+ Liệt kê: “cái yếm lụa sồi”, “cái dây lưng đuỗi”, “cái áo tứ thân”, “cái khăn mỏ quạ”, “cái quần nái đen” nhằm nhấn mạnh những trang phục của thôn quê, trong sự đối lập trước sự thay đổ[r]
Trang 1Đề đọc hiểu Ngữ văn ôn thi THPT Quốc Gia số 19
Đề bài
Đọc kĩ văn bản sau đây và trả lời câu hỏi nêu dưới:
Chân quê
Nguyễn Bính
Hôm qua em đi tỉnh về Đợi em ở mãi con đê đầu làng Khăn nhung quần lĩnh rộn ràng
Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!
Nào đâu cái yếm lụa sồi?
Cái dây lưng đuỗi nhuộm hồi sang xuân?
Nào đâu cái áo tứ thân?
Cái khăn mỏ quạ, cái quần nái đen?
Nói ra sợ mất lòng em Van em em hãy giữ nguyên quê mùa
Như hôm em đi lễ chùa
Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh!
Hoa chanh nở giữa vườn chanh Thầy u mình với chúng mình chân quê
Hôm qua em đi tỉnh về Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều
Câu a Hãy viết 1- 3 câu giới thiệu về tác giả bài thơ?
Câu b Chủ thể trữ tình trong bài thơ là ai?
Câu c Chỉ ra biện pháp nghệ thuật được sử dụng ở khổ thứ hai và ý nghĩa các biện pháp nghệ
thuật đó?
Câu d Chỉ ra sự đổi mới trong cách sử dụng thanh điệu so với thể lục bát truyền thống ở các câu
thơ sau đây và nêu ý nghĩa của sự đổi mới đó? “Như hôm em đi lễ chùa/Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh”; “Hôm qua em đi tỉnh về/Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều”
Trang 2Câu e Qua bài thơ, nhân vật trữ tình muốn nhắn nhủ điều gì với em?
Lời giải chi tiết
Câu a.
Giới thiệu tác giả của bài thơ:
Nguyễn Bính (tên thật là Nguyễn Trọng Bính; 1918-1966) là một trong “ba đỉnh cao” của phong trào Thơ Ông được coi là “nhà thơ quê mùa nhất” bởi những bài thơ mang sắc thái dân dã, mộc mạc, mang đậm hồn quê
Câu b.
Chủ thể trữ tình trong bài thơ: chàng trai
Câu c.
Các biện pháp tu từ:
- Khổ 2 của bài thơ sử dụng các biện pháp tu từ:
+ Liệt kê: “cái yếm lụa sồi”, “cái dây lưng đuỗi”, “cái áo tứ thân”, “cái khăn mỏ quạ”, “cái quần nái đen” nhằm nhấn mạnh những trang phục của thôn quê, trong sự đối lập trước sự thay đổi của
người yêu ở khổ 1; thể hiện sự nuối tiếc, muốn níu kéo những nét đẹp truyền thống, sự thân thuộc, giản dị của người yêu dù không thể thay đổi được
+ Câu hỏi tu từ cùng điệp ngữ Khổ thơ có 4 câu là 4 câu hỏi tu từ qua cấu trúc câu hỏi “Nào đâu” lặp lại 2 lần khiến lời thơ bộc lộ rõ sự trách móc, nuối tiếc, xót xa, đau khổ của chàng trai
trước sự thay đổi của người yêu
Câu d.
- Thông thường, trong thơ lục bát truyền thống, mô hình khái quát của thanh điệu là:
1 2 3 4 5 6 7 8
Câu lục 1: + B + T + B
Câu lục 2: + T T + + B
Câu bát 1: + B + T + B + B
Câu bát 2: + T + B + T + B
Nghĩa là:
- Các từ 2, 4, 6, 8 phải luôn đúng luật bằng trắc
- Các từ 2, 4 câu lục phải niêm với các từ 2, 4 câu bát
- Phân tích cụ thể sự đổi mới: có sự thay đổi trong luật bằng trắc
Trang 3Như hôm em đi lễ chùa
B B B
Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh
B T B B
Hôm qua em đi tỉnh về
B B B
Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều
B T B B
- Ý nghĩa sự đổi mới: Việc sử dụng nhiều thanh bằng góp phần tạo nên giọng điệu trầm lắng,
diễn tả tâm trạng xót xa nuối tiếc của chàng trai trước sự thay đổi bất ngờ đầy thành thi của cô gái
Câu e.
Qua bài thơ, nhân vật chàng trai muốn nhắn nhủ với “em” điều: Hãy giữ gìn những nét đẹp truyền thống, đừng chạy theo vẻ hào nhoáng bên ngoài, đừng khoác lên mình những thứ xa lạ, phù phiếm
Xem thêm các bài tiếp theo tại: