đó ở mặt đất, bà mẹ rú lên: "Không được nghịch đất, lại giun sán đầy bâygiờ" Con gái tôi hỏi: "Sao lấy tay nghịch đất mà lại bị giun sán hả mẹ" Tôi cười trả lời:
"V? cô đó sợ bé nghịch đất rồi cho tay vào mồm, hoặc cầm đồ ăn" Con liền hỏi tiếp:
"Thế sao cô ấy không bảo bạn là phải rửa tay trước khi cho tay vào mồm, và trước khi
ăn, giống như mẹ vẫn dặn con?" Rồi khi thấy con tung tăng chạy nhảy, bà mẹ trẻ đócũng kêu lên: "Không chạy nhiều thế, mồ hôi ra rồi lại cảm" Tóm lại, toàn thấyKHÔNG là KHÔNG - vậy th? làm sao đứa trẻ lớn lên thành người tự tin, can đảm, dámđội diện với thử thách
Một nhà giáo dục phương tây đ? viết: có một nguyên tắc quan trọng, đề nghị các bậc
bố mẹ h?y thuộc nằm l?ng, không bao giờ được nói KHÔNG với những việc làm hayhành động của trẻ, nếu như hành động đó không làm hại chính con hoặc người khác
Bé thích nghịch nước: h?y đưa vào lịch mỗi ngày cho bé nghịch nước 15 phút, nhân đóh?y dặn bé: "Nghịch nước xong phải lau khô người, không nên mặc quần áo ướt, sẽ dễ
bị cảm" Khi buộc l?ng nói KHÔNG với trẻ, bạn phải giải thích cặn kẽ và r? ràng vớichúng là TẠI SAO KHÔNG ĐƯỢC LÀM VIỆC ĐÓ Đừng bao giờ nói rằng: v? mẹ là mẹ,nên có quyền cấm con
Có những đứa con của bạn bè thân thiết mà tôi có dịp tiếp xúc từ bé Khi đó, chúngngây thơ, láu lỉnh , nhanh nhẹn và thông minh Sau vài năm gặp lại, nhiều cháu làm tôithực sự ngạc nhiên: cháu rụt rè, sợ sệt, có hỏi đến chỉ ậm ừ hoặc cúi đầu Sao vậy nhỉ:th? ra là quan niệm của các bậc cha mẹ: chúng lớn rồi, phải g? ép và rèn kỹ, khôngchúng sẽ hư Vậy lá bố mẹ cố gang quan sát chún gở mọi lúc mọi nơi có thể, thậm chír?nh m? con, để biết chúng có làm g? dại dột, có chơi với bạn xấu, có bị bạn lừa ,thâm chí xem trộm nhật k?, email của chúng Bằng cách đó, không những các bạn đanglàm mất sự tự tin của con, mà c?n làm mất l?ng tin của chúng vào chính bố mẹ
Cũng xin nhắc các bậc bố mẹ: có một xu hướng ngược lại, gây tác hại không kém: đó
là việc luôn coi con cái là thần đồng, suốt ngày khen ngợi trước bất cứ lời nói và việclàm g? của chúng - rồi liên hệ với mầm mống của thiên tài sau này Thời gian qua, ta
Trang 15cũng gặp không ít các cháu ở lứa tuổi mười tám đôi mươi, tự cho m?nh là thần đồng,cái g? cũng nghĩ là m?nh biết Thường các cháu này trở nên rất hiếu danh, muốn nổitiếng "xổi" bằng bất cứ giá nào C?n các bâc bố mẹ th? luôn tự hào, cổ vũ cho sự hiếudanh, coi đó là sự thành công
Tương tự vậy với việc xem TV và chơi game: khi con c?n bé, bố mẹ muốn rảnh ranglàm việc này việc khác, để chúng khỏi quấy, để m?nh có thời gian xem TV và chat vớibạn bè: cách tiện nhất là cho chúng ngồi trước màn h?nh, hoặc đưa cho nó cái điệnthoại cầm tay Chính bạn là người tạo nên cái "nghiền" cho con mà Nếu hễ cứ về đếnnhà là bạn bật TV lên, th? con chắc chắn sẽ nghiện TV Ngay khi sinh con gái, tôi đ? đề
ra một nguyên tắc trong gia đ?nh: không được bật TV khi có mặt bé ở đó Đến nay, contôi chẳng hề màng đến TV, cũng chẳng bao giờ chơi game C?n khi lớn hơn: việc chatvới bạn bè, tuơng đối khó: tôi có một nguyện tắc: hễ con gái về nhà trong các kỳ nghỉ:đúng 10 giờ tối đi ngủ, không được phép đem máy tính vào ph?ng ngủ H?y cùng conlập lịch cho mỗi ngày trong tuần, và chỉ dành tối đa 30 phút/ ngày cho việc xem TVhoặc chơi game Về việc này, lại yêu cầu các bạn phải that cương quyết đế nói KHÔNG,khi con mè nheo đ?i nhiều thời gian hơn
Kết luận: mọi việc phụ thuộc vào chính bố mẹ, là những người đầu tiên đặt nền tảngcho các cá tính và thói quen tốt cũng như xấu của con m?nh
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Free Web Help generator
Dạy Con, Phải Kiên Trì (Bài 1)
Nhiều bà mẹ hỏi: có cách g? để con nghe lời, không bướng bỉnh, l? lợm Làm sao khắcphục t?nh trạng; bố mẹ nói cái g? con cũng c?i không chịu làm, hoặc ? ra? Nhưng chưa
ai hỏi tôi câu hỏi quan trọng nhất: nguyên nhân nào dẫn đến việc trẻ bướng bỉnh, l?lợm, không nghe lời?
Đó là v?: các bậc bố mẹ đang lấy m?nh là chủ thể, để giải quyết cái ngọn: làm sao chotrẻ nghe lời, mà ít khi tự hỏi: m?nh đ? làm g?, để cho con trở nên như vậy? Liên quanđến chủ đề này, nếu muốn thành công, chúng ta h?y sẵn sàng thay đổi quan niệm vềgiáo dục con cái
Vốn là một nước phong kiến, thế hệ chúng tôi đều được dạy: con cái phải nghe lời bố
mẹ Người lớn tuổi hơn bao giờ cũng đúng Có phải thế không? Chúng ta cũng thườngdùng các biện pháp áp đặt, răn đe, cấm đoán để đối xứ với con, mà ít khi nghĩ: nhữngtiêu chuẩn, nế nếp ta muốn áp đạt cho trẻ, bắt trẻ phải nghe theo, liệu có hợp l?, cógiúp cho trẻ phát triển toàn diện, hay chỉ v? ta là bố mẹ, ta có quyền thế, và ta muốnthế?
Vậy tôi đ? làm những g?, khi con gái c?n bé, để con không trở nên bướng bỉnh, l? lợm,
và để hai mẹ con trở thành bạn bè, có thể rúc rích kể cho nhau nghe mọi chuyện., Cho
Trang 16đến bây giờ, khi được ở bên nhau, vẫn đùa nghịch với nhau như hai đứa trẻ thơ
Ngay khi vừa sinh, tùy theo từng giai đoạn phát triển của trẻ, tôi đề ra những quy địnhphù hợp:
1 Từ khi mới sinh đến qu?ng 7-8 tháng: âu yếm con thường xuyên, nhưng không bếnhiều, và cương quyết nhất là khi chúng khóc để v?i bế Bằng cách này, ta tập chochúng tính kỷ luật từ rất bé
2 Từ 8 tháng (bé biết đi lúc 8 tháng) đến 1 năm: tôi bắt đầu đề ra các quy định trongsinh hoạt: giờ ăn, giờ ngủ, giờ đọc sách, và những điều cấm (bé không được làm) Tôiviết r? những điều này lên một trang giấy, đọc cho bé nghe, giải thích r? l? do củanhững điều cấm, hỏi bé có ? kiến g? không (dĩ nhiên là bé gật, v? thực sự những việcnày đ? thành nếp) Sau đó tôi nói với bé là: “mẹ con m?nh k? thỏa thuận nhé” Tôi lấybút k? một bên, rồi bôi mực vào ngón tay trỏ của bé, “điểm chỉ” vào một bên Bé khoáichí lắm cười khanh khách Tôi dán luôn thỏa thuận đó vào cửa tủ lạnh, rồi thỉnh thoảngđọc lại cho bé nghe Ngoài những điều cấm, bé được tự do làm tất cả các việc khác phùhợp với lứa tuổi Ví dụ: lúc đó, tôi chỉ có 2 điều cấm:
- Khóc lóc hoặc có các hành động để v?i vĩnh thứ g? đó
- Không tuân thủ lịch sinh hoạt đ? thống nhất
Tôi cũng họp cả nhà, giải thích r? về thỏa thuận, để mọi người biết và tuân thủ trong
cư xử với bé Trong nhà tôi, không ai có thể can thiệp vào lịch sinh hoạt của con, cũngkhông ai có thể lên án là bé hư, nếu bé không vi phạm vào điều cấm (tôi nghĩ pháp luậtcũng nên thế - không cấm th? nghĩa là cho phép) Nếu có g? phát sinh ngoài những điềuđ? thỏa thuận, tôi đều bàn bạc với con, rồi bổ sung hoặc thêm bớt điếu cấm một cáchhợp l? Bằng cách đó, tôi dạy bé từ khi rất nhỏ về sự công bằng, sự b?nh đẳng giữa cácthành viên trong gia đ?nh Tôi luôn giải thích rất kỹ càng về nguyên nhân, hậu quả, l?
do tại sao được làm cái này, không được làm cái kia V? vậy, con gái tôi có thói quenphân tích mọi việc xung quanh một cách thấu đáo, để rút ra kết luận cho m?nh Cónhững lúc, bé cũng thử giới hạn, bằng cách vi phạm – th? tôi cương quyết áp dụng biệnpháp để chấm dứt Ví dụ: có 1 lần, bé khóc để đ?i cái g? đó, tôi nhẹ nhàng và b?nh thảnnói:”Khóc là quyền của mỗi người, nếu không làm ảnh hưởng đến người khác Conđang làm ảnh hưởng đến mọi người, v? con khóc to, mọi người đau đầu Vậy từ nay,khi con muốn khóc, th? mẹ sẽ cho con vào ph?ng khách và đóng cửa lại cho khỏi ảnhhưởng đến mọi người Con cứ khóc thoải mái, bao giờ chán th? bảo mẹ là “khóc chánrồi”, mẹ sẽ mở cửa cho con ra nhé” Tôi dẫn bé vào ph?ng khách, nhẹ nhàng khép chặtcửa lại, rồi làm tiếp việc của m?nh Chỉ độ 1 phút sau, tiếng khóc im bặt Sau độ 1-2phút nữa, th? thấy con gọi to: “mẹ ơi, con chán khóc lắm rồi, mẹ mở cửa cho con ra”.Vậy là xong, sự việc không hề lặp lại
3 Tôi có nguyên tắc: khi bé đ? biết đi, th? tôi không bế nữa, và cũng cho bạn bè luôn
Trang 17cái xe đẩy Tôi giải thích r?: chân là để m?nh đi, nếu m?nh không sử dụng để đi, th? nó
sẽ yếu dần, rồi m?nh đi không vững Trước khi đưa bé đi đâu, tôi đều bàn kỹ với bé về
kế họach, và nói rất r? là cần đi bộ bao nhiêu thời gian Tôi thường dùng cách này:
“Hôm nay m?nh đi chơi, con sẽ phải đi bộ 2 tiếng Nếu lúc nào con mỏi chân, m?nh sẽngồi nghỉ Con cũng có lựa chọn là: nếu không muốn đi bộ, con có thể ở nhà” Tấtnhiên là bé thích đi chơi Có lần, bé kêu mỏi chân, đ?i bế Tôi thản nhiên nói: “Mẹ nóitrước rồi, m?nh phải đi bộ 2 tiếng Nếu con mỏi, m?nh ngồi nghỉ đến bao giờ hết mỏi sẽ
đi tiếp”
Vậy muốn trẻ nghe lời, chính người lớn phải biết r?: ta muốn chúng nghe lời những cáig?? Nếu ta có quy định r? ràng, đ? được con đồng ? và cả nhà thống nhất, th? chúng sẽtuân thủ Tất nhiên, chúng sẽ ngó nghiêng để thử xem có “vượt rào” được không Nếutất cả người lớn trong nhà cương quyết, mọi việc sẽ vào nếp rất nhanh Tất nhiên, cónhững lần, bà thấy thương cháu quá, cứ thuyết phục tôi là: “ Nó c?n bé, biết g?, conlàm vậy tội nghiệp” Nhưng đến bây giờ, ai cũng nói là con may mắn v? đ? được tôinuôi dạy như vậy Con tôi luôn tự hào và hay khoe với bạn bè về điều đó
Nếu ta ép buộc trẻ làm những việc g? đó, nhưng lại không dành thời gian giải thích r?l? do (nguyên nhân và hậu quả), sẽ có 3 t?nh huống xảy ra:
• Luôn nghe lời người lớn, làm theo chẳng cần suy nghĩ g?: bạn đang tạo nên nhữngđứa trẻ thụ động, không có suy nghĩ riêng Sau này, khi chúng lớn lên, sẽ có lúc bạn lạimắng chúng: “Sao mà mày ngu thế hả con? Ai bảo g? cũng nghe?” Bạn dạy chúng thếmà
• Buộc phải nghe và làm theo, mà trong l?ng ấm ức, thấy bố mẹ (người lớn) toàn lànhững người vô l?: t?nh trạng này sẽ dẫn đến nhiều hậu quả: giữa bố mẹ và con cái sẽ
“giữa hai thế hệ là mênh mông biển rộng” Nếu ức chế quá, chúng có thể bỏ nhà đi,đến với bất cứ ai tỏ ra thông cảm với chúng, thậm chí bị trầm cảm, bị thần kinh, cónhững em tuyệt vọng quá c?n t?m cách tự tử
• Chúng trở nên l? lợm, bướng bỉnh (lúc c?n nhỏ), thậm chí bất cần đời (khi lớn hơn).Cái g? ta nói ra chúng cũng coi là vô l?, chẳng cần suy nghĩ là ta nói đúng hay sai Nếucon đ? như vậy, bạn phải làm g?, có cách làm như sau:
+ Chuẩn bị tâm l? của người lớn để phải thay đổi cách cư xử với con
+ Chuẩn bị cho một cuộc nói chuyện nghiêm túc với trẻ: nội dung sẽ là: trẻ nghĩ sao vềbạn, những cái g? của người lớn trong nhà làm cho trẻ cảm thấy không hài l?ng, tạisao, và rất quan trọng: trẻ muốn được bố mẹ đối xử thế nào
+ Tiến hành buổi nói chuyện, nghe trẻ thật chăm chú, và điều rất quan trọng: phảikiểm soát được m?nh, để nếu trẻ có nói g? chạm tự ái cá nhân, th? không được nổi xung
Trang 18lên, bạn sẽ mất luôn cơ hội Lần sau, có cậy răng, chúng cũng chẳng nói nữa H?y nhậnlỗi, nếu trẻ nói ra và ta thấy là ta vô l? H?y giải thích l? do một cách chân thành, nếutrẻ không hiểu nguyên nhân buộc ta phải làm vậy
+ Và phải thống nhất được với trẻ một thỏa thuận, viết nó ra một cách r? ràng (cần th?hai bên k? vào), rồi thực hiện Nếu bạn vi phạm, bạn sẽ bị phạt Nếu trẻ vi phạm, phảithật cương quyết với trẻ
Và các ban thấy đấy: DẠY CON KHÔNG HỀ DỄ Tôi đ? từng tư vấn, thậm chí cùngtham gia với bạn bè, để giúp họ giải quyết vấn đề với con cái, và tôi rút ra kết luận:
- Trong 100% trường hợp, bố mẹ phải thay đổi, nếu bộ mẹ không thay đổi, sẽ không
có kết quả g?
