Đào tạo theo học chế tín chỉ cho phép sinh viên đào tạo, đội ngũ cố vấn học tập CVHT đã ra đời nhằm góp phần trong việc tư vấn, định hướng và giải đáp các thắc mắc liên quan đến quá trìn
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
Thành phố Hồ Chí Minh – 2015
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
Thành ph ố Hồ Chí Minh – 2015
Trang 3L ỜI CẢM ƠN
Để tôi hoàn thành được luận văn và đi đến chặng đường ngày hôm nay, tôi thực sự
cương và ngày tôi bảo vệ luận văn Những lời khuyên quý báu từ Thầy cô đã giúp tôi biết hướng đi mới, những thiếu sót bản thân và tìm được tiếng nói từ những thế hệ đi trước
đã bên cạnh tôi trong suốt một chặng đường dài, tận tình chỉ cho tôi từng bước đi một trên con đường bước đầu vào nghiên cứu, chỉ cho tôi những hướng đi đúng, luôn động viên để tôi vượt lên trên chính bản thân mình mỗi ngày, không cho phép bản thân mình
Gia đình đã bên cạnh và là điểm tựa lớn nhất cho tôi, cha mẹ, anh em, họ không
ước mơ và hi vọng Tôi đã rất hạnh phúc vì điều đó, tôi muốn cảm ơn họ thật nhiều
người bạn đã đồng hành cùng tôi trong những ngày đêm hoàn thành đề tài Họ giúp tôi
Tôi đã bước đi thêm một chặng đường, tôi biết mình còn rất nhiều điều phải học
được như ngày hôm nay Tôi chúc tất cả mọi người luôn vui và hạnh phúc trên con đường đang đi
Trang 4Trân trọng!
L ỜI CAM ĐOAN
đầu tiên Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Kết quả, số liệu
Tác gi ả
Nguy ễn Chung Hải
Trang 5M ỤC LỤC
trang Trang phụ bìa
M Ở ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết nghiên cứu 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Giới hạn đề tài nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 4
8 Cấu trúc đề tài 6
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ CỐ VẤN HỌC TẬP TRƯỜNG ĐẠI HỌC 7
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7
1.1.1 Những nghiên cứu về hoạt động cố vấn học tập và đội ngũ cố vấn học tập 7
1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý đội ngũ cố vấn học tập 12
1.2 Khái niệm cơ bản 15
1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học 15
1.2.2 Cố vấn, cố vấn học tập, đội ngũ cố vấn học tập 18
1.2.3 Quản lý đội ngũ cố vấn học tập 20
1.3 Đội ngũ cố vấn học tập ở trường đại học 21
1.3.1 Vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của cố vấn học tập tại trường đại học 21
Trang 61.4 Quản lý đội ngũ cố vấn học tập trường đại học 27
1.4.1 Phân cấp trong quản lý đội ngũ cố vấn học tập 27
1.4.2 Mục tiêu quản lý đội ngũ cố vấn học tập trường đại học 28
1.4.3 Nội dung quản lý đội ngũ cố vấn học tập trường đại học 29
1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đội ngũ CVHT trường đại học 33
1.5.1 Yếu tố khách quan 33
1.5.2 Yếu tố chủ quan 33
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ CỐ VẤN HỌC TẬP TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 37
2.1 Tổng quan về Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 37
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 37
2.1.2 Quy mô và chất lượng đào tạo 37
2.1.3 Quy mô đội ngũ 38
2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng đội ngũ cố vấn học tập tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 38
2.2.1 Mẫu khảo sát 38
2.2.2 Cách thức khảo sát 39
2.2.3 Quy ước xử lý số liệu 39
2.2.4 Kiểm định Cronbach’s Alpha 39
2.3 Thực trạng đội ngũ cố vấn học tập tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 41
