Vì thế, cái hay của một tác phẩm văn học, một bài thơ được tạo nên từ chính cái đẹp chân thực, mộc mạc, dung dị, gần gũi với đời thường, thể hiện trên cả hai phương diện nội dung v[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT LIỄN SƠN
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI VÒNG TRƯỜNG
NĂM 2019-2020 MÔN: Ngữ văn 12
Thời gian: 180 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (6,0 điểm)
Alexander là một người thông minh theo học với hiền triết Aristotle Khi lên ngôi hoàng đế, ông đã tâm sự với thầy:
- Con sẽ chiến thắng Ai Cập và Thổ Nhĩ Kì
Aristotle hỏi:
- Rồi sao nữa?
Alexander suy nghĩ:
- Sau đó, con có thể ngủ một cách bình an.
Aristotle mỉm cười:
- Con hỡi, tại sao con không ngủ bình an ngay đêm nay có hơn không?
(Theo Hành trình về phương Đông – Blair T Spalding)
Câu chuyện trên gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về cuộc sống?
Câu 2 (14,0 điểm)
Nhà thơ nổi tiếng người Đức Bertold Brecht cho rằng: Cái đẹp của thơ không nên chỉ làm nên ánh sáng kỳ bí của ma trơi hay ánh sáng nhân tạo rực rỡ của pháo hoa, của đèn màu cầu kỳ nhuộm hàng trăm sắc Ðẹp nhất là khi anh tạo nên được ánh sáng ban ngày, thứ ánh sáng tưởng như không màu, không sắc nhưng đó chính là ánh sáng mạnh mẽ và hữu ích nhất cho con người
Anh/Chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ ý kiến qua một số tác phẩm thơ ca đã học trong chương trình Ngữ văn THPT
-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh:……… …….…….….………… Số báo danh:………
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT LIỄN SƠN
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN 12
(Hướng dẫn gồm 04 trang)
A YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo cần nắm được nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt Hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa
- Điểm bài thi làm tròn đến 0,25 điểm
B YÊU CẦU CỤ THỂ
Câu 1 (6,0 điểm)
a Về kĩ năng:
- Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội, bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, vận dụng tốt các thao tác lập luận, dẫn chứng tiêu biểu, chọn lọc
- Bài viết trong sáng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Về kiến thức:
Học sinh có thể bày tỏ những suy nghĩ khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Trong cuộc sống, ai cũng có
những tham vọng, nhưng đừng quá mải mê chạy theo tham vọng mà
quên đi hạnh phúc bình dị xung quanh mình
0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các
thao tác lập luận; kết hợp tốt các lí lẽ, dẫn chứng; rút ra bài học nhận
thức và hành động:
Trang 3- Lời tâm sự của Alexander với thầy: Con sẽ chiến thắng Ai cập và Thổ
Nhĩ Kì Đó là những khao khát, tham vọng lớn lao của con người trong
cuộc sống Sau đó, con có thể ngủ một cách bình an là mục đích cuối
cùng Alexander muốn đạt tới – được hưởng hạnh phúc, bình an Lời
khuyên của thầy Aristotle: Con hỡi, tại sao con không ngủ bình an ngay
đêm nay có hơn không? Mục đích bé nhỏ ấy có thể thực hiện ngay bây
giờ thì tại sao lại phải đi kiếm tìm ở đâu xa
- Câu chuyện gợi ra cho mỗi người bài học quý giá và sâu sắc về cuộc
