- Từ hình ảnh những vòng hoa mà nhân dân viếng Bác, từ hình ảnh dòng người nối nhau theo hàng để được đến bên Người, nhà thơ đã sáng tạo hình ảnh ẩn dụ “tràng hoa”- gợi[r]
Trang 1UBND HUYỆN AN LÃO TRƯỜNG THCS TÂN VIÊN
ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2017 - 2018 MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
(Thời gian làm bài: 90 phút ).
A.MA TRẬN
Mức độ
Chủ đề
hiểu
Nhận biết được tác phẩm, tác giả
Hiểu câu,nội dung, thái độ tác giả thành phần biệt lập, câu
Mức độ thấp
Mức độ cao Chủ đề
1: Văn học
Văn bản
“Những ngôi
sao xa xôi”
Viết đoạn văn liên hệ được vấn
đề gợi ra từ đoạn trích
Số câu
Số điểm
1 0,5
2 1,5
1 2
4
Làm văn
Vận dụng phương pháp nghị luận về đoạn thơ để làm bài văn nghị luận
Tỉ lệ
Tổng số
câu
5%
1
1,5%
2
20%
1
60%
1
Tổng số
điểm
0,5
5 %
1,5 1,5%
2 20%
6,0đ 60%
10đ 1 00%
Tỉ lệ
Đề bài:
PHẦN I: (4 điểm): Đọc kĩ đoạn văn sau:
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
“Tết năm nay là sự chuyển tiếp giữa hai thế kỉ, và hơn thế nữa, là sự chuyển tiếp giữa hai thiên niên kỉ Trong thời khắc như vậy, ai ai cũng nói tới việc chuẩn bị hành trang bước vào thế kỉ mới, thiên niên kỉ mới.
Trong những hành trang ấy, có lẽ sự chuẩn bị bản thân con người là quan trọng nhất Từ cổ chí kim, bao giờ con người cũng là động lực phát triển của lịch sử Trong thế kỉ tới mà ai ai
Trang 2cũng thừa nhận rằng nền kinh tế tri thức sẽ phát triển mạnh mẽ thì vai trò con người lại càng nổi trội”.
(Trích Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, trang 26,27) Câu 1(0,5 điểm): Đoạn trích trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?
Câu 2(0,5 điểm): Câu văn “Trong những hành trang ấy, có lẽ sự chuẩn bị bản thân con người
là quan trọng nhất” tác giải đã sử dụng thành phần biệt lập gì? Chỉ rõ thành phần ấy?
Câu 3 (1 điểm): Chỉ ra nội dung chính của đoạn: “Trong những hành trang ấy, có lẽ sự chuẩn
bị bản thân con người là quan trọng nhất Từ cổ chí kim, bao giờ con người cũng là động lực phát triển của lịch sử Trong thế kỉ tới mà ai ai cũng thừa nhận rằng nền kinh tế tri thức sẽ phát triển mạnh mẽ thì vai trò con người lại càng nổi trội” Nêu ý hiểu về thái độ của tác giả
thể hiện trong đoạn trích trên.
Câu 4 (2 điểm): Viết một đoạn văn ngắn (độ dài tối đa ½ trang) theo kiểu tổng phân hợp, trình
bày một vài nét nhận thức, tình cảm của em khi đọc đoạn trích trên.
Phần II: Làm văn (6,0 điểm)
Cảm nhận của em về hai khổ thơ sau
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng.
Thấy một mặt trời tđỏrong lăng rất
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
(Viếng lăng Bác, Viễn Phương) -
Trang 3HẾT -HƯỚNG DẪN CHẤM Phần I: Đọc hiểu (4 điểm)
điểm
1 - Văn bản: Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới
- Tác giả: Vũ Khoan
0,25 0,25
2 - Thành phần biệt lập tình thái.
- Từ: Có lẽ
0,25 0,25
3
- Nội dung của đoạn văn trên là: Sự chuẩn bị bản thân con người là
quan trọng nhất để bước vào thế kỉ mới
- HS nêu được ý hiểu về thái độ của tác giả Vũ Khoan:
Ông mong muốn khi bước vào thế kỉ mới mỗi người cần có sự chuẩn
bị hành trang cho chính mình.
0,5
0,5
4 Về hình thức:
Đoạn văn ngắn (tối đa ½ trang giấy thi) Đúng cấu trúc đoạn văn tổng phân hợp Diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, hành văn trong sáng.
Về nội dung: (1,5 điểm)
+ “Hành trang vào thế kỉ mới” (Vũ Khoan) đã khẳng định sự chuẩn bị
bản thân con người là quan trọng nhất.
+ Với mọi thời đại, mọi đất nước, con người là chủ nhân của mọi sự
sáng tạo, phát minh, là động lực phát triển vì con người cống hiến cho
xã hội sức lực, trí tuệ….(0,25 điểm)
+ Trong nền kinh tế tri thức, vai trò của con người càng được nâng cao.
+ Vì thế, những chủ nhân của tương lai, mỗi chúng ta cần trau dồi kiến
thức (vì thế kỉ XXI là thế kỉ của tri thức), đạo đức (khiêm tốn, giản dị,
thật thà), sức khỏe (đề vượt qua mọi khó khăn) và bồi dưỡng tâm hồn,
chuẩn bị hành trang tốt cùng bước vào thế kỉ mới bắt đầu ngay từ hôm
0,5 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm
0,75
Trang 4nay với những việc làm thiết thực như luôn phấn đấu mỗi ngày, rèn
luyện bản thân, chăm ngoan, học tốt…
điểm.
