Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới ở công ty bảo hiểm Bắc Ninh
Trang 1Lời nói đầu
Nền kinh tế nớc ta từ khi chuyển sang cơ chế thị trờng có sự quản lýnhà nớc đã đạt đợc những thành tựu rát đáng khích lệ, tốc độ tăng trởngGDP luôn đạt đợc ở mức cao (6,5%/năm), lạm phát bị đẩy lùi, kim ngạchxuất nhập khẩu đợc cải thiện, các ngành sản xuất vật chất và dịch vụcũng đạt tốc độ tăng trởng khá Ngành giao thông vận tải nói chung vàgiao thông đờng bộ nói riêng có tầm quan trọng đặc biệt đối với sự pháttriển kinh tế xã hội cũng nh đời sống con ngời Sự cần thiết và tác dụngcủa nó đợc thể hiện phần nào ở sự phát triển đa dạng và phong phú cácloại phơng tiện hiện nay Ngoài sự cần thiết và tác dụng đó nó còn là nối
lo âu cuả con ngời, bởi lẽ nó chính là nguyên nhân làm thiệt hại về tàisản, tính mạng con ngời mà khó ai có thể lờng trớc đợc Ngày nay,không ai còn nghi ngờ tính chất nghiêm trọng của tai nạn xe cơ giới.Các chuyên gia về tại nạn xe cơ giới coi "ô tô là phơng tiện giết ngời di
động" Đánh giá đúng tính chất nan giải của tại nạn xe cơ giới gây nênngay từ năm 1998, hội đồng Bộ Trởng ( nay là Chính Phủ) đã ban hànhnghị định 30/HĐBT về bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.Ngày nay nhìn chung BHTNDS của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba đã
đi vào thực tế cuộc sống của toàn xã hội và nó đã phát huy đợc tính u việtcủa mình làm nổi bật bản chất tốt đẹp của bảo hiểm nói chung vàBHTNDS nói riêng Để tìm hiểu rõ hơn về loại hình bảo hiểm này cũng
nh tình hình thực tế triển khai loại hình bảo hiểm TNDS của Công ty bảo
hiểm Bắc Ninh nên trong chuyên đề này của mình em chọn đề tài: "Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba ở Công ty bảo hiểm Bắc Ninh".
Nội dung của đề tài gồm 3 phần:
Phần I: Một số vấn đề cơ bản về bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới
đối với ngời thứ ba
Phần II: Thực trạng triển khai BHTNDS của chủ xe cơ giới đối vớingời thứ ba của Công ty bảo hiểm Bắc Ninh từ năm 1999-2002
Phần III: Một số kiến nghị
Trang 3Một số vấn đề cơ bản về bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba.
I Sự cần thiết và tác dụng bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ
xe cơ giới đối với ngời thứ ba.
1 Sự cần thiết khách quan của Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ
xe cơ giới.
Lịch sử phát triển của loại ngời gắn liền với lịch sử phát triển củalực lợng sản xuất Để tồn tại và phát triển, con ngời phải đấu tranhchinh phục thiên nhiên, nắm bắt tính quy luật của thiên nhiên, trong quátrình đó không thể trách đợc những rủi ro thiên nhiên hay rủi ro trong sảnxuất và đời sống
Để bù đắp cho những thiệt hại và chi phí cho những rủi ro đó, xã hộicần một quỹ dự trữ nhằm đảm bảo cho ổn định sản xuất và phát triển.Bảo hiêm ta đời đã đáp ứng đợc yêu cầu đó
Có nhiều khái niệm về bảo hiểm nhng tựu trung lại bảo hiểm là tậphợp trong đó một bên cam kết bồi thờng cho ngời đợc bảo hiểm, vềnhững thiệt hại do rủi ro gây ra thuộc phạm vi bảo hiểm, với điều kiệnbên kia nộp một số tiền gọi là phí bảo hiểm cho chính anh ta hoặc ngờithứ ba
Xã hội càng phát triển thì nhu cầu về bảo hiểm ngày càng cao Đặcbiệt với sự bùng nổ của phơng tiện giao thông vận tải bảo hiểm tráchnhiệm dân sự của chủ xe cơ giới là vô cùng cân thiết Bởi lẽ giao thôngchính là mạch máu của nền kinh tế Do đó phát triển giao thông nóichung và giao thông đờng bộ nói riệng là một yêu cầu tất yếu của xã hội.Một đặc điểm của giao thông đờng bộ là sự dụng rất nhiều loại xe cơ giớikhác nhau và chúng là nguồn nguy hiểm cao độ thờng xuyên đe doạ tínhmạng và tài sản của con ngời Trên thế giới, chỉ sau vài năm kết thúc đạichiến thế giới thứ hai, giao thông đờng bộ đặc biệt là ô tô đã phát triểnvới mức đọ chóng mặt ở nhật năm 1948 mới chỉ có 238.000 chiếc,nhiều hơn so với trớc chiếm tranh chút ít nhng đến năm 1954 lợng xe đãtăng về số dân xe Cùng với sự tăng đó số vụ tại nại cũng tăng lên nhanhchóng và trở thành hiểm hoạ của toàn xã hội Số lợng ngời bị chết, bị th-
ơng vì tai nạn ô tô đã tăng từ 21.450 ngời năm 1948 lên 78,764 ngời năm
Trang 41954 tức tăng gần 3,6 lần chỉ trong vòng 6 năm Tại Mỹ, trung bình mỗingày có 110 ngời chết vì tại nạ xe cộ.
Còn ở Việt Nam theo số liêụ của cục cảnh sát giao thông tính đếnnăm 1998 có 295.000 ngời chết và 14,75triệu chiếc xe máy so với năm
1990 con số này tăng lên là rất nhiều Cùng với sự tăng đó số lợng ngờichết và bị thơng vì tại nạn ô tôt, xe máy đã tăng từ 1.218 ngời chết và ng-
ời bị thơng năm 1992 lên tới 5475 ngời bị chết và 13870 ngời bị thơngnăm 1998, Nguyên nhân chủ yếu là:
- Do đặc điểm hệ thống giao thông đờng bộ bị hạn chế bởi điều kiện
địa hình 3/4 là đồi núi, từ Bắc vào Nam có vô số đèo dốc vực sâu hiểmtrở cho quá trình vận chuyển gặp nhiều khó khăn Hơn nữa hệ thống giaothông ngày một xuống cấp nghiêm trọng, chất lợng kém đờng chậthẹp…
- Trang thiết bị an toàn của phơng tiện tham gia giao thông không
đảm bảo
- ý thức chấp hành luật lệ an toàn giao thông của nhân dân còn thấp
- Vận chuyển bằng đờng bộ thì sử dụng xe cơ giới, xe cơ giới cótính cơ động cao tính việt đã tốt, lại tham gia vào quá trình vận chuyểnmột cách triệt để Do vậy xác xuất rủi ro cao, tại nạn xảy ra gây ranhững thiệt hại lớn cho chủ phơng tiện c cơ giới và đảm bảo ổn định tàichính và sản xuất cho chủ xe cơ giới, đáp ứng nhu cầu của đông đảomọi ngời, đồng thời tính cộng đồng đảm bảo tính trật tự kỷ cơng củatoàn xã hội, bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới ra đời làmột tất yếu khách quan
