Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời các kích thích của môi trường ngoài hoặc trong dưới sự điều khiển của hệ thần kinh.... Các phản ứng đó là phản xạ?[r]
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 8 BÀI 6: PHẢN XẠ
A MỤC TIÊU:
- Học sinh trình bày được chức năng cơ bản của nơron Trình bày được 5 thành phần của cung phản xạ và đường dẫn truyền trong một cung phản xạ
B PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại, trực quan, nêu vấn đề, làm việc với SGK.
C PHƯƠNG TIỆN THIẾT BỊ:
- GV chuẩn bị tranh phóng to hình 6.1 - 3 SGK trang 20 - 21
D TIẾN TRÌNH:
I ỔN ĐỊNH LỚP: Kiểm diện, vệ sinh.
II KIỂM TRA BÀI CŨ:
III GIẢNG BÀI MỚI:
1 GIỚI THIỆU BÀI:
- Khi chạm tay vào vật nóng, tay co ngay lại Hiện tượng đó gọi là phản xạ Vậy phản xạ là gì? Làm thế nào để thực hiện được phản xạ Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta trả lời 2 câu hỏi trên
2 CÁC HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo
và chức năng của nơron
GV hướng dẫn HS quan sát
tranh hình 6.1 và thực hiện
( SGK
GV nhận xét, bổ sung và
hướng dẫn HS nêu lên đáp án
đúng
GV phân tích, gợi ý và giúp HS
tự nêu ra đáp án
1 Cấu tạo và chức năng của nơron
HS thảo luận nhóm để thực hiện ( SGK, một vài HS phát biểu ý kiến, các em khác nhận xét bổ sung
Đáp án:
- Mô thần kinh gồm các tế bào thần kinh và các tế bào thần kinh đệm
- Nơron thần kinh gồm có thân (chứa nhân), sợi trục và sợi nhánh Diện tiếp giữa đầu mút của sợi trục ở nơron này nơron kế tiếp gọi là xináp
Đại diện một vài nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác bổ sung
1 Cấu tạo và chức năng của nơron
a Cấu tạo nơron Nơron gồm:
- Thân: chứa nhân, xung quanh là tua ngắn gọi là sợi nhánh
- Tua dài: sợi trục có bao Miêlin là nơi tiếp nối nơron gọi là xináp
b Chức năng hệ thần kinh
- Cảm ứng với các kính thích từ môi
Trang 2GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin SGK và tranh phóng
to hình 6.1 SGK, thảo luận
nhóm để nêu lên được chức
năng của nơron và các loại
nơron
GV nêu câu hỏi ( SGK, kích
thích sự tư duy của HS: Em có
nhận xét gì về hướng lan
truyền xung thần kinh ở nơron
hướng tâm và nơron li tâm?
GV chỉnh ý, bổ sung và chốt lại
Hoạt động 2: Tìm hiểu cung
phản xạ
GV thông báo: Tay chạm vào
vật nóng thì rụt lại, đèn sáng
chiếu vào mắt thì đồng tử co
lại, thức ăn vào miệng thì tiết
để cùng xây dựng đáp án
Đáp án:
Chức năng của nơ ron là:
- Cảm ứng: khả năng tiếp nhận các kích thích và phản ứng lại các kích thích bằng cách phát sinh các xung thần kinh
- Dẫn truyền xung thần kinh: khả năng lan truyền xung thần kinh theo một chiều nhất định từ nơi phát sinh hoặc tiếp nhận về thân nơron và truyền đi dọc theo sợi trục
Các loại nơron:
- Nơron hướng tâm (nơron cảm giác)
- Nơron li tâm (nơron vận động)
- Nơron trung gian (nơron liên lạc)
HS suy nghĩ, một vài em trả lời, các em khác bổ sung
Đáp án:
Nơron hướng tâm dẫn truyền xung thần kinh từ cơ quan cảm giác về trung ương thần kinh
Nơron li tâm dẫn truyền xung thần kinh từ trung ương thần kinh tới cơ quan trả lời
2 Cung phản xạ:
a Phản xạ:
HS suy nghĩ, thảo luận nhóm, một vài
em trả lời, các em khác bổ sung
Đáp án:
- Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời các kích thích của môi trường ngoài hoặc trong dưới sự điều khiển của hệ
trường bằng cách phát sung thần kinh
- Dẫn truyền sung thần kinh
* Các loại nơron
Có 3 loại nơ ron
- Nơron hướng tâm dẫn truyền xung thần kinh từ cơ quan cảm giác về trung ương thần kinh
- Nơron li tâm dẫn truyền xung thần kinh từ trung ương thần kinh tới cơ quan trả lời
- Nơron li tâm: liên hệ giữa các nơron
2 Cung phản xạ
a Phản xạ
Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời các kích thích của môi trường ngoài hoặc trong dưới sự điều khiển của hệ thần kinh
Trang 3nước bọt Các phản ứng đó là
phản xạ Vậy phản xạ là gì?
