Quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường trung học phổ thông quận gò vấp, thành phố hồ chí minh

Các luận văn thạc sỹ chuyên ngành QLGD cũng đã có một số tác giả viết đề tài liên quan đến quản lý đối với các hoạt động dạy học, hoạt động thực hiện chuyên môn của hiệu trưởng ở các trư

Phạm Ngọc Trung Dương

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành ph ố Hồ Chí Minh - 2015

Phạm Ngọc Trung Dương

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành : Qu ản lí giáo dục

Mã s ố : 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS HỒ VĂN LIÊN

Thành phố Hồ Chí Minh - 2015

Tôi tên: PHẠM NGỌC TRUNG DƯƠNG, học viên cao học, chuyên ngành Quản lí giáo dục, khóa 24 (2013 - 2015) tại Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh

Tôi xin cam đoan trong quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận văn này dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Hồ Văn Liên thì kết quả nghiên cứu đạt được trong luận văn là do chính bản thân tôi thực hiện và chưa

có ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Người cam đoan

PHẠM NGỌC TRUNG DƯƠNG

Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh, tôi đã được các tổ chức, đơn vị và các thầy cô hết lòng giúp đỡ, giảng dạy và truyền thụ kiến thức Thông qua luận văn này, tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến:

 Chương trình 500, Ban Tổ chức Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh đã quan tâm chỉ đạo và tạo mọi điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này

 Ban Giám hiệu trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh, các thầy cô khoa Khoa học Giáo dục, phòng Sau Đại học và quý thầy cô tham gia giảng dạy trực tiếp đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

 Ban Giám hiệu, đồng nghiệp các trường THPT quận Gò Vấp thành phố Hồ Chí Minh và bạn bè đã tạo điều kiện giúp đỡ, khích lệ và động viên tôi trong quá trình nghiên cứu

 Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và chân thành đến Tiến sĩ

Hồ Văn Liên - Nguyên trưởng khoa Khoa học Giáo dục trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh đã tận tâm, nhiệt tình và chu đáo trong việc hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này

Mặc dù bản thân có nhiều cố gắng, nhưng do khả năng và kinh nghiệm nghiên cứu còn hạn chế nên khó tránh khỏi sai sót Tác giả kính mong nhận được sự góp ý, chỉ dẫn thêm của quý thầy cô và các anh chị đồng nghiệp

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 29 tháng 09 năm 2015

Người thực hiện luận văn

Phạm Ngọc Trung Dương

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục các bảng

Danh mục các sơ đồ

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 7

1.1 Lịch sử nghiên cứu 7

1.1.1 Ngoài nước 7

1.1.2 Trong nước 9

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 11

1.2.1 Quy chế chuyên môn 11

1.2.2 Quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT 12

1.3 Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT 15

1.3.1 Các quy chế chuyên môn ở trường THPT 15

1.3.2 Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của tổ bộ môn 15

1.3.3 Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên 16

1.4 Quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT 20

1.4.1 Chủ thể và đối tượng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT 20

1.4.2 Mục tiêu quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT 23

1.4.3 Các nội dung quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT 23

1.4.4 Các chức năng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT 25 1.4.5 Các phương pháp quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn

chuyên môn ở trường THPT 32

Tiểu kết chương 1 36

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 38

2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu 38

2.1.1 Tp Hồ Chí Minh 38

2.1.2 Quận Gò Vấp 39

2.1.3 Các trường THPT ở quận Gò Vấp 41

2.2 Phương pháp và tổ chức nghiên cứu thực trạng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 43

2.2.1 Phương pháp và tổ chức nghiên cứu 43

2.2.2 Mô tả mẫu khảo sát 43

2.3 Thực trạng hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 45

2.3.1 Thực trạng hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của tổ bộ môn 45

2.3.2 Thực trạng hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên 48

2.4 Thực trạng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 49

2.4.1 Thực trạng các nội dung quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 49

2.4.2 Thực trạng các chức năng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 54

2.5 Đánh giá thực trạng 60

2.5.1 Ưu điểm 61

Tiểu kết chương 2 66

Chương 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 68

3.1 Cơ sở đề xuất các biện pháp 68

3.1.1 Cơ sở lí luận 68

3.1.2 Cơ sở thực tiễn 68

3.1.3 Cơ sở pháp lí 69

3.2 Một số biện pháp nâng cao chất lượng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh 75

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho giáo viên, học sinh trong hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn tại các trường THPT 75

3.2.2 Biện pháp 2: Phối hợp các lực lượng giáo dục trong quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn 80

3.2.3 Biện pháp 3: Phát triển đội ngũ giáo viên nhằm thực hiện tốt hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn 83

3.2.4 Biện pháp 4: Quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn và kế hoạch dạy học của tổ chuyên môn và giáo viên 86

3.3 Khảo nghiệm và đánh giá về sự phối hợp các biện pháp, cách thức, hình thức quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn đã đề xuất 103

Tiểu kết chương 3 110

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 111

1 Kết luận 111

2 Kiến nghị 112

TÀI LIỆU THAM KHẢO 115 PHỤ LỤC

Số thứ tự Viết tắt Viết đầy đủ

10 Tp Hồ Chí Minh Thành phố Hồ Chí Minh

Bảng 2.2 Ý nghĩa của từng giá trị % đối với thang đo khoảng cần thiết 44

Bảng 2.3 Ý nghĩa của từng giá trị % đối với thang đo khoảng thực hiện 45

Bảng 2.4 Thực trạng hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của tổ bộ môn 45

Bảng 2.5 Thực trạng hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên 48

Bảng 2.6 Thực trạng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của tổ bộ môn 50

Bảng 2.7 Thực trạng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên 53

Bảng 2.8 Lập kế hoạch thực hiện quy chế chuyên môn 55

Bảng 2.9 Tổ chức thực hiện kế hoạch 57

Bảng 2.10 Chỉ đạo việc thực hiện quy chế chuyên môn 58

Bảng 2.11 Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quy chế chuyên môn 60

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm các biện pháp với 200 đối tượng 105

Biểu đồ 3.2 Thử nghiệm tính cần thiết của các biện pháp 106 Biểu đồ 3.3 Thử nghiệm tính khả thi của các biện pháp 106

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Những năm qua, dưới ánh sáng nghị quyết Đại hội Đảng, ngành GD & ĐT luôn được Đảng và nhân dân quan tâm đúng mức Ngành GD & ĐT đã có những chiến lược và các giải pháp để tăng cường hiệu quả công tác quản lý dạy và học; đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục hoạt động có chất lượng và hiệu quả hơn, đặc biệt là công tác xây dựng và quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn đã đạt được kết quả đáng khích lệ Nhờ đó, hoạt động của nhà trường THPT từng bước được vận hành theo đúng nguyên lý giáo dục của Đảng, sự nghiệp GD &

ĐT phát triển, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc đổi mới đất nước Tuy vậy, GD & ĐT Tp Hồ Chí Minh trong quá trình phát triển còn gặp nhiều khó khăn và thách thức, chất lượng và hiệu quả còn thấp, còn bất cập; năng lực chuyên môn của một bộ phận giáo viên còn hạn chế, chưa ý thức được một cách đầy đủ vai trò, vị trí, nhiệm vụ của người giáo viên trong giai đoạn hiện nay Việc phân công, phân cấp và cơ chế phối hợp giữa ngành giáo dục và các ngành hữu quan còn bộc lộ những bất cập, chưa tạo được sự chủ động trong quản lý và điều hành Một số cán bộ quản lý thiếu chủ động trong suy nghĩ, chưa theo kịp tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ mới Người hiệu trưởng đã nhận thức được vai trò, vị trí của tổ trưởng chuyên môn nhưng các biện pháp xây dựng và quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn, giáo viên thực hiện quy chế chuyên môn chưa thật chặt chẽ, khoa học Việc bố trí tổ trưởng còn mang tính chủ quan, cảm tính, chưa có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng Tổ chức thực hiện, kiểm tra và đánh giá các hoạt động thực hiện chuyên môn chưa thật cụ thể; công tác giao ban giữa hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn chưa thường xuyên và kịp thời Những nguyên nhân trên ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả giảng dạy, giáo dục hiện nay

Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn có một vai trò rất quan trọng trong việc chỉ đạo trực tiếp hoạt động chuyên môn trong nhà trường THPT Xây dựng đội ngũ

tổ trưởng chuyên môn có phẩm chất tốt, có năng lực chuyên môn vững vàng, có khả năng quản lý giỏi, nhiệt tình, mẫu mực, năng động, sáng tạo, tổ chức tốt các hoạt động là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường, là nền tảng cho chiến lược phát triển giáo dục đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

Để đội ngũ tổ trưởng chuyên môn thực sự là hạt nhân trong hoạt động chuyên môn của trường THPT, vai trò của người hiệu trưởng trong việc xây dựng và quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn là hết sức quan trọng Thông qua đội ngũ này, hiệu trưởng có thể thu thập thông tin đầy đủ, chính xác các hoạt động có liên quan đến chuyên môn của nhà trường Từ đó xây dựng biện pháp quản lý phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo Trong đó công tác quản lý giáo dục, đào tạo chậm đổi mới và còn nhiều bất cập Thanh tra, kiểm tra, đánh giá giáo dục còn nhiều yếu kém; những hiện tượng tiêu cực như bệnh thành tích, thiếu trung thực trong đánh giá kết quả giáo dục, trong học tập, tuyển sinh, thi cử, cấp bằng và tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan kéo dài, chậm được khắc phục

Thực hiện quy chế chuyên môn là một trong những hoạt động chủ yếu trong nhà trường Việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên và của tổ bộ môn là cơ sở để hiệu trưởng nhà trường, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó tổ chuyên môn được giao giúp hiệu trưởng tổ chức thực hiện nhiệm vụ giảng dạy

và đánh giá mức độ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của giáo viên và của tổ bộ môn trong mỗi đợt, học kì và năm học; là căn cứ để đánh giá, xếp loại giáo viên

và tổ bộ môn theo hướng dẫn của Bộ GD & ĐT Vì vậy cần phải quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn nhằm điều khiển hoạt động dạy học đúng với mục tiêu, yêu cầu đề ra

Trong thực tế hiện nay, hiệu trưởng một số trường THPT chưa chú ý đúng mức việc quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn Kết quả là người hiệu trưởng không thể thực hiện một cách tối ưu hoạt động quản lý của mình Quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn rất quan trọng nhưng trên thực tế còn ít có các công trình nghiên cứu về vấn đề này Từ những lý do trên

tôi chọn đề tài nghiên cứu “Quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn

ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh” với tư cách làm luận văn

thạc sĩ

2 Mục đích nghiên cứu

Từ cơ sở lý luận và thực trạng đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động chuyên môn ở các trường

THPT

- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

4 Giả thuyết khoa học

Ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh, quản lý hoạt động

thực hiện quy chế chuyên môn đã làm tốt về mặt thực hiện các nội dung quản lý nhưng vẫn còn hạn chế về các chức năng quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn Nguyên nhân của thực trạng vừa có tính khách quan vừa có tính chủ quan như: Quy trình đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý còn chưa hợp lý, một số cán bộ quản lý chưa nhận thức đầy đủ về công tác quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn,…

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Phân tích, hệ thống hóa cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu

5.2 Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên

môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

5.3 Đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động

thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

6 Phương pháp luận nghiên cứu

6.1 Cơ sở phương pháp luận nghiên cứu

6.1.1 Quan điểm hệ thống - cấu trúc

Việc tiếp cận quan điểm này giúp người nghiên cứu tìm hiểu được mối liên hệ chặt chẽ giữa quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn với các nội dung quản lý khác của nhà trường từ đó giúp người nghiên cứu tìm hiểu chính xác hơn thực trạng của vấn đề nghiên cứu

Tiếp cận quan điểm này, người nghiên cứu xem quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn như là một hệ thống được hợp thành bởi các yếu tố: chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, mục tiêu quản lý, nội dung quản lý, chức năng quản lý, phương pháp quản lý và kết quả quản lý Người nghiên cứu cần xem xét đầy đủ các yếu tố trên cũng như mối quan hệ giữa các yếu tố với nhau

để có thể nghiên cứu đề tài một cách đầy đủ và hệ thống

6.1.2 Quan điểm lịch sử - logic

Tiếp cận quan điểm này sẽ giúp người nghiên cứu xác định được lịch sử nghiên cứu vấn đề, sự vận động và phát triển của việc quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn trong phạm vi không gian, thời gian, điều kiện hoàn cảnh cụ thể, nhằm điều tra thu thập số liệu chính xác, đúng với mục đích nghiên cứu đề tài, trình bày công trình nghiên cứu theo một trình tự logic

6.1.3 Quan điểm thực tiễn

Vấn đề nghiên cứu được xuất phát từ việc giải quyết các vấn đề thực tế

trong quản lý hoạt động nhà trường nói chung và quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh nói riêng

6.2 Các phương pháp nghiên cứu

6.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá một số các văn kiện, Nghị quyết của Đảng bộ, Ủy ban nhân dân Tp Hồ Chí Minh, Sở GD & ĐT Tp Hồ Chí Minh về giáo dục - đào tạo; nghiên cứu các văn bản, chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước, các tài liệu giáo trình, sách chuyên khảo, các công trình khoa học, bài báo khoa học đã được công bố và đăng tải trên các tạp chí, kỷ yếu hội thảo khoa học, các văn bản của các trường THPT công lập trong quận Gò Vấp có liên quan đến vấn đề nghiên cứu để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

6.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra: Lập phiếu điều tra lấy ý kiến hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó tổ chuyên môn về thực trạng quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn và các biện pháp cần thực hiện để hoàn thiện công tác này

Các phương pháp bổ trợ: Phương pháp phỏng vấn (Phỏng vấn một số cán

bộ quản lý và giáo viên); Phương pháp tổng kết kinh nghiệm (Tổng kết kinh nghiệm quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT thời gian qua Tổng hợp các tài liệu, văn bản về quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn, các báo cáo đánh giá chất lượng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn)

6.2.3 Phương pháp thống kê

Xử lí thống kê SPSS for Windows

7 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn từ năm học 2012 đến 2014 ở các trường THPT quận Gò Vấp,

Tp Hồ Chí Minh, bao gồm: Trường THPT Trần Hưng Đạo, trường THPT Nguyễn Công Trứ, trường THPT Gò Vấp, trường THPT Nguyễn Trung Trực

Đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở các trường THPT quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

có sự chỉ huy phối hợp, điều hành, kiểm tra, chỉnh lý Mác đã từng khẳng định:

“Bất cứ lao động xã hội hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn đều phải có sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân” cho thấy được vai trò rất lớn của nhà quản lý giáo dục nói chung và hiệu trưởng nói riêng

Ở phương Đông cổ đại, nhất là ở Trung Hoa và Ấn Độ đã xuất hiện tư tưởng quản lý từ rất sớm Những tư tưởng về phép trị nước của Khổng Tử (551 -

479 TrCN), Mạnh Tử (372 - 289 TrCN), Hàn Phi Tử (280 - 233 TrCN) theo đánh giá của các nhà nghiên cứu hiện đại vẫn còn ảnh hưởng sâu sắc và đậm nét trong phong cách quản lý và văn hóa của nhiều quốc gia Châu Á, nhất là các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam, Triều Tiên Trong các học thuyết về quản lý phương Đông cổ đại Khổng Tử, Mạnh Tử và một số người khác chủ trương dùng “Đức trị” để cai trị dân, Hàn Phi Tử, Thương Ưởng và một số người khác lại chủ trương dùng “Pháp trị” để cai trị dân

Tư tưởng về quản lý con người và những yêu cầu về người đứng đầu cai trị dân còn tìm thấy trong quan điểm của nhà triết học cổ đại Hy Lạp Platôn (427- 347 TrCN) Theo ông, muốn trị nước thì phải biết đoàn kết dân lại, phải vì dân Người đứng đầu phải ham chuộng hiểu biết, thành thật, tự chủ, biết điều độ,

ít tham vọng về vật chất, đặc biệt là phải được đào tạo kỹ lưỡng

Do những lợi ích lớn lao của quản lý mà sang thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX xuất hiện hàng loạt các công trình nghiên cứu với nhiều cách tiếp cận khác nhau

về quản lý như: Tính khoa học và nghệ thuật quản lý, làm thế nào để việc ra quyết định quản lý đạt hiệu lực cao, những động cơ để thúc đẩy một tổ chức phát triển Thành công trong quản lý đã tạo ra một số hiện tượng nhảy vọt thần

kỳ trong phát triển kinh tế - xã hội, như sự xuất hiện các con rồng Châu Á: Nhật Bản, Singapo, Trung Quốc ở thế kỷ XX

Nhiều nhà giáo dục tiêu biểu xuất hiện khoảng cuối thế kỷ XIX, đầu thế

kỷ XX như John Dewey (1859 -1952), A.Macarenco (1888 - 1938), Jean Piaget (1896 - 1980),… cũng có quan điểm hướng đến sự tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học

Vào nửa đầu thế kỷ XX, T.Makiguchi (Nhật Bản) đã nêu lên quá trình phát triển của giáo dục tương ứng với nó là sự thay đổi vai trò của người giáo viên trong quá trình giáo dục, dạy học Dạy học phải hướng vào người học, dạy học tích cực, biến quá trình dạy học thành quá trình tự học Xu thế dạy học hiện nay hoàn toàn phù hợp với tư tưởng này

Tuy nhiên ở các nước các hoạt động chuyên môn ở trong trường học chủ yếu tuân thủ các chuẩn chất lượng giáo dục trong giáo dục và các chỉ dẫn về dạy học nên các nghiên cứu về đánh giá tập trung chủ yếu vào đánh giá chất lượng giáo dục Đánh giá việc thực hiện các chỉ dẫn dạy học chủ yếu thực hiện thông qua đánh giá giáo viên mà trong đó tập trung vào đánh giá năng lực dạy học và kết quả dạy học Nhiều bài viết và nhiều công trình nghiên cứu cũng đã đề cập tới vấn đề khen thưởng giáo viên dựa trên kết quả đánh giá năng lực thực hiện chuyên môn và việc tuân thủ các chỉ dẫn dạy học Vì vậy, khi nghiên cứu để vận dụng các công trình của các tác giả nước ngoài vào đánh giá quản lý thực hiện quy chế chuyên môn ở Việt Nam thì sẽ dựa trên khung lý luận chung về đánh giá chất lượng giáo dục và đánh giá giáo viên

1.1.2 Trong nước

Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước, việc nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường nói chung và nhà trường phổ thông nói riêng từ lâu đã trở thành vấn đề quan tâm của các nước trên thế giới trong đó có Việt Nam

Ngay những ngày đầu của nền giáo dục Cách mạng Việt Nam, trong thư gửi cho học sinh nhân ngày khai trường, Bác Hồ đã viết: “Từ giờ phút này trở đi, các cháu được hưởng một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam… làm phát triển hoàn toàn năng lực sẵn có của các cháu.” Nội dung bức thư một phần đã định hướng cho sự phát triển của các hoạt động dạy học

Ở nước ta, nhiều nhà nghiên cứu về QLGD như: PGS TS Nguyễn Văn

Lê, PGS TS Hà Sỹ Hồ, PGS TS Nguyễn Ngọc Quang… Các tác giả đã nêu lên những nguyên tắc chung của quản lý hoạt động dạy học của người giáo viên, chỉ rõ một số biện pháp quản lý nhà trường PGS TS Hà Sỹ Hồ trong cuốn:

“Những bài giảng về quản lý trường học - tập 3 Nxb Giáo dục Hà Nội, 1984”

đã trình bày về mục tiêu quản lý nhà trường, nội dung và biện pháp quản lý nhà trường phổ thông

Như vậy, vấn đề quản lý đối với hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn

từ lâu đã được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm Ý kiến của các nhà nghiên cứu có thể khác nhau nhưng điểm chung mà chúng ta thấy trong các công trình nghiên cứu là họ khẳng định: Vai trò quan trọng của công tác quản lý đối với hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng dạy và học ở các cấp học phổ thông

Quản lý đối với hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn là nội dung hoạt động trung tâm của người hiệu trưởng ở các nhà trường Đồng thời cũng là nội dung cơ bản, quan trọng nhất trong công tác quản lý trường học Chính vì lẽ đó, vấn đề quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn luôn được các nhà nghiên cứu, các nhà QLGD đề cập trong các công trình nghiên cứu khoa học Giáo trình giảng dạy của trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường cán bộ

QLGD và đào tạo (nay là học viện QLGD) có các công trình nghiên cứu và giảng dạy về chuyên đề quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn trong trường phổ thông

Các luận văn thạc sỹ chuyên ngành QLGD cũng đã có một số tác giả viết

đề tài liên quan đến quản lý đối với các hoạt động dạy học, hoạt động thực hiện chuyên môn của hiệu trưởng ở các trường THPT như sau:

“Quản lý trường phổ thông” của Viện khoa học giáo dục (1985) đã nêu lên tầm quan trọng của hoạt động kiểm tra trong nhà trường [tr 84,106]; “Đánh giá trong quản lý” của tác giả Trần Bá Hoành, (1997); “Một số tiếp cận mới về khoa học quản lý và việc vận dụng vào quản lý giáo dục” của tác giả Đặng Quốc Bảo (1995); “Quản lý và lãnh đạo nhà trường” của hai tác giả Trần Kiểm, Bùi Minh Hiền (2006); “Khoa học quản lý nhà trường” của tác giả Nguyễn Văn Lê (1997); “Những biện pháp quản lý tổ chuyên môn ở các trường THPT tại thành phố Đà Nẵng” của tác giả Nguyễn Hữu Dũng; “Quản lý của hiệu trưởng đối với đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường THPT huyện Krông Năng - tỉnh Đắk Lắk” của tác giả Nguyễn Ánh; “Một số phương pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THPT huyện Sóc Sơn - Thành phố Hà Nội” của tác giả Nguyễn Ngọc Thảo

Các công trình nghiên cứu, các luận văn thạc sỹ này chủ yếu dừng lại ở những vấn đề lý luận vĩ mô mang tính định hướng Các nhà nghiên cứu QLGD trong nước và ngoài nước đã nêu lên một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng xong mới chỉ đề cập đến những biện pháp chung cho trường phổ thông Nhìn tổng thể, cho đến nay vẫn chưa có một công trình nghiên cứu nào đề cập đến các Quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT một cách có

hệ thống và phù hợp với điều kiện thực tế tại địa bàn quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh

Vì vậy, chúng tôi cho rằng việc nghiên cứu thực trạng, xác lập các biện pháp quản lý của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn

đối với hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THPT ở quận Gò Vấp, Tp Hồ Chí Minh là cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường, đáp ứng được yêu cầu giáo dục của quận nhà nói riêng và mục tiêu giáo dục THPT nói chung

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài

1.2.1 Quy chế chuyên môn

Quy chế là thể chế đã định - quy chế công chức, viên chức Quy chế là những điều đã được quy định thành chế độ để mọi người theo đó mà thực hiện trong những hoạt động nhất định nào đó [tr 12,7]

1.2.1.2 Quy chế chuyên môn

Quy chế chuyên môn là quy chế viên chức đối với giáo viên trong ngành giáo dục Quy định chung của quy chế chuyên môn là: Giáo viên phải học tập, nghiên cứu, nắm vững và thực hiện đúng điều lệ trường phổ thông, các thông tư, văn bản hướng dẫn đánh giá - xếp loại giờ dạy, đánh giá - xếp loại học sinh của Ngành quy định (Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông

có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày

28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ GD & ĐT); Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh

THCS và học sinh THPT (Ban hành kèm theo Thông tư số: 58/2011/TT-BGDĐT

ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ GD & ĐT),…)

Trên thực tế quy chế chuyên môn là một văn bản pháp luật do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, quy định các hoạt động chuyên môn mà giáo viên phải thực hiện; là cơ sở để các nhà quản lý trường học thực hiện các hoạt động quản

lý chuyên môn đối với giáo viên

1.2.1.3 Thực hiện quy chế chuyên môn

Thực hiện quy chế chuyên môn là một trong những hoạt động chuyên môn chủ yếu của giáo viên trong nhà trường Quy chế chuyên môn là cơ sở để hiệu trưởng nhà trường, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó tổ chuyên môn được giao giúp hiệu trưởng tổ chức thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và đánh giá

mức độ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của cán bộ, giáo viên trong mỗi đợt, kì

và năm học; là căn cứ để đánh giá, xếp loại cán bộ, giáo viên theo hướng dẫn của Bộ GD & ĐT

1.2.2 Quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT

1.2.2.1 Quản lí

Quản lí có thể hiểu là điều khiển, là quy trình công nghệ chỉ huy, điều hành, hướng dẫn để bắt đối tượng quản lý phải thực hiện, phải phục tùng người quản lý

Hoạt động quản lý xuất hiện khi loài người hình thành hoạt động nhóm Qua lao động, để duy trì sự sống, đòi hỏi sự phối hợp hoạt động giữa các cá nhân con người Hoạt động quản lý là một hiện tượng tất yếu phát triển cùng với

sự phát triển của xã hội loài người nhằm đoàn kết nhau lại tạo nên sức mạnh tập thể, thống nhất thực hiện một mục đích chung

Theo Các Mác: “Bất cứ một lao động mang tính chất xã hội trực tiếp hay lao động cùng nhau, được thực hiện ở quy mô tương đối lớn, đều cần đến mức

độ nhiều hay ít sự quản lý, nhằm thiết lập sự phối hợp giữa những công việc cá nhân và thực hiện những chức năng chung, nảy sinh từ vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất, khác với sự vận động của các cơ quan độc lập của nó” [tr 34,1] Các Mác đã nói lên được bản chất của quản lý là một hoạt động lao động để điều khiển quá trình lao động, một hoạt động tất yếu của xã hội loài người

Theo Giáo sư Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có

kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến.” [tr 28,41] Trong sự tác động qua lại giữa hệ thống và môi trường thì quản lý được hiểu là đảm bảo hoạt động của hệ thống trong điều kiện có sự biến đổi liên tục của hệ thống và môi trường, là sự chuyển hệ thống đến trạng thái mới thích ứng với hoàn cảnh mới “Quản lý một hệ thống xã hội là tác động có mục đích đến tập thể người, thành viên của hệ, làm cho hệ vận hành thuận lợi và đạt mục đích

và “Trong một Nhà nước dân chủ, dân chủ và pháp luật phải luôn luôn đi đôi với nhau, nương tựa vào nhau ” Đồng thời “xây dựng một nền pháp chế XHCN đảm bảo được việc thực hiện quyền lực của nhân dân là mối quan tâm suốt đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh”

Quản lý cũng là sự tác động có định hướng, mang tính hệ thống, được thực hiện có ý thức, có tổ chức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý, bằng cách vạch ra mục tiêu của tổ chức đồng thời tìm kiếm các biện pháp, cách thức tác động vào tổ chức nhằm đạt mục tiêu đề ra Quản lý là sự điều khiển có tổ chức

và thoả mãn yêu cầu, mục tiêu đã đề ra, chứ không mang tính áp đặt, cai trị; ưng tuỳ theo những trường hợp cụ thể mà có những chính sách, biện pháp quản

Nh-lý cứng rắn hay mềm mỏng phù hợp nhất để luôn đạt được kết quả như mong muốn đồng thời phải làm cho tổ chức ngày càng phát triển

Quản lý phải bao gồm các yếu tố sau: Phải có mục tiêu đặt ra cho cả đối tượng và chủ thể làm căn cứ định hướng cho mọi hoạt động của tổ chức, phải có nội dung, phương pháp, phương tiện và kế hoạch hành động, một môi trường nhất định

1.2.2.2 Quản lí nhà trường

“Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm

vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [tr 41,18 ]

Quản lý nhà trường là quản lý hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học sinh, hoạt động phục vụ việc dạy và việc học của cán bộ, nhân viên trong trường Nhà trường là đơn vị sự nghiệp, hoạt động của nhà trường rất đa dạng, phong phú và phức tạp, nên việc quản lý chặt chẽ, khoa học sẽ bảo đảm đoàn kết, thống nhất được mọi lực lượng, tạo nên sức mạnh đồng bộ nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục đích giáo dục

Đặc biệt trong thời đại ngày nay, nhà trường đang ngày càng phát triển nhanh và mạnh cho phù hợp với yêu cầu của thời đại và thực tiễn phát triển của đất nước (số lượng giáo viên, học sinh ngày càng đông, cơ sở vật chất ngày càng nhiều, nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục - đào tạo ngày càng phong phú, đa dạng ) yêu cầu quản lý nhà trường ngày càng cao và chặt chẽ nhằm tăng sức mạnh của các tổ chức, cá nhân trong nhà trường

1.2.2.3 Quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT Quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn là một trong những hoạt động trọng tâm trong quản lý nhà trường Quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn là tác động có mục đích, có kế hoạch của hiệu trưởng nhà trường, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó tổ chuyên môn được giao giúp hiệu trưởng đến giáo viên và tổ chuyên môn nhằm thực hiện quy chế chuyên môn Muốn quản lý hoạt động chuyên môn thì hiệu trưởng phải quản lý việc giáo viên thực hiện quy chế chuyên môn Không quản lý đến nơi đến chốn thì sẽ không điều khiển được hoạt động dạy và học đúng với mục tiêu, yêu cầu đề ra

Trường THPT có nhiệm vụ giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động

Như vậy, quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT là tác động có mục đích, có kế hoạch của hiệu trưởng nhà trường, phó

hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó tổ chuyên môn được giao giúp hiệu trưởng đến giáo viên nhằm thực hiện quy chế chuyên môn trong nhà trường THPT

1.3 Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT

1.3.1 Các quy chế chuyên môn ở trường THPT

Thực hiện các yêu cầu về soạn bài theo quy định Thông qua các hồ sơ, tài liệu, vở soạn bài của giáo viên, sổ ghi đầu bài của lớp để kiểm tra số lượng, chất lượng bài dạy, bài soạn (nếu dùng giáo án cũ thì phải có điều chỉnh, bổ sung); Thực hiện chương trình kế hoạch giảng dạy, giáo dục Giáo viên phải giảng dạy

và giáo dục theo đúng chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học của nhà trường; lên lớp đúng giờ; không tùy tiện bỏ giờ, bỏ buổi dạy; Tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn

Thí nghiệm, sử dụng đồ dùng dạy học sẵn có và làm mới của giáo viên Giáo viên phải đảm bảo các tiết thực hành theo quy định của phân phối chương trình bộ môn; Thực hiện các quy chế về kiểm tra và chấm bài, đánh giá học sinh, quan tâm giúp đỡ các đối tượng học sinh Giáo viên thực hiện kiểm tra, đánh giá học sinh theo quy định; vào sổ điểm, ghi học bạ đầy đủ; thường xuyên quan tâm đến mọi học sinh trong lớp, thương yêu, tôn trọng học sinh; đối xử công bằng với học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh

Đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ và các quy định về chuyên môn Thông qua các hồ sơ công tác chủ nhiệm (nếu có), sổ điểm cá nhân và các hồ sơ chuyên môn khác, hồ sơ cá nhân của giáo viên về việc bồi dưỡng theo yêu cầu của các cấp quản lí giáo dục; Tự bồi dưỡng kiến thức văn hóa, nghiệp vụ theo kế hoạch của các cấp quản lí giáo dục Giáo viên phải không ngừng học tập văn hóa, bồi dưỡng và hiệu quả giảng dạy và giáo dục; Tuân thủ các quy định về dạy thêm, học thêm

1.3.2 Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của tổ bộ môn

Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, nhóm (bao gồm cả kế hoạch dạy học, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém, bồi dưỡng nghiệp

vụ chuyên môn, kế hoạch thao giảng, thực tập, ngoại khóa…)

Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ; trao đổi, đúc rút kinh nghiệm, thống nhất bài soạn, giải bài tập khó, thống nhất nội dung, phương pháp các tiết dạy thao giảng hay dạy minh họa, thực tập, cải tiến phương pháp giảng dạy Trao đổi về nội dung các tiết kiểm tra, ôn tập, ngoại khoá, triển khai các chuyên đề; Tổ chức các tiết dạy thao giảng, thực tập, minh họa; đánh giá, xếp loại các tiết dạy thao giảng; kiểm tra chéo giáo án; Đánh giá đúng trình độ học sinh theo chuẩn kiến thức của Bộ GD & ĐT Có kế hoạch, biện pháp và tổ chức việc phụ đạo học sinh yếu kém và bồi dưỡng học sinh giỏi

Tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu về chuyên môn Định kỳ cùng chuyên môn trường kiểm tra chuyên môn theo kế hoạch hoặc theo yêu cầu riêng của nhà trường; thực hiện công tác kiểm định chất lượng theo sự phân công của lãnh đạo; Tổ chức trao đổi và đánh giá sáng kiến kinh nghiệm, tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn của tổ viên; Tổ chức thực hiện các phong trào thi đua, phối hợp với các bộ phận đoàn thể trong trường triển khai tốt các hoạt động ngoài giờ lên lớp, nhận xét đánh giá đề xuất khen thưởng,

kỷ luật đối với giáo viên

1.3.3 Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên

1.3.3.1 Soạn bài

Đảm bảo đủ số lượng giáo án theo phân phối chương trình và một giáo án

là một giờ dạy Trình bày khoa học, rõ ràng, sạch đẹp, đúng quy cách theo sự

thống nhất chung của nhà trường; Phải thể hiện rõ các bước lên lớp; Đủ nội dung kiến thức, kỹ năng cơ bản (bám chuẩn kiến thức, kỹ năng), chính xác khoa học bộ môn và quan điểm tư tưởng, lập trường chính trị; Liên hệ với thực tế (nếu có), có tính giáo dục

Bài soạn phải thể hiện được sự đổi mới phương pháp, áp dụng các kĩ thuật dạy học mới phù hợp với đặc trưng bộ môn, với nội dung của kiểu bài lên lớp, phát huy tính tích cực, sáng tạo và năng lực tự học của học sinh; Sử dụng và kết

hợp tốt các phương tiện, thiết bị dạy học; Thể hiện rõ hoạt động của thầy và trò; Các phân môn phải có giáo án riêng (riêng phân môn Văn và Tiếng Việt có thể soạn trong cùng một cuốn nếu có sự thống nhất của tổ) Không soạn gộp Các tiết dạy phải được đánh số thứ tự từ tiết 1 đến tiết cuối cùng của năm học và ghi

rõ ngày soạn, ngày dạy, lớp

Các tiết thí nghiệm thực hành phải được chuẩn bị trước 2 ngày; Bài kiểm tra từ 45 phút trở lên phải báo trước và có kế hoạch cho học sinh ôn tập Đề ra phải sát, đúng trọng tâm chuẩn kiến thức, phù hợp với trình độ thực tế của học sinh Đề ra và hướng dẫn chấm bài kiểm tra phải được soạn cẩn thận trong giáo án; Cuối mỗi tiết lên lớp có phần rút kinh nghiệm để giúp cho lần soạn và lên lớp tiếp theo đạt kết quả tốt hơn

Giáo án được thực hiện theo các cách: Soạn trực tiếp bằng cách viết tay trên sổ cỡ A4 hoặc soạn trên máy vi tính Có thể soạn giáo án điện tử trên phần mềm Powerpoint hoặc Violet, hoặc trên Word In (giáo án soạn trên Powerpoint hoặc Violet có thể in nhiều slide trên 1 trang, in 2 mặt), đóng thành tập để tổ chuyên môn kiểm tra hàng tháng

1.3.3.2 Thực hiện chương trình, kế hoạch giảng dạy

Giáo viên thực hiện đủ thời gian quy định của Bộ GD & ĐT; Giáo viên có ghi sổ đầu bài và hướng dẫn học sinh ghi bài học đầy đủ; Ban kiểm tra dự giờ bài dạy trên lớp của giáo viên; Giáo viên dạy hết nội dung đã chuẩn bị (giáo án)

làm sai được chữa đầy đủ để học sinh rút kinh nghiệm; chính xác theo biểu điểm từng câu, từng ý; Phần nhận xét thể hiện được lời khuyên, động viên khích lệ các em nỗ lực vươn lên trong học tập; Các bài kiểm tra trắc nghiệm phải đáp ứng yêu cầu: học sinh ngồi gần nhau cần khác nhau về thứ tự câu và đáp án Tuyệt đối không để học sinh quay cóp, gian lận trong khi làm bài kiểm tra

Kiểm tra vở ghi, vở bài tập để đánh giá được tinh thần thái độ học tập của học sinh; Riêng kiểm tra miệng (tính trong một học kỳ): Các môn từ 3 tiết/tuần trở lên bảo đảm mỗi em ít nhất 1 lần kiểm tra; Các môn 2 tiết/tuần: Mỗi lớp kiểm tra được ít nhất được 3/4 số học sinh của lớp; Các môn 1 tiết/tuần: Mỗi lớp kiểm tra được ít nhất 1/2 số học sinh của lớp

1.3.3.6 Thực hành, thí nghiệm

Giáo viên phải đảm bảo các tiết thực hành theo quy định của phân phối chương trình bộ môn Việc sử dụng đồ dùng dạy học có sẵn và làm mới theo quy định

1.3.3.7 Sinh hoạt tổ chuyên môn

Giáo viên phải tham gia sinh hoạt với tổ chuyên môn, sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần; thực hiện theo quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường THPT ban hành theo Quyết định số 80/2008/QĐ-BGD&ĐT ngày 30/12/2008 của Bộ trưởng Bộ GD & ĐT Tổ trưởng chuyên môn căn cứ vào các biên bản sinh hoạt tổ; sổ nhật ký cá nhân ghi hoạt động chuyên môn trong tổ ]

1.3.3.8 Thực hiện hồ sơ sổ sách

Kế hoạch công tác cá nhân hàng năm (theo năm học) thể hiện rõ những việc cần làm để đạt được kết quả dạy học theo sự phân công của lãnh đạo nhà trường và của tổ trưởng chuyên môn; dự kiến được mức độ kết quả học sinh đạt được sau mỗi học kỳ và sau cả năm học; dự kiến biện pháp sẽ áp dụng để thực hiện nhiệm vụ để đạt được kết quả đó và đăng ký thi đua của cá nhân trong năm học; Kế hoạch bài lên lớp cho từng lớp, sắp xếp theo từng khối lớp (Bộ giáo án của giáo viên)

Sổ báo giảng thông báo bài giảng của giáo viên theo từng tuần, tháng, năm học cho từng lớp; Sổ điểm cá nhân lưu điểm học sinh từng lớp theo môn học mà giáo viên dạy; Sổ ghi biên bản cá nhân (ghi nghị quyết các cuộc họp, đăng ký thi đua, những việc cần lưu ý khi thực hiện kế hoạch cá nhân, ); Sổ lưu

đề tập hợp đề và đáp án các bài kiểm tra cho từng lớp, khối lớp mà cá nhân tham gia xây dựng; lưu kết quả chấm và trả bài cho học sinh lớp do giáo viên phụ trách; Sổ tay tích lũy chuyên môn tập hợp các tư liệu phục vụ việc lập kế hoạch bài giảng, việc giảng bài của giáo viên

1.3.3.9 Tự bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ

Kiểm tra việc cập nhật những thông tin, những kiến thức mới, những hiểu biết của đời sống xã hội, ý thức tự học, tự bồi dưỡng và tham gia các khóa bồi dưỡng do ngành tổ chức, các buổi trao đổi chuyên môn, sinh hoạt chuyên đề do

tổ chuyên môn và trường thực hiện; Tổ chức kiểm tra việc tham gia nghiên cứu khoa học giáo dục của giáo viên thông qua các hoạt động: viết sáng kiến kinh nghiệm trong giảng dạy, trong công tác chủ nhiệm lớp; báo cáo chuyên đề trong các buổi sinh hoạt chuyên môn

