Để chơi hợp âm Đô trưởng, đầu tiên hãy tạo thế bấm cho hợp âm La thứ đã học ở trên, sau đó đưa ngón áp út bấm vào phím thứ ba của dây La (dây thứ năm).... Tạo thế tay trên cần đàn trong [r]
Trang 1Đàn Guitar, cách học đàn ghi ta tại nhà (Phần 2)
Ở bài viết trước upload.123doc.net đã chia sẻ cho các bạn bài hướng dẫn tự học đàn guitar tại nhà Trong bài viết này chúng tôi sẽ tiếp tục chia sẻ phần 2 của bài hướng dẫn để giúp các bạn nắm rõ hơn về cách học đánh đàn guitar cơ bản nhất.
Trong Hướng dẫn học đàn guitar cơ bản, phần 2, bạn sẽ được học cách lên dây đàn guitar (tuning) đúng cao độ, kĩ thuật “quạt chả” (strumming), và cuối cùng là cách chơi 4 hợp âm guitar cơ bản, tạo thành bài hát đầu tiên của bạn
Cách Lên Dây Đàn Guitar Đúng Cao Độ
Biết cách chỉnh dây cho đàn guitar rất quan trọng, vì dù bạn có giỏi chơi guitar đến thế nào, nếu cây đàn của bạn bị sai dây, nó sẽ không tạo ra được âm thanh tốt Với bài học guitar cơ bản này, bạn sẽ có tất cả mọi thứ bạn cần biết để chỉnh dây đàn guitar của mình Tôi sẽ chia bài học này thành 3 phần: Lý thuyết chỉnh dây, Lên dây guitar với máy lên dây điện tử, và Lên dây guitar của bạn bằng tai
Lý Thuyết Chỉnh Dây
Bảng chữ cái âm nhạc: Bạn đã được học tên của các dây mở trên cây đàn guitar, đó là E-A-D-G-B-E Điều tiếp theo bạn cần ghi nhớ là bảng chữ cái âm nhạc tự nhiên, đơn giản nhưng cần thiết Bảng chữ cái âm nhạc tự nhiên bao gồm bảy chữ cái đầu tiên của bảng chữ cái thông thường, là A-B-C-D-E-F-G
Kí hiệu Giáng (b): Biểu tượng trông giống chữ 'b' viết thường là biểu tượng giáng, và khi nó ở cạnh một nốt nhạc, có nghĩa là nốt nhạc đó có cao độ thấp hơn ½ cung Khi chúng ta nói dây bị giáng (flat) khi chỉnh dây đàn guitar, có nghĩa là cần phải chỉnh cao độ của các nốt nhạc lên một chút
Trang 2Kí hiệu Thăng (#): Biểu tượng này, khi ở cạnh một nốt nhạc, sẽ làm cao độ của nốt đó tăng lên ½ cung Khi ta nói dây bị thăng (sharp) khi chỉnh dây đàn guitar, có nghĩa là nốt nhạc đang hơi cao và phải hạ cao độ xuống
Khi sử dụng một máy lên dây điện tử, có một vài cách cho bạn biết nếu một nốt nhạc đang bị cao hơn hay thấp hơn bình thường Một cách là đèn tín hiệu, sẽ bị lệch sang trái nếu nốt bị giáng và cần phải chỉnh lên một chút Nếu đèn lệch sang phải, nốt nhạc của bạn đang bị cao và cần phải chỉnh xuống Một số máy lên dây điện tử có thể sử dụng kim, hoạt động giống như đèn
Trang 3Lưu ý #1: Hãy chắc chắn rằng bạn đang chỉnh đúng chốt dây Ví dụ, nếu bạn muốn điều chỉnh dây D (Rê), hãy dò dọc theo dây D lên đến đầu đàn (headstock) nơi bạn có thể thấy chính xác chốt để chỉnh dây đó Nếu không, bạn có thể vô tình vặn chốt dây
A (La), tự hỏi tại sao dây D của mình không thay đổi, và cuối cùng làm đứt dây A của cây đàn Luôn đảm bảo bạn đang vặn đúng chốt cho dây cần chỉnh
