Luyện thi tiệm cận của đồ thị hàm số có lời giải chi tiết Luyện thi tiệm cận của đồ thị hàm số có lời giải chi tiết Luyện thi tiệm cận của đồ thị hàm số có lời giải chi tiết Luyện thi tiệm cận của đồ thị hàm số có lời giải chi tiết Luyện thi tiệm cận của đồ thị hàm số có lời giải chi tiết Luyện thi tiệm cận của đồ thị hàm số có lời giải chi tiết Luyện thi tiệm cận của đồ thị hàm số có lời giải chi tiết
Trang 1http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
▪ Định nghĩa 1: Cho hàm số y f x xác định trên một khoảng vô hạn (là khoảng dạng a;; ;b
hoặc ; ) Đường thẳng y y0 là đường tiệm cận ngang (hay tiệm cận ngang) của đồ thị hàm số
II CÁC DẠNG TOÁN THƯỜNG GẶP
Dạng 1: Tìm tiệm cận của đồ thị hàm số không chứa tham số
Phương pháp giải:
Để tìm tiệm cận của đồ thị hàm số y f x ta thực hiện các bước sau:
▪ Bước 1: Tìm miền xác định (tập xác định) của hàm số y f x
▪ Bước 2: Tìm giới hạn của f x khi x tiến đến biên của miền xác định.
▪ Bước 3: Từ các giới hạn và định nghĩa tiệm cận suy ra phương trình các đường tiệm cận.
Trang 2http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
- Nếu bậc của f x nhỏ hơn hoặc bằng bậc của g x thì đồ thị hàm số có tiệm cận ngang.
- Nếu bậc của f x lớn hơn bậc của thì g x đồ thị hàm số không có tiệm cận ngang.
Ví dụ 1: Tìm tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của các đồ thị hàm số sau:
a) 2 2
.1
Trang 3http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
lim lim lim 0 0
11
2 5 1lim lim lim 2
4 3
7 4
y x
Lời giải
Trang 4http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
4 3lim lim
Trang 5http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
C Đồ thị hàm số đã cho có hai tiệm cận đứng là các đường thẳng y0 và y 2
D Đồ thị hàm số đã cho có hai tiệm cận đứng là các đường thẳng x0 và x2
Trang 6http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
x y x
1.2
x y x
Trang 7http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
2 3 2lim lim lim 2 2
x y x
1.2
x y x
1.1
y x
lim lim lim lim
11
đồ thị hàm số không có tiệm cận ngang Chọn A
Ví dụ 8: [Đề thi THPT QG 2017] Tìm số tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
2 2
3 416
y x
1 4
4 4 416
Trang 8http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
http://tailieugiaovien.vn
- Chuyên tài liệu file word, lời giải chi tiết
8/85
Suy ra đồ thị hàm số có một đường tiệm cận đứng là x 4. Chọn D
Ví dụ 9: [Đề thi THPT QG 2017] Tìm số tiệm cận của đồ thị hàm số
2 2
5 4.1
y x
x x
Suy ra đồ thị hàm số có tiệm cận đứng x 1và tiệm cận ngang y 1 Chọn A
Ví dụ 10: [Đề thi THPT QG 2017] Số tiệm cận đứng của đồ thị hàm số y x2 9 3
Trang 9http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
11
1
2 3
1 1
2 3lim lim lim 2
11
Trang 10http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
x y x
x y x
Trang 11http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
lim lim lim lim 1; 1
1 lim 11
lim lim lim
x y x
có bao nhiêu tiệm cận?
Trang 12http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
4lim lim 1
44lim lim 1
4
x y
x x y
Trang 13http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Do vậy chỉ có đường thẳng x3 là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số đã cho Chọn D
Ví dụ 18: Tìm tất cả các đường tiệm cận của đồ thị hàm số
2 2
3 21
x y x
Trang 14http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
4 1 3 2lim lim 3
Suy ra đồ thị hàm số có hai đường tiệm cận Chọn A
Ví dụ 20: Tìm tất cả các đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số 3 21 3
Trang 15http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 16http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 17http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
1 2
.2
x x có tiệm cận đứng và tiệm cận ngang là
A Tiệm cận đứng x2, x1; tiệm cận ngang y2
B Tiệm cận đứng x2; tiệm cận ngang y2
C Tiệm cận đứng x2, x1; tiệm cận ngang y2,y3
D Tiệm cận đứng x2; tiệm cận ngang y2, y3
Trang 18http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
▪ Bước 1: Dựa vào bảng biến thiên tìm tập xác định của hàm số.
▪ Bước 2: Quan sát bảng biến thiên để suy ra giới hạn khi x đến beien của miền xác định.
▪ Bước 3: Kết luận.
Trang 19http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
n m
trong đó m n và h x ,k x không có nghiệm xa
(Tức là số lần lặp lại nghiệm xa của g x nhiều hơn số lần lặp lại nghiệm xa của f x ).
Ví dụ 1: [Đề thi tham khảo năm 2019] Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau:
Trang 20http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
http://tailieugiaovien.vn
- Chuyên tài liệu file word, lời giải chi tiết
20/85
Ví dụ 2: Cho hàm số y f x là hàm số xác định trên \ 1 , liên tục trên mỗi khoảng xác định và có
bảng biến thiên như sau Mệnh đề nào dưới đây đúng?
0 3
A Đồ thị hàm số có hai tiệm cận ngang là y0, y5 và tiệm cận đứng là x1
B Giá trị cực tiểu của hàm số là y CT 3
C Giá trị cực đại của hàm số là y CD 5
Ví dụ 3: [Đề thi tham khảo năm 2017] Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình vẽ dưới đây
Hỏi đồ thị của hàm số đã cho có bao nhiêu đường tiệm cận?
Trang 21http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
lim
0, 2lim
x x
là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
Vậy đồ thị đã cho có 3 tiệm cận Chọn B
Ví dụ 4: Cho hàm số y f x xác định trên khoảng 1; và có bảng biến thiên như hình vẽ
Trang 22http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số Chọn B
Ví dụ 5: Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình vẽ dưới đây
Trang 23http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 24http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 25http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 26http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Phương trình f x 4 có 3 nghiệm phân biệt khác 2
Phương trình f x 1 có 1 nghiệm kép x2 (do vậy mẫu số có dạng 2
Trang 27http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 28http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
f x
có 2 đường tiệm cận đứng là xa và 2
x Chọn B
Ví dụ 2: Cho đồ thị hàm số yax3bx2 cx d như hình vẽ bên Tổng số đường
tiệm cận đứng và ngang của đồ thị hàm số
2
22
Trang 29http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
Phương trình f x 2 có nghiệm kép x 2 và một nghiệm x0
Trang 30http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
3 2
x x y
Trang 31http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 32http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
x x x
Trang 33http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
0;11
2
x x x
Trang 34http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
http://tailieugiaovien.vn
- Chuyên tài liệu file word, lời giải chi tiết
34/85
Dạng 4: Các bài toán tiệm cận của đồ thị hàm số chứa tham số
Một số mẫu toán thường gặp:
Mẫu 1: Biện luận số tiệm cận đứng của đồ thị hàm số y ax b
ax bx c y
- Đồ thị hàm số có một tiệm cận đứng khi g x 0 có nghiệm kép 0
- Đồ thị hàm số không có tiệm cận đứng khi g x 0 vô nghiệm 0
Mẫu 4: Biện luận số tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
Trang 35http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
2
00
(Chú ý hai điều kiện này không đồng thời xảy ra)
- Đồ thị hàm số không có tiệm cận đứng khi 2
x y mx
có 2 tiệm cận ngang
Trang 36http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
lim lim
11
đồ thị hàm số không có hai tiệm cận ngang
Với m0 đồ thị hàm số cũng không có tiệm cận ngang vì không tồn tại lim
có đúng một đường tiệm cận là
Trang 37http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Dễ thấy đồ thị hàm số luôn có tiệm cậ ngang y0
Để đồ thị hàm số có một tiệm cận thì đồ thị hàm số không có tiệm cận đứng
Trang 38http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
22
x x y
m m
m m
m m
Trang 39http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 40http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
m
m m
có 3 tiệm cận
Trang 41http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
m m m
m m
có nghiệm kép hoặc có 2 nghiệm
phân biệt trong đó có nghiệm 4 0
16
m x
Trang 42http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
1 2lim lim lim 1
11
1
1 21
1 2lim lim lim 1
11
có đồ thị (C) Đồ thị (C) có 3 đường tiệm cận khi
tham số thực m thỏa mãn điều kiện nào sau đây?
Trang 43http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Để đồ thị hàm số có 3 tiệm cận thì nó phải có thêm 1 tiệm cận đứng
Khi đó tử số không có nghiệm x2 và 2
Dễ thấy đồ thị hàm số luôn có tiệm cận ngang y0
Suy ra để đồ thị hàm số có 1 tiệm cận thì đồ thị hàm số không có tiệm cận đứng
m
Trang 44http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
01
2 4 22
2
4 2
x x
y
x x
Trang 45http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 46http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
+) Với m0 đồ thị hàm số không có tiệm cận ngang vì không tồn tại lim
lim1
14
Trang 47http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Vậy m0 hoặc m4 là giá trị cần tìm Chọn D
Ví dụ 17: Tìm giá trị của tham số m sao cho đồ thị hàm số y2x mx2 x 1 1 có tiệm cận ngang
Trang 48http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
4lim lim 0 4 0 4 2 8
Trang 49http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
, có đồ thị (C) Gọi P, Q là hai điểm phân biệt nằm trên (C) sao cho tổng
khoảng cách từ P hoặc Q đến hai đường tiệm cận là nhỏ nhất Độ dài đoạn thẳng PQ là:
4 34
2 2 4
0 12
Trang 50http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
2 2
3 4.16
y x
là đường thẳng có phương trình?