2.3.1 Trình độ và thâm niên công tác, giảng dạy và cố vấn học tập 41
2.3.2 Chất lượng đội ngũ cố vấn học tập 43
2.3.3 Nội dung hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập 51
2.4 Thực trạng quản lý đội ngũ cố vấn học tập tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 61
2.4.1 Quy hoạch, lựa chọn, phân công đội ngũ cố vấn học tập 62
2.4.2 Quản lý hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập 65
2.4.3 Bồi dưỡng đội ngũ cố vấn học tập 68
2.4.4 Kiểm tra đánh giá hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập 71
2.4.5 Đảm bảo các điều kiện hoạt động của đội ngũ cố vân học tập 74
Trang 72.4.6 Đánh giá chung và nguyên nhân của thực trạng quản lý đội ngũ cố vấn học
tập tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 77
K ết luận chương 2 82
Chương 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ CỐ VẤN HỌC TẬP TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 83
3.1 Cơ sở và nguyên tắc đề xuất biện pháp 83
3.1.1 Cơ sở đề xuất biện pháp 83
3.1.2 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 84
3.2 Một số biện pháp quản lý đội ngũ cố vấn học tập tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 84
3.2.1 Tác động vào nhận thức của đội ngũ CVHT và các lực lượng giáo dục 84
3.2.2 Quy hoạch, lựa chọn và phân công đội ngũ cố vấn học tập 85
3.2.3 Tăng cường quản lý hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập 88
3.2.4 Bồi dưỡng đội ngũ cố vấn học tập 90
3.2.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập 92
3.2.6 Đảm bảo các điều kiện hoạt động của đội ngũ cố vân học tập 94
3.2.7 Mối quan hệ giữa các biện pháp 96
3.3 Khảo nghiệm tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp 98
3.3.1 Tác động vào nhận thức của đội ngũ cố vấn học tập 98
3.3.2 Quy hoạch, lựa chọn và phân công đội ngũ cố vấn học tập 99
3.3.3 Tăng cường quản lý hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập 100
3.3.4 Bồi dưỡng đội ngũ cố vấn học tập 102
3.3.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập 104
3.3.6 Đảm bảo các điều kiện hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập 105
K ết luận chương 3 108
K ẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 109
Kết luận 109
Kiến nghị 110
Trang 8DANH M ỤC BẢNG BIỂU
Trang 9Bảng 3.6 Đảm bảo các điều kiện hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập 99
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Trang 10M Ở ĐẦU
1 Lý do ch ọn đề tài
Mô hình đào tạo theo học chế tín chỉ được áp dụng lần đầu tiên vào năm 1872 tại Trường Đại học Harvard danh tiếng của Hoa Kỳ Từ đó đến nay, mô hình này phát triển
đào tạo theo học chế tín chỉ đã trở thành quy định bắt buộc của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với các trường đại học, cao đẳng Đào tạo theo học chế tín chỉ cho phép sinh viên
đào tạo, đội ngũ cố vấn học tập (CVHT) đã ra đời nhằm góp phần trong việc tư vấn, định hướng và giải đáp các thắc mắc liên quan đến quá trình học tập của sinh viên Cố vấn học
đến trong Điều 7 Quy chế 43/BGD – ĐT về đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy
được cấp quyết định công nhận là sinh viên chính thức của trường, được cấp thẻ sinh viên, s ổ đăng ký học tập, phiếu nhận cố vấn học tập và sổ tay sinh viên” [1] Điều 11 nói
đến vai trò của cố vấn học tập trong quá trình sinh viên muốn rút bớt các học phần đã
đăng ký: “Được cố vấn học tập chấp thuận hoặc theo quy định của hiệu trưởng” [1]
Qua đó có thể thấy, cố vấn học tập có ảnh hưởng nhất định đối với quá trình học tập của
Trang 11ứng chuẩn nghề nghiệp trong tương lai Thông qua hoạt động cố vấn học tập, sinh viên sẽ
trường, chương trình và yêu cầu của đào tạo theo tín chỉ cũng như được tư vấn về chọn
mình nên không ít trường đại học sinh viên lúng túng trong việc đăng kí học phần, thiết
đó còn hạn chế trong việc xây dựng các quy định, quy chế, chưa có một chế độ giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập, chế độ chính sách chưa tương
trường đại học
Đối với Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Nhà trường đã triển khai đào tạo theo học chế tín chỉ từ năm học 2010 - 2011 Đồng thời trong giai đoạn này,
1464/QĐ-ĐHSP ngày 27 tháng 9 năm 2010 về Quy định công tác cố vấn học tập tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên, trên thực tế việc thực hiện
Trang 12và khách quan khác nhau Bên cạnh đó, cũng giống với thực trạng chung của các trường đại học, công tác quản lý đội ngũ cố vấn học tập vẫn chưa được Nhà trường quan tâm đúng mức từ khâu tuyển chọn, phân công, bồi dưỡng, kiểm tra đánh giá hiệu quả hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập Ngoài ra, việc đảm bảo các điều kiện về vật chất, phương tiện hoạt động, công tác tạo động lực chưa được đáp ứng, dẫn đến hiệu qủa thực
2 M ục đích nghiên cứu
Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng, đề xuất các biện
3 Khách th ể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách th ể nghiên cứu
3.2 Đối tượng nghiên cứu
4 Gi ả thuyết nghiên cứu
nhưng vẫn còn những hạn chế trong công tác quy hoạch, sử dụng, bồi dưỡng; kiểm tra đánh giá; chế độ chính sách đối với đội ngũ cố vấn học tập
5 Nhi ệm vụ nghiên cứu
học
Trang 135.3 Đề xuất biện pháp quản lý đội ngũ cố vấn học tập tại Trường Đại học Sư phạm
6 Gi ới hạn đề tài nghiên cứu
Đề tài tiến hành nghiên cứu công tác quản lý đội ngũ cố vấn học tập tại 15 khoa
nay
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp luận nghiên cứu
7.1.1 Quan điểm hệ thống - cấu trúc
Xem xét đối tượng nghiên cứu như một bộ phận của hệ thống, vận động và phát
đánh giá Giữa quản lý đội ngũ CVHT và các bộ phận có mối quan hệ hai chiều Quản lý đội ngũ CVHT sẽ có những tác động và có những quy định đối với các bộ phận Ngược
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
7.1.2 Quan điểm lịch sử - logic
Quan điểm này giúp người nghiên cứu xác định phạm vi không gian, thời gian và điều kiện hoàn cảnh cụ thể, để điều tra thu thập số liệu chính xác, đúng với mục đích
Trang 14nghiên cứu đề tài, trình bày công trình nghiên cứu theo một trình tự hợp lôgic Cụ thể là
7.1.3 Quan điểm thực tiễn
Cơ sở lý luận sẽ được chứng minh thông qua các sự kiện và hoạt động thực tiễn, do
đó cần phải khảo sát thực trạng để làm sáng tỏ lý luận Qua khảo sát thực trạng sẽ phát
Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh và nguyên nhân để từ đó đề xuất các biện pháp quản lý
7.2 Phương pháp nghiên cứu
7.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
liên quan đến công tác quản lý đội ngũ cố vấn học tập ở trường đại học nhằm xác định cơ
sở lý luận cho đề tài
7.2.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.2.1 Phương pháp điều tra bảng hỏi