- Rất nhiều ông bố bà mẹ, về tâm l? th? nghĩ là sẵn sàng nghe con nói, nhưng khi nóichuyện (có tôi chứng kiến), th? lại nổi sung lên, mắng con sa sả - thất bại hoàn toàn Cóngười ít tệ hơn, th? thanh minh thanh nga, cốt là để chứng minh rằng: m?nh không cólỗi, – sự chân thành bao giờ cũng thắng, nếu bạn loanh quanh "chối tội", con sẽ nhận
ra ngay
- Và may mắn nhất là những ông bố bà mẹ: sẵn sàng chấp nhận xin lỗi con và rất thậtl?ng muốn thay đổi, v? tương lai của con và của chính m?nh Hầu hết là tôi thành côngvới những ông bố bà mẹ này
CHÚC CÁC BẠN ĐỦ NGHỊ LỰC, VÀ THÀNH CÔNG TRONG SỰ NGHIỆP “TRỒNGNGƯỜI”
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: What is a Help Authoring tool?
Dạy con, Phải Kiên Trì (Bài 2)
Tôi phải dặn thế, bởi v? điều quan trọng nhất là bố mẹ phải kiên tr? Sách cũng dạy thế,nhưng nhiều lúc chờ 2-3 năm, chưa thấy mảy may kết quả, chính tôi cũng "phát sốtphát rét", nghi ngờ không biết m?nh bỏ bao nhiêu công, rồi có kết quả g? không
Con gái tôi rất nhát sau ngày sinh nhật đầu tiên (l? do - tôi có dự định sẽ viết về việcnày để các ông bố bà mẹ rút kinh nghiệm) Đi nhà trẻ từ 17 tháng, cứ đến trường làcon im thin thít Có lần cô giáo hiệu trưởng trường mẫu giáo Fundino (Người Anh) đ?gọi tôi để trao đổi là cháu chậm quá, lại cứ im thin thít, không biết thần kinh có b?nhthường không, chắc không thế cho cháu lên lớp trên, sau 1 năm học Tôi nghe và vừa
Trang 19buồn vừa nản, nhưng cố trấn an m?nh: những g? tôi dạy ở nhà, con tiếp thu rất tốt, sao
cứ đến trường th? thụ động
Tự nhiên, đến năm qu?ng gần 4 tuổi, đồng thời với lúc biết đọc, con làm các cô giáo ởtrường ngạc nhiên hết sức: chỉ trong v?ng 1 tuần, con nói rất nhiều, tham gia mọi hoạtđộng, trở thành cô bé leading trong lớp Các cô quan sát vài ngày, quyết định đẩy conlên lớp cao nhất của trường mẫu giáo
Trong sự phát triển từ lúc trẻ mới sinh ra, cho đến khi vào đời, có mấy thời điểm rấtnhạy cảm, nhưng cực kỳ quan trọng, có vai tr? quan trọng quyết định sự phát triển tiếptheo: đó là qu?ng từ 11 - 13 tháng (lúc trẻ bắt đầu biết đi và tập nói), lúc qu?ng 3 tuổi,lúc bắt đầu vào lớp 1, lúc 10-11 tuổi (giai đoạn chuyển từ trẻ con sang tuổi teen), vàlúc 16-17 tuổi (sắp chuyển từ tuổi teen sang người lớn)
Tôi sẽ cố gắng chia sẻ về từng giai đoạn này cùng cách xử l?, trong những bài viết sau
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Free EPub and documentation generator
Dạy Con, Đôi Khi Thật Đơn Giản
Sáng thứ bảy, ngồi cùng các em đ? "hơi sồn sồn" để chia sẻ kinh nghiệm lập kế hoạchtrong cuộc sống, đặc biệt là nuôi dạy và chuẩn bị kế hoạch cho việc học hành của con
Có mấy câu chuyện vui vui, kể ra xem có ích g? được cho ai không
M?nh hỏi: "Ai cho chị một ví dụ về việc: bọn em cấm con điều g?"
Một cô nhanh nhẩu: "Em cấm con (gần 2 tuổi) sờ vào thùng rác"
M?nh bèn hỏi tiếp: "Tại sao",
được trả lời: "V? thùng rác bẩn"
Hỏi: "Bẩn th? sao? Tại sao tay không được sờ vào chổ bẩn?"
Trả lời: "V? sợ bé cho tay vào mồm"
Khi m?nh hỏi: "Thế sao em không dạy bé là: Nếu sờ vào cái g? bẩn, th? phải rửa tay rồimới được cho tay vào mồm?"
Tất cả trố mắt nh?n m?nh, rồi cười phá lên, bàn tán xôn xao: ờ, đơn giản thật Nếum?nh kiên tr? giải thích cho các bé là "Sọt rác chứa các đồ đ? bị thải, có nhiều giun, sán,virus, vi khuẩn Nếu con sờ vào, th? phải rửa tay sà ph?ng thật sạch rồi mới sờ lên mắthoặc cho vào mồm, nếu không trứng giun chui vào bụng, nở ra con giun, rồi cắn con,làm con đau bụng ", th? sẽ đơn giản, đồng thời dạy bé được nhiều điều có ích
Lại hỏi tiếp: "Ok, ai cũng dạy trẻ là trước khi ăn phải rửa tay, Thế trong khi ăn, nếu bé
cứ vọc tay vào đồ ăn, rồi bôi lên mặt, bọn em nói g??"
Mọi người ồn ào, tranh nhau trả lời: "Đừng bôi đồ ăn lên mặt, bẩn lắm"
Lại hỏi tiếp: "Sọt rác bẩn, v? sợ con cho tay vào mồm sau khi sờ vào nó Vậy thức ăn để
ăn, cũng bảo bẩn, nhưng lai bắt bé cho vào mồm, chứ không được bôi lên mặt cũng v?bẩn Vậy bọn em nghĩ cái g? sẽ diễn ra trong đầu đứa trẻ, khi nó nghe những mệnhlệnh mâu thuẫn như vậy?"
Cả lũ cười lăn lộn M?nh cũng cười khoái chí Hay thật: chúng ta đang làm g? với con
Trang 20đây? Vậy bé sẽ hiểu thế nào là bẩn, và thế nào là sạch?
Vậy bài học là g?: h?y uốn lưỡi bảy lần trước khi nói với con, đặc biệt là nói từ "Không".Đừng đưa ra các mệnh lệnh khác nhau, nhưng có thể vô t?nh mâu thuẫn, sẽ làm bé lẫnlộn về khái niệm, rồi không thể suy nghĩ rạch r?i về nguyên nhân và hậu quả H?y giảithích r? ràng l? do, nếu muốn cấm bé điều g? Bằng cách này, bạn tập dần cho con cáchsuy nghĩ có logic một cách độc lập, chứ không làm theo mệnh lệnh một cách máy móc
Trong ví dụ trên: giải thích với bé các khái niệm:
1 Bẩn: sờ vào th? phải rửa tay sạch trước khi chuyển sang làm việc khác, đặc biệt làkhông cho tay vào mồm trước khi rửa sạch
2 Nguy hiểm: nghĩa là có thể gây đau: ví dụ: không được sờ vào những g? nóng (mặtbếp đang nóng, nước sôi, thức ăn nóng ), không phải v? nó bẩn, mà v? nguy hiểm, bé
sẽ bị đau, thậm chí bỏng tay
3 C?n đồ ăn: không bẩn (th? m?nh mới ăn) Bé muốn nghịch với đồ ăn, tốt quá.Nhưng v? đồ ăn có thể mặn và có mỡ, th? sau khi ăn và nghịch xong, phải rửa cả mặt vàtay cho sạch sẽ, nếu không, bé có thể bị ngứa
Đừng bao giờ cấm điều g?, nếu bạn không giải thích r? được l? do hoặc tác hại của việc
đó Nếu không, bạn đang vô t?nh làm thui chột l?ng ham thích khám phá, tiềm năngcủa sự sáng tạo trong tương lai của con m?nh
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Free HTML Help documentation generator
Để có được kết luận này, các nhà nghiên cứu của London School of Economic đ? xem
dữ liệu của 18,000 đứa trẻ trong chương tr?nh Millennium Cohort Study, cố gắng hiểutác dụng của lứa tuổi bà mẹ khi sinh con lên đứa trẻ Và họ kết luận rằng: những đứacon do các bà mẹ trong độ tuổi 30 (30-40) có kết quả tốt hơn khi thực hiện bài test lúc
5 tuổi
Bà Alice Goisis thuộc nhóm nghiên cứu đ? giải thích kết luận trên như sau: “Những bà
mẹ có con lần đầu trong độ tuổi 30-40 thường có học vấn và thu nhập cao hơn, vàthường là đ? có cuộc hôn nhân ổn định Họ cũng có lối sống lành mạnh hơn Họthường chủ động lập kế hoạch cho việc có con, có thời gian chăm sóc sức khỏe khimang thai” Bà cũng bổ sung là phụ nữ tuổi này ít hút thuốc hơn, và thường là cho con
bú sữa mẹ
Trang 21May quá, may quá, đúng như nghiên cứu trên: tôi sinh con lúc 39 tuổi – là lúc đ? hết
“ham chơi”, cái máu “bay nhảy” cũng đ? nguội bớt Tôi tự lập kế hoạch cho việc có con,không chịu bất cứ áp lực nào, và dành “toàn tâm toàn ?” cho việc nuôi và dạy con, chođến khi con gái tr?n 17 tháng Từ khi con bước vào tuổi teen, tôi cũng thường xuyên
“rủ rỉ”: “Con muốn cặp bồ tuổi nào cũng được, bao nhiêu bồ cũng được, nhưng trong 1thời điểm chỉ nên có 1 anh C?n khi đ? định sống với nhau, th? phải đủ chín chắn, đảmbảo là hai người hiểu, tôn trọng và chấp nhận nhau, kể cả những sự khác biệt – để cóhạnh phúc lâu dài bên nhau - những cái đó quan trọng hơn t?nh yêu” Nàng thườngcười đáp lại mẹ: “Con chẳng dại g? lấy chồng sớm Con sẽ bay nhảy cho chán, rồi sớmnhất là 35 tuổi mới “settle down” – dịch là ổn định phải không nhỉ? Tôi hay đùa lại:
“Miễn là lúc đó con t?m được anh chàng nào muốn settle down với con”
Tôi nghĩ kết luận trên sẽ rất có tác dụng với các bạn trẻ Việt nam: vừa vào đời ở lứatuổi 20, chưa kịp biết những khó khăn của việc sinh ra và nuôi dạy 1 đứa trẻ, thậm chíchưa có công ăn việc làm ổn định – đ? bị bố mẹ giục ời ời là “cưới đi, có con đi”
H?y cho m?nh thời gian để chuẩn bị thật kỹ trước khi có con, đó là lời khuyên của tôi.Đừng để bất cứ ai gây sức ép, nếu bạn thấy chưa sẵn sàng cả về tâm l?, t?nh cảm vàđiều kiện kinh tế
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Free help authoring environment
C?n con người – chúng ta phức tạp quá Và hễ cái g? đ? phức tạp hơn là “bản năng”,hoặc “bản năng” đ? bị phức tạp hóa – th? đều phải học mới biết làm
Ngẫm đi ngẫm lại: có những nghề rất đơn giản, khi ta đi xin việc, cũng phải tham dựphỏng vấn hết v?ng này đến v?ng khác (ví dụ có nơi tuyển nhân viên vệ sinh phải đov?ng 1 chẳng hạn), rồi phải đào tạo ít nhất vài ngày, sau đó mới bắt đầu vào việc.C?n với một “nghề” tối quan trọng trong cuộc đời mỗi con người, lại buộc phải làmtrong ít nhất vài chục năm, khi làm sai th? ít hoặc hầu như không có cơ hội “khắc phụhậu quả” – sao từ xưa tới nay, x? hội Việt nam lại quá coi nhẹ? Hễ cứ cưới nhau xong
là “giục ời ời” (mà đâu chỉ có ông bà, bố mẹ, họ hàng, bạn bè giục) Cả một x? hội với
hệ thống truyền thông hùng hậu cũng giục gi? bằng những bài viết theo kiểu: tuổi giàhiu quạnh khi không có con cái
Và dưới áp lực của “bom tấn” như vậy, các cô cậu vừa lơ ngơ tốt nghiệp đại học, lo cho
Trang 22m?nh c?n chưa nổi, bị xoáy vào v?ng quay của việc cưới xin, chửa đẻ
Và rồi các cô cậu bé lơ ngơ đó, không qua một ngày đào tạo, lập tức bước vào cái nghềlâu dài, đầy “cam go và thử thách” là NGHỀ LÀM CHA MẸ
Ở các nước tiên tiến: các lớp dạy làm CHA MẸ rất phổ biến Một đợt ít cũng phải haituần, dài th? vài tháng - để dạy cho các bậc bố mẹ trẻ cách chăm sóc, nuôi dạy con ởtừng giai đoạn: từ khi bắt đầu nhen nhúm ? định có con, cho đến lúc mang bầu, rồichăm sóc và nuôi dưỡng thoe từng độ tuổi
Và tôi gọi những lớp học đó là DẠY NGHỀ LÀM CHA MẸ
Ở Việt Nam h?nh như chưa có các lớp dạy này?