GV nhận xét, bổ sung và nêu
đáp án
GV nêu câu hỏi: Sự khác nhau
giữa phản xạ ở động vật và sự
cảm ứng ở thực vật là gì?
b Cung phản xạ:
GV treo tranh phóng to hình
6.2 SGK, yêu cầu HS thực hiện
( SGK
GV hướng dẫn và lưu ý HS
nhận biết được các loại nơron
trong một cung phản xạ
c Vòng phản xạ
GV cho HS thực hiện ( SGK
GV nghe, nhận xét, chỉnh lý bổ
sung những phân tích của HS
GV treo tranh hình 6.3 SGK
yêu cầu HS quan sát kết hợp
với thông tin SGK để mô tả
vòng phản xạ
thần kinh
- HS thảo luận nhóm và cử đại diện trả lời, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
để đưa đáp án chung của lớp
Đáp án:
Phản xạ ở động vật là phản ứng có sự tham gia của hệ thần kinh, còn ở thực vật không có hệ thần kinh
b Cung phản xạ:
Dưới sự hướng dẫn của GV, một vài HS phát biểu câu trả lời, các HS khác bổ sung và cùng xây dựng đáp án
Đáp án:
Cung phản xạ là con đường mà xung thần kinh truyền từ cơ quan thụ cảm (da ) qua trung ương của thần kinh đến cơ quan phản ứng (cơ, tuyến….)
- Một cung phản xạ có 3 nơron: nơron hướng tâm, nơron trung gian và nơron
li tâm
-Thành phần của một cung phản xạ gồm: cơ quan thụ cảm, các nơron (hướng tâm, trung gian và li tâm) và cơ quan trả lời
c Vòng phản xạ:
- Một vài HS nêu ví dụ về phản xạ và phân tích đường dẫn truyền xung thần kinh trong phản xạ đó
- HS thực hiện lệnh của GV, trao đổi nhóm và cử đại diện mô tả sơ đồ cung phản xạ
Các nhóm khác theo dõi, nhận xét và
bổ sung
Đáp án:
Trong phản xạ luôn có luồn thông tin ngược báo về trung ương thần kinh để trung ương thần kinh điều chỉnh phản ứng cho thích hợp Luồng thần kinh bao gồm cung phản xạ và đường phản
b Cung phản xạ
- Cung phản xạ là con đường mà xung thần kinh truyền từ cơ quan thụ cảm (da ) qua trung ương của thần kinh đến cơ quan phản ứng (cơ, tuyến….)
- Một cung phản xạ có 3 nơron: nơron hướng tâm, nơron trung gian và nơron
li tâm
c Vòng phản xạ:
Trong phản xạ luôn có luồn thông tin ngược báo về trung ương thần kinh để trung ương thần kinh điều chỉnh phản ứng cho thích hợp Luồng thần kinh bao gồm cung phản xạ và đường phản
Trang 4GV hướng dẫn, gợi ý giúp HS
nêu lên đáp án đúng
hồi tạo nên vòng phản xạ hồi tạo nên vòng phản xạ
3 Tổng kết:
- GV cho HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
- Phản xạ là gì? Hãy nêu ví dụ về phản xạ?
- Từ một ví dụ đã nêu, hãy phân tích đường đi của xung thần kinh trong phản xạ đó?
4 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học bài theo vở ghi và SGK, trả lời các câu hỏi cuối bài, vẽ hình 6.1-3, đọc mục em có biết, xem bài tiếp theo Ôn lại kiến thức cũ phần bộ xương thú (Sinh học 7)