Phương pháp này nhằm khảo sát, đánh giá công tác quản lý đội ngũ cố vấn học tập
định nguyên nhân của thực trạng Khảo nghiệm tính khả thi và tính cần thiết của biện
Đối tượng khảo sát: Đội ngũ cố vấn học tập, cán bộ quản lý đội ngũ cố vấn học tập
Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
7.2.2.2 Phương pháp phỏng vấn
Trang 15Trao đổi, xin ý kiến trực tiếp của một số cán bộ quản lý, đội ngũ cố vấn học tập,
ngũ cố vấn học tập
7.2.2.3 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
giá đúng về thực trạng quản lý đội ngũ cố vấn học tập cũng như khảo nghiệm tính khả thi
và tính cấp thiết của các giải pháp đề xuất
7.2.2.4 Phương pháp quan sát
đội ngũ cố vấn học tập tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
7.2.2.5 Phương pháp thống kê toán học
8 C ấu trúc đề tài
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ cố vấn học tập trường đại học
Chương 2: Thực trạng quản lý đội ngũ cố vấn học tập tại Trường Đại học Sư phạm
Trang 16Terry O’Banion trên Junior College Journal năm 1972 với đề tài “Một mô hình cố
vào người học đã mô tả 5 bước (5 nội dung) trong quy trình tư vấn cho sinh viên như sau:
chương trình; Lựa chọn khóa học; Lập kế hoạch khóa học [34] O’ Banion tin rằng: Sinh
đưa ra các quyết định tốt nhất cho mình
Năm 1979, ở Mỹ Hiệp hội Cố vấn học tập Quốc gia đã được thành lập (National
lượng giáo dục cho sinh viên NACADA cũng đã thành lập một diễn đàn để thảo luận và trao đổi những ý tưởng về các hoạt động và các ấn phẩm liên quan đến cố vấn học tập
Để nâng cao hiệu quả của cố vấn học tập, NACADA cũng cung cấp các dịch vụ các buổi
Trang 17Trên Journal of College Student Personnel, năm 1983, Habley, Wesley R đã có bài
Habley đã đề xuất 7 mô hình cố vấn học tập như sau:
+ Mô hình khép kín (Self – contained model): Với cách thức này thì ở các khoa, trường không có cố vấn học tập nữa Việc tư vấn cho tất cả sinh viên được thực hiện bởi
+ Mô hình b ổ sung (Supplementary model): Hệ thống cố vấn học tập được thiết lập
ở cấp khoa Tất cả sinh viên đều có các cố vấn học tập là giảng viên trong khoa Ngoài ra,
+ Mô hình phân tách (Split model): Ở mô hình này, việc tư vấn cho sinh viên được
chưa có quyết định quá trình học tập của mình, nhóm sinh viên dự bị, nhóm liên thông, nhóm sinh viên có nguy cơ…Các nhóm này sẽ được hỗ trợ riêng tại văn phòng cố vấn
khoa trợ giúp
+ Mô hình kép (Dual model): Mỗi sinh viên có hai cố vấn học tập: cố vấn học tập
+ Mô hình t ổng hợp (Total intake model): Tất cả các sinh viên khi mới vào trường
viên đồng đẳng Sau khi sinh viên đạt được những yêu cầu của học kỳ ban đầu, sinh viên
Trang 18sẽ chuyển về các khoa/ chuyên ngành mà họ đăng ký Tại đây, sinh viên sẽ được các cố
vấn học tập ở khoa tư vấn [8], [32]
Năm 2002, UNESCO cũng đã ban hành quy định về trách nhiệm của cố vấn học tập
đáp ứng được mục tiêu cuộc sống của họ; Cung cấp cho sinh viên những thông tin chính
vượt qua những vấn đề khó khăn liên quan tới học tập và cá nhân; Nhận diện những điều
nối họ với nhà trường [7]
đây, “Cố vấn ưu tú cần tôn trọng toàn bộ chương trình học của sinh viên Điều này tương
tập cũng giúp sinh viên hiểu, trong một trường hợp nào đó, để tạo ra tính logic trong chương trình học của sinh viên Vì vậy, sự chỉ dẫn của cố vấn học tập trong tính logic của chương trình đào tạo sẽ nâng cao công việc của người cố vấn, hướng hoạt động của họ tới
vai trò trung tâm là thúc đẩy việc học tập của sinh viên”[15]