Và v? vậy, sau nhiều ngày suy nghĩ, bàn bạc, được các em ở TransViet Travel hết l?ngủng hộ và động viên, khuyến khích – tôi ĐÁNH LIỀU gật đầu để các em chủ tr? tổ chứcCÂU LẠC BỘ “NGHỀ LÀM CHA MẸ” Tôi hứa với các em: thời gian đầu, tôi sẽ chịu tráchnhiệm chính trong việc tổ chức các talkshow chia sẻ về việc lập kế hoạch cho việc cócon, chăm sóc bà mẹ và chuẩn bị tâm l? cho ông bố, chuẩn bị cho sự ra đời của đứa
bé, chăm sóc và dạy bé từ những ngày đầu tiên cho đến năm 18 – 19 tuổi
Có tham vọng quá không nhỉ? Tôi muốn tạo nên một làn gió, có thể rất nhỏ nhoi lúcban đầu – thổi bạt đi cái tư tưởng “trời sinh voi, trời sinh cỏ” Tôi muốn tất cả trẻ emViệt Nam được sinh ra, không phân biệt gia đ?nh giàu hay nghèo – đều được chăm sóc
và nuôi dưỡng bằng sự yêu thương và những phương pháp tiên tiến Để nuôi dạy mộtđứa trẻ, để định h?nh một tính cách CON NGƯỜI – th? sự giàu nghèo và những đồngtiền có vai tr? rất nhỏ
Tôi đ? chứng kiến bao trẻ em lớn lên trong nhung lụa, mà thiếu vắng t?nh yêu thương
từ người thân Tiền bạc được sử dụng để thay thế mọi thứ, kể cả t?nh yêu thương củacha mẹ Các em lớn lên, trống rỗng về mặt tâm hồn, với trái tim khô cằn đầy thù hậnTôi cũng chứng kiến biết bao em, v? bố mẹ yêu thương, quan tâm và chăm sóc quámức – khiến em không c?n được sống cuộc sống của chính m?nh, mà chỉ đơn giản làphương tiện để bố mẹ thể hiện quyền lực đấng sinh thành Các em lớn lên: có thểthành những kẻ bất cần đời, hoặc tệ hơn – thành những đứa trẻ có tâm l? và thần kinhkhông b?nh thường
Tôi cũng chứng kiến biết bao đứa con, được nuôi dưỡng để lớn lên, thành đạt chỉ vớimột mục đích là làm cha mẹ "mở mày mở mặt", hoặc "báo hiếu công sinh thành" củacha mẹ? Cái nghiệp "báo hiếu" ấy nó đeo đẳng suốt cuộc đời , nó vùi dập và phá tannát bao gia đ?nh trẻ, nó cũng làm tàn lụi bao ước mơ của lớp trẻ vào đời Ai cũng cótrách nhiệm và nghĩa vụ giúp đỡ cha mẹ lúc tuổi già, nhưng đừng nên đeo một cái
"gông" to tướng vào cổ chính con cái chúng ta, trên đó khắc hai chữ to tướng "BÁOHIẾU"
Và như vậy: tôi hy vọng chúng ta h?y chung tay thắp lên một ngọn lửa, ban đầu có thểnhỏ - nhưng nó sẽ lan truyền Ngọn lửa đó sẽ giúp thắp sáng trái tim các ông bố bà
mẹ, để họ t?m đúng đường đi trong việc sinh ra và nuôi dưỡng con cái m?nh Bằng cách
đó, chúng ta cũng góp phần thắp sáng đốm lửa hạnh phúc và trí tuệ trong những đôi
Trang 23mắt trẻ thơ, tương lai của dân tộc.
Và tôi xin “cắt băng khánh thành” CLB Nghề Làm Cha Mẹ do tôi bảo trợ, TransVietTravel là nhà tổ chức, vào ngày 05/12 bằng talkshow đầu tiên – DU HỌC KHÔNGPHẢI LÀ GIẤC MƠ
Kế hoạch cho hoạt động của CLB sẽ được bàn bạn, thống nhất để đưa ra lấy ? kiếnđóng góp trong tháng 12 Đồng thời, cũng trong tháng 12: CLB sẽ công bố lịch và nộidung các talkshow của năm 2016
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Free EBook and documentation generator
Đức hi sinh của phụ nữ Việt Nam
http://soha.vn/…/dao-dien-le-hoang-thay-nhuc-khi-xem-thi-ho…
ĐỨC HY SINH CỦA PHỤ NỮ VIỆT NAM
Cám ơn đạo diễn Lê Hoàng Rất tán thành với quan điểm của anh Bao giờ cho đến khihầu hết đàn ông Việt Nam thấy nhục (như đạo diễn Lê Hoàng), và đàn bà Việt Namthấy xấu hổ khi m?nh phải hy sinh một cách vô l?, vô ích, vô duyên , v? người chồngkhông xứng đáng nhỉ?
V? vậy: nếu thấy người yêu không có trách nhiệm: chị em h?y rời bỏ họ trước khi quámuộn Đừng bao giờ ảo tưởng là "với t?nh yêu, m?nh sẽ thay đổi được chàng"
Nếu lỡ lấy phải anh chàng vô trách nhiệm, lựa chọn bạn chỉ v? "đức hy sinh": đừng vộisinh con Con bạn sẽ thật bất hạnh khi có một người bố vô trách nhiệm H?y cố gắngđừng hy sinh nữa, xem anh ta có thay đổi - nếu không th? bạn nên rời xa khi chưamuộn
C?n nếu đ? có con: h?y b?nh tĩnh suy nghĩ nghiêm túc và ra quyết định: m?nh phải làmg? để con có thể lớn lên một cách lành mạnh nhất Bạn không cần hy sinh tất cả v? con,nhưng phải có trách nhiệm với con - v? chính bạn đ? lựa chọn sinh ra chúng
Có trách nhiệm với con: không có nghĩa là bạn phải tự đày đọa bản thân, để sống vớimột người chồng vô trách nhiệm
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Produce Kindle eBooks easily
Nhận xét đánh giá con
Nuôi dạy con: lời khuyên thứ nhất trong bài báo của GS Văn Như Cương
"Xin các bậc làm cha làm mẹ h?y thận trọng và b?nh tĩnh khi nhận xét và đánh giá concái của m?nh Một số vị luôn luôn cho rằng con m?nh cái g? cũng nhất: xinh đẹp, thôngminh, tài năng, trí tuệ…, họ tâng bốc con và làm cho đứa con cũng cảm thấy m?nh hơnngười Một số vị khác th? ngược lại, luôn luôn buồn bực v? con, ch? chiết thậm chí mạtsát con, xem nó là thứ vất đi, khó dạy khó bảo, rồi chẳng làm nên cơm cháo g?…
Trang 24Mỗi đứa trẻ đều có điểm mạnh và điểm yếu Nghệ thuật làm cha, làm mẹ là biết cáchkhuyến khích, khen ngợi, nhưng không đề cao "quá đáng" những điểm mạnh của conm?nh, mặt khác cần khắc phục mà không "vùi dập" những điểm yếu của nó
Một đứa trẻ kiêu căng, tự phụ hoặc một đứa trẻ tự ti, sợ h?i không phải là mục tiêugiáo dục của chúng ta" - trích từ bài báo của GS đăng trên http://ngoisao.net/
GS nhắc các bậc cha mẹ một điều rất đúng Tôi đ? có dịp gặp những học sinh trunghọc rất thông minh, hiểu biết rộng, một số em học tại các trường chuyên nổi tiếng Vớihiện tượng này, tôi nhận thấy một số điểm chung:
- Đáng ngạc nhiên là c?n ở lứa tuổi 15-19, các em rất bảo thủ, tự cao, tự đại, luôn tỏ ra
là m?nh đ? biết mọi thứ, hầu như không thể chấp nhận bất cứ sự chia sẻ kinh nghiệm,hoặc lời khuyên bảo nào của người khác Các em luôn tỏ ra coi thường mọi người về trítuệ, và cụ thể là coi thường cả bố, mẹ m?nh
- Khi có dịp tr? chuyện với bố mẹ các em: tôi nhận ra là họ thường quá tự hào và rất
"tôn thờ" con Họ coi thái độ bảo thủ, tự cao của con là biểu hiện cao của trí thôngminh, sự hiểu sâu biết rộng Họ chấp nhận để cho con coi thường m?nh về tr?nh độcũng như trí tuệ, và thậm chí tự hào v? "con hơn cha nhà có phúc" Thường th? những
cô cậu học sinh này đ?i hỏi g? cũng được bố mẹ đáp ứng, và v? vậy, làm cho các emcàng có cảm giác m?nh vĩ đại, hơn người
Ngược lại với hiện tượng trên: nhiều ông bố bà mẹ nghĩ rằng: động viên, khuyến khích,khen ngợi con, sẽ làm cho nó tự kiêu (theo quan điểm thuốc đắng d? tật, mà nếu chưa
có tật, cứ d? trước cho nó biết sợ) Vậy là xảy ra hiện tượng: quá tiết kiệm hoặc chẳngbao giờ động viên, khen ngợi, mà chỉ chê bai, dè bỉu, thậm chí mắng mỏ, nhiếc móc,mỉa mai con chỉ v? việc xảy ra không đúng ? m?nh Tôi c?n nhận thấy một điều là:những ông bố bà mẹ này đổi "?" rất nhanh, thậm chí nhiều lúc không nhận thức được
là m?nh đ?i hỏi g? cụ thể ở con Lâu dần, con cái sẽ có thể phát triển theo mấy chiềuhướng:
- Mất hết sự tự tin, nghĩ m?nh là người ngu dốt, vô dụng Lúc nào các em cũng nemnép, lặng lẽ, trở nên rất thụ động, có khi nghe ai nói to cũng đ? giật m?nh Khi lớn lên,các em sẽ rất sợ mắc sai lầm, đ? trưởng thành nhưng ở nhà th? bố mẹ bảo sao nghevậy, đến cơ quan th? người khác bảo làm g? làm nấy
- Một số em trở nên chai lỳ, bất cần đời, có các hành động phá phách để giải tỏa tâm l?