2 Tác dụng của bảo hiểm trách nhiệm dân sự.
Ngay từ khi ra đời bảo hiểm đã đợc đánh giá là tấm lá chắn mọi rủi
ro trong cuộc sống Một ngày không có bảo hiểm nh đi trên cầu thangkhông có tay vịn Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới ra đời cótác dụng thiết thực giúp chủ xe trong việc bồi dỡng chủ động kịp thời chonan nhân khi phát sinh trách nhiệm dân sự góp phần ổn định tài chínhcho phơng tiện
Trên thực tế nhiều vụ tai nạn xẩy ra chủ xe (lái xe) cũng đồng thời lànạn nhân Ngoài việc giải quyết bồi thờng cho ngời bị hại, chủ xe cònphải gánh chịu hậu quả cho chính bản thân Do vậy việc bồi thơng cho
Trang 5nạn nhân sẽ không đợc đảm bảo, gây khó khăn cho bản thân và gia định
họ Bảo hiểm trách nhiệm dân sự ra đời giúp nạn nhân giảm bớt khókhăn về tài chính khi xảy ra tai nạn tức là đảm bảo quyền lợi chính đángcho họ
Về mặt xã hội bảo hiểm trách nhiệm dân sự đóng góp một phầnkhông nhỏ vào chính sách tăng giảm thu chi của ngân sách nhà nớc đồngthời góp phần tăng sự gắn bó của mỗi thành viên trong xã hội, giúp họ ýthức đợc mỗi hoạt động của mình từ đó giảm số vụ tai nạn có thể xảy ra
Nh vậy bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngờithứ ba một mặt nhằm đáp ứng yêu cầu cuả các chủ xe, một mặt đòi hỏi
đảm bảo an toàn chung của toàn xã hội Đây chính là một nghiệp vụ pháthuy tốt nhất quy luật số đông trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm
3 Tính bắt buộc của bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba.
Sở dĩ phải bắt buộc chủ xe phải tham gia bảo hiểm trách nhiệm dân
sự vì một lý do sau:
Thứ nhất, phơng tiện vận tải là nguồn nguy hiểm cao độ Chúng ta
biết rằng đặc điểm riêng của hình thức vận tải ô tô nói chung và vận tải
đờng bộ nói riêng là phổ biến nhất và đợc sử dụng rộng rãi nhất Ưu
điểm cơ bản của hình thức này là tính cơ động cao hoàn thành quá trìnhvận chuyển một cách triệt để, có khả năng vận chuyển hàng hoá đến nơitiêu thụ Tốc độ vận chuyển nhanh nhng chi phí vận chuyển trên cự lyngắn lại thấp Bên cạnh những u điểm trên vận tải bằng đờng bộ có mứcnguy hiểm ghay khả năng gây hại tai nạn rất lớn Các chuyên gia về tại
ạn xe cơ giới coi: "ô tô là phơng tiện giết ngời di động
Thứ hai, trong việc quyết định hậu quả tai nạn là một vấn đề phức
tạp phát sinh tranh chấp kéo dài
Pháp luật đã quy định rõ: khi tai nạn xaỷ ra chủ phơng tiện phải cótrách nhiệm bồi dỡng nhng thiệt hại về tính mạng và sức khoẻ trênnguyên tắc gây thiệt hai bao nhiều phải đền bấy nhiêu Tuy vậy trongnhiều trờng hợp lái xe không có lỗi nhng pháp luật vẫn quy định lái xe( chủ xe) phải bồi dỡng thiệt hại Do đó trong thực tế thờng xáy ranhững trơng hợp sau:
Trang 6- Lái xe cũng bị thơng hoặc bị chết sau vụ tai nạn, mà việc bồi thờnghầu hết do lái xe gánh chịu nên bên cạnh việc khắc phục hậu quả tai nạn
do chính mình, chủ xe (lái xe) khó có khả năng chi trả đồng thời cho ngời bịhại
- Lái xe gây ra tai nạn bỏ trốn để tránh trách nhiệm
- Trong trờng hợp " chủ xe gây ra tai nạn mà là t nhân mà khả năngtài chính của họ trớc mắt cũng nh lâu dài không đủ khả năng bồi thờngthì toà án có thể xử thấp hơn thiệt hại thực tế" Vì thế lợi ích của ngời bịhại trong tại nạn giao thông khó có thể đợc đảm bảo, gặp khó khăn trongviệc khắc phục hậu quả Từ khi đó nếu không có biện pháp thích hợp thìtai nạn giao thông luôn là gánh nặng cho xã hội, đòi hỏi nhà nớc phải
có những biện pháp tích cực nhằm đảm bảo cho ngời bị hại ổn định về tàichính và khắc phục hậu quả Đặc biệt để khắc phục đợc vấn đề trên chỉ
có cách duy nhất là nhà nớc tập hợp sự đóng góp của các chủ xe nhằmxây dựng môt quỹ bảo hiểm đủ lớn để có thể giải quyết toàn bộ các vụtai nạn giao thông, đam bảo mọt cách tốt nhất quyền lợi của ngời bị hại,
ổn định tài chính cho chủ xe Do vậy tất cả các chủ xe phải đóng gópmột số tiền nhỏ( phí bỏ hiểm) vào các cơ quan bảo hiểm để xây dựngquỹ bảo hiểm tập trungđủ lớn nhằm kịp thời bồi thờng khi tai nạn xảy ra
Nh vậy, với hình thức này quyền lợi của ngời bị thiệt hại sẽ đợc đảm bảo
đồng thời góp phần thức hiện tốt kỷ cơng xã hội
Thứ ba, việc bắt buộc chủ xe cơ giới mua bảo hiểm trách nhiệm dân
sự là phù hợp với cơ chế thị trờng hiện nay của nớc ta
Nền kinh tế nớc ta chuyển từ tập trung quan liêu bao cấp sang cơchế thị trờng với nhiều thành phần kinh tế cùng tồn tại và hoạt động thìbảo hiểm trách nhiệm dân sự xe cơ giới là điều cần thiết khách quan.Hơn nữa hầu hết các nớc có nền kinh tế đang phát triển nh Anh, MỹNhật… đều quy định bắt buộc chủ xe cơ giới phải tham gia bảo hiểmtrách nhiệm dân sự đồng thời ban lãnh đạo luật về nghiệp vụ này từnhững năm 40 của thế kỳ này Thêm vào đó bảo hiểm trách nhiệm dân sựtrớc hết bảo vệ quyền lợi cho nan nhân và gia đình họ chứ không chỉ vìlợi ích của chủ xe
Từ những yếu tố trên và theo đề nghị của các cơ quan hữu quanchính phủ đã quy định tất cả các chủ xe cơ giới có giấy phép lu hành
Trang 7trên lãnh thổ nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam phải tham gia bảohiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba tại cơ quanbảo hiểm và kèm theo đó là các mục thuê bao sử lý nếu những chủ phơngtiện không mua bảo hiểm mà vẫn cho xe lu hành Đây là một chủ trơng,chính sách đúng đắn phù hợp với bớc đi của nên kinh tế nớc ta hiệnnay.
II Một số nội dung của bảo hiểm trách nhiệm dân sự xe cơ giới.