Lưu ý #2: Nếu bạn nghĩ mình đang chỉnh dây quá cao hoặc quá xa, rất có thể bạn đang làm vậy Tôi khuyên bạn nên dừng lại, vặn dây về vị trí cũ, và bắt đầu lại Một cách tốt là thử đánh bất kỳ dây nào với máy lên dây, tìm hiểu xem cần vặn nhiều hay
ít để chỉnh cao độ, và làm quen với dây đó
Lên Dây Đàn Guitar Với Máy Lên Dây Điện Tử (Electronic Tuner)
Hiện nay có rất nhiều công cụ chỉnh dây khác nhau bạn có thể lựa chọn Có máy lên dây dạng kẹp (clip-on), máy lên dây cầm tay (handheld), máy lên dây dạng bàn đạp (pedal), và ứng dụng lên dây đàn cho điện thoại thông minh/máy tính bảng Bạn có thể chọn bất kì loại máy lên dây nào (chỉ cần 300 – 400 nghìn đồng là có thể mua được một loại tốt), hoặc thậm chí có rất nhiều ứng dụng miễn phí trên điện thoại thông minh bạn có thể tải về
Hiệu chỉnh máy lên dây: Trước tiên, nếu có một thiết lập hiệu chuẩn trên máy lên dây, hãy chắc chắn rằng nó được đặt ở A 440 Hz Đây là tần số lên dây tiêu chuẩn và nếu bạn không chỉnh dây theo nó, cây đàn guitar của bạn sẽ có âm thanh hơi khác biệt với mọi người
Bước #1: Đầu tiên bạn sẽ vặn chỉnh mỗi dây về đúng tên nốt của nó
Bước #2: Khi máy lên dây đã hiển thị đúng tên nốt nhạc cho dây bạn đang chỉnh, bạn
sẽ chỉnh cho dây chính xác hơn bằng cách từ từ vặn chốt cho đến khi kim của máy lên dây chỉ vào chính giữa nốt đó Có một mẹo nhỏ ở đây là chỉnh dây cao hơn bình thường một chút, vì nó sẽ giữ dây đàn ở đúng cao độ trong thời gian dài hơn
Bước #3: Khi bạn đã chỉnh xong tất cả các dây, hãy kiểm tra lại một lần nữa với đàn acoustic Vì đàn guitar acoustic được làm bằng gỗ, việc thay đổi độ căng của một dây
có thể ảnh hưởng một chút đến các dây khác
Lên Dây Đàn Guitar Bằng Tai
Điều này nghe có vẻ khá đáng sợ, đặc biệt là đối với những người không có nền tảng tốt về âm nhạc, nhưng tôi sẽ cho bạn một phương pháp giúp bạn lên dây cho cây đàn guitar của mình ngay cả khi không có máy lên dây Chỉ cần 1 dây đàn đúng cao độ, bạn có thể tự chỉnh các dây còn lại với Phương Pháp Lên Dây Phím Thứ 5
Phương Pháp Lên Dây Phím Thứ 5
Trang 4Dây Mi trầm (Low E): Với phương pháp này, dây Mi cần phải được chỉnh đúng cao
độ rồi Bạn có thể dùng đàn piano, một cây đàn guitar khác, hoặc lên mạng để tìm âm thanh chuẩn của dây này
Dây La (A): Bắt đầu bằng việc đi đến phím thứ 5 của dây Mi trầm, đó là một nốt La
Vì dây thứ năm là dây La, nó sẽ có âm thanh tương tự như nốt trên phím thứ 5 của dây Mi trầm
Dây Rê (D): Tiếp theo chúng ta cần chỉnh dây Rê, nên ta sẽ đi đến phím thứ 5 của dây
La là nốt Rê Một lần nữa, dây Rê phải có âm thanh giống như nốt Rê trên dây La Dây Sol (G): Tương tự như trên, sử dụng phím thứ 5 của dây Rê
Dây Si (B): Chỉnh dây Si có một chút khác biệt Ta cần sử dụng phím thứ 4 của dây Sol thay vì phím thứ 5, vì đó mới là nốt Si
Dây Mi cao (High E): Với dây này ta lại dùng cách cũ, đó là chỉnh dây Mi cao cho âm thanh giống với nốt Mi trên phím thứ 5 của dây Si
Cuối cùng, kiểm tra lại các dây như khi sử dụng máy lên dây điện tử