1.1.1.2 Trong nước
Ở Việt Nam, hệ thống tín chỉ mới được áp dụng phổ biến trong các trường đại học, cao đẳng từ năm 2007 theo Quyết định 43 của Bộ Giáo dục về việc ban hành “Quy chế đào tạo Đại học và Cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ” Việc chuyển sang
Trang 19phương thức đào tạo theo tín chỉ đã làm nổi lên vai trò của cố vấn học tập là một trách
h ọc tập trong đào tạo tín chỉ” đề cập đến sự cần thiết phải xây dựng đội ngũ cố vấn học
tư vấn học tập đó là: giúp sinh viên chọn chuyên ngành chính Tác giả cho rằng vai trò
được điểm mạnh, điểm yếu của mình để lựa chọn các chuyên ngành phù hợp Giúp sinh
Tháng 6/ 2011, Trường Đại học Cần Thơ tổ chức hội nghị: “Nâng cao vai trò cố
điểm, những khó khăn và đề xuất những mong đợi, giải pháp trong công tác cố vấn học
điểm, đề ra quy định phù hợp sao cho công tác CVHT ngày càng hoàn thiện
ch ất lượng dạy và học trong trường đại học” Trong bài viết này, tác giả cho rằng phát
đào tạo theo học chế tín chỉ Cố vấn học tập và tư vấn sinh viên không những hỗ trợ tốt
Trang 20trong giáo dục đại học Và để nâng cao chất lượng dạy và học, tác giả cho rằng công tác
tượng Bên cạnh đó, đội ngũ cố vấn học tập cần đáp ứng được các yêu cầu về năng lực,
năm 2012 của tác giả Trần Thị Minh Đức và Kiều Tuấn Anh có bài “Cố vấn học tập
trong các trường đại học” Trong khuôn khổ bài báo này, các tác giả đã tập trung vào hai
khăn mà họ gặp phải trong quá trình làm việc, bao gồm cả những yếu tố chủ quan và
như: nhu cầu tư vấn của SV; kỹ năng tư vấn của đội ngũ tư vấn; đánh giá của đội ngũ tư
trưng chung nhất, phổ biến nhất ở cả 2 trường đại học lớn này về hoạt động của đội ngũ
đội ngũ cố vấn học tập và đội ngũ tư vấn sinh viên góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động
cố vấn học tập cho hai trường trên
tư vấn học tập cho sinh viên của cố vấn học tập ở các trường đại học” của tác giả
Trang 21việc xây dựng kế hoạch học tập; Tư vấn cho sinh viên về phương pháp học theo học chế
việc làm cho sinh viên
Đối với Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 9 năm 2010 Trường đã ban hành Quyết định số 1464/QĐ – ĐHSP về Quy định Công tác cố vấn học
làm việc đối với giảng viên được phân công làm công tác cố vấn học tập cho sinh viên đại học chính quy kể từ khóa tuyển sinh 2010 bao gồm: Nhiệm vụ và quyền hạn; Thời gian và nội dung làm việc với lớp; Chế độ báo cáo; Quyền lợi; Khen thưởng và kỉ luật Tháng 12/ 2014, Viện Nghiên cứu Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm Thành phố
ch ỉ tại các trường cao đẳng, đại học Việt Nam” nhằm nhìn nhận về thực tế vai trò của cố
nước và cuối cùng là bàn bạc, thảo luận đưa ra những giải pháp hữu hiệu cho việc nâng
1.1.2 Nh ững nghiên cứu về quản lý đội ngũ cố vấn học tập
Đã có một vài tác giả đã đề cập đến một số nội dung và đề xuất một số biện pháp
- Nghiên c ứu đánh giá về chương trình cố vấn học tập
Trang 22những sai lầm trong đăng ký học phần, điểm trung bình của sinh viên, tỷ lệ giữa sinh viên
- Đối với việc lựa chọn đội ngũ cố vấn học tập
định là do công tác tuyển chọn đội ngũ cố vấn học tập Một vài cố vấn học tập đơn giản
trường, quan tâm và am hiểu sinh viên, có kỹ năng tư vấn, khả năng sử dụng thông tin, có
Wesley 1977; Crockett 1978) [36]
- Đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cố vấn học tập
khoa và các phòng ban, chương trình, thủ tục, chính sách giáo dục và hướng dẫn tới các
Trang 23Những bài viết, bài báo thích hợp được tổng hợp lại và phổ biến rộng rãi tới cố vấn học
tập nên được thành lập [36]
- Đối với việc đánh giá hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập
Để đánh giá toàn diện hoạt động của cố vấn học tập, quá trình đánh giá nên thực
hài lòng của sinh viên [36]
lượng hoạt động tư vấn học tập tại Trường Đại học Tiền Giang”
điều này dẫn đến công tác tuyển chọn, phân công, kiểm tra đánh giá và việc đảm bảo các điều kiện hoạt động cho đội ngũ CVHT còn nhiều lúng túng, bất cập và hạn chế Vì vậy,
Trang 24đề tài nghiên cứu “ Quản lý đội ngũ cố vấn học tập tại Trường Đại học Sư phạm
Thành ph ố Hồ Chí Minh” không trùng lặp với các công trình nghiên cứu trước đó 1.2 Khái ni ệm cơ bản
1.2.1 Qu ản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học
1.2.1.1 Qu ản lý
đã trở nên phổ biến, nhưng chưa có một định nghĩa thống nhất
Stephen Robbins trình bày như sau: “Quản lý là tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo
hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận
trình tác động có chủ định, hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm
trường”
Trang 25Hình 1.1: Sơ đồ minh họa khái niệm quản lý
lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo
tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ
Trang 26đường lối giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ
như sau: “Quản lý giáo dục là một dạng của quản lý xã hội trong đó diễn ra quá trình
ti ến hành những hoạt động khai thác, lựa chọn, tổ chức và thực hiện các nguồn lực, các tác động của chủ thể quản lý theo kế hoạch chủ động để gây ảnh hưởng đến đối tượng
qu ản lý được thực hiện trong lĩnh vực giáo dục, nhằm thay đổi hay tạo hiệu quả cần thiết
vì s ự ổn định và phát triển của giáo dục trong việc đáp ứng các yêu cầu của xã hội đặt ra cho giáo d ục”
trường học là quá trình đạt đến mục tiêu giáo dục của hệ thống giáo dục bằng cách vận
dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh [20]
lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường” [17]
Trang 27hiện mục tiêu chung của giáo dục “nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài
1.2.2 C ố vấn, cố vấn học tập, đội ngũ cố vấn học tập
1.2.2.1 C ố vấn
công ty, tổ chức, chính phủ” [33]
ứng các mục tiêu phát triển của cá nhân và mục tiêu chung của tổ chức” [13]
Như vậy, cố vấn chính là người định hướng, dẫn đường, tư vấn để người được hỏi
nên theo đó mà hành động
1.2.2.2 C ố vấn học tập
chức đã đưa ra
được mục tiêu học tập”[9]
đến họ Theo yêu cầu của sinh viên, Cố vấn học tập còn là người đại diện, lắng nghe các
pháp rèn luyện” [9]
Trang 28- Ở Pháp, trường Đại học Toulouse Le Mirail cho rằng: “Cố vấn học tập là người đi theo và giúp đỡ sinh viên trong suốt năm đầu tiên ở giảng đường đại học Thông qua các
S Crockett đưa ra một định nghĩa chi tiết và cụ thể hơn Tác giả cho rằng: “Cố vấn học
người trao đổi những kinh nghiệm học tập xuyên suốt việc thiết lập kế hoạch học tập và
phòng ban khác trong trường khi cần thiết [31]
quả, tư duy phản biện, ra quyết định” [30]
Trang 29- Trường Đại học Kinh tế Quốc dân định nghĩa: “CVHT là chức danh do nhà trường quy định trong phương thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ Cố vấn học tập là người
tư vấn và hỗ trợ sinh viên phát huy tối đa khả năng học tập, rèn luyện và nghiên cứu khoa
được việc làm sau khi ra trường, theo dõi quá trình học tập, rèn luyện của sinh viên nhằm giúp sinh viên điều chỉnh kịp thời hoặc đưa ra một lựa chọn đúng trong quá trình học tập,
Như vậy, cố vấn học tập có thể hiểu là người định hướng, tư vấn, giám sát hoạt
động học tập và rèn lyện của sinh viên trong hoạt động đào tạo theo học chế tín chỉ
1.2.2.3 Đội ngũ cố vấn học tập
Đội ngũ cố vấn học tập là tập hợp tất cả các giảng viên làm công tác tư vấn, hướng
trường, được tổ chức và hoạt động theo nội quy và quy định cụ thể nhằm làm cho công
1.2.3 Qu ản lý đội ngũ cố vấn học tập
nhà trường để hoàn thành một cách hiệu quả các mục tiêu, kế hoạch, nhiệm vụ của hoạt động cố vấn học tập đã đưa ra
tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến đội ngũ cố vấn học tập trong
của nhà trường
Trang 30Từ những điểm chung của các định nghĩa trên, có thể hiểu quản lý đội ngũ cố vấn
h ọc tập là tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đội ngũ cố vấn học
t ập trong trong nhà trường nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của nhà trường để đạt được mục tiêu của hoạt động cố vấn học tập đặt ra trong điều kiện
bi ến động của môi trường, làm cho nhà trường vận hành có hiệu quả
1.3 Đội ngũ cố vấn học tập ở trường đại học
1.3.1 Vai trò, nhi ệm vụ, quyền hạn của cố vấn học tập tại trường đại học
1.3.1.1 Vai trò c ủa cố vấn học tập
- Đối với sinh viên
đó sinh viên chủ động xây dựng kế hoạch học tập, đăng ký học phần, lựa chọn phương
ngành đúng sẽ giúp sinh viên có hứng thú với việc học tập, tích cực hơn trong lĩnh hội
kiến thức, tự tìm tòi, sáng tạo để đạt được mục tiêu học [18]
- Đối với chất lượng giáo dục
Trang 31- Gi ữ vai trò chủ đạo trong việc phối hợp với các lực lượng giáo dục
Gia đình, nhà trường và xã hội là ba lực lượng giáo dục, trong đó nhà trường là cơ
điều kiện quan trọng để tập hợp lực lượng, phối hợp thành công với các lực lượng giáo
dục khác
- Thay m ặt nhà trường quản lý một lớp học
tra và đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của sinh viên Cố vấn học tập phải trả lời các
định chức năng, nhiệm vụ của cố vấn học tập Trong đó, nhiệm vụ chính của cố vấn học
- Tư vấn về học tập và rèn luyện
Đây được xem là nhiệm vụ chính của đội ngũ cố vấn học tập, nhiệm vụ này bao
cho sinh viên chương trình đào tạo toàn khóa, chương trình đào tạo chuyên ngành và cách
năng lực, sở thích, điều kiện sinh hoạt, hoàn cảnh kinh tế của từng sinh viên; Tư vấn cho
Trang 32đăng ký học phần, hủy đăng ký học phần, xây dựng kế hoạch học tập cá nhân cho từng
và hướng dẫn sinh viên cách chọn để học thành công song song hai chương trình, học nâng điểm, cách tính điểm học tập và rèn luyện; Theo dõi tình hình, kết quả học tập của
trách; đề xuất khen thưởng, kỷ luật sinh viên gửi Hội đồng khen thưởng, kỷ luật Khoa/
- Tư vấn trong các lĩnh vực khác
quy định về sinh hoạt trong trường cũng như trong tập thể xung quanh; Hướng dẫn sinh
sinh viên, phòng Đào tạo để giúp đỡ và tạo điều kiện cho sinh viên học tập; Quy định thời
[3],[4],[5],[18]
- Quy ền hạn của cố vấn học tập
Trang 33Để đội ngũ cố vấn học tập thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, trong các quy chế các trường đại học cũng nêu rõ một số quyền hạn của cố vấn học tập như sau: Cố vấn học tập
có quyền yêu cầu Ban Cán sự lớp báo cáo định kì và đột xuất tình hình mọi mặt của lớp