1 Đối tợng bảo hiểm.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới là bảo hiểm tráchnhiệm bồi thờng thiệt hại cho ngời thứ ba khi xe cơ giới hoạt động gây ratại nạn Nói khác đi, bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới là biệnpháp kinh tế huy động sự đóng góp của các chủ phơng tiện hình thànhnên quỹ bảo hiểm Quỹ đó chủ yếu đợc sử dụng để bồi thờng cho cácchủ xe trong thời hạn hợp đồng bảo hiểm lu hành xe gây tai nạn phátsinh trách nhiệm dân sự chủ xe
Vậy đối tợng của nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơgiới đối với ngời thứ ba là phần trách nhiệm của các chủ xe kể cả các chủ
xe trong nớc và các chủ xe nớc ngoài có giấy phép lu hành trên lãnh thổnớc ta Tuy nhiên đối tợng này mang tính chất trừi tợng, không xác địnhtrớc bằng một con số cụ thể Chỉ khi việc lu hành xe gây ra tai nạn trênlãnh thổ nớc ta khi đó đối tợng mới đợc xác định
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe không chịu trách nhiệm vềmặt hình sự của chủ xe cũng nh thiệt hại vật chất của bản thân xe Đồngthời với trách nhiệm dân sự của chủ xe là trách nhiệm bồi thờng của bảohiểm song trách nhiệm đó chỉ phát sinh khi có các điều kiện sau xảy ra :
Một là, có thiệt hại thực tế.
Trên thực tế xe đã gây ra tai nạn làm thiệt hại tính mạng thơng tíchhoặc thiệt hại tài sản bên thứ ba Những thiệt hại này có thể đợc tính toánbằng số liệu cụ thể Tuy nhiên trong trờng hợp đặc biệt ta chỉ tính đợcthiệt hại đó bằng số tơng đối sao cho phù hợp với tình hình thực tế Cụthể
-Hậu quả gây thiệt hại về hoa màu sắp đến ngày thu hoạch
- Đối tợng thiệt hại là súc vật sắp đến ngày sinh đẻ
Trang 8Hai là hành vi trái pháp luật.
Tai nạn xảy ra chủ xe phải có lỗi về mặt hình sự, hoặc chủ xe (láixe) đã vi phạm các quy tắc đảm bảo an toàn giao thông Ngoài ra lái xe(chủ xe) có thể vi phạm đờng lối chính sách của Đảng, Nhà nớc cũngthuộc hành vi trái pháp luật Tuy nhiện mức độ cuả hành vi trái pháp luật
đợc đánh giá cao thấp khác nhau tuỳ theo mức độ vi phạm bằng lỗi cụthể
Ba là, Hình thành mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật
và thiết hại đã xảy ra
Thiệt hại xẩy ra là kết quả tất yếu của hành vi trái pháp luật Ng ợclại hành vi trái pháp luật là nguyên nhân trực tiếp gây ra thiệt hại Tr-ờng hợp hành vi trái pháp luật không phải là nguyên nhân chính gây rathiệt hại những lại là nguyên nhân trực tiếp gây ra tai nạn thù cũng đợccoi là mối quan hệ nhân quả hành vi trái pháp luật và thiệt hại thực tế
Bốn là, ngời gây ra tai nạn có lỗi.
Khi xảy ra tai nạn, chủ xe (lái xe) phải nhân thức đợc hành vi củamình là hành vi trái pháp luật Hành vi đó có thể là do lỗi cố ý, vô lýhoặc là hành vi thiều tính trách nhiệm Mức độ lỗi đó để là cơ sở để tínhtoán trách nhiệm bồi thờng cho nạn nhân
Tuy nhiên không phải bất kỳ vụ tai nạn nào ngời lái xe cũng có lỗi.Thực tế có những vụ tại nạn xảy ra không phải lỗi của ai mà nguyênnhân la do sự hoạt động của nguồn nguy hiểm cao độ
Xe đang chạy bị nổ nồi hơi gây ra tai nạn, làm thiệt hại cho ngời đi
đờng hoặc xe bị nổ lốp, lái xe không điều khiển đợc đâm vào nhà ven đờng…
Nh vậy khi có tai nạn, trách nhiệm dân sự của chủ xe háy trách nhiệmbồi thờng của bảo hiểm chỉ phát sinh khi vụ tai nạn có ba điều kiện
1 Thiệt hại thực tế
2 Hành vi trái pháp luật
3 Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại thực tế.Tất nhiên ba điều kiện đó phải xẩy ra đồng thời trong một vụ tai nạn.Không phát sinh trách nhiệm bồi thờng của bảo hiểm nếu thiếu một trong ba
điều kiện trên Điều kiện thứ t có thể không những phát sinh trách nhiệm bồithờng
2 Phạm vi bảo hiểm.
Trang 9Cơ quan bảo hiểm nhận bảo hiểm các rủi ro bất ngờ không lờng trớc
đ-ợc gây ra tai nạn làm phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.Những rủi ro đợc bảo hiểm là những rủi ro do sự hoạt động của các nguồnnguy hiểm cao độ gây ra Cụ thể là:
- Tai nạn gây thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ bên thứ ba
- Tai nạn gây thiệt hại về đờng xá, cầu cống, tài sản
- Hậu quả tai nạn gây thiệt hại đến quá trình sản xuất kinh doanh của cáctài sản bị h hỏng và huỷ hoại làm nạn nhân mất hoặc giảm thu nhập
- Các chi phí cần thiết và hợp lý để thực hiện các biện pháp hạn chế tổnthất
- Các chi phí thực hiện biện pháp đề xuất của cơ quan bảo hiểm
- Những thiệt hại về tính mạng sức khoẻ của ngời tham gia cứu chữangăn ngừa tai nạn
- Những chi phí cân thiết cho cấp cứu và chăm sóc nạn nhân
Nhìn chung phạm vi trách nhiệm của bảo hiểm rất rộng, nhng khôngphải tất cả mọi thiệt hại tai nạn đều đợc bảo hiểm Do đó những vụ tái nạn xẩy
ra do các nguyên nhân sau, mặc dù có phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ
xe những bảo hiểm vẫn không chịu trách nhiệm bồi thờng
- Tai nạn xảy ra do lái xe có hành vi cố ý gây tai nạn hoặc lái xe vi phạmmột trong các quy định sau:
+ Cha đủ tuổi lái xe
+ Không có bằng hợp lệ
+ Bằng lái xe bịi đình chỉ hoặc bị tạm giữ
+ Lái xe không đợc sự đồng ý của chủ xe
+ Lái xe trong tình trạng say
- Nạn nhân tự mình lao vào xe hoặc cố ý nhảy lên xe hoặc nhảy xuống
xe khi xe cha dựng hẳn
- Các vật dụng chuyên chở trên xe rơi xuống đờng hoặc va quệt gây ra tainạn làm thiệt hại cho ngời đi đờng Nh vậy tai nạn xảy ra không phải so sựhoạt động của xe mà do việc bốc xếp hàng không đạt yêu cầu vận chuyển.Trách nhiệm đó thuộc lỗi ngời chuyên chở không thuốc chủ xe
- Tai nạn xảy ra khi đang giao cho xí nghiệp sửa chữa, khi xe đang trongthời gian chạy th hoặc chuyên chở xe đi nơi khác
- Xe chở quá trọng tải, chạy quá tốc độ quy định
Trang 10- Xe không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, là nguyên nhân chính gây ra tainạn
- Ngoài những nguyên nhân gây tai nạn trên, những thiệt hại sau đâycũng không thuộc trách nhiệm của bảo hiểm:
+ Thiệt hại do chủ xe gây ra cho bản thân chiếc xe và các tài sản kháccủa mình
+ Thiệt hại đối với ngời lái xe (chính , phụ) hoặc ngời áp tải hàng trongkhi thi hành nhiệm vụ trên chiếc xe đó
+ Hành lý hàng hoá của khách hàng
+ Thiệt hại do chủ xe gây ra cho những ngời mà chủ xe phải nuôi dỡngnh: cha, me, vợ chồng, con cái
+ Các khoản tiền phạt mà chủ xe phải chịu
+ Thiệt hại xảy ra ngoài lãnh thổ (trừ trờng hợp có thoả riêng với Công tybảo hiểm)
3 Số tiền bảo hiểm , phí bảo hiểm và phơng pháp tính phí.
a Số tiền baỏ hiểm.