Hướng Dẫn Cách Đánh “Quạt Chả” Đàn Guitar Cơ Bản
Trong phần này, bạn sẽ biết cách dùng tay thuận của mình để “quạt chả” đàn guitar đúng cách Điều này sẽ đảm bảo sự hiệu quả trong việc luyện tập của bạn, giảm nguy
cơ bị chấn thương, và giúp bạn tiến bộ nhanh hơn với các bài học cơ bản sau này
Sử Dụng Móng Gảy
Trang 5Tôi khuyên bạn nên sử dụng móng gảy (pick) Nếu không có pick, bạn có thể sử dụng ngón cái và ngón trỏ để chơi
Cách cầm móng gảy: Cách cơ bản nhất để cầm pick là đặt nó lên cạnh của ngón trỏ sao cho đầu nhọn của pick hướng vào phía trong lòng bàn tay Đặt ngón cái lên pick
và giữ nó theo cách tự nhiên nhất có thể Hãy thử các dáng cầm khác nhau và chọn cái nào bạn thấy thoải mái nhất
Góc cầm móng gảy: Hầu hết người chơi guitar đều hướng pick của họ thẳng xuống dưới sàn nhà khi chơi, một số lại để pick song song với các dây đàn, và một số ít thì hướng pick của họ lên trên Góc cầm bạn chọn không quan trọng, miễn là bạn dành thời gian thử nghiệm chúng và chọn ra cái bạn thích nhất
Học Đánh Đàn Guitar “Quạt Chả” Cơ Bản
Lời khuyên cho bạn: Hãy thư giãn! Nếu bạn trở nên căng thẳng, không những việc chơi đàn của bạn sẽ không hiệu quả, mà bạn còn có thể bị chấn thương Nếu bạn cảm thấy bất kỳ áp lực nào từ vai mình khi đang chơi, hãy dừng lại, thư giãn và bắt đầu lại
Kĩ thuật đánh “quạt chả” đàn guitar cơ bản: Một thói quen mà nhiều người mới bắt đầu học đánh đàn guitar hay làm là khóa cổ tay của họ và đánh đàn bằng chỉ với khuỷu tay, điều có thể là nguyên nhân cho sức ép ở vai Khi tôi đánh đàn guitar, phần lớn chuyển động đến từ cổ tay nhưng khuỷu tay cũng cử động
Kĩ thuật “quạt xuống” (downstrokes): Chúng ta sẽ bắt đầu với kĩ thuật quạt xuống, nếu bạn chưa biết bất kì một hợp âm nào cũng không sao cả Chỉ cần tắt tiếng các dây bằng cách dùng tay trái (nếu bạn chơi đàn bằng tay phải) đặt nhẹ lên các dây ở phía cần đàn Tập đánh đàn/quạt xuống qua tất cả 6 dây Thực hiện động tác này nhiều lần, cho đến khi bạn thấy thoải mái
Trang 6Kĩ thuật “quạt lên” (upstrokes): Khi bạn thấy thoải mái với những cú “quạt xuống”,
đó là lúc thích hợp để học “quạt lên” Đánh/quạt qua các dây từ dưới lên Thường thì những người mới bắt đầu chơi guitar nghĩ rằng họ cần phải đánh lên qua tất cả các dây, nhưng điều đó không thực sự chính xác Chỉ đánh qua 3 hoặc 5 dây là hoàn toàn
ok, và sẽ giúp bạn định hình phong cách chơi đàn guitar của riêng mình
Kết hợp “quạt lên” và “quạt xuống”: Khi bạn đã không còn gặp khó khăn gì khi thực hiện riêng biệt cả hai kĩ thuật cơ bản trên, bạn sẽ muốn kết hợp chúng với nhau Hãy thử chơi xen kẽ các cú quạt lên và quạt xuống, và một lần nữa, nếu bạn chưa biết một hợp âm nào, chỉ cần tắt tiếng của các dây đàn với tay còn lại