1.3.3.10 Dạy thêm, học thêm

Hoạt động dạy thêm, học thêm phải góp phần củng cố, nâng cao kiến thức, kỹ năng, giáo dục nhân cách của học sinh; phù hợp với đặc điểm tâm sinh

lý và không gây nên tình trạng vượt quá sức tiếp thu của người học; Không cắt

giảm nội dung trong chương trình giáo dục phổ thông chính khoá để đưa vào giờ dạy thêm; không dạy thêm trước những nội dung trong chương trình giáo dục phổ thông chính khoá; Đối tượng học thêm là học sinh có nhu cầu học thêm, tự nguyện học thêm và được gia đình đồng ý; không được dùng bất cứ hình thức nào để ép buộc gia đình học sinh và học sinh học thêm; Không tổ chức lớp dạy thêm, học thêm theo các lớp học chính khóa; học sinh trong cùng một lớp dạy thêm, học thêm phải có học lực tương đương nhau; khi xếp học sinh vào các lớp dạy thêm, học thêm phải căn cứ vào học lực của học sinh; Tổ chức, cá nhân tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm phải chịu trách nhiệm về các nội dung đăng

ký và xin phép tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm

1.4 Quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT

1.4.1 Chủ thể và đối tượng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT

1.4.1.1 Chủ thể quản lí

Chủ thể quản lý gồm hiệu trưởng nhà trường, các phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó tổ chuyên môn được giao giúp việc cho hiệu trưởng Tuỳ theo nội dung hoặc tính chất của việc quản lý và sự phân công của hiệu trưởng mà các chủ thể này có thể trực tiếp, gián tiếp, độc lập hay phối hợp với nhau để cùng quản lý một nội dung Trách nhiệm trong công tác quản lý tổ bộ môn và giáo viên thực hiện quy chế chuyên môn trong nhà trường thông thường được phân công như sau:

a Hiệu trưởng: Lập kế hoạch chung và chi tiết về công tác quản lý; Duyệt

kế hoạch chi tiết quản lý đồng loạt giáo viên ở từng nội dung; Trực tiếp, phối hợp với lực lượng được ủy quyền quản lý; Tổ chức rút kinh nghiệm với giáo viên được quản lý; Quản lý hoạt động của đội ngũ được ủy quyền; Tập hợp hồ

sơ của các thành viên được ủy quyền để tiến hành sơ kết hoặc tổng kết; Lập hồ

sơ lưu trữ

b Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn: Kết hợp cùng hiệu trưởng lập

kế hoạch chung về công tác quản lý; Lập kế hoạch chi tiết kế hoạch quản lý đồng loạt để trình hiệu trưởng duyệt; Thiết lập các biểu mẫu giấy tờ phục vụ cho công tác quản lý; Tiến hành quản lý giáo viên theo sự phân công của hiệu trưởng; Tham dự các buổi rút kinh nghiệm của các thành viên được ủy quyền với các giáo viên được quản lý

c Các phó hiệu trưởng khác: Phối hợp với các thành viên ủy quyền tham gia quản lý theo kế hoạch được hiệu trưởng phân công

d Các tổ trưởng và tổ phó chuyên môn: Là những người đứng đầu tổ chuyên môn, do hiệu trưởng bổ nhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về phân phối nguồn lực của tổ, hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn theo qui định, góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu

đã đề ra theo kế hoạch Tổ trưởng và tổ phó chuyên môn là những cán bộ quản

lý được hưởng phụ cấp chức vụ theo các văn bản qui định hiện hành; Trực tiếp hoặc phối hợp với các thành viên được ủy quyền khác (phó hiệu trưởng) tiến hành quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên (thực hiện

hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phối chương trình, chuẩn kiến thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch dự giờ của các thành viên trong tổ ); Tổ chức rút kinh nghiệm với giáo viên được quản lý; Hoàn thiện hồ sơ của các cá nhân và viết các báo cáo theo quy định nộp cho hiệu trưởng

1.4.1.2 Đối tượng quản lí

a Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của tổ bộ môn

Tổ bộ môn là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức, quản lý của

trường THPT Trong trường, các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục

Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của tổ bộ môn là một hoạt động thiết yếu, chủ lực cho tất cả hoạt động giáo dục Vai trò quản lý của tổ trưởng góp phần không ít vào việc nâng cao chất lượng giáo dục Mọi công tác chuyên môn được bàn bạc, thống nhất và đi đến việc thực hiện đều phải qua các sinh hoạt giữa các thành viên trong tổ nhằm đảm bảo hiệu quả đúng theo mọi tiến độ của kế hoạch năm học đã được xây dựng; Tổ bộ môn là một bộ phận hết sức quan trọng trong tất cả các hoạt động của trường học nói chung và trường THPT nói riêng Tổ bộ môn có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động, xây dựng chương trình giảng dạy bộ môn, quản lý giáo viên trong tổ một cách cụ thể, đi sát các lớp, cập nhật tình hình chất lượng học sinh cũng như trình độ, năng lực của giáo viên trong công tác giảng dạy và giáo dục

ở nhà trường

b Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên

Giáo viên là nhân tố hàng đầu quyết định chất lượng giáo dục, do đó việc xây dựng đội ngũ giáo viên đáp ứng được yêu cầu phát triển chung của sự nghiệp giáo dục là yếu tố hàng đầu quyết định sự thành công của sự nghiệp giáo dục Để thực hiện mục tiêu đó, cần có những biện pháp quản lý phù hợp đối với đội ngũ giáo viên góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của trường; Giáo viên trường THPT được tổ chức thành tổ chuyên môn theo môn học hoặc nhóm môn học; mỗi tổ chuyên môn có một tổ trưởng và một hoặc hai tổ phó do hiệu trưởng chỉ định và giao nhiệm vụ Tổ chuyên môn là lĩnh vực kiến thức riêng của một ngành khoa học, kỹ thuật, đi sâu vào nghiên cứu chuyên môn, trình độ chuyên môn; Các thành viên trong tổ chuyên môn cũng thực hiện công tác chủ nhiệm Mối quan hệ này sẽ giúp giáo viên trao đổi chuyên môn và trao đổi về công tác quản lý học sinh, hiểu rõ hơn học sinh, từ đó góp phần vào công tác giáo dục toàn diện học sinh và như vậy sẽ giúp công tác giảng dạy đạt kết quả tốt hơn

Hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên bao gồm những nội dung như soạn bài, thực hiện chương trình, kế hoạch giảng dạy, chấm và chữa bài, vào điểm, nề nếp ra vào lớp, thực hành, thí nghiệm, sinh hoạt tổ chuyên môn, thực hiện hồ sơ sổ sách, tự bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ, dạy thêm, học thêm

1.4.2 Mục tiêu quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT

Hiệu trưởng động viên, giúp đỡ, yêu cầu giáo viên phải chủ động học tập, nghiên cứu, nắm vững và thực hiện đúng điều lệ trường phổ thông, các thông tư, văn bản hướng dẫn đánh giá - xếp loại giờ dạy, đánh giá - xếp loại học sinh của ngành quy định (Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông

có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày

28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT); Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh

THCS và học sinh THPT(Ban hành kèm theo Thông tư số: 58/2011/TT-BGDĐT

ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ GD& ĐT),…); áp dụng thống

nhất các quy định về nề nếp hoạt động chuyên môn, hồ sơ sổ sách của cán bộ, giáo viên trong trường, tạo thuận lợi cho tổ chuyên môn và ban giám hiệu nhà trường trong việc quản lý, tổ chức và chỉ đạo công tác chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy và học

1.4.3 Các nội dung quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT

1.4.3.1 Quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của tổ bộ môn Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động chung và tổ chức thực hiện của tổ, nhóm (bao gồm cả kế hoạch dạy học, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn, kế hoạch thao giảng, thực tập ); Quản lý việc tham mưu cho Ban giám hiệu về phân công chuyên môn, đảm bảo công bằng về định mức lao động, không có hoặc có rất ít người không