sống: Đừng nên mải chạy theo những tham vọng lớn lao trong cuộc đời
mà quên đi những hạnh phúc bình dị xung quanh mình
1,0
0,5
- Mỗi con người đều nuôi dưỡng những khát khao, tham vọng cho đời
mình và mong ước thực hiện chúng bằng mọi cách Những tham vọng
lớn có thể giúp con người đi đến thành công, mang lại cuộc sống tốt đẹp,
hạnh phúc
- Mục đích sau cùng của đời người chính là để đạt đến một ước vọng:
hạnh phúc Hạnh phúc là ở ngay trong hiện tại, rất giản dị, gần gũi xung
quanh cuộc sống chúng ta Khi trạng thái tinh thần thoải mái, trong lòng
nhẹ nhàng, thanh thản là lúc con người có được an vui, hạnh phúc Hạnh
phúc có thể được tìm thấy trong từng phút giây ta sống
- Khi quá mải mê chạy theo tham vọng, con người có thể vô tình bỏ quên
những hạnh phúc mình đang có Họ đã lãng phí, đánh mất thời gian, sức
khỏe, quên đi bản thân, gia đình, thậm chí dùng mọi thủ đoạn, đánh đổi
nhân cách, mạng sống, gây ảnh hưởng đến những người xung quanh…
để cuối cùng nhìn lại mới thấy tiếc nuối, xót xa, ân hận, có khi phải trả
giá đắt cho những tham vọng không cùng
- Con người luôn gắng sức làm việc để mong có tiền tài, danh vọng và
quyền thế… Nhưng đừng để công việc và những ham muốn cuốn mình
đi Hãy tìm những niềm vui bình dị, sống sao để có được cảm giác hạnh
phúc cho mình và mang lại hạnh phúc cho những người xung quanh
- Phê phán những kẻ chạy theo tham vọng cá nhân bằng mọi giá và
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
Trang 4những kẻ sống vô tâm, lười biếng, không mục đích.
- Nhận thức được ý nghĩa sâu sắc trong cuộc sống mỗi người là những
hạnh phúc bình dị, thiết thực ngay bên cạnh mình chứ không phải là việc
theo đuổi những tham vọng không phút giây ngừng nghỉ Hãy thực hiện
tham vọng khi nó mang đến những lợi ích thiết thực cho bạn và những
người xung quanh, đừng để đánh mất những hạnh phúc thực sự trong
cuộc sống
- Tạo được sự cân bằng, hài hòa giữa đời sống vật chất và tinh thần, giữa
đời sống cá nhân và xã hội, biết cảm nhận niềm an vui trong hiện tại…
chính là niềm hạnh phúc và cũng là khát vọng đích thực mà mọi người
hướng tới
0,5
0,5
Câu 2 (14,0 điểm)
a Về kĩ năng:
- Biết cách làm bài văn nghị luận văn học, bố cục rõ ràng, vận dụng tốt các thao tác lập luận
- Biết cách phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề nghị luận
- Bài viết mạch lạc, trong sáng, có cảm xúc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Về kiến thức:
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Âm điệu thơ là một trong những
yếu tố quan trọng tạo nên những bài thơ chân chính Nghe được âm điệu
Trang 5c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao
tác lập luận; kết hợp tốt các lí lẽ, dẫn chứng; đánh giá khái quát vấn đề
nghị luận:
* Cắt nghĩa ý kiến:
- Cái đẹp của thơ không nên chỉ làm nên ánh sáng kỳ bí của ma trơi hay
ánh sáng nhân tạo rực rỡ của pháo hoa, của đèn màu cầu kỳ nhuộm hàng
trăm sắc: giá trị của thơ ca không chỉ tạo ra những nét đẹp “kì bí”, không
chỉ là sự trau chuốt ngôn từ hay tạo ra vẻ đẹp mới lạ về hình thức
- Ðẹp nhất là khi anh tạo nên được ánh sáng ban ngày, thứ ánh sáng