A y5 B x0 C x1 D y0
Trang 51http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
y x
3.1
x y x
x y x
2
4 3.1
3 24
y x
Trang 52http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
4
2 3
x y
7 61
y x
x x
Trang 53http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
x y x
x y x
x y x
1.2
y x
Trang 54http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
x y
6
3 4
x y
4
5 6
x y
12
x y
x y x
là
A 2 B 1 C 3 D 0
Trang 55http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
x y
x y
5 21
x y
Câu 36: Hỏi đồ thị hàm số 1
2
x y
Trang 56http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
x x y
Trang 57http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
và M là một điểm nằm trên (C) Giả sử d d tương ứng là các 1, 2
khoảng cách từ M đến hai tiệm cận của (C), khi đó d d1 2 bằng:
A 3 B 4 C 5 D 6
Câu 44: Gọi (H) là đồ thị hàm số 2 3
1
x y x
Điểm M x y 0; 0 thuộc (H) có tổng khoảng cách đến hai đường
tiệm cận là nhỏ nhất, với x0 0 khi đó x0y0 bằng?
A 2 B 1 C 0 D 3
Trang 58http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Gọi I là giao điểm của hai tiệm cận của đồ thị hàm số Khoảng cách từ I đến
tiếp tuyến của đồ thị hàm số đã cho đạt giá trị lớn nhất bằng
13
m m m
m m
m m
Trang 59http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
m m m
m m m
x m x m y
Trang 60http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
1
3 2
mx y
Trang 61http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 62http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 63http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
có đồ thị C Gọi I là giao điểm hai đường tiệm cận của (C) Tiếp tuyến của (C) cắt hai đường tiệm cận của (C) tại hai điểm A, B Giá trị nhỏ nhất của chu vi đường tròn ngoại tiếp tam giác IAB bằng
A 4 2 B 8 C 2 D 4
Câu 63: Cho hàm số 1
2
x y x
có đồ thị (C) Gọi I là giao điểm của hai tiệm cận của (C) Xét tam giác đều
ABI có hai đỉnh A,B thuộc (C), đoạn thẳng AB có độ dài bằng
A 6 B 2 3 C 2 D 2 2
Trang 64http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
2
2; 2
2 1lim lim 2 : 2
1
.5
2 1
1 4lim lim 2 : 2
có TCĐ x1 Chọn A
Trang 65http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là y0 Chọn D
Câu 15: Đồ thị hàm số log x không có tiệm cận ngang Chọn B 3
Câu 16: Đồ thị hàm số có tiệm cận đứng là x3 và x 3, tiệm cận ngang y0 Chọn C
Câu 17:
2 2
Trang 66http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
x y x
có bậc của tử số lớn hơn bậc của mẫu số nên đồ thị của nó không có tiệm cận
ngang Chọn C
Trang 67http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
2 4 1lim lim lim 2 2
là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
Vậy đồ thị hàm số có 3 đường tiệm cận Chọn A
Trang 68http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Vậy đồ thị hàm số có 2 đường tiệm cận ngang Chọn D
Câu 26: TXĐ: D 2; 2 Đồ thị hàm số không có tiệm cận ngang
Mặt khác
2 1lim lim
2 2
x y
2 2
x y
1 4
x y
Trang 69http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
4 1 3 2lim lim 3
Trang 70http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Vậy đồ thị hàm số có 3 đường tiệm cận Chọn C
Câu 32: TXĐ: D 1;1 Đồ thị hàm số không có tiệm cận ngang
Trang 71http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
lim lim lim 1 1
Trang 72http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
2
x y
Trang 73http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 74http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Trang 75http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Câu 47: Dễ thấy đồ thị hàm số luôn có tiệm cận ngang của mọi m
Đồ thị hàm số có ba đường tiệm cận Phương trình 2
Trang 76http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
Để đồ thị (C) có đúng 3 đường tiệm cận thì có phải có 2 đường tiệm cận đứng
là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
Để đồ thị (C) có đúng 3 đường tiệm cận thì nó phải có 2 đường tiệm cận đứng
Trang 77http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
Câu 51: Dễ thấy đồ thị hàm số luôn có tiệm cận ngang y0
Suy ra để đồ thị hàm số có 1 tiệm cận thì đồ thị hàm số không có tiệm cận đứng
01
Trang 78http://tailieugiaovien.vn -
Chuyên tài liệu file word, lời
giải chi tiết
lim lim lim
Đồ thị hàm số luôn có một tiệm cận ngang là
đường thẳng ym Đồ thị hàm số có đúng hai đường tiệm cận khi nó có một tiệm cận khi nó có một tiệm cận đứng Ta có:
1
44
m
m m
Câu 53: Dễ thấy đồ thị hàm số luôn có tiệm cận ngang y 0
Suy ra để đồ thị hàm số có 1 tiệm cận thì đồ thị hàm số không có tiệm cận đứng
4
m m