Là số tiền chủ xe tham gia bảo hiểm theo mức trách nhiệm đợc quy định
Số tiền bảo hiểm là giới hạn cao nhất mà bảo hiểm thay mặt chủ xe để bồi ờng cho ngời thứ ba ( hoặc trả cho chủ xe nếu chủ xe đã bồi thờng cho bên bịthiệt hại)
th-b Chi phí bảo hiểm phơng pháp tính phí.
Ta biêt rằng phí bảo hiểm để hình thành quỹ tiền tệ tập trung đủ lớn ,nhằm bồi thờng thiệt hại khi rủi ro xảy ra trong năm nghiệp vụ phạm vi bảohiểm
Mỗi chủ xe (lái xe) tham gia bảo hiểm phải đóng một số tiền nhất địnhgọi là phí bảo hiểm, phí bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe đợc thu theomỗi đầu phơng tiện hoạt động Các phơng tiện khác nhau có mức độ hay khảnăng gây tai nạn khác nhau, do đó phí bảo hiểm cũng tính riêng cho từng loạiphơng tiện
Phí bảo hiểm gồm hai phần:
- Phần thực phí: là phần phí thu đợc dùng cho việc bồi thờng khi có tainạn xẩy ra
- Phần phụ phí: Dùng để chi cho quản lý kinh doanh và các chi phí khác,lợi nhuận của công ty bảo hiểm Phí bảo hiểm đợc tính trên cơ sở áp dụng ph-
Trang 11ơng pháp thống kê tức là dựa trên mức độ tổn thất bình quân trên số đầu xehoạt động trong khoảng thời gian trớc đó (thờng là 5 năm).
F= f + d (1)
Trong đó : F phí trên mỗi đầu xe
f phí phần
d phụ phíPhí phần (f) là phần phí chủ yếu trong phí bảo hiểm trách nhiệm dân sự
Đối với xe lầm đầu tiên đa ra sử dụng nghĩa vụ nộp phí thuộc về trách nhiệmngời đứng tê chủ xe khi cấp biển đăng ký Nếu xe không có biển đăng ký thìnghĩa vụ nộp phí thuộc ngời đã mua xe
4 Trách nhiệm và quyền lợi của chủ xe.
a Trách nhiệm của chủ xe.
Bên cạnh trách nhiệm nộp phí đúng thời hạn chủ xe còn phải thực hiệnnhững trách nhiệm sau:
* Trách nhiệm đề phòng và hạn chế tổn thất:
Si Ti
Ci
Trang 12Mặc dù đã tham gia bảo hiểm nhng chủ xe vẫn là ngời có trách nhiệmlàm tốt công tác này, chủ xe phải phối hợp với các ngành làm tốt các công tácsau:
- Định kỳ hàng năm tổ chức các lớp tập huấn cho chủ xe, lái xe Nhămnâng cao trách nhiệm của họ trong việc đảm bảo an toàn giao thông Đồngthời động viên nhắc nhở lái phụ xe tuyệt đối không đợc vi phạm những điềucấm đã quy định trong khi điều khiển xe hoạt động
- Bao quản tốt các phơng tiện vận tải, phối hợp với các ngành liên quan
định kỳ kiểm tra các thiết bị an toàn, đảm bảo phờng tiện luôn đầy đủ điềukiện để hoạt động tốt
- Tổng kết đánh giá công tác an toàn giao thông trong mỗi đơn vị vậntải, từ đó tìm ra nguyên nhân chủ yếu xảy ra tai nạn để các biện pháp hạn chếngăn ngừa , khắc phục ảnh hởng của các nguyên nhân trên
Tuy nhiên để giúp các đơn vị chủ xe thực hiện tốt trách nhiệm để phòngvăn ngăn ngừa tai nạn, cơ quan bải hiểm cần phối hợp với các đơn vị chủ xe,các ngành có liên quan hỗ trợ kịp thời và thờng xuyên động viên, thậm chí cókhen thởng thích đáng đối với các đơn vị làm tốt trách nhiệm đề phòng
* Khi có tai nạn xảy ra chủ xe phải khai báo ngay cho cơ quan bảo hiểmnơi gần nhất bằng phơng tiện nhanh nhất Nội dung khai báo gồm:
+ Ngày giời địa điểm xảy ra tai nạn
+ Số đăng ký xe gây tai nạn
+ Họ tên ngời lái xe
+ Số tài sản bị hại hay mức độ nghiêm troịng của cụ tai nạn
+ Nguyên nhân xảy ra tai nạn và biện pháp sử lý ban đầu của chủ xe hoặclái xe
Tuy nhiên trách nhiệm khai báo phải đảm bảo tính trung thực, kháchquan mọi chi tiết, mọi điều kiện xảy ra xung quanh vụ tai nạn Trờng hợp chủ
xe vi phạm trách nhiêm khai báo, cơ quan bảo hiểm cơ chế áp dụng các biệnpháp chế tài, miễn thờng tuỳ theo mức độ vi phạm
b Quyền lợi của chủ xe.
Bên cạnh trách nhiệm của ngời tham gia bảo hiểm, chủ xe có nhữngquyền lợi trong hợp đồng
- Quyền tham gia phân phối quỹ bảo hiểm
Trang 13Từ khi tai nạn xảy ra thuộc phạm vi bảo hiểm , chủ xe sẽ đợc hởng tiềnbồi thờng của quỹ bảo hiểm, tuy theo mức độ thiệt hại thực tế và lỗi của chủ
xe Đây là quyền lợi lớn nhất của chủ xe, đồng thời là mục đích chính dẫn tớichủ xe tham gia bảo hiểm
- Các chủ xe có quyền yêu cầu cơ quan bảo hiểm bổ sung, sửa đổi hợp
đồng đề xuất kiến nghị mở rộng phạm vi trách nhiệm của bảo hiểm
- Bên canh đó chủ xe còn có quyền tổ tụng, khiếu nại đòi bồi thờng trongthời hạn hai năm kể từ khi có tai nạn xảy ra
5 Giám định và trách nhiệm bồi thờng của bảo hiểm.
a Công tác giám định.
Giám định tai nạn là khâu trung gian quan trọng của hoạt động kinhdoanh bảo hiểm, là cơ sở thực hiện công tác bồi thờng Việc bồi thờng đó đầy
đủ chính xác kịp thời hay không phần lơn phụ thuộc vào kết quả giám định
Do vậy công tác giám định đòi hỏi phải có thời gian và trình độ chuyênmôn, đặc biệt trong nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự
Khi nhân đợc khai báo của các chủ xe hoặc những ngời khách Công tybảo hiểm tiến hành gián định nguyên nhân và hậu quả của vụ tai nạn Nếu vụtai nạn không thuộc phạm vi trách nhiệm của bảo hiểm thì Công ty bảo hiểmthống báo ngay cho chủ xe biết đồng thời trách nhiệm bảo hiểm kết thúc luôntại đó
Nếu qua xác minh ban đầu thấy vụ tai nạn thuộc phạm vi trách nhiệmcủa bảo hiểm, Công ty bảo hiểm xúc tiến các công việc sau:
- Phối hợp, với công an, cảnh sát giao thong giám sát giao thông giám
định hiện trờng sau khi xảy ra tai nạn Kết luận chính xác nguyên nhân xảy ratai nạn, mức độ lỗi của các bêb liên quan trong vụ tai nạn
- Tranh thủ ý kiến của chủ xe và lời khai báo của nhân chứng qua các tờkhai tai nạn, kết hợp với hiện trờng, nghiên cứu kỹ lỡng các tài liệu cần thiết
và xét lại một lần nữa để đi đến kết luận cuối cùng nguyên nhân cụ tai nạn
- Đối chiếu thực tế vụ tai nạn đã đợc xác minh với quy tắc và điều khoảnbaỏ hiểm, có kết luận chung sơ bộ để đi đến giải quyết bồi thờng
- Nếu vụ tai nạn phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với nhữngngời thứ ba thì tiến hành xác minh thiệt hại đối với ngời thứ ba, những thiệthại không thuộc bên thứ ba thì không cần giám định
Trang 14- Tận dụng mọi khả năng hiện có để hạn chế kịp thời, bảo quản khắc phụtài sản bị h hỏng.
Yêu cầu cuối cùng của khâu giám định là kết luận vụ tai nạn có thuộcphạm vi bồi thờng hay không Nếu có thì hoàn tất thủ tục hồ sơ để chuẩn bịbồi thờng tai nạn
b Trách nhiệm bồi thờng của bảo hiểm.
Bồi thờng là khâu khép kín và cực kỳ quan trọng trong công tác bảohiểm Chất lợng của công tác này hoặc là tăng uy tín của bảo hiểm, tự nótuyền truyền quảng cáo cho công tácd bảo hiểm, hoặc có tác dụng tiêu cựctrở lại là làm giảm uy tín của Công ty Kết quả bồi thờng một mặt phản ánhhiệu quả xã hội của công tác bảo hiểm, mặt khác thể hiện chất lợng công tácphòng ngừa và hạn chế tổn thất và nó là cơ sở để đánh giá hiệu quả kinhdoanh cuả hoạt động bảo hiểm khi tai nạn xảy ra có phát sinh trách nhiệmdân sự của chủ xe và trách nhiệm bồi thờng của bảo hiểm, trớc khi tiến hànhbồi thờng chủ xe cùng cơ quan bảo hiểm hoàn tất hồ sơ vụ tai nạn Để côngtác bồi thờng đợc đầy đủ chính xác kịp thời tránh lạm dụng chuộc lỗi bảohiểm của chủ xe hồ sơ vụ tai nạn phải đầu đủ, rõ ràng bao gồm một số giấy tờsau:
- Khiếu nại của bên thứ ba
- Giấy chứng nhận bảo hiểm
- Bản sao bằng lái xe của lái xe gây tai nạn, tờ khai tai nạn của chủ xe,biên bản khám nghiệm hiện trờng, biên bản khám nghiệm xe và tài sản thiệthại, biên bản kết luận điều tra tai nạn (nếu có)
- Các chứng từ hoá đơn làm cơ sở cho việc bồi thờng từ viện phí chi phíkhám chữa bệnh, mai táng phí (nếu chết) hay giấy chứng nhận thu nhập
Ta biết rằng việc xác định mức các khoản bồi thờng đợc xác định dựatrên thiệt hại thực tế của bên thứ ba do hậu quả tai nạn gây ra Do vậy xác
định đúng đắn thiệt hại của bên thứ ba là cơ sở cho việc bồi thờng sát với thực
tế thiệt hại Tuy nhiên tuỳ theo thiệt hại thực tế củat bên thứ ba là thiệt hại vềtài sản hay thiệt hại thực tế của bên chứ ba là thiệt hại về tài sản hay thiêt hại
về con ngời mà việc tính toán cụ thể dựa vào các văn bản cứ khác nhau
b.1 Những thiệt hại về tài sản của ngời thứ ba: bao gồm các chi phí cần
thiết hợp lý nhằn sửa chữa khôi phục đa tài sản trở lại vị trí ban đầu nh trớckhi xảy ra tai nạn Tất cả những trờng hợp htay mới đều phải trừ khấu hao
Trang 15theo thời gian sử dụng.Đôi với những vụ tai nạn ớc tính thiệt hại tái sản từ1000.000 đồng trở lên thì bảo hiểm sẽ tiến hành giám định với sự có mặt củachủ xe để xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại của tái sản, hoặc chọngián định viên kỹ thuật chuyên nghiệp để tiến hành giám định Với những vụtai nạn giá trị thiệt hại nhỏ bảo hiểm không có điều kiện giám định trực tiếpthì thu nhập chứng cơ đầu đủ từ phía chủ xe để làm căn cứ xét bồi thờng Giátrị thiệt hại của tài sản đợc tính trên cơ sở giá thị trờng của hàng hoá Tuynhiên đối với những tái sản cố bị thiệt hại thuộc lôại hàng hoá không có bántrên thị trờng tự do, chỉ bán phân phối hoặc chỉ tiêu đồng nội bộ theo kế hoạchcủa Nhà nớc, việc xác định thiệt hại cân tranh thủ ý kiến của uỷ ban kế hoạchnhà nớc, uỷ ban vật giá…để có kết luận đúng đắn.
b.2 Thiệt hại về tính mạng tình trạng sức khoẻ của bên thứ ba.
Đây là thiệt hại lớn ảnh hởng lâu dài đến gia đình và bản thân nạn nhân.Nếu nạn nhân bị thơng dẫn đến tình trạng sức khoẻ bị giảm sút thì việc giảmsút về thu nhập của nạn nhân của nạn nhân là điều không thể tránh khỏi Do
đó cha kể đến trờng hợp nạn nhân bị tử vong hay mất hoàn toàn khả năng lao
động thì khó khăn đối với họ càng lớn hơn
Ta biết rằng việc xác định mức độ thiệt hại là cơ sở để bù đắp phần nàothiệt hại vật chất, tạo điều kiện cho nạn nhân và gia đình họ khắc phục phầnnào khó khăn do tai nạn gây ra Những thiệt hạ về tính mạng sức khoẻ khôngthể tính đợc bằng con số cụ thể, vì sức khoẻ con ngời là vô giá Do vậy để cócơ sở cho việc tính toán bồi thờng thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ ta phảicăn cứ vào thiệt hại do thu nhập bị giảm sút, mất đio hay những khoản thiệthại chi phí về tai nạn nhân , toàn bộ chi phí có thể bao gồm:
- Chi phí mai táng: là những khoản chi cho việc đa mai táng, chôn cất,mức cao nhất giải quyết là 25% mức trách nhiệm bảo hiểm
- Chi phí cứu chữa nạn nhân bao gồm:
+ Tiên phí hao vật chất: thuốc men, chụp phim, máu, phẫu thuật…
+ Tiền thu về dịch vụ khám chữa thơng tích viện phí
+ Tiền bồi dỡng nạn nhân : 0,1% mức trách nhiệm / 1ngày kể từ ngàygặp nạn đế khi bình phục hoặc ổn định tối đa không quá 180 ngày
+Tiền chăm sóc nạn nhân trong trờng hợp nạn nhân không tự phục cụ
đợc : 0,1% mức trách nhiệm/ 1ngày kể từ ngày bị nạn đến khi đợc điều trịbình phục nhng tối đa không quá 180 ngày
Trang 16+ Chi phí di chuyển là chi phí đi laị khám chã thơng tích của nạn nhâncùng chi phí đi lại của ngời chăm sóc nạn nhân
- Trợ cấp nhân đạo đợc áp dụng trong trờng hợp thiệt hại không thuốctrách nhiệm của bảo hiểm, nhng vì mục đích nhân đạo Công tác này nhằm hỗtrợ cấp tối đa là 2000.000đ/ ngời (tuỳ theo tỉ lệ thơng tật) Trợ cấp nhân đạo
áp dụng trong những trờng hợp sau:
+ Nạn nhân có thu nhân thấp, thuốc các đối tợng chính sách của Nhà
n-ớc mặc dù thu nhập thấp thu nhân không bị giảm, mất
+ Nạn nhân có thu nhập thấp nhng không đòi bồi thờng về mấtgiảm thunhập Hoặc nạn nhân không có thu nhập nh trẻ em cha đến tuổi lao động ng-
ời tàn tật…
+ Nạn nhân bị tai nạn nhng tai nạn đó thuộc phạm vi loại trừ của bảohiểm, hoặc nạn nhân bị chết nhng gia đình nạn nhân không đợc hởng bồi th-ờng về mất giảm thu nhập
+ Nạn nhân bị tai nạn nhng chủ phơng tiện gây tai nạn bỏ chạy hoặc chủ
xe cha tham gia bảo hiểm hoặc bảo hiểm đã hết hiệu lực
Nạn nhân thuộc các đối tợng nói trên bị thơng tật 61% trở lên hoặc bịchết đợc hởng trợ cấp cao nhất 2000.000 đồng Nạn nhân bị thơng tật dới61% đợc hởng trợ cấp theo tỉ lệ quy định
b.3 Thiệt hại của nạn nhân do thu nhập bị giảm sút.
Thu nhập dùng làm cơ sở để tính mức mất hoặc giảm thu nhập phải làthu nhập thực tế, ổn định ít nhất 6 tháng liền của bản thân nạn nhân trớc khixảy ra tai nạn
- Trờng hợp bị thơng :
+ Sau khi xảy ra tai nạn, nếu nạn nhân còn thu nhập thì mức chênh lệchtrớc và sau khi tai nạn là thu nhập bị giảm Trờng hợp khó xác định mức thuthu nhập thì có thể xác định bằng cách lấy tỷ lệ phần trăm (%) sức khoẻ giảmsút nhân (x) với thu nhập thực tế trớc khi tai nạn
+ Sau khi xảy ra tai nạn, nếu nạn nhân không còn thu nhập nữa thì thunhập bị mất là thu nhập trớc khi tai nạn Trờng hợp này xảy ra viới nạn nhân
bị thơng nặng, tàn phế, không tiếp tục lao động đợc
+ Trong thời gian điều trì thơng tích, nạn nhân ngừng lao động tại thunhập bị mất là thu nhập của nạn nhân trớc khi tai nạn tơng ứng với thời gianngừng lao động
Trang 17Trong thời gian điều trị thơng tích, nếu nạn nhân vẫn còn thu nhập nữathì thu nhập bị giảm là thu nhập trớc khi tai nạn trừ đi phần tiền lơng đó.
- Trờng hợp bị chết
Thu nhập bị mất đối với gia đình nạn nhân là thu nhập của nạn nhân trừ
đi phần chi tiêu cho bản thân nạn nhân 60% , 40% còn lại chỉ tiêu cho gia
tr-Vậy toàn bộ thiệt hại thực tế của bên thứ ba đợc tính nh sau:
Thiệt hại thực tế = thiệt hại về tài sản +
= Thiệt ghại về tài sản + + Khi đó tai nạn xảy ra phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ xe thuộc phạm
vị trách nhiệm của bảo hiểm, số tiền bồi thờng đợc tính toán dựa trên cơ sở haiyếu tố:
1)Thiệt hại thực tế của bên thứ ba
2) Mức độ lỗi của chủ xe trong vụ tai nạn
Cụ thể công thức tính nh sau:
Số tiền bồi thờng = Mức độ lỗi của chủ xe x thiệt hại của bên thứ ba.Trờng hợp ngoài chủ xe, còn có một bên thứ ba khác cũng có lỗi gây ratai nạn khi đó:
Số tiền bồi thờng = ( Mức độ lỗi của chủ xe + Mức độ lỗi khác) x thiệt hại cuả ngời thứ ba
Sau đó chủ xe chuyển trả bảo hiểm mọi thủ tục và quyền đòi ngời có lỗi
đó Khi tính toán bồi thờng về nguyên tắc phải dựa vào thông t 173/ Toà ánnhân dân tối cao và công văn số 1180/BH của công ty bảo hiểm Việt Nam,tức là việc bồi thờng vẫn đợc tính toán theo thiết hại thực tế, thiệt hai baonhiều bồi thờng bấy nhiêu Những số tiền bồi thờng tối đa không vợt quá sốtiền bảo hiểm đã ghi trên giấy chứng nhận bảo hiểm
6 Quy tắc bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.
Trang 18Quan hệ ràng buộc giữa bảo hiểm và chủ xe là nghị định 30/HĐBT vàquy tắc bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe do Bộ tài chính ban hànhquy định về quyên lợi và trách nhiệm của chủ xe, đảm bảo lợi ích cho chủ xe.Mặt khác quy tắc cũng đảm bảo lợi ích của Nhà nớc hơn nữa việc thực hiệntrách nhiệm của chủ xe có tác dụng đảm bảo an toàn chung cho xã hội.
Quy tắc bảo hiểm trách nhiệm dân sự đợc thiết lập trên quy tắc bảo hiểmtoàn diện Tất cả mọi yếu cầu, mọi rủi ro đều đợc bảo hiểm., đảm bảo yếu cầutrên, trong những năm qua hạn mức trách nhiệm của bảo hiểm cho mỗi vụ tainạn luôn điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế Hơn nữa các Công ty
đã tiến hành bảo hiểm toàn bộ theo thiệt hại thực tế, đáp ứng tốt nhất yêu cầu
đó
Ta biết rằng việc quy định mức bồi thờng hay các chế tài chủ yếu nhằmtác dụng để chủ xe và lái xe có ý thức trách nhiệm hơn trong đề phòng vàngăn ngừa tai nạn Do đó các quy định miễn thờng trực đợc xem xét điềuchỉnh cho phù hợp với sự biến động của giá cả
Quy tắc bảo hiểm thiết lập bắn gắn trách nhiệm đề phòng ngăn ngừa tainạn với quyền lợi đợc bảo hiểm Do đó cơ quan baỏ hiểm bồi thờng phải lu ý
đến công tác đề phòng ngăn ngừa tai nạn của chủ xe Khi tai nạn xẩy ra nếuchủ xe nào cha thực hiện tốt trách nhiệm đề phòng thì tuỳ theo mức độ viphạm sẽ áp dụng các mức miễn thờng khác nhau.Tác dụng của công tác đềphòng trong mối quan hệ bảo hiểm trên thể hiện tính pháp lý của mối quan hệ
đó Do vậy kết quả thực hiện các biện pháp đề phòng là cơ sở kiểm tra tínhpháp lý đề ra đã sát đúng với tình hình thực tế cha Bởi lẽ có rất nhiều vụ tainạn mà lối hoàng toàn do ngời đi đờng Về mặt pháp lý ngời lái xe vẫn có lỗivì không làm chủ đợc tốc độ Điều này chứng tỏ luật giao thông ở nứơc tahay cơ sở pháp lý để thiết lập mối quan hệ bảo hiểm cha sát đúng với tìnhhình thực tế Do vây những trờng hợp lái xe bị kết lỗi oan, kéo theo tráchnhiệm bồi thờng của bảo hiểm không đúng
Quy tắc bảo hiểm nói chung, quy tắc bảo hiểm trách nhiệm dân sự nóiriêng ra đời nhằm hạn chế những trờng hợp nếu trên
Nội dung quy tắc bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe quy địnhnhững điều khoản chủ yếu sau:
- Điều khoản về rủi ro đợc bảo hiểm
- Điều khoản về phí bảo hiểm (mức phí và thời gian nộp phí)
Trang 19- Điều khoản quy định sự thay đổi làm tăng hay giảm tính chất rủi rocủa từng loại xe.
- Điều khoản đê phòng ngăn ngừa và hạn chế tai nạn
- Điều khoản thời hạn hiệu lực bảo hiểm
- Điều khoản quy định khiếu nại đòi bồi thờng
Ngoài những điều khoản trên quy tắc còn thêm một số điều khoản phụquy định chủ xe là ngời đợc pháp luật Nhà nớc công nhận có đủ quyền hạnsau:
+ Quyền sở hữu xe
+ Quyền quản lý xe
+ Quyền cho thuế xe
+ Quyền bán hoặc chuyển nhợng xe
III Phân biệt bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba và bảo hiểm vật chất thân xe.
Ta biết rằng, thực chất bảo hiểm xe cơ giới gồm các nghiệp vụ bảohiểm liên quan đến xe cơ giới nh bảo hiểm trách nhiệm dân sự của xe,bảo hiểm vật chất thân xe… Trong quá trình hoạt động kinh doanh bảohiểm hai nghiệp vụ trên đợc thực hiện kết hợp với nhau Rõ ràng bảohiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với ngời thứ bà và bảo hiểmvật chất thân xe có điểm tơng đồng Tuy nhiên chúng vẫn mang nhữngsắc thái riêng có
1 Điểm giống nhau
- Việc bồi thờng của cả hai nghiệp vụ đều nhằm giúp cho các chủ xe
ổn định về tài chính, khắc phục hậu quả tai nạn hay rủi ro nhằm tiếp tụcsản xuất kinh doanh…
- Với quy luật số đông bù số ít , việc thực hiện dựa trên cơ sở lâp raquỹ bảo hiểm Ngoài ra trích lập quỹ bồi thờng bảo hiểm còn trích lậpquỹ đề phòng hạn chế tổn thất Vì thế an toàn giao thông đờng bộ đợc
đảm bảo trật tự an toàn giao thông cũng đợc thiết lập Cũng chính việcthực hiện các biện pháp đề phòng và hạn chế tổn thất đã góp phần làmcho xã hội đợc ổn định, tránh những hiểm hoạ đau thơng cũng nh làmcho xã hội tốt đẹp hơn
Trang 20- Ngời tham gia bảo hiểm thờng là ngời chủ sở hữu phơng tiện vậntải (nghĩa là các chủ xe) họ là ngời có trách nhiệm nộp phí và đợc quyềnhởng bồi thờng.
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự là hình thức bắt buộc tất cả mọi chủ
xe đều phải tham gia bảo hiểm còn bảo hiểm vật chất thân xe là bảohiểm tự nguyện
Do sự khác nhau về đối tợng vảo hiểm nên phạm vi bảo hiểm củahai nghiệp vụ này cũng khác nhau
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe bảo hiểm những rủi rokhông lờng trớc khi gây ra tai nạn, làm phát sinh trách nhiệm dân sự củachủ xe Công ty bảo hiểm sẽ thay mặt chủ xe bồi thờng
+Thiệt hại về tài sản của bên thứ ba
+ Thiệt hạn về ngời của bên thứ ba
+ Thiệt hại về kinh doanh của bên thứ ba
Bảo hiểm vật chất thân xe bồi thờng thiệt hại về bản thân chiếc xe
đ-ợc bảo hiểm trong trờng hợp:
+ Tai nạn đâm va, lật độ
+ Cháy nổ, lũ lụt sét đánh, động đất hay mất cắp toàn bộ xe
- Số tiền bảo hiểm hay hạn hán trức nhiệm bảo hiểm trong bảo hiểmtrách nhiệm dân sự do thoả thuận của ngời tham gia bảo hiểm và ngờibảo hiểm Nó báo gồm hạn mức trách nhiệm về ngời hạn mức tráchnhiệm về tài sản nhng mức độ tối thiều đợc pháp luật mức trách nhiệm vềtài sản nhng mức độ tối thiểu đợc pháp luật quy định, vì đây là loại hìnhbắt buộc
Trang 21Số tiền bảo hiểm trong bảo hiểm vật chát thân xe là số tiền thể hiệnmột phần hay toàn bộ giá trị của chiếc xe đợc bảo hiểm tại thời điểm kýkết hợp đồng.
- Về bồi thờng thiệt hại do có những điểm khác nhau trên nên hainghiệp vụ có một số điểm khác nhau trong công tác bồi thờng
Trong bảo hiểm trách nhiệm dân sự, số tiền bồi thờng đợc tính dựatrên cơ sở thiệt hại thực tế và mức độ lỗi Thiệt hại thực tế bao gồm thiệthại về tài sản, thiệt hại về ngời bên thứ ba Cụ thể công thức xác định
Nếu số tiền bảo hiểm bằng giá trị thực tế hoặc dới giá trị thực tế của
xe thì số tiền bồi thờng không vợt quá tỉ lệ phầm trăm của bộ phận đótrong bảng tỷ lệ cấu thành giá trị xe so với tiền bảo hiểm
Nếu xe đợc bảo hiểm lớn hơn giá trị thực tế thì bảo hiểm sẽ bồi ờng bằng giá trị thực tế của xe khi xảy ra tai nạn
th-Trên đây là sự so sánh giữa hai nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân
sự và bảo hiểm vật chất thân xe Do tầm quan trọng và đặc điểm củangành giao thông vận tải nói chung và giao thông vận tải đờng bộ nóiriêng mà nghiệp vụ này đợc thực hiện và ngày càng lớn mạnh
Tuy nhiên, trên thực tế Công ty bảo hiểm thờng kết hợp hai nghiệp
vụ này, do đó cần đòi hỏi sự nghiên cứu sâu kỹ để tìm ra những thuận lợicũng nh khắc phục khó khăn của từng nghiệp vụ khi thực hiện
Trang 23Thực trạng triển khai bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới ở Công ty bảo hiểm Bắc Ninh.
I Một số nét khái quát chung về Công ty bảo hiểm Bắc Ninh
Công ty bảo hiểm Bắc Ninh (gọi tắt là Bảo việt Bắc Ninh) đợc thànhlập theo quyết định của Bộ tài chính ngày 15/01/1997 và chính thức đivào hoạt động ngay sau đó Công ty Bảo hiểm Bắc Ninh là công ty trựcthuộc của Tổng công ty bảo hiểm Việt Nam (Bảo Việt) có trụ sở kinhdoanh tại thị xã Bắc Ninh Tại thời điểm ban đầu Công ty kinh doanh
đồng thời hai loại hình bảo hiểm là bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thị
Đến năm 2001 công ty tách ra thành hai công ty thành viên: Công ty bảohiểm Bắc Ninh chuyên kinh doanh các nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ
và Công ty Bảo việt nhân thọ Bắc Ninh chuyên kinh doanh những nghiệp
vụ bảo hiểm nhân thọ Bảo việt Bắc Ninh tuy còn non trẻ nhng đã cónhững bớc phát triển rất tốt, tổng số hợp đồng và doanh thu phí bảo hiểmhàng năm không ngừng tăng lên theo các năm, hiệu quả kinh doanh cao,
đặc biệt trong năm 2002 tốc độ phát triển phí bảo hiểm là 119%, số tuyệt
đối là 9,4 tỷ VNĐ Trong khi đó Bảo việt Bắc Ninh lại có một đội ngũcán bộ trẻ năng động, tài năng và đầy nhiệt huyết Đây chính là cơ sở tốt
để BVBN không ngừng phát triển Bảo việt Bắc Ninh hiện tại đang cómột mạng lới đại lý bảo hiểm rộng khắp đang từng ngày len lỏi xuốngkhắp các địa bàn dân c để giới thiệu chào bán sản phẩm và họ đã thực sựchiếm đợc lòng tin của khách hàng Qua kết quả đã đạt đợc trong nhữngnăm qua BVBN đã chứng tỏ mình là công ty số 1 tại Bắc Ninh Cùng vớiquá trình phát triển kinh tế xã hội ở Bắc Ninh Cùng với qúa trình pháttriển kinh tế xã hội ở Bắc Ninh, BVBN đang từng bớc mở rộng quy mô,chào bán nhiều sản phẩm để đáp ứng nhu cầu tiềm năng ngày một lớn tại
địa phơng Đây là phơng hớng nhiệm vụ quan trọng và lâu dài của Công
ty Với những gì đã làm đợc cộng với những điều kiện thuận lợi trên địabàn Bắc Ninh, BVBN nhất định sẽ luôn khẳng định đợc vị thế số 1 củmình tại địa phơng, là điạ chỉ tin cậy nhất của khách hàng tại địa phậnBắc Ninh
1 Về khó khăn
Trang 24- Bắc Ninh là một vùng có nền kinh tế phát triển không đồng đều, cóvùng kinh tế phát triển, trình độ dân trí cao nh thị xã Bắc Ninh, Từ Sơn,còn nhiều huyện còn lại kinh tế cha phát triển, thiếu ổn định, trình độdân trí cha cao, nhận thức của ngời dân về bảo hiểm còn hạn chế Đây làmột khó khăn cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm trong việc tuyêntruyền thuyết phục nhân dân tham gia.
- Năm 2002 do sự mở rộng công ty do đó đã dẫn đến sự thiếu hụtlực lợng cán bộ có trình độ chuyên nghiệp cao Hơn nữa mới đây vàotháng 7/2002 trên địa bàn thị xã Bắc Ninh xuất hiện văn phòng đại diệncủa Bảo Minh hoạt động cạnh tranh trực tiếp mạnh mẽ trong lĩnh vực bảohiểm phi nhân thọ đặc biệt ở các nghiệp vụ: Bảo hiểm xe cơ giới, bảohiểm xây dựng lắp đặt, bảo hiểm con ngời đã sử dụng biểu phí hấp dẫn
để thu hút khách hàng hay là việc liên tục tuyển đại lý phi nhân thọ đibán bảo hiểm đã gây không ít những khó khăn cho Công ty khi thực hiệnnghiệp vụ kinh doanh
- Bớc sang năm 2002 công ty có sự biến động lớn đó là việc phải dờitrụ sở làm việc cũ sang trụ sở làm việc mới không đợc thuận lợi gây rakhó khăn khi công ty tổ chức các buổi họp, học tập trao đổi chuyên mônnghiệp vụ cho cán bộ đại lý
- Tập thể cán bộ nhân viên của Công ty có sự đoàn kết trên dới mộtlòng, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban giữa lãnh đạo và nhânviên tạo ra không khí làm việc hào hứng, thi đua trong công ty, hoànthành tốt nhiệm vụ đợc giao
- Công ty có đội ngũ cán bộ trẻ có năng lực, năng động và khôngngừng học hỏi và trởng thành cả về t tởng nhận thức và phẩm chất đạo
đức có kinh nghiệm công tác Đội ngũ cán bộ ngày càng đợc tăng cờng
về số lợng và chất lợng có tinh thần hăng say tích cực trong công việc
Trang 25- Trong quá trình hoạt động, Công ty luôn nhận đợc sự quan tâmgiúp đỡ của cấp uỷ, chính quyền địa phơng, sự cộng tác nhiệt tình củacác cơ quan đơn vị và khách hàng Đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo và hỗtrợ toàn diện của Tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam.
- Đơn vị hoạt động trên địa bàn nhỏ, gọn nên có điều kiện quản lý
và chỉ đạo tập trung, kịp thời
-Đời sống nhân dân từng bớc đợc ổn định trình độ dân trí ngày mộtcao nên việc tuyên truyền quảng cáo đã thực sự thu hút đợc sự quan tâm,tin tởng của khách hàng
- Do yêu cầu của hoạt động kinh doanh năm 2001 Công ty đã pháttriển tổ đại lý phi nhân thọ đến từng gia đình Đây thực sự là một biệnpháp tuyên truyền và chào bán sản phẩm có hiệu quả
- Đầu năm 2003 Chính phủ ra nghị định 15/2003/NĐ - CP về chế độbắt buộc bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới kèm theo các biện pháp chếtài là một thuận lợi rất lớn đối với các công ty bảo hiểm phi nhân thọ nóichung và Bảo việt Bắc Ninh nói riêng Nó làm tăng đáng kể doanh thuphí bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới dẫn đến tăng hiệu quả trong kinhdoanh của Công ty
II Thực trạng triển khai nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân
sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba ở Công ty bảo hiểm Bắc Ninh.
Ta biết rằng bảo hiểm trách nhiệm dân sự nh một biện pháp kinh tếhuy động sự đóng góp của các chủ xe để lập nên quỹ bảo hiểm sử dụngbồi thờng cho các chủ xe khi phát sinh trách nhiệm dân sự của họ trong
vụ tai nạn Trớc sự cần thiết khách quan về mọi mặt của bảo hiểm tráchnhiệm dân sự ngày 10/3/1988 hội đồng Bộ trởng đã ban hành nghị định30/HĐBT quy định bắt buộc tất cả các chủ xe cơ giới lu hành trên lãnhthổ nớc ta phải tham gia bảo hiểm
Thực hiện quyết định này Công ty bảo hiểm Bắc Ninh đã thực hiệnbảo hiểm bắt buộc đối với nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xecơ giới Tuy nhiên trong những năm đầu thực hiện của nghiệp vụ còn gặpnhững khó khăn do đời sống của nhân dân còn cha cao mặc dù đã có cảithiện trình độ dân trí cha cao do đó cha nhận thức đầy đủ về công tácbảo hiểm nên việc triển khai nghiẹp vụ cha đợc sâu rộng