bị bố mẹ coi thường Bố mẹ càng hay chê bai, răn đe, dọa dẫm, các em càng lỳ lợmhơn
- Một số em cố gắng trốn tránh thực tế, chui vào vỏ bọc nội tâm với những v?ng suynghĩ luẩn quẩn Nếu bị sức ép tâm l? quá nặng nề, một số em có thể có biệu hiện củabệnh tâm thần
Vậy th? cụ thể, bố mẹ nên làm g? để con có thể lớn lên một cách lành mạnh, cân bằng,
để giúp các em tự tin, tự lập nhưng không tự cao, tự đại Tạo mọi cơ hội cho các emphát triển toàn diện (một cách hợp l?), nhưng vẫn phải phát huy được những thế mạnhcủa cá nhân
Xin chia sẻ tôi đ? làm thế nào:
Trang 25Tôi không bao giờ khen hoặc chê con một cách chung chung, mà phải dựa trên những
sự việc cụ thể:
1 Nếu con làm được điều g? tốt, tôi sẽ nói về điều đó và động viên (có thể khen) ở mứchợp l? Ví dụ: khi con vượt qua nỗi sợ h?i nào đó, tôi hay nói: "Mẹ rất vui khi con vượtqua được sự sợ h?i Cái đó sẽ giúp con rất nhiều sau này" Tôi cũng phân tích cụ thểvới con là điều đó sẽ có thể giúp ích thế nào cho con trong tương lai Trong mọi trườnghợp, tôi đều cố gắng làm cho con hiểu: tương lai của con thế nào đều nằm trong taycon, và dần dần, khi con lớn lên - sẽ là trách nhiệm của chính con, chứ không phải củatôi V? vậy, từ rất nhỏ, con đ? hiểu là những g? mẹ làm, là v? quyền lơi, v? tương lai củachính con, chứ không phải v? mẹ muốn ép buộc, hoặc bắt con làm v? mẹ
2 Khi con phạm lỗi g?, tôi hầu như không bao giờ mắng, hoặc chê bai, dè bỉu Nếu con
vô t?nh, hoặc chưa biết việc đó là sai: tôi phân tích tại sao điều con làm lại có hại, có hạicho ai Nếu con biết là điều đó không tốt, mà vẫn làm: tôi tỏ thái độ không hài l?ng, vàrất kiên quyết yêu cầu khắc phục lỗi Tôi theo sát đến cùng để đảm bảo cháu phải thựchiện việc khắc phục Khi con làm xong, tôi luôn tỏ ra hài l?ng và động viên, và khôngbao giờ nhắc lại lỗi của cháu để ch? chiết V? tôi thực hiện hiện nguyên tắc này từ khicon mới vài tháng, nên với thời gian, khi con lớn lên, không thấy có khó khăn g? Cólần, khi cháu độ 3 tuổi, có người bạn của chị tôi dẫn theo 1 bé đến chơi, khi tôi không
có nhà Khi tôi về, nghe chị kể là con có thái độ không lịch sự, tôi kiểm tra rất kỹ, rồinói chuyện để con hiểu r? là con sai cái g? Sau đó, tôi yêu cầu chị tôi dẫn con sang nhàchị bạn để xin lỗi bé kia Cháu khóc lóc không chịu, chị tôi cũng thương cháu nên cứxin hộ: "Cháu biết lỗi là được rồi, không cần đi xin lỗi nữa" Tôi vẫn kiên quyết yêu cầuchị dẫn cháu đi
3 Tôi hay nói với con: Ai cũng có cái giỏi, và cái chưa giỏi - và tôi chân thành chia sẻvới con là tôi có những cái g? chưa giỏi (thậm chí kém) Tôi cũng hay dùng cách tự chếdiễu m?nh một cách hài hước, để cùng con cười vui Mặt khác, tôi cũng phân tích r? tôi
có điểm mạnh g? Do vậy, con được làm quen từ bé với việc tự phân tích điểm mạnh vàyếu của bản thân, của cả những người xung quanh
Và cứ như vậy: con gái tôi gần 17 tuổi, rất tự lập, tự tin, không hề có biểu hiện kiêucăng, tự phụ Con gái tôi biết r? cháu có điểm mạnh g?, đồng thời nhận thức r? nhữnggiới hạn của bản thân
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Free iPhone documentation generator
Định hình thói quen và nền tảng đạo đức (Bài 1)
Tôi xác định đây là đề tài khó nhất, khi bàn về nuôi dạy con, v? sao vậy:
1 Như tôi đ? nêu r? trong bài post đầu tiên, cái thuộc về quan điểm cá nhân, th? khôngthể nêu ra như một mô h?nh chung để người khác dễ dàng làm theo
2 Những cá tính, thói quen được coi là tốt đối với gia đ?nh này, lại có thể không thểchấp nhận đối với gia đ?nh khác
3 C?n khó hơn nữa, là bàn về định h?nh nền tảng đạo đức cho con: đặc biệt là trong
Trang 26t?nh h?nh x? hội hiện nay, ví dụ:
- Tôi có thể muốn con lớn lên phải là người trung thực, thẳng thắn Nhưng nhiềungười sẽ phản bác với l? luận: sống trong x? hội như bây giờ, trung thực, thẳngthắn là dại và luôn chịu thiệt th?i
- Tôi muốn con sẽ là người nhạy cảm, thương người, luôn biết thông cảm và chia
sẻ với những người xung quanh Nhưng trong thực tế x? hội, biết bao trái timnhân hậu khô cằn dần v? bị lợi dụng, thậm chí bị lừa đảo
Do vậy, việc phân định đúng, sai, tốt, xấu - là không thể, và cũng không phải mục đíchcác bài viết của tôi về đề tài này Với loạt bài viết từ nay trở đi, đề nghị mọi người h?yhiểu: đó là những chia sẻ kinh nghiệm tôi đ? làm (trên cơ sở quan điểm cá nhân), đểđịnh h?nh cá tính, thói quen và nền tảng đạo đức cho con Những ai không cùng quanđiểm, cũng có thể dựa trên phương pháp, để tạo cho con những nền tảng mà gia đ?nhm?nh cho là tốt Cũng xin nhắc lại là việc này đ?i hỏi sự thống nhất của các thành viêntrong gia đ?nh khi xác định mục đích Sau khi xác định được mục đích chung, phải đưa
ra các bước thực hiện Bạn cũng phải xác định là: có một đôi mắt nhỏ luôn theo d?i,chụp ảnh các hành động của từng thành viên trong gia đ?nh, đôi tai nhỏ luôn nghe và
so sánh những g? bạn nói với việc bạn làm Do vậy, tất cả cái g? xảy ra nằm trong hoặcngoài tầm kiểm soát của bạn, phải được giải thích rất r? ràng, rành mạch, chứ khôngthể bỏ qua hoặc lấp liếm đi, với một cái chặc lưỡi: "Nó c?n nhỏ, biết g?, sẽ quên ngaythôi mà" Trẻ con không bỏ qua cái g?, và những việc bạn làm hôm nay, sẽ được lặp lại,
có thể với h?nh thức khác hẳn - khiến chính bạn phải ngạc nhiên: "Sao con m?nh lại cótính đó, ai dạy nó vậy?" Trong quá tr?nh phân tích các ví dụ, tôi sẽ có nhiều cơ hộichứng minh quan điểm này
Lúc mang bầu, tôi giành nhiều thời gian để ngẫm nghĩ: "Vậy m?nh muốn con trở thànhngười thế nào về các mặt: tri thức, cá tính, thói quen, và đặc biệt là đạo đức" Tôi lôi vềhàng đống sách, đông tây, kim cổ - rồi cắm đầu đọc để có cơ sở lựa chọn Kết quả làtôi viết lại trên ba tờ giấy những điều m?nh lựa chọn Lại t?m tiếp sách để học xemmuốn con lớn lên có những chất lượng m?nh chọn, th? phải làm g?
Trước tiên, tôi sẽ nói về lựa chọn các cá tính và thói quen mà tôi muốn con tôi có, đólà:
2 Về sinh hoạt:
- Tự lập trong sinh hoạt
- Kiên tr?, quyết tâm
- Vệ sinh, gọn gàng
- Biết lập lịch sinh hoạt và tuân thủ lịch: ăn, ngủ, làm mọi việc đúng giờ
- Giản dị, không cầu kỳ về quần áo, nhưng lại phải có con mắt thẩm mỹ, phù hợp
Trang 27hoàn cảnh Biết lựa chọn những thứ hợp với m?nh, hợp với túi tiền
- Xem TV tối đa 15 phút/ngày
- Đọc sách càng nhiều và càng đa dạng càng tốt
- Tuyệt đối không chơi games
- Tham gia tất cả các môn thể thao có thể
Các ông bố và bà mẹ: xin h?y nhớ rằng: điều quan trọng nhất m?nh có thể dành chocon không phải là tiền bạc, quần áo đẹp, thức ăn ngon, hay nhà cao cửa rộng Cáichúng cần nhất là sự yêu thương được thể hiện đúng cách, là thời gian các bạn dành đểgiúp chúng bước vào đời H?y cố gắng dành ít nhất hai tiếng mỗi ngày với trẻ, nếu bạnkhông thể sắp xếp được nhiều hơn Xin các ông bố bớt tụ tập bạn bè, nhậu nhẹt hoặc
"chém gió" bên cốc cafe, để đọc cho con nhỏ nghe trang sách Tắt TV, nếu khôngmuốn bé sau này thành "tín đồ" của TV Một nghiện cứu đ? xác nhận: trí thông minhcủa trẻ con tỉ lệ nghịch với thời gian xem TV Tôi tuyệt đối không cho con tôi xem TV,cho đến lúc con lên 6 Và kết quả là nó chỉ thích đọc, không hề muốn xem bất kỳchương tr?nh TV nào
H?y yêu thương, san sẻ và chân thành với những người xung quanh trẻ (ví dụ vớiOsin), v? m?nh yêu thương họ, th? họ sẽ yêu thương con m?nh Đứa trẻ lớn lên trong sựyêu thương của mọi người, bao giờ cũng thành con người cởi mở, nhân hậu, biết chiasẻ
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Easily create iPhone documentation
Định hình thói quen và nền tảng đạo đức (Bài 2)
Đề nghị ai quan tâm đề tài này, nên đọc lại phần 1, để tiện theo d?i một cách liên tục.Trong bài này, tôi sẽ chia sẻ về những cách cụ thể để tạo thói quen và nền tảng tốt chocác bé (từ ngày đầu tiên sinh ra)
Trước tiên nói về thói quen ăn uống: muốn cho con dễ dàng trong việc ăn uống, và saunày biết lựa chọn ăn những thứ tốt cho sức khỏe, có các nguyên tắc sau:
Chính bố mẹ phải có tâm l? nhẹ nhàng về việc ăn của bé: ăn theo nhu cầu, tuyệt đốikhông ép ép sẽ dẫn đến làm bé bị ói, và sợ, rồi dẫn đến chán ăn Theo tôi quan sát:100% các trường hợp bé lười ăn là do bị ép dưới h?nh thức này hoặc khác, thậm chíngay từ những ngày đầu tiên của cuộc đời Trong sách, hoặc các bác sĩ có thể nói: cứ 1cân nặng th? bé phải ăn được ít nhất lượng sữa là ml/ngày Vậy là các ông bố bà mẹliền lấy đó làm "chân l?", và khổ sở để tính, đếm, rồi ép bé ăn bằng được cho đủ Thực
Trang 28ra, đó chỉ là gợi ?, v? các bé có nhu cầu khác nhau (cũng như người lớn) Và v? vậy,không có một tiêu chuẩn cứng ngắc áp dụng cho tất cả các trường hợp Bé này có thể
ăn nhiều hơn (500ml/ngày), c?n bé kia ít hơn (300ml/ngày), không có g? là lạ Miễn làcác bé khỏe mạnh, vui vẻ, không ốm, vẫn lên cân đều, chứ không cần mỗi tháng nhấtđịnh phải lên ít nhất là 1kg Xin nêu ví dụ cụ thể:
Tôi đang làm "nghĩa vụ quốc tế" tại Singapore, để giúp cho cô cháu gái có em bé được
6 tuần Từ sân bay, về đến nhà lúc gần 14 giờ ngày 12/6, t?nh trạng như sau:
- Mẹ chỉ thích ôm ấp nựng nịu bé (mà trời th? nóng ơi là nóng), và coi đó là biểu hiệnquan trọng nhất của t?nh yêu (v? mẹ được các cụ dạy thế) May mà không có cảnh nằmbếp than khói mù mịt Hậu quả: phải bế liền tay, đặt xuống là bé khóc ngằn ngặt Thếnày th? sau 4 tháng mẹ đi làm sao được?
- Ăn: mẹ định lượng mỗi bữa bé phải ăn hết 120ml sữa, và bắt đầu le lói biểu hiện củaviệc ép ăn (bé lè b?nh, lấy lưỡi đẩy ra, mẹ cố nhét lại b?nh vào mồm, và coi là ngườikhác chưa biết cho ăn, nên bé mới ăn không hết Ép chứ c?n g? nữa, tuy chưa đến mứctrắng trợn Hi hi Người ta đ? lè ra, lại cứ cố nhét vào mồm: cậy là người ta c?n bé mà
ép à? Thế này mà cứ bảo muốn người ta lớn lên phải tự lập? Không đói mà bị ép ăn th?
có được coi là "tự lập" không, hả các bà mẹ???