Phần II: Làm văn (6 điểm )
Kỹ năng * Đúng kiểu bài nghị luận về đoạn thơ (bài thơ)
* Bố cục bài viết rõ ràng, mạch lạc
* Lập luận chặt chẽ, sắc sảo
* Văn phong trôi chảy, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu
* Có sự sáng tạo trong lời văn, cảm xúc
0,5 điểm
Kiến
thức
1 Mở bài.
- Nhà thơ Viễn Phương
- Bài thơ “Viếng lăng Bác”
- Hai khổ thơ: Khắc họa bức chân dung Bác Hồ
và thể hiện tấm lòng thành kính, xúc động của nhà thơ đối với Bác khi được ra Hà Nội, vào lăng viếng Bác sau giải phóng
2 Thân bài.
a, Khái quát về bài thơ, đoạn thơ:
- Bài thơ ra đời tháng 4/1976 khi Miền Nam vừa giải phóng, đất nước thống nhất, công trình lăng chủ tịch Hồ Chí Minh vừa khánh thành Tác giả là một trong số đồng bào, chiến sĩ Miền Nam sau giải phóng được ra Hà Nội, vào lăng viếng Bác
- Đoạn thơ là khổ 2,3 của bài thơ, khắc họa bức chân dung Bác Hồ với sự hội tụ của những vẻ đẹp thiên nhiên, vũ trụ, bất tử, vĩnh hằng đồng thời bộc lộ
0,5 điểm
1,0 điểm
Trang 5niềm xúc động, thành kính, thiêng liêng, niềm tự hào
xen lẫn nỗi xót đau của nhà thơ khi vào lăng viếng
Bác
b Khổ thơ thứ nhất: Cảm giác choáng ngợp và
niềm cảm phục vô bờ của tác giả khi đứng trước thềm
lăng, nghĩ về Bác
- Cảm nhận được mặt trời lên, tác giả suy tư
về hai vầng mặt trời: “Mặt trời đi qua trên
lăng” sáng ấm, kỳ vĩ và “Mặt trời trong lăng” bất tử,
vĩnh hằng Đặt “Mặt trời trong lăng” sóng đôi với
“Mặt trời trên lăng” tác giả đã nâng tầm vóc Bác lên
tầm vũ trụ Phép ẩn dụ đã thể hiện ý ngợi ca, ngưỡng
vọng của nhà thơ về tầm vóc vĩ đại của Bác
- Từ hình ảnh những vòng hoa mà nhân dân
viếng Bác, từ hình ảnh dòng người nối nhau theo hàng
để được đến bên Người, nhà thơ đã sáng tạo hình ảnh
ẩn dụ “tràng hoa”- gợi tả những tấm lòng thơm thảo,
niềm nhớ thương, biết ơn sâu sắc của dân tộc với Bác
- Điệp ngữ “ngày ngày” thể hiện một quy luật
đều đặn, vĩnh viễn: Quy luật của tự nhiên và lòng
người
c, Trước vẻ đẹp ung dung tự tại tỏa ra từ hình ảnh
Bác, tác giả cảm thấy bình yên như được thanh lọc
tâm hồn
- Nhìn ánh sáng dịu nhẹ quanh Bác, tác giả
liên tưởng đến một vầng trăng Hình ảnh ẩn dụ
biểu tượng cho đạo đức, nhân cách, trái tim, tâm hồn
và những vần thơ đầy trăng lúc Bác còn sinh thời
- Nghĩ về Bác, tác giả luôn tự nhủ mình rằng, Bác
sống mãi trong lòng dân tộc Người bất tử như “trời
xanh” Song, giờ phút thiêng liêng trước thi hài Bác,
nhà thơ không khỏi xót xa, nhói buốt Nỗi đau quặn
1,5 điểm
Trang 6thắt, khoảnh khắc yếu lòng của nhà thơ đã làm cho tình cảm giữa lãnh tụ và nhân dân trở nên máu thịt, ruột già
=> Qua dòng cảm xúc của nhà thơ, bức chân dung Bác Hồ hiện lên đầy đủ trọn vẹn: Vĩ đại và bình
dị, lớn lao và gần gũi
d, Đánh giá thành công về nghệ thuật đoạn thơ
- Thể thơ 8 chữ tự do giàu cảm xúc
- Giọng thơ trang trọng, thiết tha, thành kính
- Hình ảnh thơ đẹp, gợi cảm với nhiều ẩn dụ sáng tạo, độc đáo
- Ngôn ngữ thơ bình dị, gợi cảm
3 Kết bài.
- Khái quát thành công về nội dung, nghệ thuật đoạn thơ
- Khẳng định đóng góp của nhà thơ
- Cảm nghĩ của bản thân
1,5 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
MỨC CHO ĐIỂM
Mức 1: Điểm 5 -> 6: Đáp ứng tốt các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng nêu trong đáp án
Mức 2: Điểm 3,5 -> 4,5; Đáp ứng khá tốt các yêu cầu song chưa thật đầy đủ, lập luận chưa chặt chẽ và còn mắc một số lỗi văn phạm
Trang 7Mức 3: Điểm 2->3: Đạt từ 40% các yêu cầu trong đáp án Còn mắc nhiều lỗi văn phạm
Mức 4: Điểm 1 -> 2; Bài làm sơ sài, thiếu ý Kỹ năng yếu
Mức 5: Điểm 0: Không làm bài hoặc lạc đề
Xem tiếp tài liệu tại: