"Tuyên ngôn độc lập" là tác phẩm chính luận xuất sắc, lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc sảo, luận điểm, bằng chứng rõ ràng, chính xác-Thể hiện tầm tư tưởng văn hoá lớn được tổng kết t[r]
Trang 1TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP (Tiếp theo).
(Hồ Chí Minh)
A MỤC TIÊU:
Giúp học sinh:
-Nắm được quan điểm sáng tác của Hồ Chí Minh, hoàn cảnh ra đời và
đặc trưng thể loại
-Phân tích, đánh giá bản tuyên ngôn như một áng văn chính luận mẫu
mực
- Giáo dục các em về lòng tự hào dân tộc, ý thức phấn đấu và bảo vệ Tổ
quốc
B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
-Nêu vấn đề - đọc diễn cảm
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:
* Giáo viên: Soạn giáo án
* Học sinh: Soạn bài
D TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp - kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ: Nêu vài nét cơ bản về sự nghiệp văn chương của Hồ
Chí Minh?
3 Nội dung bài mới:
a Đặt vấn đề:
b Triển khai bài dạy:
-Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm?
-ở phía Nam: Thực dân pháp núp
sau lưng quân Anh, đang tiến vào
Đông Dương
-Phía Bắc: bọn Tàu Tưởng đang
chực sẵn ở biên giới
-Gía trị của tác phẩm?
-Bác đã viết gì trong phần mở
đầu? Tại sao Bác lại trích dẫn 2
bản tuyên ngôn của Pháp và Mĩ?
-Trên thế giới, các dân tộc đều có
quyền tự do và bình đẵng Vì dưới
chế độ TB quyền mưu cầu hạnh
phúc thực ra là tự do cạnh tranh
-ý nghĩa của việc so sánh với 2
nước lớn trên 3 nước ngang
hàng nhau
I Tiểu dẫn
1 Hoàn cảnh ra đời.
-Ngày 19/8/1945: Chính quyền ở Hà Nội về tay nhân dân
-Ngày 26/8/1945: Hồ Chí Minh từ chiến khu Việt Bắc
-Ngày 2/9/1945: Bác Hồ đọc bản "Tuyên ngôn độc lập"
2 Giá trị:
-Là một một văn kiện to lớn
-Là một tác phẩm văn học có giá trị - áng văn chính luận xuất sắc
II Đọc hiểu:
1 Cơ sở pháp lí của bản Tuyên ngôn
+Tuyên ngôn nước Mĩ (1776): Nhân dân thuộc địa Bắc Mĩ đấu tranh giải phóng khỏi thực dân Anh giành độc lập dân tộc
+Tuyên ngôn nhân quyền của thực dân Pháp: Năm 1789: CMTS Pháp xoá bỏ chế độ phong kiến Pháp lập nên nền dân chủ tư sản
Trang 2-Bác đã tố cáo những tội ác gì của
giặc Pháp?
-Em có nhận xét gì về giọng
văncâu văn?
-Giáo viên bình: sự chuyển ý khéo
léo "thế mà" nhằm đề cao bản
tuyen ngôn của Pháp và phơi bày
bản chất của chúng trước dư luận
-Cuộc CMDTDC của ta đứng trên
lập trường nào?
-Em có nhận xét gì về nghệ thuật
viết văn chính luận của Bác?
Giáo viên: "áng thiên cổ hùng văn".
Nghệ thuật trích dẫn sáng tạo, suy ra một cách khéo léo (từ quyền con người quyền của cả dân tộc); chiến thuật sắc bén (gậy ông đập lưng ông)
Tinh thần 2 bản tuyên ngôn có ý nghĩa tích cực tạo cơ sở pháp lí vững vàng cho bản tuyên ngôn và nhằm chặn trước âm mưu đen tối, lâu dài của kẻ thù
2 Cơ sở thực tế cho bản tuyên ngôn:
a Tội ác của Thực dân Pháp:
-Cướp nước ta, bán nước ta 2 lần cho Nhật
-Áp bức đồng bào ta ở tất cả các lĩnh vực: kinh tế chính trị, xã hội
+Bắt nhân dân ta phải nhổ lúa trồng đay, cướp ruộng đất
+Tắm máu các cuộc khởi nghĩa của ta
+Xây nhà tù nhiều hơn trường học
+Khuyến khích dân ta dùng thuốc phiện
+Thu thuế vô lí
Hậu quả:hơn 2 triệu đồng bào ta chết đói
-Cách nêu tội ác đầy đủ, cụ thể, điển hình Giọng văn đanh thép, căm thù với nhũng câu văn ngắn gọn, đồng dạng về cấu trúc, nối tiếp nhau liên tục
Từ ngữ, hình ảnh giản dị mà sâu sắc - Sự chuyển ý khéo léo
=>Bản cáo trạng đanh thép tố cáo tội ác của Thực dân Pháp
b Cuộc CMDTDC của nhân dân ta:
-Lập trường: chính nghĩa và nhân đạo
-Ý chí: Trên dưới một lòng chống lại âm mưu xâm lược của thực dân Pháp
-Kết quả:
+Bác bỏ luận điệu "bảo hộ" của thực dân Pháp +Giành độc lập từ tay Nhật
+Làm chủ đất nước, lập nên nền dân chủ cộng hoà
=>Lí lẽ sắc bén, lập luận chặt chẽ Bác đã phơi bày luận điệu xảo trá của bon Thực dân Pháp Đồng thời thể hiện truyền thống nhân đạo chính nghĩa của dân tộc ta
3 Lời tuyên ngôn độc lập:
-"Nước Việt Nam có quyền …" -Lời khẳng định đanh
thép, ngắn gọn, trang trọng nhưng đầy sức thuyết phục
Lời tuyên bố trước quốc dân, trước thế giới sự
Trang 3thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và khẳng định quyền độc lập tự do của dân tộc Việt Nam
III Tổng kết:
"Tuyên ngôn độc lập" là tác phẩm chính luận xuất
sắc, lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc sảo, luận điểm, bằng chứng rõ ràng, chính xác-Thể hiện tầm tư tưởng văn hoá lớn được tổng kết trong một văn bản ngắn gọn, khúc chiết
4 Củng cố - Dặn dò: Tiết sau học Tiếng Việt