- Ngủ: đêm bé dậy ăn một lần lúc 2 giờ, một lần lúc 5 giờ
- Tắm: chỉ tắm 1 lần lúc qu?ng 3 giờ chiều
Nhiệm vụ cần đạt được sau một tuần tôi ở Singapore: người mẹ phải đi làm sau 4tháng, và cũng từ đó bé sẽ đi nhà trẻ cả ngày
13/6: Tôi dành ngày đầu (12/6) quan sát, để sơ bộ đánh giá t?nh h?nh, và ngày hômsau bắt đầu hành động Tôi yêu cầu mẹ tích cực hút sữa để tủ lạnh bú từ b?nh, chứkhông cho bé bụ trực tiếp nhiều nữa (v? bé bắt đầu biểu hiện quen hơi mẹ, gay rồi).Vẫn để ôm bé khi cho bú b?nh, nhưng ăn xong, tôi bắt mẹ đặt ngay bé xuống, rồi ngồicạnh nói chuyện hoặc đọc sách cho bé nghe Bé khóc dữ dội, mẹ không chịu được, bếlên, tôi bắt đặt xuống, sau cùng cáu quá, tôi đuổi luôn mẹ bé đi chỗ khác: chắc cô cháuvừa đi vừa nuốt nước mắt? Mỗi lần bé khóc tối đa 3-5 phút, sau đó tự ngủ Tôi đổi lạicho bé tắm vào lúc 19.30, sau đó cho vào ph?ng ngủ, bật máy lạnh ở nhiệt độ 23-24
độ (lạnh hơn bố mẹ bé không chịu) Sau cữ sữa, bé ngủ từ 20 giờ đến 4 giờ sáng 14/6
- vậy là thành công bước đầu, nhưng sẽ phải chỉnh một chút để bé có thể dậy vào lúc 5
- 6 giờ sáng
14/6: Dậy lúc 4 giờ sáng Quan sát, tôi thấy bé ăn hầu như lúc nào cũng thừa lại độ
25-30 ml sữa, và mẹ th? cố cho bé ăn hết (vừa sợ con đói, vừa tiếc sữa) Tôi đuổi cả bố lẫn
mẹ bé đi chơi càng lâu càng tốt từ buổi chiều Bé ăn và ngủ ngoan, mỗi lần chỉ khóc e emột chút, rồi bắt đầu u ơ hóng chuyện, nghe tôi đọc sách, rồi tự ngủ Bé thích hóngchuyện với cụ (mẹ tôi lắm) - đúng là bà già trẻ con hợp nhau Tôi chỉ cho bé ăn 50 mlsữa vào lúc 19 giờ tối, chơi với bé, rồi tắm lúc 20.30 Sau khi tắm, cho ngay bé vàoph?ng ngủ, hai bà cháu nói chuyện, đọc sách - bé chẳng khóc tiếng nào nữa - mừngquá Đúng 22 giờ, bé ăn hết 115 ml sữa mẹ hút ra b?nh, rồi lăn ra ngủ lúc 22.30
Sáng nay (15/6), bé dậy lúc 5 giờ sáng Hoan hô, sắp thành công rồi Tối nay sẽ cho bé
Trang 29ăn 120 ml sữa công thức, hy vọng bé ngủ được lâu hơn Cả ngày hôm nay, bé cứ ngủchừng 2 tiếng, thức dậy đ?i ăn: tôi chỉ cho mỗi lần 80-90 ml sữa, bé ăn coi như là hết.Vậy là sức ăn mỗi lần của bé qu?ng như vậy Cô cháu gái sợ bé đói, tôi bèn làm bàitính: cứ 2 tiếng ăn được 80ml X 2 = 160ml (tôi đang cho ăn như vậy), có hơn là cứmỗi 4 tiếng nhồi nhét 120 ml như nó vẫn làm? Nó mới trố mắt, rồi cười chịu thua Vậymới biết nhiều lúc v? bận rộn, có nhiều người quẫn trí nên tính quẩn Hi hi hi Vả lại,giấc ngủ ngày qu?ng 2 tiếng/lần là tốt nhất, th? đến đêm bé có thể ngủ sâu với giấc ngủkéo dài Trưa nay, lúc qu?ng 2 giờ, thấy bé ngủ dậy cứ rấm rứt, rồi khóc Tôi đoán là
bé nóng nực, nên đưa vào buồng tắm để tắm qua cho mát Quả thật, bé tỉnh táo và vui
vẻ hẳn, nằm chơi, u ơ một m?nh, rồi ngủ lúc nào không biết Vậy là nên tắm thêm cho
bé một lần vào sau giấc ngủ trưa, khi thời tiết nóng nực, nếu bé không nằm máy lạnhvào ban ngày
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Free EPub producer
Định hình thói quen và nền tảng đạo đức (Bài 3)
Trong phần này, tôi sẽ chia sẻ tiếp về hai vấn đề:
1 Tập cho bé thói quen ăn uống khoa học, là cơ sở định h?nh một trong những thóiquen quan trọng nhất của con người sau này
Từ tháng thứ 7, nên tập cho bé ăn cháo lo?ng Mấy ngày đầu, bé có thể bị ọe, hoặc óimột chút Tập rất từ từ, lấy cho bé từng chút một, để bé tự đút Nếu bạn đ? cho bé tậpnhai từ lúc 3 tháng rưỡi, th? chỉ sau độ 3-4 ngày, bé có thể ăn cháo l?ang ngon lành.Nếu bé chưa biết nhai, th? bạn phải thực hành lại bước tập nhai trước, nếu không bé sẽnuốt chửng như khi ăn bột hoặc đồ xay nhuyễn, và sẽ bị ói nhiều Nên cho bé làm quen
từ từ với tất cả các loại đồ ăn (trái cây, rau, củ, các loại thịt, cá, gạo, m? ) Nguyên tắc
là từ tháng thứ 10, bạn có thể tập cho bé ăn cơm nát, và từ tháng thứ 11, người lớn ăng?, bé có thể ăn cái đó Đừng cho bé kiêng cữ g?, nếu không có l? do đặc biệt Ví dụ:khi đi ăn phở, cứ cho bé ăn tô phở với đầy đủ rau thơm, hành lá (bạn có thể yêu cầunhà hàng nhúng vào nước sôi cho chín hơn) Nếu bạn coi là bé không thể ăn gia vị, vàvớt hết ra, th? khi lớn lên, bé sẽ có thói quen ăn phở không gia vị H?y t?m các loại sáchnói về ích lợi của việc ăn uống lành mạnh (sách có tranh đẹp là tốt nhất), và cùng đọcvới con Nói chuyện với con về những thói quen ăn uống tốt cho sức khỏe H?y chấtnhiều trái cây tươi trong tủ lạnh, thay v? là nước ngọt và bánh kẹo Cho bé uống nướccam vắt (không cần cho thêm đường), nước táo tươi ép - thay v? làm quen bé với coca-cola hoặc pepsi Từ bé đến giờ, con gái tôi không hề uống các loại nước ngọt đóng hộphoặc đóng chai Cháu sẽ chọn nước trái cây, rau củ tươi, hoặc nước trắng Nếu bạnkhông thích con có thói quen ăn các loại đồ ăn vặt chiên d?n, đừng mua cho con Độngviên con ăn rau trong mỗi bữa cơm Và điều quan trọng nhất: muốn con có thói quen
ăn uống lành mạnh, th? bạn phải làm gương, và cũng phải dành thời gian để đảm bảocon có bữa ăn đủ dinh dưỡng
2 Luyện cho con có các thói quen tốt trong sinh hoạt, ví dụ:
Trang 30- Giản dị, không cầu kỳ về quần áo, nhưng lại phải có con mắt thẩm mỹ, phù hợp hoàncảnh Biết lựa chọn những thứ hợp với m?nh, hợp với túi tiền
- Xem TV tối đa 15 phút/ngày
- Đọc sách càng nhiều và càng đa dạng càng tốt
- Tuyệt đối không chơi games
- Tham gia tất cả các môn thể thao có thể
Để con tự lập, th? bố mẹ phải quyết tâm và kiên tr?, ngay từ thời điểm bé được sinh ra.Bạn h?y để bé tự quyết định bú bao nhiêu sữa là đủ, rồi tự ngủ khi thấy buồn ngủ - đó
là những bài học đầu tiên Đừng tạo thói quen phụ thuộc theo kiểu: phải bế ru hoặc có
vú mẹ th? bé mới ngủ, hoặc hễ khóc là phải bế lên dỗ Nhưng lại phải đọc được tínhiệu khi bé cần bạn: bé đói, bé đau hoặc khó chịu, để an ủi và tỏ t?nh yêu thương đúnglúc và đúng cách H?y thủ thỉ nói chuyện với con về tất cả mọi việc với cách diễn tả đơngiản, dễ hiểu (ngay từ ngày đầu tiên) Kiên tr? dạy bé làm từng việc nhỏ, động viên khi
bé chán nản, không bao giờ được mắng v? bé chưa làm được tốt việc g? đó Ví dụ: tôimất hơn 2 tuần để dạy con gái b? lên b? xuống cầu thang, từ lúc con được 8 tháng Tôicầm từng bàn chân, bàn tay bé để đặt vào các vị trí của bậc thang, mồm giải thích rấtr? ràng mỗi động tác, rồi b? lên th? con trước, mẹ sau; b? xuống th? mẹ trước, con sau.Con biết b? cầu thang, tôi mới nhận ra là m?nh bắt đầu bị đau lưng, nên mới tập "suốinguồn tươi trẻ" Con gái tôi biết tự b? cầu thang trước khi biết đi, b? lên b? xuống rấtnhanh, và tự hào về điều đó lắm Tôi cũng luyện cho con tính kiên tr? bằng cách: cùngcon làm đến cùng những g? đ? được bắt đầu, quyết không bỏ dở giữa chừng Tôi chocon tập bơi lúc 3 tuổi, và để bé chịu tập bơi, tôi (lúc đó vốn sợ nước gần chết), cũng luicui tập bơi Cũng nhờ tập bơi cùng con, mà bây giờ hai mẹ con có niềm vui là có thểbơi và chơi các tr? chơi nước một cách tự tin khi có dịp đi biển
Tập cho con thói quen ăn mặc hợp hoàn cảnh, hợp túi tiền: ví dụ: đi biển th? mặc váyngắn hoặc quần sooc, đi học mặc đồng phục Nếu trước mặt con, bạn bàn tán với bạn
bè và tỏ ra say mê hàng hiệu, th? bé sẽ thích dùng hành hiệu từ lúc c?n bé: không phảiv? thẩm mỹ hoặc giá trị sử dụng, mà chỉ v? nghĩ là hàng hiệu sẽ nâng giá trị con ngườilên Trước khi quyết định mua cái g? cho con - dù nhỏ hay lớn - v? bé chưa phân biệtđược bao nhiêu tiền là lớn, h?y cùng con phân tích giá trị món đồ so với số tiền phải bỏ
ra (value for money), so sánh các phương án, rồi mới mua Nhưng để con không trởnên keo kiệt, phải dạy con không được coi tiền là vật luôn phải đem cất, phải dự trữcàng nhiều càng tốt H?y cho con hiểu: đồng tiền được đổi bằng sức lao động, là đểphục vụ cho nhu cầu cuộc sống một cách hợp l? - ai làm ra nhiều th? có quyền tiêunhiều, và nếu biết tiêu cho những mục đích tốt đẹp, nó sẽ giúp m?nh hạnh phúc Nếu
cứ đem cất tiền đi, để hy vọng khi có nhiều tiền sẽ hạnh phúc, th? nó mất đi giá trị sửdụng, và con người cũng sẽ không hạnh phúc Các ông bố bà mẹ hay có sai lầm: sợcon chi tiêu hoang phí, sợ con ỷ lại, nên dù có tiền, cũng luôn nói với con là nhà rấtnghèo, không đủ tiền cho con đi học nước ngoài (ví dụ) Thực ra, con bạn rất tinh,không thể nói dối được con đâu Bạn làm vậy sẽ có hai cái hại: 1 Dạy con nói dối 2.Con bạn có thể lo lắng quá về tiền nong, và trở nên keo kiệt
Tôi có thói quen là khi làm g? cũng nói với con theo kiểu bàn bạc Ví dụ: trước khi điđâu, tôi lấy một tờ giấy, ngồi cùng bé để liệt kê các đầu việc sẽ làm, các thứ cần mangtheo, những điều cần lưu ? Tôi làm điều này từ lúc con qu?ng 9 tháng, và không ngờtác dụng lại tốt thế Con gái tôi biết cách lập kế hoạch cho các việc phải làm từ rất sớm,thậm chí trước khi bắt đầu đi học lớp 1 Lúc bé qu?ng 3 tuổi, chuẩn bị đi đâu là cháu tựsọan quần áo, vật dụng, tôi không cần làm hộ
Trang 31Thú thật là tôi thất bại khi dạy con ngăn nắp trong việc sắp xếp đồ đạc, vật dụng cánhân trong nhà L? do là v? chính tôi không biết làm sao cho ngăn nắp Bàn làm việccủa tôi luôn bề bộn toàn sách và tài liệu Tủ quần áo sắp xếp không khoa học - và congái tôi cũng bị t?nh trạng tương tự Đúng là "mẹ nào con nấy", chẳng đổ cho ai được.
Để con không có thói quen xem TV nhiều, tôi phải gương mẫu, nên cũng bỏ được việc
cứ ở nhà là bật TV lên Tôi dành rất nhiều thời gian đi hiệu sách cũng như đọc sáchcùng với con Tôi không chơi games, nên con cũng chẳng có games để chơi (may quá)
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Free Kindle producer
Định hình thói quen và nền tảng đạo đức (Bài 4)
Tôi nghĩ phần này sẽ khó nhất - và v? vậy, chần chừ m?i chưa biết phải tiếp cận vấn đềthế nào Quan điểm về đạo đức của con người là phạm trù rất rộng, có thể gây nhữngtranh c?i nảy lửa, không có hồi kết
V? vậy, trong bài viết này, tôi chỉ nêu quan điểm cá nhân, và chia sẻ những cách tôi đ?dạy con ra sao, không hề có ? công kích quan điểm của ai khác, hoặc phê phán nhữngthói xấu của người Việt nam, mà báo chí đ? tốn rất nhiều giấy mực thời gian qua
Khi con chuẩn bị ra đời, tôi đ? hiểu r? một nguyên l? rất quan trọng: với trẻ con - vềmột vấn đề, sẽ chỉ có một tiêu chuẩn Trí óc chúng c?n non nớt, các bé chưa thể hiểuđược khái niệm theo kiểu: "Đi với bụt mặc áo cà sa Đi với ma mặc áo giấy" Các em sẽkhông chấp nhận "double standards" - dịch sao nhỉ? "Tiêu chuẩn kép"? Do vậy, mặc dùsống trong gia đ?nh có 3 thế hệ, tôi dùng quyền của người mẹ (và tôi xác định là tôi cóquyền đó: kể cả về t?nh và l?), để yêu cầu mọi người: h?y để tôi được toàn quyền quyếtđịnh nuôi và dạy cháu thế nào Bây giờ, nghĩ lại, tôi mới thấy là: tôi đ? thực hiện đượcđiều đó, nhưng cực kỳ khó khăn, chứ không hề đơn giản
Lúc đó, việc đầu tiên, tôi liệt kê các tiêu chí r? ràng về đạo đức mà tôi muốn con cótrong tương lai:
1 Trung thực, không dối trá trong mọi trường hợp
2 Công bằng
3 Thẳng thắn, dám đối diện với các xấu để bảo vệ cái tốt
4 Luôn giữ lời hứa
5 Có trách nhiệm với các hành động của m?nh
6 Cố gắng hết sức trong những việc phải làm (tiếng Anh hay dùng là try your best),nhưng không cay cú, ăn thua với kết quả đạt được
7 Không ghen tị với bất cứ ai, về bất cứ việc g?
8 Dũng cảm, dám chấp nhận rủi ro sau khi đ? chuẩn bị kỹ lưỡng các điều kiện cần có
để thực hiện
danh sách này có thể được thay đổi (bổ sung) theo thời gian, cho đến khi con lớn lênVới mỗi điều, tôi lại phải liệt kê các hành động m?nh phải làm, để có thể dạy bé bằngnhững cách cụ thể Trẻ con sẽ quan sát người lớn làm g?, cháu làm nấy, chứ không thểtiếp thu những bài học dài dằng dặc về đạo đức Lấy ví dụ: chắc bậc phụ huynh nàocũng tán thành là: phải dạy con trung thực, không dối trá Nhưng liệu có nhiều người
Trang 32suy nghĩ thấu đáo về các trường hợp xảy ra hàng ngày trong gia đ?nh, vô t?nh gieo vàođầu cháu là người lớn nói dối, rồi chúng sẽ làm theo?
- Để bắt bé ăn thêm vài th?a cháo, một cách rất thông dụng là: các bà, các bậc bố mẹ,hoặc người giúp việc sẵn sàng lấy bất cứ điều g? dọa bé: gọi chú công an, gọi ôngngoae ộp, dọa nhốt vào toilet, vứt xuống bể bơi Đó có phải là nói dối? Rồi khi béđang chơi ở nhà hàng xóm, không muốn về nhà: bèn nói dối là rủ bé đi công viên, rồi
bố thốc về nhà m?nh, mặc cho bé gào thét - đó có phảỉ là đánh lừa bé? Khi con lớn lênmột chút, bé bắt chước m?nh để nói dối, hoặc để lừa ai đó, ta vô t?nh chối bỏ ngaytrách nhiệm: "không biết ai dạy nó, chứ nhà tôi không bao giờ dạy nó nói dối hoặc lừađảo"
- Có một lần, lúc con tôi độ hơn 1 tuổi, đang chơi g? đó rất say sưa Bà ngoại đi qua,yêu quá, đẩy đồ chơi của bé ra, ôm lấy bé hôn hít ầm ĩ Bé khóc ré, hét lên: Bà ngoại
hư, quấy rầy con, về con mách mẹ" Bà giận lắm, đợi tôi về để mách ngay, chắc chờ tôimắng cho cháu một trận Lúc đó, tôi biết là hơi gay go, bèn b?nh tĩnh hỏi bà: "Mẹ ơi,vậy lúc mẹ đang nhặt rau, cháu ra giằng rổ rau rồi bắt bà chơi với cháu, bà nói g??".Sau đó, tôi nhẹ nhàng phân tích cho mẹ: Nếu người lớn đang bận mà bé quấy rầy, tamắng bé vậy khi bé đang chơi (tức là làm việc của bé, mẹ muốn hôn cháu, th? nên hỏinó: bà yêu quá, bà hôn cháu nhé? Với bé: tôi giải thích là: bà yêu th? mới muốn hôncon, nhưng đáng ra bà phải hỏi trước Nếu con không thích, chỉ việc nhẹ nhàng nói làcon đang bận, chứ không nên hét tướng lên Sau đó, tôi thuyết phục mẹ xin lỗi cháutrước (v? quấy rầy khi bé đang làm việc - hi hi), và bé th? xin lỗi bà v? đ? nói năngkhông lịch sự Sau khi hai bà cháu xin lỗi nhau xong, bé chu mỏ ra nói với bà: "bây giờcon đang rỗi, bà muốn hôn bao nhiêu cũng được" May quá, mẹ tôi là người không khótính, và không bảo thủ
- Khi chưa có bé, có lúc ai đó gọi điện thoại đến nhà, thấy tôi mệt, chị tôi có thể nói đại
là tôi đi vắng Chợt một lần, bé hỏi tôi: Mẹ ơi, bác nói dối Mẹ đang ở trên nhà, mà bácbảo mẹ đi vắng" Tôi liền yêu cầu bác xin lỗi bé là lỡ nói dối, và yêu cầu cầu cả nhà từsau không được nói dối bất cứ ai, về bất cứ việc g?, để bé được lớn lên một cách lànhmạnh
Vậy ta phải làm g? để bé lớn lên thành người trung thực:
1 Người lớn không được nói dối về bất cứ điều g? Bạn có thể giải thích một cách ngắngọn, đủ để bé hiểu về các sự việc xảy ra, hoặc thậm chí nói: con c?n bé, bao giờ con đủlớn mẹ sẽ giả thích - nhưng tuyệt đối không được nói dối hoặc lấp liếm, nghĩ là bé c?nnhỏ không biết g?
2 Khi con lớn lên, một điều nữa các bậc bố mẹ hay nói dối, là về tài sản
* Với quan điểm: sợ con biết nhà có tiền, sẽ ỷ lại và không chịu học, các bậc bố mẹluôn nói với con: nhà rất nghèo, không có tiền cho con đi du học, nếu con không kiếmđược học bổng Rồi kèn kẹt khi con có nhu cầu thật sự chi tiêu cái g? đó Các bạn cóbiết rằng: bằng cách đó, m?nh đang vô t?nh dạy con mấy điều: nói dối, keo kiệt, và coi
là đồng tiền được làm ra để mang dấu kỹ???
* Một trường phái khác: th? lại dạy con phung phí tiền bạc từ rất sớm, v? nghĩ là: nếuđược đáp ứng đủ nhu cầu, con sẽ thấy hạnh phúc Lại là sai lầm nghiêm trọng Đồng
Trang 33tiền thường làm hư con trẻ, nếu bạn không dạy chúng về giá trị lao động để kiếm tiền,cũng như giá trị đồng tiền, cách tiêu pha sao cho hiệu quả, để mang lại lợi ích cho bảnthân và cho mọi người
3 Có biết bao việc xảy ra trong nhà, ngoài đường, mà bạn có thể biến thành cơ hội đểtrao đổi với con Thông qua đó, bạn sẽ giúp con định h?nh quan điểm, cách suy nghĩ,cách phân tích và giải quyết vấn đề một cách có logic Ví dụ: có lần con đi chơi, thấymột bà mẹ đang chửi rủa con, v? con đem cho bạn cái g? đó: "Sao tôi khổ thế này, condại cái mang, mày ăn g? mà mày ngu thế hả con Cứ đem cho đi, rồi về lại gào lên đ?imua cái khác " Tôi bèn chủ động hỏi con suy nghĩ sao về sự việc xảy ra: con bảo,nếu con là bạn đó, th? con xấu hổ và sợ lắm Rồi con thắc mắc: Sao bạn ấy làm việc tốt,
mà lại bị mắng hả mẹ? Tôi bèn thủ thỉ giải thích với con quan điểm của m?nh:
* Đồ chơi do mẹ bạn bỏ tiền mua, trước khi cho ai, bạn phải hỏi mẹ
* Nếu gia đ?nh người được cho nghèo, không đủ tiền mua, th? giúp đỡ người khôngmay mắn như m?nh là việc tốt Nhưng nếu nhà bạn đó cũng có tiền, th? nên để bạn tựxin bố mẹ bạn mua
* Nếu một người được cho nhiều thứ, mà không phải làm g?: lâu dần họ sẽ ngồi chờ đểxin xỏ, trở nên lười biếng Lớn lên họ có thể đi ăn xin, thay v? làm việc để nuôi thân Họ
có thể "giả nghèo giả khổ" để xin tiền từ thiện
* Tôi cũng nói r? là thái độ bà mẹ trên rất không tốt: có thể bà ta nghĩ: nếu sỉ nhụccon, làm nó xấu hổ, th? lần sau nó không dám làm nữa Cách đó rất không tốt, và tôi sẽkhông bao giờ làm vậy với bé
C?n rất nhiều các ví dụ tương tự, diễn ra quanh ta hàng ngày hàng giờ Nếu nhữngngười lớn xung quanh giành thời gian để thủ thỉ giải thích, nghe chính kiến của con, th?
sẽ dần dần định h?nh cho con được những cá tính tốt đẹp m?nh mong muốn
4 H?y quy dịnh những h?nh phạt hợp l? nếu con nói dối Như vậy, để công bằng, khingười lớn nói dối, bị bé phát hiện, th? cũng bị phạt Nghe th? buồn cười, nhưng điều đórất quan trọng
Điều quan trọng nhất: người lớn trong nhà không chỉ cần thống nhất quan điểm về việcdạy con, mà phải cùng nhau bàn bạc chi tiết của từng sự việc xảy ra, để có hướng giảiquyết Cũng phải có ai đó có tiếng nói cuối cùng về một vấn đề: và người đó nên là bố(hoặc mẹ) Ở Việt nam, điều khó nhất là ai cũng có quyền can thiệp vào việc nuôi concủa một cặp vợ chồng: nào là bố, mẹ hai bên Rồi c?n cô, d?, chú bác, hàng xóm,khách khứa, bạn bè H?y để cho bố mẹ đứa trẻ có toàn quyền chuẩn bị và quyết địnhtoàn bộ các vấn đề liên quan đến con cái: bao giờ đẻ, chuẩn bị thế nào, nuôi con rasao H?y đặt trách nhiệm lên vai chính cặp vợ chồng đó: không gây sức ép, khôngtranh quyền nuôi cháu hộ cho bố mẹ chúng Nếu ông bà có thời gian để giúp đỡ cáccon trông cháu: rất tốt Nhưng xin h?y làm theo những g? vợ chồng đứa con yêu cầu,
kể cả khi điều đó trái với ? m?nh Và v? m?nh tự nguyện làm, cũng đừng than phiền là v?
bố (mẹ) chúng bỏ bê con, nên m?nh vất vả Nếu các con không cần sự giúp đỡ đó, mà
tự lo được việc nuôi dạy con của nó, h?y động viên chúng, và m?nh phải thấy vui v?điều đó: con đ? tự lập, tự biết chịu trách nhiệm về gia đ?nh riêng của m?nh
C?n các ông bố bà mẹ trẻ: đừng v? giữ không khí yên ấm giả tạo trong gia đ?nh, màcho phép bố mẹ hai bên (đặc biệt là mẹ chồng) can thiệp sâu vào việc của gia đ?nh
Trang 34m?nh, đặc biệt là liên quan đến con cái H?y giải thích nhẹ nhàng, nhưng thật r? ràng(không né tránh) với các cụ: đó là trách nhiệm của vợ chồng bạn Khi cần các cụ giúp
đỡ, cũng nên trao đổi r? là các bạn muốn các cụ giúp thế nào Lúc đầu, các cụ (đặc biệt
là các bà mẹ chồng), có thể nỏi giận nhưng nếu r? ràng được ngay từ đầu, sẽ tránhđược các rắc rối về sau, có thể dẫn tới mâu thuẫn lớn, và thậm chí là đổ vỡ Và mộtđiều rất quan trọng: xin các bà mạ chồng đừng nói xấu con dâu với các cháu của m?nh,hoặc sử dụng các cháu như công cụ để "chiến đấu" với con dâu
Trong bài sau, tôi sẽ nêu quan điểm về việc: làm sao để con lớn lên có tính công bằng
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Free help authoring tool
Ý Nghĩa Từ NGOAN Trong Tiếng Việt
Đọc bài dưới đây của Giáp Văn Dương, tôi cảm thấy buồn và muốn chia sẻ tâm trạngtương tự Tại sao nhỉ? Câu hỏi đau đớn đặt ra cho chúng ta, trước tiên là các bậc phụhuynh: đâu rồi, những gương mặt ngời ngời hy vọng, với đôi mắt sáng long lanh, háohức bước vào đời? Đâu rồi, vẻ rạng rỡ, tươi vui, tâm trạng háo hức, sẵn sàng chấpnhận rủi ro để được tự học và lớn lên trong "trường đời", của bao bạn trẻ?
Tôi có nhiều bạn bè, rồi biết bao người quen biết Khi gặp gỡ con cái họ, h?nh ảnh tôithường thấy là vẻ bẽn lẽn, thẹn thùng, im lặng của các cô gái trẻ với đôi mắt luôn nh?nxuống; hoặc vẻ thiếu tự tin, bị ức chế của các chàng trai Nhiều cháu đ? ở lứa tuổi 20,nhưng khi tôi bắt chuyện, th? ấp úng, lúng túng, không thể nói năng gẫy gọn, khôngdám nói ra chính kiến của m?nh, hay là chẳng hề có khái niệm về chính kiến??? Cái g?đang xảy ra với x? hội Việt Nam: câu hỏi này trăn trở trong tôi đ? nhiều năm nay, và tôimuốn t?m câu trả lời cho chính bản thân m?nh
Thế hệ chúng tôi may mắn được lớn lên trong một môi trường luôn cổ động cho sựb?nh đẳng: b?nh đẳng nam, nữ; b?nh đẳng giữa bố mẹ và con cái, b?nh đẳng thầy côgiáo và học sinh Tại miền Bắc, trong những năm từ 1954 đến 1975: lớp trẻ dược tự dolựa chọn và định hướng cuộc đời, tự do yêu đương Nếu gia đ?nh can thiệp vào nhữngviệc đó, x? hội, các tổ chức đoàn thể sẽ lập tức gặp gỡ và làm công tác tư tưởng cho bố
mẹ Nếu đôi bạn trẻ yêu nhau, mà bố mẹ không đồng ? - sẽ có ngay hội thanh niênhoặc phụ nữ đứng ra vận động bố mẹ, nếu không được sẽ chủ động lo tổ chức đámcưới, bố trí chỗ ăn ở (có khi chỉ là vài m2) cho cặp uyên ương Trong năm học, chúngtôi được tham gia hoạt động phù hợp lứa tuổi tại trường Vào các kỳ nghỉ hè, việc tổchức cho thanh thiếu nhi sinh hoạt được giao cho khu phố Cuối hè, chúng tôi phảiđược khu phố xác nhận là có tham gia sinh hoạt hè, nếu không sẽ bị phê b?nh Thế hệchúng tôi tuy thiếu ăn, thiếu mặc, quần áo bao giờ cũng vài ba miếng vá - nhưngkhông bao giờ thấy thiếu niềm vui, thiếu bạn bè, thiếu những hoạt động bổ ích phùhợp với lứa tuổi Thế hệ chúng tôi - hầu như không tồn tại lớp trẻ chán chường, biquan, thờ ơ với mọi thứ xảy ra xung quanh Chúng tôi lớn lên, lam lũ nhưng yêu đời -v? không bị sự kềm giữ, sự kiểm soát gắt gao từ các bậc phụ huynh Chúng tôi đượccác thầy cô giáo và người lớn đối xử với sự công bằng và trân trọng, được bố mẹkhuyến khích phải tự lập, phải trưởng thành càng nhanh càng tốt Có phải v? thế: thế hệchúng tôi không dựa dẫm, không thụ động và có trách nhiệm với cuộc đời của m?nh?Vậy th? cái g? đ? và đang xảy ra, để cho chính thế hệ chúng tôi - được dạy dỗ và lớn lênmột cách làmh mạnh như vậy, lại nuôi dạy con cái không như m?nh được x? hội và gia
Trang 35đ?nh nuôi dạy? Rồi các thế hệ sau đó cũng thế?