Rất nhiều người mới bắt đầu học đánh đàn guitar gặp rắc rối trong việc giữ móng gảy khi “quạt chả”, và cuối cùng nó thường bay ra khỏi tay họ Hãy thử xem bạn cần giữ pick chặt đến mức nào: đủ chặt để nó không rơi khỏi tay, nhưng cũng không quá chặt
để hạn chế bị mỏi tay quá nhanh
Điều chỉnh móng gảy: Bạn cần phải liên tục thực hiện những điều chỉnh nho nhỏ cho pick của mình, vì pick sẽ luôn di chuyển một chút khi bạn liên tục “quạt chả”
Những Hợp Âm Guitar Cơ Bản Đầu Tiên Của Bạn
Trong phần này, bạn sẽ được học 4 hợp âm đầu tiên của mình: La thứ (A minor), Đô trưởng (C major), Rê trưởng (D major) và Sol trưởng (G major) 4 hợp âm cơ bản này
sẽ có ích cho bạn bởi vì bạn sẽ sử dụng chúng thường xuyên trong suốt quá trình học đánh đàn guitar của mình
Trong suốt bài học này, tôi sẽ đưa ra một số lời khuyên về việc bấm phím đàn để các hợp âm nghe “sạch sẽ” và không bị rè Tôi cũng sẽ cho bạn một số lời khuyên chủ quan hơn, nhưng vẫn có thể áp dụng cho hầu hết mọi người
Cách Đọc Biểu Đồ Hợp Âm
Trước khi bắt đầu chơi bất kỳ hợp âm nào, bạn cần phải biết cách đọc một biểu đồ hợp âm (Chord Chart/Diagram) Nhìn vào một biểu đồ hợp âm, bạn sẽ thấy 6 đường
Trang 7thẳng dọc song song tượng trưng cho 6 dây đàn guitar Đường thẳng ngoài cùng bên trái là dây Mi trầm, và đường ngoài cùng bên phải là dây Mi cao
Các đường nằm ngang trên biểu đồ tượng trưng cho các phím đàn, và có một đường gạch ngang ở trên cùng tượng trưng cho lược đàn để bạn có thể xem xem mình đang ở phím đàn thứ mấy
Các dấu chấm trên biểu đồ hợp âm cho bạn biết nơi đặt các ngón tay của mình Nếu dấu chấm có số bên trong, nó cho biết ngón tay nào sẽ sử dụng khi bạn tạo thế tay cho hợp âm đó
Ví dụ, với hợp âm La thứ (A minor/Am), bạn có thể thấy trên biểu đồ hợp âm một hình tròn với số ‘1’ trong nó trên phím đầu tiên của dây Si Điều này có nghĩa là bạn cần dùng ngón trỏ bấm vào phím đàn thứ nhất trên dây Si
Một lưu ý khác cần nhớ trên biểu đồ hợp âm là nếu ‘X’ xuất hiện ở phía trên một dây đàn, có nghĩa là bạn sẽ không phải chơi dây đàn đó Với hợp âm La thứ, bạn sẽ bỏ qua dây Mi trầm khi đánh đàn
Một Số Lời Khuyên Về Kĩ Thuật Chơi Hợp Âm
Để bắt đầu, đưa bàn tay bấm hợp âm của bạn ra trước mặt và giả vờ như bạn đang cầm một quả táo hoặc một quả bóng chày Đây chính là tư thế bạn muốn có Đặt ngón tay cái vào phía sau cần đàn, và đây sẽ là thế tay hoàn hảo để bắt đầu học đánh hợp
âm guitar
Trang 8Nhiều người chơi guitar xoắn cổ tay quá nhiều ra phía trước hoặc phía sau cần đàn Nếu cổ tay xoắn quá nhiều ra phía trước, tay bạn sẽ rất dễ bị đau Còn nếu xoắn quá nhiều ra phía sau, bạn sẽ không thể với tới các dây đàn để tạo thành hợp âm Vì vậy hãy giữ thẳng cổ tay
Hợp Âm La Thứ (A Minor)
Trước tiên, có hai kĩ thuật nữa mà tôi muốn nhắc tới Thứ nhất là nơi đặt ngón tay trên phím đàn Đặt ngón trỏ lên phím đầu tiên trên dây Si (dây thứ hai) Bạn sẽ muốn đặt ngón tay của mình vào ngay sau phím đàn đó Ngón tay càng xa phím đàn, nốt nhạc vang lên sẽ càng bị rè
Thứ hai là cách đặt ngón tay Bạn cần dùng đầu ngón tay của mình bấm xuống phím đàn Nếu bạn không dùng đầu ngón trỏ bấm vào dây Si, bạn sẽ chạm phải dây Mi cao (dây thứ nhất) và vô tình làm nó tắt tiếng Sử dụng đầu ngón tay để đảm bảo rằng bạn không làm tắt tiếng bất kì dây nào khác xung quanh
Để chơi nốt thứ hai của hợp âm La thứ, đặt ngón giữa vào phím thứ hai trên dây Rê Đây là nốt nhạc thứ hai trong ba nốt bạn cần bấm khi chơi hợp âm này Với nốt thứ
ba, đặt ngón áp út vào phím thứ hai trên dây Sol, ở ngay dưới ngón giữa Hãy chắc chắn rằng bạn đang dùng đầu ngón tay và đặt ngón tay ở ngay sau các phím đàn Bây giờ khi 3 ngón tay của bạn đã được đặt đúng chỗ, “quạt” xuống 5 dây đầu tiên (nhớ để lại dây Mi trầm)
Nghe hợp âm La thứ khi bạn đánh nó, kiểm tra xem các nốt nhạc vang lên rõ ràng hay
bị rè Có thể sẽ mất một khoảng thời gian để các ngón tay đủ khỏe và phối hợp tốt với nhau, nhưng chỉ cần nhớ dùng đầu ngón tay và đặt ngay sau phím đàn, hợp âm sẽ vang lên trong trẻo
Lời khuyên: Khi học một hợp âm mới, hãy tạo thế tay và đặt trên phím đàn trong khoảng 30 giây Sau đó hãy hạ tay xuống, thả lỏng, và tạo lại thế tay Lặp lại quá trình này nhiều lần là cách tuyệt vời để ghi nhớ các hợp âm mới học
Hợp Âm Đô Trưởng (C Major)
Bây giờ chúng ta sẽ đến với hợp âm Đô trưởng, một hợp âm thích hợp để kiểm tra xem bạn có đang bấm bằng đầu ngón tay hay không Thay đổi thế bấm hợp âm một chút cũng có thể mang đến một sự khác biệt lớn trong âm thanh của chúng
Để chơi hợp âm Đô trưởng, đầu tiên hãy tạo thế bấm cho hợp âm La thứ đã học ở trên, sau đó đưa ngón áp út bấm vào phím thứ ba của dây La (dây thứ năm)
Trang 9Tạo thế tay trên cần đàn trong 30 giây, hạ tay xuống, thả lỏng, lặp lại quá trình đó vài lần Khi mới bắt đầu, bạn có thể phải đặt từng ngón một, nhưng đó là điều hoàn toàn bình thường Bạn sẽ ngày càng tiến bộ theo thời gian và cuối cùng có thể tạo ngay thế tay cho hợp âm mình muốn
Ghi Nhớ Hợp Âm
Bạn có thể nhìn và nhớ hình dạng các hợp âm, hoặc không nhìn và tập trung xem cảm giác bấm hợp âm đó như thế nào Hãy thử nhiều cách và bạn sẽ ghi nhớ hợp âm tốt hơn
Một gợi ý khác để giúp bạn ghi nhớ các hợp âm nhanh hơn là chơi chúng nhiều lần một ngày Nếu có thể, hãy tập đánh hợp âm 4 hoặc 5 lần một ngày, 5 phút mỗi lần Càng nhiều lần trong một ngày bạn có thể thực hành chơi các hợp âm, bạn sẽ càng học nhanh hơn và đôi tay của bạn sẽ nhớ chúng sớm hơn
Khi bắt đầu học đánh đàn guitar cơ bản, ngón tay bạn sẽ bị đau trong một khoảng thời gian, nhưng nó sẽ hết sau 4 đến 6 tuần Một điều tôi muốn cảnh báo bạn là những người mới bắt đầu học guitar có thể nản lòng khi họ không thể chơi các hợp âm một cách rõ ràng, bởi vì họ cố gắng chuyển hợp âm quá sớm Thông thường, họ cố gắng chuyển hợp âm trước khi họ đã thực sự học được và ghi nhớ hình dạng của từng hợp