đủ (hoặc thừa) định mức; Quản lý việc trao đổi, đúc rút kinh nghiệm, thống nhất

bài soạn, giải bài tập khó, thống nhất nội dung, phương pháp các tiết dạy thao giảng hay dạy thử nghiệm cải tiến phương pháp giảng dạy; trao đổi về nội dung các tiết kiểm tra, ôn tập, ngoại khoá, triển khai các chuyên đề; Quản lý việc tổ chức các tiết dạy thao giảng, thử nghiệm; đánh giá, xếp loại các tiết dạy thao giảng; Quản lý việc đánh giá đúng trình độ học sinh theo chuẩn kiến thức, kỹ năng của Bộ GD & ĐT

Quản lý việc xây dựng kế hoạch và tổ chức việc phụ đạo học sinh yếu kém

và bồi dưỡng học sinh giỏi; Quản lý việc tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu về chuyên môn theo kế hoạch hoặc theo yêu cầu riêng của nhà trường; Quản lý việc kiểm tra, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên; theo dõi các hoạt động toàn diện của tổ viên; đánh giá, xếp loại cán bộ, giáo viên hàng kì và hàng năm; Quản lý lao động của tổ, phân công bố trí dạy thay trong tổ; thống kê báo cáo theo yêu cầu của Ban giám hiệu; Quản lý việc tổ chức trao đổi và đánh giá sáng kiến kinh nghiệm; Quản lý việc tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ tổ viên; Quản lý việc nhận xét, đánh giá, đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên; Quản lý việc xây dựng khối đại đoàn kết trong tổ, đẩy mạnh phong trào thi đua, xây dựng tổ đạt các danh hiệu thi đua: Tập thể Lao động tiên tiến, Tập thể Lao động tiên tiến xuất sắc

1.4.3.2 Quản lý hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên Quản lý việc soạn bài, lên lớp, kiểm tra, chấm bài, chữa bài, cho điểm, vào

điểm; Quản lý việc dự giờ, thực tập, thao giảng Bình quân, mỗi tuần hiệu

trưởng, các phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó chuyên môn dự ít nhất 2 tiết Sau khi dự giờ phải trao đổi, rút kinh nghiệm và đánh giá giờ dạy; Quản lý việc

viết sáng kiến kinh nghiệm Đề tài Sáng kiến kinh nghiệm của giáo viên phải

được đăng ký với tổ bộ môn và Ban giám hiệu nhà trường vào tháng 09 hàng năm

Quản lý việc thực hiện kỷ luật lao động Cán bộ, giáo viên nghỉ phải làm

giấy phép ghi rõ lý do xin nghỉ, ghi rõ các tiết cần dạy thay, xin ý kiến tổ trưởng

và trình hiệu trưởng quyết định, Ban Chuyên môn ghi lên bảng kế hoạch dạy thay Chấm công đầy đủ các hoạt động tập thể như hội họp, chào cờ, mít tinh, các hoạt động tập thể Nếu xin phép Ban giám hiệu thì Ban giám hiệu phải chuyển giấy phép về cho tổ trưởng chuyên môn (người nghỉ phải đề xuất trước ít nhất 01 ngày trước khi nghỉ) Nếu cán bộ, giáo viên được cấp trên hoặc thủ tr-ưởng điều động đi công tác phải trực tiếp hiệu trưởng nhận công lệnh và báo cáo việc thực hiện quy trình bố trí dạy thay trong thời gian đi công tác Trường hợp nghỉ đột xuất, ngoài việc giám hiệu trực bố trí, nhà trường cần có biện pháp

kiểm tra

1.4.4 Các chức năng quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT

1.4.4.1 Lập kế hoạch thực hiện quy chế chuyên môn

Kế hoạch thực hiện quy chế chuyên môn được xây dựng dựa trên các văn bản chỉ đạo của Bộ GD & ĐT, Sở GD & ĐT, tình hình đội ngũ, kết quả công tác của giáo viên năm học trước; Kế hoạch thực hiện quy chế chuyên môn được xây dựng cho cả năm học; chi tiết từng học kỳ, từng tháng, nội dung thực hiện, thời điểm triển khai, thời gian hoàn thành; Phân công trách nhiệm cụ thể cho các thành viên được ủy quyền xây dựng kế hoạch và sự phối hợp giữa các thành viên này; Bố trí nguồn tài chính cho công tác lập kế hoạch

1.4.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch

a Cơ cấu tổ chức

Ban giám hiệu gồm: Hiệu trưởng: Phụ trách chung, kế hoạch, tổ chức, đoàn thể, kiểm tra, tài chính, Có từ 1 đến 3 phó hiệu trưởng phụ trách các mảng công việc khác nhau; Phó hiệu trưởng 1: Phụ trách công tác chuyên môn (bao gồm cả công tác thư viện, thiết bị và các trang thiết bị phục vụ dạy và học); Phó hiệu trưởng 2: Phụ trách cơ sở vật chất nhà trường (bao gồm cả công tác an ninh trật tự, an toàn); Phó hiệu trưởng 3 (nếu có): Phụ trách công tác nề nếp học sinh, các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo dục hướng nghiệp

Các tổ chuyên môn: có thể theo từng môn hoặc một số môn có tính chất gần nhau Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, tổ phó và một số nhóm trưởng (số nhóm trưởng đủ theo khối ở tổ có một môn riêng hoặc đủ theo môn ở tổ có nhiều môn)

Lực lượng quản lý trong nhà trường phải đạt các yêu cầu:Hiệu trưởng quyết định thành lập ban quản lý do hiệu trưởng làm trưởng ban; Thành viên ban quản lý phải là người thông thạo chuyên môn nghiệp vụ: giỏi về nghề, tốt về đức, sáng suốt và linh hoạt trong công việc; Các thành viên trong ban quản lý được phân công cụ thể phần việc được giao, xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn

và quyền lợi, được hướng dẫn đầy đủ về mục đích, yêu cầu, nội dung và nghiệp

vụ quản lý

b Phổ biến, ban hành quy chế chuyên môn

Quy định ban hành về hệ thống hồ sơ, sổ sách hoạt động giáo dục của nhà trường: Hồ sơ quản lý chung: Sổ quản lý và hồ sơ lưu trữ các văn bản, công văn,

Sổ gọi tên - ghi điểm, Sổ ghi đầu bài, Sổ nghị quyết của nhà trường và nghị quyết của hội đồng trường, Hồ sơ thi đua của nhà trường, Hồ sơ kiểm tra, đánh giá giáo viên và nhân viên, Hồ sơ quản lý thiết bị dạy học và thực hành - thí nghiệm, Kế hoạch chuyên môn; Hồ sơ theo dõi chuyên môn: Bảng phân công công tác giáo viên, theo dõi việc thực hiện chương trình, dạy bù, dạy thay, dạy phụ đạo, bồi dưỡng học sinh giỏi, theo dõi kết quả hội giảng, thao giảng, sổ dự giờ, hồ sơ thanh tra, đánh giá - xếp loại giáo viên, cán bộ quản lý…

