Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc khởi nghĩa Yên Thế bùng nổ.. Tìm nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa và ý nghĩa lịch sử?[r]
Trang 1Bài 28 : TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM NỬA
CUỐI THẾ KỈ XIX
I Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức
+ Những nét chính về phong trào đòi cải cách kinh tế, xã hội Việt Nam
cuối thế kỉ XIX
+ Hiểu rõ một số nhân vật tiêu biểu của trào lưu cải cách duy tân và
những nguyên nhân chủ yếu khiến cho những cải cách không được thực
hiện
2.Về kỹ năng:
+ Đây là một hiện tượng mới trong lịch sử, thể hiện một khía cạnh trong
truyền thống yêu nước
+ Khâm phục lòng cương trực, thẳng thắn của một số nhà duy tân
3.Về tư tưởng:
+ Có thái độ đúng đắn trân trọng tìm ra những giá trị đích thực của tư
tưởng, trí tuệ con người trong quá khứ, hiện tại, tương lai
II Chuẩn bị
- GV: SGV, SGK và tư liệu tham khảo về các nhân vật lịch sử:
Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch
- HS: Đọc nội dung trước ở nhà
III Hoạt động dạy và học
1 Ổn định lơp
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc khởi nghĩa Yên Thế bùng nổ.
? Tìm nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa và ý nghĩa lịch sử.
3.Bài mới:
Nửa cuối thế kỷ XIX thực dân Pháp đang mở rộng xâm lược Nam Kì
và chuẩn bị đánh Bắc Kì, triều đình nhà Nguyễn vẫn thực hiện chính sách
bảo thủ, lạc hậu về mọi mặt Một trào lưu tư tưởng mới - trào lưu cải cách
Duy Tân đã xuất hiện ở nước ta nhằm đưa nước nhà trên con đường duy
tân tiến bộ, tạo ra thực lực cho đất nước chống ngoại xâm Nhưng cải cách
đó không được nhà Nguyễn chấp nhận Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
vấn đề đó
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình Việt Nam
cuối thế kỉ XIX
? Em hãy nêu những nét chính về tình
hình kinh tế, chính trị Việt Nam giữa
thế kỉ XIX.
GV: Yêu cầu 1 HS khác nhắc lại
I Tình hình Việt Nam cuối thế kỉ XIX
Trang 2? Tình hình kinh tế nước ta lúc này như thế
nào.
?Vì sao nền tài chính lại cạn kiệt.
HS: - Nông công nghiệpthương đình trệ: kinh tế
sa sút
- Quan lại triều đình tham nhũng,bòn rút
ngân khố
- Kinh phí bồi thường chiến phí cho Pháp
? Đời sống nhân dân ra sao?Mâu thuẫn cơ bản
trong xã hội lúc này là gì?
HS: Nông dân > < phong kiến
Dân tộc > < thực dân Pháp.
GV: Cho học sinh quan sát hình ảnh nông dân
bị 3 tầng áp bức.
? Để giải quyết những mâu thuẫn trên bằng
cách nào
? Nguyên nhân nào dẫn đến nhiều
cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra
HS: Xã hội bế tắc, đất nước khó khăn
mọi mặt
? Em hãy nêu một số cuộc khởi nghĩa
lớn cuối thế kỉ XIX
Hoạt động 2: Tìm hiểu những hoạt động cải
cách của Việt Nam
? Trong bối cảnh đó, nước ta phải làm
gì?
HS: duy tân ra đời
Mục Đích: Đưa nước nhà vượt qua khó
khăn lạc hậu
-Tạo thực lực cho nhà nước đánh
Pháp.
? Vì sao các quan lại, sĩ phu đưa ra
những đề nghị cải cách.
- Tình trạng đất nước nguy khốn
- Xuất phát từ lòng yêu nước thương
dân
- Tạo thực lực cho đất nước
? Nội dung chính của những cải cách
là gì
? Kể tên một số sĩ phu tiêu biểu trong
*Chính trị: Nhà Nguyễn thực hiện
chính nội trị, ngoại giao lạc hậu, chính quyền từ trung ương đến địa phương mục rỗng
* Kinh tế : Công, nông nghiệp đình
trệ, tài chính kiệt quệ
*Xã hội: Nhân dân đói khổ mâu thuẫn
dân tộc và giai cấp ngày càng gay gắt
+Nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra
II Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX
* Hoàn cảnh:
- Xã hội bế tắc, đất nước khó khăn mọi mặt
- Các sĩ phu đề xướng cải cách tạo thực lực cho đất nước
* Nội dung:
- Đổi mới về nội trị, ngoại giao, kinh tế, xã hội
- Những nhà cải cách tiêu biểu: Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch
…
Trang 3phong trào cải cách.
Đọc cho HS nghe nguyên bản đề nghị
cải cách của Nguyễn Trường Tộ
? Em có suy nghĩ gì về những cải cách
của sĩ phu duy tân.
-Đều đáp ứng phần nào yêu cầu của xã hội ta
lúc đó
- Các sĩ phu đã vượt qua…
Những cải cách rất dũng cảm và cách mạng
?Vậy nhà Nguyễn có chấp nhận những cải cách
của các sĩ phu không
Hoạt động 3: Tìm hiểu kết thúc của
cuộc cải cách
Thảo luận (3 phút)
? Vì sao những cải, cách không
được chấp nhận
GV: cho HS thảo luận theo bàn sau đó
gọi bất cứ 1 HS
HS:
- Chưa xuất phát từ những cơ sở trong nước và
nhà Nguyễn bảo thủ)
? Trào lưu duy tân có ý nghĩa gì
HS: Tấn công vào tư tưởng bảo thủ của triều
đình
III Kết cục của các đề nghị cải cách
* Kết cục: Những cải cách không
được nhà Nguyễn chấp nhận
* Nguyên nhân:
+ Cải cách rời rac, lẻ tẻ
+ Chưa xuất phát từ cơ sở trong nước
+ Nhà Nguyễn bảo thủ
* Ý nghĩa:
- Tấn công vào tư tưởng bảo thủ của triều đình
- Thể hiện trình độ nhận thức của người Việt Nam
- Chuẩn bị cho trào lưu Duy Tân mới
ra đời đầu thế kỉ XX
4 Củng cố: Chọn câu trả lời đúng
A Nguyễn Lộ Trạch đề nghị:
a Đẩy mạnh khai hoang
b Mở 3 của biển ở Miền Trung và miền Bắc
c Mở cửa biển Trà Lí
d Chấn hưng dân khí, khai thông dân trí, bảo vệ đát nước
B Nguyên nhân dẫn đến những đề nghị cải cách ở Việt
Nam:
a.Cải cách rời rạc, lẻ tẻ
b.Chưa xuất phát từ cơ sở trong nước
c Nhà Nguyễn bảo thủ không chấp nhận
d Cả a, b, c đều đúng
5 Dặn dò:
- Về nhà học bài và chuẩn bị tuần sau học lịch sử địa phương với các nội
dung:
Trang 4? Thực dân Pháp tấn công và chiếm đóng Biên Hòa.
? Cách mạng tháng 8/1945 ở Biên Hòa.
? Thời kì kháng chiến chống Pháp (1945-1954).