tưởng như không màu, không sắc: giá trị lớn nhất của tác phẩm thơ ca
chính là cái đẹp chân thực, mộc mạc, gần gũi với đời thường Là ánh
sáng mạnh mẽ và hữu ích nhất cho con người: cái đẹp giản dị của thơ ca sẽ
soi sáng tâm hồn con người, mang lại ý nghĩa thiết thực cho đời sống
=> Nhà thơ nổi tiếng người Đức Bertold Brecht đã đưa ra một trong
những tiêu chí quan trọng đối với tác phẩm thơ hay: chân thực, dung dị
cả về nội dung lẫn hình thức Đó chính là một trong những điều quan
trọng làm nên giá trị, sức mạnh của thơ ca
0,5
0,5
0,75
* Lí giải ý kiến:
Ý kiến của Bertold Brecht đúng đắn và xác đáng vì:
- Xuất phát từ quy luật sáng tạo của văn chương nói chung và thơ ca nói
riêng: Văn học bắt nguồn từ hiện thực đời sống, từ những vui buồn, đau
khổ, hạnh phúc của cuộc đời, của số phận cá nhân con người Vì thế, cái
hay của một tác phẩm văn học, một bài thơ được tạo nên từ chính cái đẹp
chân thực, mộc mạc, dung dị, gần gũi với đời thường, thể hiện trên cả hai
phương diện nội dung và hình thức nghệ thuật Thơ không như thứ rượu
quỳnh tương, nấu lâu, cất kĩ, rót ra chén ngọc rồng mà như nước suối
thiên nhiên chảy ra trong mát nơi khe núi (Phạm Thế Ngũ)
- Xuất phát từ đặc trưng của thơ trữ tình: Sự chân thực, giản dị của cảm
xúc và ngôn ngữ là một đặc tính cơ bản của thơ: cảm xúc nảy nở từ lòng
thi nhân một cách chân thành, thắm thiết; câu chữ không cần trau chuốt
0,75
0,75
Trang 6hay “thần bí hóa”; ngôn ngữ dễ hiểu, cô đúc, trong sáng
- Xuất phát từ chức năng của văn học, trong đó có thơ ca: Thơ khởi
nguyên là sự lên tiếng của trái tim, là sự rung động tâm hồn của nhà thơ
nhưng trở thành tiếng lòng chung của muôn người, tiếng gọi đàn, thành
tiếng nói đồng ý, đồng chí, đồng tình với người đọc, thơ là một ngọn lửa
nhen lên trong lòng người, một ngọn lửa đốt cháy, sưởi ấm và soi sáng,
là ánh sáng mạnh mẽ hướng con người đến vẻ đẹp của chân, thiện, mĩ
0,75
3 Chứng minh qua một số tác phẩm thơ ca trong chương trình Ngữ
văn THPT
7,0
-Thí sinh chọn một số tác phẩm thơ trong chương trình Ngữ văn THPT
để làm sáng tỏ ý kiến
- Trong quá trình phân tích, cần chỉ rõ được cái đẹp của thi phẩm ở nội
dung và hình thức, có ý nghĩa đối với con người, cuộc đời Nếu chỉ phân
tích tác phẩm chung chung thì không cho quá 50% điểm số của phần
này
- Ý kiến của Bertold Brecht cho ta hiểu thêm về giá trị và cái đẹp của
thơ ca đích thực
- Nhà thơ nói riêng, người nghệ sĩ nói chung muốn có chỗ đứng, muốn thể
hiện và khẳng định được mình phải sáng tác những tác phẩm có giá trị, tạo
nên được ánh sáng ban ngày, thứ ánh sáng tưởng như không màu, không
sắc nhưng đó chính là ánh sáng mạnh mẽ và hữu ích nhất cho con
người Người đọc phải cảm nhận được vẻ đẹp chân thực, mộc mạc, giản dị
của tác phẩm văn chương mới thấy hết được giá trị đích thực của một tác
phẩm văn học chân chính
0,5
0,5
HẾT
Trang 7-upload.123doc.net xin giới thiệu tới các em Đề thi chọn học sinh giỏi cấp trường môn Ngữ văn 12 năm học 2019-2020 trường THPT Liễn Sơn Vĩnh Phúc có kèm theo đáp án Hi vọng đây sẽ là tài liệu hữu ích hỗ trợ các em ôn luyện thật tốt Mời các em tham khảo thêm các tài liệu khác tại mụcTài liệu học tập lớp 12