H?y nh?n sự phát triển của x? hội từ những năm 1975: giải phóng miền Nam, rồi đấtnước trải qua thời kỳ tận cùng của khó khăn: cơm không đủ ăn, thay vào đó là bo bodằn cho no bụng Không có nhu yếu phẩm thiết yếu để cung cấp Rồi các cơ quan, đơn
vị rộ lên phong trào "kế hoạch ba", mà thực chất là tận dụng mọi thế mạnh của sự độcquyền để giúp cho cán bộ công nhân viên kiếm thêm thu nhập bằng mọi cách Phânhóa giàu nghèo r? dần, như một phần tất yếu của sự nhen nhóm nền kinh tế thịtrường, len lỏi vào từng ng? ngách cuộc sống Và tệ nạn x? hội bắt đầu tăng dần,hoành hành mọi nơi Đạo đức suy đồi dần, khiến các bậc bố mẹ lo sợ cho sự an toàn vềđạo đức của con cái, và biện pháp là xiết chặt sự kiểm soát Nhưng kiểm soát thế nào,dạy con ra sao? Không nhiều người biết để chia sẻ Thời chúng tôi, x? hội dạy là chính:mọi thứ trong lành, chẳng có nhiều gương xấu để chúng tôi bắt chước Thêm nữa, saugiờ làm viêc, cả gia đ?nh quây quần trong một không gian nhỏ bé: có lớn lắm th? cũngđược 20 m2, làm sao mà hư được?
Và cũng như tất cả các lĩnh vực khác: giáo dục gia đ?nh lao vào v?ng xoáy khủnghoảng Vậy là lại t?m về quá khứ, để bắt đầu lôi ra những kinh nghiệm cũ kỹ của thờiông bà xa xưa, theo kiểu: "Cá không ăn muối cá ươn Con không nghe mẹ trăm đườngcon hư", rồi: "Trai thời trung hiếu làm đầu, gái thời đức hạnh là câu trau m?nh" X? hộivần vũ, cuộc sống khó khăn, lo sợ con hư, bố mẹ càng cấm đoán, kèm riết Trăn trở lo
cô đơn khi tuổi già lẻ bóng, các bà mẹ xui nhau: "Đừng cho con bay nhảy, đi học xa, nókhông trở về là tuổi g?a không ai chăm sóc" Các bà mẹ một thời "đám đuối v? con",bỗng sực tỉnh khi thấy con cái lớn dần, phải níu kéo chúng lại để lo cho tuổi già củam?nh: vũ khí là sự phụ thuộc của con cái về kinh tế và tâm l?, sự ràng buộc của t?nhthương và chữ hiếu Cũng có những ông bố bà mẹ, v? không tin và không muốn conchấp nhận thách thức của cuộc sống, nên bắt ép chúng chấp nhận sự an b?nh: lấy vợlấy chồng, xin một công việc trong cơ quan nhà nước cho ổn định, đẻ con, rồi "sángcắp ô đi, tối cắp về"
Và thế là thế hệ tôi, cũng như các thế hệ sau bắt đầu tự chế ra, rồi truyền miệng nhaunhững cách nuôi dạy con lạ kỳ:
- Nhốt chặt con trong nhà sau giờ học, để chúng làm bạn với máy tính và tivi
- Cấm sinh hoạt tập thể, v? sợ ảnh hưởng của bạn bè xấu
- Không cho chúng tự do trong cả suy nghĩ, v? sợ tiêm nhiễm các tác động xấu vềtinh thần
- Và cứ vậy, mười tám, hai mươi, ba mươi và già hơn nữa: mọi việc vẫn do bố mẹquyết định Lạ thật V?ng quay cuộc sống mặc định được đặt ra là: hết lớp 12 th?phải vào cho được đại học Xong đại học phải nhanh chóng có việc làm ổn định.Rồi phải nhanh chóng lấy vợ lấy chồng để bố mẹ có cháu bế bồng cho vui tuổigià, vợ hoặc chồng tương lai mà bố mẹ không chấp nhận th? cũng không thểcưới Nuôi con phải theo kinh nghiệm mẹ truyền cho
Vậy th? có kẽ hở nào cho niềm vui của con cái? Là con người, ai chẳng mong ước được
tự lựa chọn và định đoạt cuộc sống của m?nh Nhưng chúng ta - những ông bố bà mẹ,
có v? t?nh thương ích kỷ - mà đánh cắp đi của chính con cái m?nh niềm vui sống? Nếuchúng ta đ? lựa chọn có con, th? h?y chuẩn bị cho chúng đón nhận tương lai với niềmvui sống: dù giàu hay nghèo, thành đạt hay không, con người chỉ có hạnh phúc thật sựkhi được là chính m?nh, sống cuộc sống mà m?nh lựa chọn Và v? vậy: quan điểm củatôi về đứa trẻ ngoan rất khác với quan điểm chung hiện nay Tôi cho rằng một đứa trẻ
Trang 36ngoan trước tiên phải tự lập, có chính kiến cá nhân phù hợp với lứa tuổi, phải biết phânbiệt cái tốt và cái xấu, mong muốn làm điều tốt, trước tiên là cho m?nh một cách lànhmạnh, sau đó cho người khác Đứa trẻ ngoan phải luôn trung thực, chân thành, khôngnói dối, dám chịu trách nhiệm về những hành động của m?nh, về cuộc sống của m?nh
và gia đ?ng riêng Tôi chưa bao giờ nghĩ theo kiểu truyền thống: ngoan nghĩa là nghelời bố mẹ
Và như vậy: để con cái có thể yên tâm sống cuộc sống của chúng, giang tay đón nhậntương lai, và tận hưởng được những niềm vui cuộc sống sẽ mang lại, xin các ông bố bà
mẹ không chỉ biết cách nuôi dạy con, mà c?n phải biết chuẩn bị cho cuộc sống "tự lập"của chính m?nh lúc tuổi già Chúng ta h?y chấp nhận một sự thật: nếu ta định sắp xếpcuộc đời cho con cái, thế hệ trẻ sẽ mất hết định hướng, và - niềm vui sống sẽ m?n dầntheo năm tháng Ta h?y chấp nhận: con cái lớn lên, sẽ rời khỏi ta để váo đời Ta h?y cóbạn bè, tự tạo ra niềm vui cho bản thân, đừng đặt gánh năng "mua vui tuổi già" lên vaicon cháu Đừng đặt t?an bộ mục đích cuộc đời vào những đứa con, để rồi khi chúng cấtcánh bay, th? cảm thấy cuộc đời c?n lại của m?nh vô nghĩa Con gái tôi dặn mẹ trước lúc
đi học: "Mẹ phải tự lập lên nhé Không có con ở cùng, mẹ vẫn phải vui, th? con mới yêntâm" "Con cứ bay cao bay xa đi, con gái yêu của mẹ Mẹ biết dù ở nơi đâu, trong tráitim con vẫn có h?nh ảnh mẹ Cuộc đời này ngắn lắm, con đừng bỏ phí H?y sống saocho không bao giờ phải quay đầu lại hối tiếc cho thời gian đ? qua đi"
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: Full-featured EPub generator
4 Tháng Đầu Tiên Của Cuộc Đời
Bây giờ tôi sẽ nói về nuôi dạy bé trong bốn tháng đầu tiên của cuộc đời:
1 Luyện thói quen ngủ đêm: cứ nghĩ đến cảnh cả nhà thay nhau thức đêm để cho bé
ăn, mà ai cũng thấy ngán Nhưng chắc không nhiều người biết: có thể luyện để các béngủ liền một mạch 8 – 10 tiếng/ đêm, chỉ sau 2 tháng Con gái tôi ngủ ngon lành từ
10 giờ tối đến 6 giờ sáng lúc 2 tháng 10 ngày Các bạn phải kiên tr? nhé Nguyên tắc đểluyện: từ ngày đầu tiên, giúp để các bé có thể phân biệt giữa giấc ngủ ngày và giấc ngủđêm
- Vào ban ngày: không nên cho bé ngủ quá 2 tiếng/giấc H?y đưa bé ra khỏiph?ng ngủ lúc 6-7 giờ sáng, rửa miệng, mặt, tay, chân, thay t? và quần áo Cho
bé bú cữ sáng, rồi có thể cho phơi nắng độ 15 phút Nếu bé buồn ngủ, cố đánhthức bằng mọi cách (rửa mặt, cù chân ), cố giữ đến độ 10 giờ, cho bé ăn 1 cữ,rồi h?y cho ngủ Đặt bé ngủ ngày ở ph?ng khách, không cần kéo rèm, và cả giađ?nh cứ sinh hoạt b?nh thường Có thể bật nhạc vừa phải, không cần và khôngnên giữ yên lặng Bằng cách này, bé sẽ nhận ra rằng giấc ngủ ngày th? ở nơi ồn
ào, có ánh sáng, chứ không thoải mái, mát mẻ hoặc ấm cúng như ngủ đêm Chỉnên cho bé ngủ tối đa là 3 giấc ban ngày, và chậm nhất là phải đánh thức dậylúc 5 - 6 giờ chiều
- Vào ban đêm: qu?ng 7 giờ tối, cho bé ăn, chơi với bé một lúc, sau đó tắm, rồiđem lên ph?ng ngủ: kéo rèm, tắt hết điện, tạo cho bé điều kiện thoải mái nhấttrong khả năng có thể Lưu ? là nhiệt độ phù hợp với trẻ con lúc ngủ là 22 độ C,
Trang 37tất nhiên phải cho bé mặc áo len,và đắp cái chăn vừa phải Ở nhiệt độ này, thầnkinh bé thư gi?n nhất, bé ngủ ngon hơn Bé cũng phát triển trí tuệ tốt hơn ởnhiệt độ phù hợp này: (Các bậc bố mẹ Việt Nam luôn có tâm l? sợ con bị lạnh:thật sai lầm Các bé chịu lạnh rất giỏi Tôi nghĩ hầu hết trẻ con Việt Nam viêmđường hô hấp, v? l? do bị ủ nóng quá, nên không thể quen với sự thay đổi nhiệt
độ Có những em bé bị ủ kín suốt ngày trong quần áo ấm, mặc dù nhiệt độngoài trời là 35 độ)
Qu?ng 10 hoặc 11 giờ, đánh thức bé dậy cho bú một cữ nữa, rồi cho bé ngủ tiếpNếu kiên tr? thực hiện theo cách trên, thường th? sau độ 2 -3 tháng , bé sẽ ngủ đượcnguyên giấc đêm, không c?n làm bố mẹ kiệt sức v? thiếu ngủ
2 Phát triển trí tuệ: h?y bắt đầu việc này từ ngày đầu tiên:
- Đọc sách cho bé nghe: các bạn mua loại sách chữ thật to, mỗi ngày đọc cho bé
độ 3-4 lần, mỗi lần qu?ng vài phút, rồi tăng dần lên 30 phút Đọc thật r? ràng,chậm r?i, khi đọc đến từ nào, chỉ ngón tay vào dưới từ đó (để giúp cho bé liên
hệ giữa âm thanh và mặt chữ) Sau 3 năm tôi đọc cho con nghe theo kiểu này,th? bé tự biết đọc Một hôm, lúc con qu?ng 3 tuổi, tôi đang đọc cho bé nghe, nóh?a giọng đọc theo Tôi ngừng lại, nó vẫn đọc tiếp, thế là tôi nhảy múa reo ầmlên, v? không ngờ kết quả tốt đến vậy Làm việc này, bạn sẽ phát triển được chocon cả kỹ năng nghe và kỹ năng đọc hiểu
- Nói chuyện thường xuyên với bé: Luôn nh?n thẳng vào mắt bé khi nói chuyện.H?y nói với bé về nhiều đề tài, nói một cách r? ràng, không được dùng giọngnựng trẻ con Làm như vậy là bạn giúp bé sau này phát âm chuẩn, nói năngrành rọt Cách tôi làm: hễ làm g?, tôi tả ngay cho con nghe, ví dụ: “mẹ mở cửa
sổ ra con nhé Con sẽ thấy ánh sáng tràn vào nhà Kia là mặt trời, mặt trời manglại sự sống cho trái đất ” Tóm lại, tôi nói suốt ngày, nhiều lúc cứ tự cười m?nh
là giở hơi Để ? th? tôi thấy: chỉ sau vài ngày, cháu đưa mắt nh?n theo hướng tôinói một cách rất chăm chú Có lẽ nhờ vậy, chỉ 13 tháng, con tôi đ? nói rất rànhrọt, sử dụng được tất cả các câu dài và từ phức tạp
3 Trong bốn tháng đầu tiên, bé chỉ ăn sữa Do vậy, việc ăn rất đơn giản Điều quantrọng là không được ép ăn, để cho bé ăn theo nhu cầu Việc bé bú ít hay nhiều, là donhu cầu cơ thể Ép ăn chỉ làm cho bé ói và lập tức sợ ăn Bạn phải làm sao để các bécảm thấy lúc đói, được cho bú, là niềm vui lớn nhất tại giai đoạn này của sự phát triển.Các bà mẹ cứ hay dọa nhau là mỗi tháng bé phải lên được 1 kg, tôi thấy điều đó khôngcần thiết, và đặt sức ép lên các bà mẹ, để rồi lại ép các cháu ăn - kết quả là bị ép th? ói -bắt ăn lại - tạo thành một v?ng lẩn quẩn Miễn là các bé lên cân, khỏe mạnh, là đạt yêucầu Việc lên được bao nhiêu trong một tháng không phải là việc quan trọng Nếu bé bịtáo bón, có thể cho uống một ít nước cam pha lo?ng Trong bốn tháng đầu, chưa nêncho ăn g? thêm, ngoài sữa Hệ thống tiêu hóa của bé c?n yếu, chưa sẵn sàng để ăn đồ
Trang 38tháng tuổi Xin các bà mẹ lưu ?: tuy chỉ kéo dài 3 tháng, giai đoạn này cực kỳ quantrọng: nó quyết định sự thành bại trong việc giúp trẻ tự lập về ăn, uống và các hoạtđộng khác như: tập đọc sách, tập ngồi, tự tắm Tôi cũng sẽ post một số ảnh minhhọa để các bạn tham khảo.