âm Bây giờ, đừng lo lắng về việc chuyển hợp âm và chỉ cần luyện tập từng hình dạng, chơi chúng đúng cách
Hợp Âm Rê Trưởng (D Major)
Điều đầu tiên cần lưu ý trên biểu đồ hợp âm là kí hiệu ‘X’ trên dây Mi trầm và dây
La, có nghĩa là bạn sẽ không chơi 2 dây này trong hợp âm Rê trưởng
Trang 10Đặt ngón tay đầu tiên (ngón trỏ) vào phím thứ hai trên dây Sol, ngón thứ hai (ngón giữa) vào phím thứ hai của dây Mi cao, và ngón thứ ba vào phím thứ ba của dây Si Đối với cả 3 nốt nhạc, hãy chắc chắn rằng bạn đang bấm vào ngay phía sau các phím đàn và dùng đầu ngón tay của bạn Hợp âm này hơi khó hơn trước vì bạn phải đặt ba ngón tay vào một khu vực nhỏ, và bạn phải chắc rằng các ngón tay của mình không
vô tình chạm vào dây nào khác
Quạt xuống qua 4 dây đầu tiên Nếu hợp âm nghe có vẻ bị tắt tiếng ở bất kì dây nào, chỉ cần điều chỉnh lại sao cho bạn đang bấm vào dây đó bằng đầu ngón tay của mình
Hợp Âm Sol Trưởng (G Major Chord)
Giờ là lúc để đến với hợp âm Sol trưởng, hợp âm khó nhất của Hướng dẫn học đánh đàn guitar cơ bản này Tôi sẽ chỉ cho bạn 2 cách khác nhau để chơi hợp âm này, sử dụng ngón trỏ, ngón giữa và ngón áp út hoặc ngón giữa, ngón áp út và ngón út
Nhiều người mới bắt đầu chơi guitar học hợp âm này bằng ngón tay thứ nhất (ngón trỏ), thứ hai (ngón giữa) và thứ ba (ngón áp út) Đặt ngón giữa vào phím thứ ba của dây Mi trầm, ngón trỏ vào phím thứ hai của dây La, và ngón áp út vào phím thứ ba của dây Mi cao Với hợp âm này, bạn có thể đánh tất cả 6 dây
Tôi khuyên bạn nên sử dụng ngón giữa, ngón áp út và ngón út Đặt ngón áp út vào phím thứ ba của dây Mi trầm, ngón giữa vào phím thứ hai của dây La, và ngón út vào phím thứ ba của dây Mi cao Vẫn là hình dạng hợp âm đó, nhưng chúng ta đang sử dụng các ngón tay khác để tạo ra hợp âm
Lý do tôi khuyên bạn nên sử dụng cách thứ hai để đánh hợp âm Sol trưởng là vì việc chuyển từ hợp âm Sol trưởng sang hợp âm Đô trưởng rất phổ biến Nếu bạn dùng ngón trỏ, ngón giữa và áp út để tạo hợp âm Sol trưởng, chuyển sang Đô trưởng cần thay đổi thế tay rất nhiều Nếu dùng cách thứ hai, sự thay đổi sẽ không nhiều và dễ dàng hơn
Chuyển Hợp Âm
Nhiều người mới học đánh đàn guitar phải vật lộn với việc thay đổi các hợp âm một cách trôi chảy, và lý do là vì họ không học từng hình dạng hợp âm một cách triệt để trước khi bắt đầu cố gắng chuyển hợp âm Học từng hợp âm để bạn có thể chơi chúng tốt trước đã Khi bạn chưa hoàn toàn làm chủ một hợp âm và cố gắng chuyển hợp âm, bạn đã nhân đôi khó khăn trong việc học riêng một hợp âm và chuyển các hợp âm với nhau, điều có thể khiến bạn rất nản
Khi bạn có hai hợp âm cần đánh, như Sol trưởng và Đô trưởng, bạn sẽ muốn hình dung hợp âm mà bạn sẽ chuyển sang trước khi bạn cần thực sự làm điều đó Điều này
sẽ giúp bạn tạo thế bấm hợp âm chính xác hơn Khi tôi chơi hợp âm Sol trưởng, tôi bắt đầu hình dung hình dạng của hợp âm Đô trưởng trước khi tôi cần chuyển đến nó