Phổ biến, ban hành quy chế chuyên môn thông qua hội nghị cán bộ - công chức - viên chức cấp tổ và cấp trường nhằm đạt được sự đồng thuận cao và sâu rộng; Xác định trách nhiệm của các cá nhân (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, tổ phó chuyên môn) và tổ chức (tổ chuyên môn) trong việc phổ biến, ban hành quy chế chuyên môn

c Huy động các nguồn lực thực hiện kế hoạch

Cơ sở vật chất là điều kiện tiên quyết cho nhà trường hình thành và đi vào

hoạt động, là điều kiện không thể thiếu được trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và việc thực hiện kế hoạch thực hiện quy chế chuyên môn nói riêng Cơ sở vật chất của nhà trường là hệ thống các phương tiện vật chất -

kỹ thuật dạy và học của nhà trường

Ngoài ra, trong bất kỳ tổ chức đơn vị nào thì nguồn kinh phí đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì các hoạt động dạy và học trong nhà trường, nó

là nguồn lực dùng để chi trả lương cho cán bộ, giáo viên và khen thưởng giáo viên, học sinh có thành tích trong dạy và học Trong lúc nguồn ngân sách nhà nước chi cho trường học ít so với nhu cầu hoạt động giáo dục, kinh phí đó dành cho việc chi lương lên trên 90% trên tổng ngân sách được cấp thì việc đảm bảo các nguồn tài chính ở nhà trường là mối quan tâm chỉ đạo của hiệu trưởng Việc tạo nguồn kinh phí bằng nhiều cách: kinh phí ngân sách, kinh phí được trích qua nguồn học phí, qua việc dạy các lớp hai buổi, qua việc cho thuê sử dụng mặt bằng trường lớp, qua sự hỗ trợ của phụ huynh học sinh, qua hoạt động lao động sản xuất của thầy và trò… Nguồn kinh phí này được chi dùng cho các hoạt động chuyên môn như: tổ chức đố vui, báo cáo chuyên đề, thao giảng, tham quan phục

vụ môn học, thí nghiệm thực hành, bổ sung nguồn sách, chi khen thưởng giáo viên, học sinh có thành tích, hỗ trợ giáo viên đi học nâng cao, hỗ trợ giáo viên khi gặp hoạn nạn, ốm đau,… Nếu nhà trường tạo được nguồn kinh phí tốt và

sử dụng đúng vào mục đích trên thì người quản lý không những thực hiện tốt phương pháp kinh tế trong quản lý giáo dục mà còn làm tốt phương pháp tâm lý - xã hội

Bên cạnh đó cần phải phối hợp, vận động chính quyền địa phương, các đoàn thể, doanh nghiệp đóng trên địa bàn, xã hội, cha mẹ học sinh… giúp đỡ nhà trường trong việc xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm thêm trang thiết bị phục

vụ dạy học

1.4.4.3 Chỉ đạo việc thực hiện quy chế chuyên môn

Chỉ đạo phải được thiết kế theo kế hoạch hoạt động của nhà trường, tuỳ theo kế hoạch hoạt động và bản chất hoạt động của nhà trường mà xây dựng những nội dung chỉ đạo cụ thể; Chỉ đạo phải dựa vào các quy định, quy tắc, chế

độ, các chỉ tiêu kế hoạch, có nghĩa là dựa vào những tiêu chí có tính chất pháp quy Nếu các quy định, chỉ tiêu đã lạc hậu thì cần có sự thay đổi trước khi tiến hành chỉ đạo; Muốn chỉ đạo thì người quản lý phải thông thạo chuyên môn, đặc biệt phải có phẩm chất trung thực, khách quan; Trong chỉ đạo phải tôn trọng công việc và phải chú ý đến đặc điểm riêng của người quản lý và người được quản lý; Khi chỉ đạo phải linh hoạt, không máy móc

Có thể chỉ đạo để ngăn ngừa, ngăn chặn sai sót có thể xảy ra Không để sai sót xảy ra rồi mới chỉ đạo; Chỉ đạo phải phù hợp với bầu không khí tâm lý của nhà trường; động viên, khuyến khích kịp thời để tạo bầu không khí thuận lợi

cho hoạt động của nhà trường; Mọi vấn đề chỉ đạo phải tiến hành ghi chép đầy

đủ, chính xác, nghiêm túc, phải có biên bản; Chỉ đạo phải tiết kiệm, chống lãng phí; Cần phân biệt việc chỉ đạo một công việc cụ thể khác với việc chỉ đạo một con người cụ thể Bởi vì khi chỉ đạo công việc cần phải dựa vào các tiêu chí, các tiêu chuẩn nhưng khi chỉ đạo con người còn phải theo quan điểm phát

Kiểm tra gián tiếp: Là hình thức kiểm tra mà người (một hoặc nhiều) kiểm tra không trực tiếp tiếp xúc với đối tượng được kiểm tra mà kiểm tra đối tượng thông qua công cụ, phương tiện, kết quả, tác động… của đối tượng được kiểm tra để đánh giá đối tượng Ví dụ: Hiệu trưởng lập các phiếu điều tra về giảng dạy

của giáo viên, hồ sơ chuyên môn, về việc chấm bài và vào điểm… thông qua phỏng vấn học sinh, xem xét vở ghi của học sinh…

Kiểm tra phối hợp: Là hình thức kiểm tra mà nhiều người kiểm tra cùng phối hợp kiểm tra một nội dung, hoặc mỗi người kiểm tra một phần nội dung kiểm tra của đối tượng được kiểm tra Ví dụ: Hiệu trưởng cùng phó hiệu trưởng,

tổ trưởng chuyên môn dự giờ của giáo viên, cùng kiểm tra bài soạn của giáo viên, kiểm tra việc ghi sổ đầu bài, cùng chấm lại 1 bài kiểm tra của một lớp

Để đánh giá chính xác và khách quan cần sử dụng nhiều hình thức đánh giá khác nhau: đánh giá quá trình, đánh giá kết quả, đánh giá so sánh Việc sử dụng chỉ một phương pháp hay một hình thức đánh giá sẽ không mang lại những kết quả chính xác và khách quan Đánh giá kết quả thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên dựa trên các tiêu chuẩn, tiêu chí, đảm bảo tính chính xác, công bằng, có sự trao đổi giữa người kiểm tra và người được kiểm tra Kết quả cuối cùng được ghi trong biên bản, có nhận xét rõ ràng những ưu, khuyết điểm chính, những vấn đề cần phải rút kinh nghiệm

b Các nội dung kiểm tra

Kiểm tra bài soạn: Hiệu trưởng kiểm tra đột xuất 5% tổng số giáo viên/tháng, cả năm kiểm tra 30% tổng số giáo viên, kiểm tra đồng loạt số còn lại

do tổ trưởng, tổ phó chuyên môn và nhóm trưởng đảm nhiệm; phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn kiểm tra giáo viên mới ra trường đang trong thời gian tập

c Áp dụng các kỹ thuật kiểm tra trong quá trình quản lý

Lựa chọn vấn đề, nội dung kiểm tra; Xây dựng các tiêu chuẩn: Căn cứ vào các chỉ tiêu kế hoạch, căn cứ vào các yêu cầu quản lý để định ra các tiêu chuẩn kiểm tra; Xây dựng kế hoạch kiểm tra: Kiểm tra cái gì? Để làm gì? Bằng hình thức nào? Ai kiểm tra? Bắt đầu từ đâu? Sau đó tiến hành kiểm tra: Nghe báo cáo, xem xét sổ sách, hồ sơ, văn bản lưu trữ, quan sát thực tế, cân đong đo đếm các sản phẩm do bộ máy làm ra, kiểm tra chất lượng sản phẩm và quy trình đạt sản phẩm

So sánh kết quả đạt được với yêu cầu, tiêu chuẩn để kết luận về hiện trạng của đối tượng được kiểm tra Chỉ ra các sai lệch và phân tích các nguyên nhân sai lệch, đi đến đánh giá chính thức về đối tượng được kiểm tra; Lập kế hoạch, chương trình khắc phục sai lệch nếu có; Tiến hành khắc phục các sai lệch nhằm đưa hoạt động của nhà trường tốt hơn

1.4.5 Các phương pháp quản lí hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THPT

1.4.5.1 Phương pháp quản lý kinh tế

Là sự tác động một cách gián tiếp của nhà quản lý đến đối tượng bị quản

lý bằng cơ chế kích thích lao động thông qua lợi ích vật chất để họ tích cực tham gia công việc chung và thực hiện tốt nhiệm vụ được giao

Yêu cầu khi áp dụng phương pháp này: Tổ chức xây dựng hệ thống các tiêu chuẩn, định mức cho từng loại lao động trong nhà trường, bám sát vào tình hình thực tế đội ngũ cán bộ giáo viên của nhà trường, tránh những biểu hiện tiêu cực do khả năng cá nhân không thể đáp ứng được tiêu chuẩn nào Tổ chức bộ máy theo dõi quá trình thực hiện, cuối mỗi đợt (tháng, học kỳ ), tổ chức bình bầu, đánh giá, phân loại lao động, thưởng phạt theo chế độ đã quy định Tổ chức đánh giá, phân loại lao động phải đảm bảo tính công khai, công bằng và dân chủ