1 Ăn: Khi bé tr?n 4 tháng, là lúc nên bắt đầu cho bé ăn dặm Mỗi ngày, tôi cho bé làmquen với 1 món ăn mới, và cứ độ 2-3 ngày th? tăng thêm 1 bữa dặm, cho đến khi đủ 3bữa Trong giai đoạn này, bé chỉ được ăn các loại chất bột, rau và trái cây Có thể cho
bé ăn thêm trứng, tối đa 2 lần/tuần, mỗi lần chỉ một phần tư cái l?ng đỏ Nên cho bé
ăn một loại đồ ăn/bữa, không nên kết hợp nhiều loại Ví dụ: sáng cho trái cây xay,trưa bột gạo lức, tối rau xay Cách ăn này đem lại 2 tác dụng: 1) bé được làm quenvới mùi vị của từng đồ ăn một cách riêng biệt, để phân biệt được các loại đồ ăn cũngnhư cách thưởng thức nó 2) việc ăn từng món sẽ giúp bé dễ tiêu hóa hơn, và cũng giúpbạn phân biệt được món nào bé thích, món nào bé không thích, có loại nào làm bé
đi ngoài?
Bạn có thể làm nước cốt súp như sau: mua các loại củ và rau như: su hào, bắp cái, su
su, súp lơ, cà rốt, củ cải (mỗi loại một ít), đun sôi nước, băm nhỏ các loại rau cho vào,khi sôi bùng lên th? hầm nhỏ lửa trong v?ng 15 - 20 phút Nhấc ra đế nguội, lọc lấynước, cho vào các hộp thủy tinh nhỏ để vào ngăn đá (mỗi hộp chỉ tối đa độ 30 -50 mlcho tháng đầu, sau tăng dần theo khả năng ăn của bé) Tôi thường làm mỗi lần độ 60hộp, đủ cho một tháng Bạn có thể dùng nước này để quấy bột, hoặc cho rau vào đunrồi xay cho bé ăn Về bột: đế đảm bảo bé ăn đủ chất, tôi mua qu?ng 20 loại gạo lức cácloại, mua cả lúa m?, lúa mạch, yến mạch (tóm lại là có g? th? mua tuốt), rồi xay khômỗi loại độ 50 -100 gr, cho vào lọ đậy kín, để tủ lạnh Mỗi bữa tôi cho bé ăn một loại.Cũng nhờ cho bé ăn đủ các loại, mà không ở đâu bán mỗi loại 100 gr, nên cả nhà tôiđược ăn phần c?n lại, vậy là "mua cho bé, cả nhà cùng được nếm" Để đảm bảo cungcấp đủ chất xơ và vitamin cũng như khoáng chất, tôi chỉ dùng các loại ngũ cốcc?n nguyên cám
Lịch cho bé ăn dặm được tôi thực hiện như sau: nguyên tắc quan trọng là; trong tuầnđầu, mỗi ngày chỉ cho bé làm quen với 1 loại đồ ăn mới
- Ngày 1: đúng vào ngày bé tr?n bốn tháng, sáng ngủ dây, tôi cho bé ăn qu?ng20ml trái cây xay (chỉ 1 loại mỗi sáng, ví dụ: đu đủ), sau đó uống thêm sữa Cácbữa sữa trong ngày tôi giữ b?nh thường
- Ngày 2: sáng tôi cho bé ăn loại trái cây khác (kiwi hoặc xoài)
- Ngày 3: tôi cho ăn lại loại trái cây của ngày 1 vào bữa sáng Bữa trưa tôi cho bé
ăn 1 loại bột quấy với nước cốt rau Trong bữa ăn, có thể cho bé uống nước camhoặc táo ép tươi (tuyệt đối không dùng nước hộp)
- Ngày 4 ăn trái cây cùng loại của ngày 2, ăn loại bột mới
- Ngày 5: ăn trái cây mới, ăn bột giống ngày 3
Cho đến khi bé 2 tuổi, tôi không nêm muối hoặc đường vào đồ ăn
Khi bé được 6 tháng, có thể bắt đầu cho bé uống thêm sữa hộp (không có đường) V?
bé đ? ăn dặm, và nếu bạn cho bé ăn đủ dinh dưỡng, việc uống nhiều sữa công thứcdành cho trẻ con không thật cần thiết nữa Nên cho bé làm quen với nước trắng, uốngthường xuyên
Trang 39Từ lúc bé được hơn 3 tháng, tôi đ? bắt đầu cho bé tập nhai bằng cách: lấy cà rốt sống,gọt vỏ rửa sạch, đưa cho bé từng khúc, bé sẽ cầm và cần cù gặm suốt ngày Cứ qu?ng
1 - 2 tiếng, (hoặc khi bé làm rơi), đổi cho bé khúc mới Cũng lúc này tôi tập cho béuống sữa bằng cốc có núm, nên 4 tháng bé đ? có thể tự cầm ly đế uống, không cần búb?nh nữa
Tập cho bé tự ăn: 4 tháng, bé chưa biết ngồi: tôi cho bé ngồi ghế dựa hơi ngửa, tôicầm 1 th?a, bé cầm 1 th?a Tôi vừa xúc, vừa nói r? ràng để hướng dẫn bé, ví dụ: :"Hômnay, con sẽ ăn đu đủ xay Biết tại sao phải xay không con, v? con chưa có răng, gọi làThu sún đấy (cho bé soi gương, tôi cũng nhe răng ra, rồi hai mẹ con cười lăn - bằnghành động này, tôi muốn dạy bé tự chế diễu m?nh một cách hài hước) Rồi tôi cầm tay
bé, giúp bé xúc và đưa vào mồm Sau độ 2-3 ngày, bé không cho tôi cầm tay nữa, màgiằng ra đế tự xúc, rồi đưa thức ăn vào mồm th? ít, vào mũi, tai , hoặc vung vẩy đổ rangoài nhiều hơn Bữa ăn của bé thường kéo dài qu?ng 30 phút, với đầy đủ các tr? đùa
do bé và tôi nghĩ ra, và kết quả là chỉ sau độ 10 ngày, bé tự ăn ngon lành, chẳng cần aiđút nữa Tất nhiên, cũng phải độ 1- 2 tháng sau, lượng thức ăn mới vào được mồm béqu?ng 50% Tôi để cho bé chơi với đồ ăn, muốn bôi sao cũng được, sau khi ăn mới đirửa ráy Đế không bẩn nhà: tôi thường đặt ghế ăn lên tấm nilon, nếu bé có vứt đồ ănxuống, sàn không bị bẩn, đỡ công lau
- Tập chơi với nước: khi bé bắt đầu biết ngồi, mỗi ngày tôi cho bé chơi với nước 2lần (tôi dùng nước máy b?nh thường, không cần pha ấm) Buổi sáng, sau khi ăn
độ 1 tiếng - tôi lấy 1 cái chậu nhựa, đế các đồ chơi nước rồi cho bé cởitrần chơi độ 15- 30 phút Tôi giao hẹn r? là chhỉ chơi 15- 30 phút, và đến giờ th?rửa ráy cho bé, rồi chuyển sang hoạt động khác Tôi rất nhẹ nhàng nhưng cươngquyết trong việc giữ lịch, và bao giờ cũng thông báo cho bé trước (thường thấy
bé gật gật khi mẹ giao hẹn, lúc đó cũng không r? là bé có hiểu thật không),nhưng tôi không hề có vấn đế với việc bé v?i vĩnh Trẻ con rất nhậy cảm về kỷluật: khi chúng thấy người lớn kiên tr? giữ kỷ luật, và phải thực hiện đúng nhữngg? bạn nói, th? chúng sẽ tuân thủ rất tốt Cuối giờ chiều, tôi cho bé vào bồn tắm(vào mùa hè, hoặc khi ở trong nam, tôi để nhiệt độ nước b?nh thường, khôngpha nước ấm) Tôi đặt cái ghế chuyên dùng cho bé tắm, để cho bé nghịch thoảimái, cũng dạy bé dùng miếng bọt bể tự kỳ cọ cho m?nh Cũng từ qu?ng 5 tháng,tôi thường xuyên cho bé ra bể bơi, đeo phao vào rồi hai mẹ con b? b?m
3 Cùng đọc sách với bé: bạn h?y biến sách thành người bạn thân thiết nhất của bé Bất
cứ ở đâu, khi có bé, tôi để đầy các loại sách giành cho trẻ con Tôi tăng dần lịch đọcsách cho bé: hễ tôi rảnh là hai mẹ con ngồi đọc sách Từ tháng thứ tư, bé đ? biết chọnnhững quyển m?nh thích, giơ ra yêu cầu mẹ đọc Lúc tôi bận, bé thường tự ngồi vớisách, rồi ê a như đang đọc Tôi khuyến khích bé đọc sách cho bà nghe, bé khoái lắm, ê
Trang 40a rất hăng Nhiều lúc thấy bé cầm sách ngược, tôi cười đau bụng.
4 Ngoài ra, lúc làm bất cứ việc g?, tôi đặt ghế cho bé ngồi cạnh, rồi dạy bé từng từ Vídụ: khi nấu ăn, tôi giơ miếng thịt gà, dạy bé phát âm, rồi giải thích cho bé là con gàtrông ra sao, ăn thịt gà có lợi hại thế nào Nếu có cơ hội, tôi chỉ cho bé con gà đangsống chạy ngoài sân Bé chưa nói được, tôi không quan tâm Tôi biết bé sẽ ghi nhữngcái đó vào đầu Tôi cũng bắt đầu dạy bé đếm đồ vật xung quanh Khi ở nhà hoặc đi bất
cứ đâu, tôi sử dụng mọi cơ hội để nói với con về các hiện tượng xảy ra xung quanh:một cái là vàng rơi, một bông hoa tươi hoặc héo, một bà mẹ đang mắng con, hai ngườic?i nhua đều có thể trở thành đề tài câu chuyện: tôi giải thích cho bé hoa nở ra sao,các l? do làm cho hoa héo (và so sánh với con người) Với những vấn đề liên quan đếncon người (như bà mẹ mắng con, người lớn c?i nhau ), tôi đều đưa ra các l? do giảithích, các phương án có thể xử l?, hoặc chính kiến của tôi cùng với l? do tôi cóchính kiến đó Thường th? tôi hay hỏi cháu: con nghĩ sao? Tất nhiên cháu chưa biết nói,nhưng nh?n vào mắt cháu, tôi biết nó quan tâm và hiểu Các bạn lưu ?: khi nói chuyện,các bạn phải t?m những từ ngữ dễ hiểu, và diễn đạt sao cho dí dỏm, hài hước, ngắngọn, th? mới làm bé quan tâm Cách làm này tôi học được chính từ việc đọc sách chocon nghe
Created with the Personal Edition of HelpNDoc: What is a Help Authoring tool?
Từ Tháng Thứ 7 Đến Tròn Năm
1 Ăn: Khi bé tr?n 6 tháng, bạn có thể bắt đầu cho bé làm quen với các loại đạm độngvật như: thịt, cá Tôi không bao giờ dùng nước xương hầm, v? thành phần nó có nhiềuchất béo Thường th? tôi xay thịt hoặc cá, rồi quấy cùng bữa bột Bước đầu, mỗi ngàychỉ cho bé ăn một bữa có đạm động vật, các bữa khác, tôi cho ăn thêm các loại đậuhạt: nấu với nước cốt rau rồi xay
Bắt đầu từ thời điểm bé tr?n bảy tháng, tôi ngừng cho ăn bột, chuyển sang ăn cháolo?ng, nấu rất nhừ Tất nhiên, 2 -3 bữa đầu, cháu ọe liên tục, thậm chí bị ói Các bà mẹđừng nản l?ng mà bỏ cuộc Chỉ đến ngày thứ hai, chậm lắm là ngày thứ 3, bé sẽ ănngon lành Nếu bạn cho bé ăn bột trở lại, bé sẽ lè ra Tôi cũng ngừng việc xay rau vàtrái cây Với rau, tôi thái nhỏ, nấu nhừ với nước cốt Trái cây cho bé ăn: tôi nghiền nhỏcác loại mềm như xoài, chuối, kiwi , với cam - tôi bóc vỏ lụa và cho bé ăn từng miếngnhỏ
Mỗi ngày, tôi cho bé ăn 3-4 bữa dặm kèm với nước trái cây, hoặc sữa Giữa các bữanày, tôi cho bé uống sữa tươi hộp loại một lít, nguyên kem Chỉ được sử dụng sữa ítbéo khi bé tr?n 3 tuổi Mỗi ngày, tôi cho bé ăn 1 th?a cafe dầu olive (extra virgin), trộnvào canh hoặc cháo
Khi bé được 10 tháng, tôi bắt đầu tập cho bé ăn cơm nh?o Chỉ sau một tuần, bé ănđược cơm Từ đó, tôi bố trí bữa ăn gia đ?nh vào giờ hợp l? để bé cùng ăn luôn, cả nhà
ăn g?, bé ăn nấy Để có cơm nh?o hơn cho bé: tôi vẫn nấu b?nh thường, khi cơm gầnchín, tôi lấy nước sôi chế thêm vào một góc nồi cơm, rồi đậy nắp lại Phần cơm chỗ đó
sẽ nh?o hơn, giành cho bé Bây giờ nghĩ lại, tôi vẫn ngạc nhiên: con gái tôi có cái răngđầu tiên vào lúc 11 tháng, vậy mà 10 tháng đ? bắt đầu ăn cơm, và nhai mọi thứ bằnghàm rất kỹ V? bé đ? ăn uống b?nh thường, từ tháng thứ 11, khi đi đâu, tôi đều đem bé
đi theo