- Từ nhiều nghĩa là từ mang nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển, các nghĩa của từ nhiều nghĩa luôn có mối liên hệ với nhau.. Ví dụ: “Cánh đồng lúa chín” và “thời cơ đã chín”.[r]
Trang 1Bài tập luyện từ và câu lớp 5 PHÂN BIỆT TỪ NHIỀU NGHĨA VÀ TỪ ĐỒNG ÂM
1.Lý thuyết:
- Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm nhưng khác hẳn nhau về nghĩa.
Ví dụ: “Đường phèn” và “con đường”
- Từ nhiều nghĩa là từ mang nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển, các
nghĩa của từ nhiều nghĩa luôn có mối liên hệ với nhau
Ví dụ: “Cánh đồng lúa chín” và “thời cơ đã chín”
“chín” ở câu đầu tiên mang nghĩa chỉ kết quả: “cánh đồng lúa” sau một thời gian đã “chín” – báo hiệu mùa thu hoạch đến (một kết quả được mong chờ)
“chín” ở câu thứ hai mang nghĩa chỉ kết quả chờ đợi cho đến lúc phù hợp – báo hiệu tới lúc đưa ra hành động nào đó
Đối với từ đồng âm
1, Các nghĩa hoàn toàn khác nhau
2, Không thể thay thế được vì mỗi từ đồng âm bản thân nó luôn mang nghĩa gốc
Đối với từ nhiều nghĩa
1, Các nghĩa khác nhau nhưng vẫn có liên quan nào đó về nghĩa
2, Có thể thay thế từ nhiều nghĩa trong nghĩa chuyển bằng một từ khác
Ví dụ:
Trang 22 Bài tập vận dụng:
Bài 1: Phân biệt nghĩa các từ in nghiêng; cho biết những từ nào là từ đồng âm,
từ nào là từ nhiều nghĩa:
A Bạc
1 Cái nhẫn bằng bạc 2 Đồng bạc trắng hoa xoè
3 Cờ bạc là bác thằng bần 4.Ông Ba tóc đã bạc
5 Dừng xanh như lá bạc như vôi 6 Cái quạt máy này phải
thay bạc
B đàn
c Lập đàn tế lễ d Bước lên diễn đàn
đ Đàn chim tránh rét bay về e Đàn thóc ra phơi
Bài 2: Giải nghĩa từ Sao trong các cụm từ sau:
a Sao trên trời khi mờ khi tỏ b Sao lá đơn này thành ba bản
c Sao tẩm chè d Sao ngồi lâu thế
e.Đồng lúa mượt mà sao !
Trang 3Bài 3 Hãy chỉ ra nghĩa của tiếng "Thắng" trong các trường hợp sau:
a Thắng cảnh tuyệt vời b Thắng nghèo nàn lạc hậu
c Chiến thắng vĩ đại d Thắng bộ áo mới để đi chơi
Bài 4: Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều
a Chỉ ra nghĩa của từ "chiều" và "chiều chiều" trong từng câu
b Dựa vào nghĩa của tiếng "chiều" ở mỗi trường hợp tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa với chúng (sớm sớm), bề
Bài 5 Xếp từ "xuân" ở trong số câu sau trong truyện Kiều của tác giả Nguyễn
Du theo từng nhóm nghĩa và nói rõ nghĩa của từ " xuân " trong nhóm đó
a Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê b Ngày xuân con én đưa thoi
c Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân d Cõi xuân tuổi hạc càng cao
e Ngày xuân em hãy còn dài
Bài 6:
a Hãy cho biết nghĩa gốc nghĩa chuyển của các từ in nghiêng sau:
Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
b, Em hiểu nghĩa của các từ" canh gà, la đà " như thế nào?
Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Vũ canh gà Thọ Sương
Bài 7: Phân biệt nghĩa các từ in nghiêng, cho biết những từ nào là từ đồng
âm, những từ nào là từ nhiều nghĩa.
Trang 4a.(1) Cái nhẫn bằng bạc (2) Đồng bạc trắng hoa xòe.
(3) Cờ bạc là bác thằng bần (4) Tóc ông Ba đã bạc.
(5) Đừng xanh như lá, bạc như vôi. (6) Cái quạt máy này phải thay
bạc.
b (1)Cây đàn ghi ta (2) Vừa đàn vừa hát
(3) Lập đàn để tế lễ (4) Bước lên diễn đàn.
(5) Đàn chim tránh rét trở về (6) Đàn thóc ra phơi.
Bài 8 Từ mỗi ví dụ ở cột A, hãy cho biết : Từ in đậm là từ đồng âm hay từ nhiều nghĩa ? ( Trả lời bằng cách điền vào ô trống ở cột B )
a) – Nam chạy còn tôi đi
- Đồng hồ
nào chạy nhanh
Từ chạy là từ………
b) – Bé mở lồng đẻ chim
bay đi
- Đàn trâu chạy lồng ra
bãi cỏ
Từ lồng là từ………
c) - Nhà tôi ăn sáng lúc 6
giờ 30 phút
- Da cô ấy ăn nắng lắm
Từ ăn là từ………
Tham khảo các dạng bài tập Luyện từ và câu lớp 5:
https://upload.123doc.net com/luyen-tu-va-cau-lop-5