để có biện pháp chỉ đạo, góp ý kịp thời các hoạt động của lớp; Cố vấn học tập được quyền đề nghị Trưởng khoa và các đơn vị liên quan cung cấp tài liệu và các thông tin cần thiết để tham khảo phục vụ cho công tác quản lí sinh viên của lớp mình; Cố vấn học tập
có quyền tổ chức họp lớp sinh viên để thực hiện trách nhiệm được phân công; Đề nghị phòng Đào tạo, Hội đồng khen thưởng, kỷ luật Nhà trường biểu dương khen thưởng
- N ội dung công việc với tập thể sinh viên
sinh viên, qua đó thực hiện tốt nhiệm vụ tư vấn học tập Chính vì vậy, cố vấn học tập cần
hướng dẫn Ban Cán sự lớp và mạng lưới tự quản của sinh viên; Phân công nhiệm vụ cụ
Trang 34đột xuất với ban cán sự và tập thể sinh viên theo yêu cầu công việc; Xây dựng kế hoạch
đến lớp; Theo dõi kết quả học tập các học phần và số tín chỉ của sinh viên; Xem xét, đề
đánh giá kết quả rèn luyện sinh viên lớp theo đúng thời gian và quy định của Trường;
- Tư vấn cho sinh viên trong quá trình học tập
Tư vấn học tập là vấn đề rất phức tạp, bao gồm nhiều nội dung với các hoạt động và
Để thực hiện tốt công tác tư vấn cho sinh viên trong quá trình học tập, cố vấn học tập cần
phương pháp và kĩ năng học tập ở đại học, kỹ năng nghiên cứu khoa học; Giúp đỡ sinh
[3], [22]
- Tư vấn rèn luyện nhân cách và phát triển nghề nghiệp
Trang 35Hầu hết văn bản của các trường đại học không ghi rõ nhiệm vụ của cố vấn học tập
là tư vấn nghề nghiệp, việc làm cho sinh viên Nhưng thực tế, cố vấn học tập cũng vẫn tư
hướng các nội dung học tập, rèn luyện phù hợp với nghề nghiệp đã chọn; Cung cấp thông
đề về tâm sinh lí lứa tuổi, tình cảm sinh viên, các mối quan hệ xã hội của sinh viên; Tư
1.3.1.4 Yêu c ầu đối với đội ngũ cố vấn học tập
nghiêm túc Để làm tốt công tác này, cố vấn học tập cần rèn luyện để có được những
- Yêu c ầu về phẩm chất
là người có đạo đức, tâm huyết với nghề, có đủ sự kiên trì, nhẫn nại để theo sát tâm tư,
Trang 36bằng; Nhiệt tình, tận tâm, trách nhiệm; Có mối quan hệ tốt với mọi người; Biết lắng nghe
và quan tâm đến lợi ích của sinh viên
- Yêu c ầu về tri thức
Đội ngũ cố vấn học tập phải có kiến thức về chuyên môn, những hiểu biết sâu sắc các lĩnh vực liên quan đến học tập và cuộc sống của sinh viên như: Nắm vững vai trò,
nước, ngành giáo dục về đào tạo đại học; quy chế đào tạo tín chỉ; khung kế hoạch đào tạo năm học của trường; chương trình giáo dục đại học toàn khoá của chuyên ngành phụ
- Yêu c ầu về kỹ năng
Đối chiếu với những nhiệm vụ của cố vấn học tập đã được ban hành cũng như khả năng thực tế của các giảng viên làm cố vấn học tập kiêm nhiệm, một số kỹ năng cơ bản
xét, đánh giá; Kỹ năng công nghệ thông tin [10], [24], [35]
1.4 Qu ản lý đội ngũ cố vấn học tập trường đại học
1.4.1 Phân c ấp trong quản lý đội ngũ cố vấn học tập
thực hiện như sau:
Trang 371.4.1.1 C ấp trường
hành các văn bản pháp quy; Quy định các mục tiêu, nội dung trong việc quản lý đội ngũ
để tạo những điều kiện thuận lợi nhất trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cố
động của đội ngũ cố vấn học tập
ngũ cố vấn học tập
1.4.1.3 Các khoa chuyên ngành
1.4.2 M ục tiêu quản lý đội ngũ cố vấn học tập trường đại học
độ đội ngũ cố vấn học tập để đạt được năng suất cao nhất; Giám sát, kiểm tra đánh giá để
Trang 38phát hiện và điều chỉnh kịp thời các sai sót trong quá trình thực hiện các hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập; Tạo điều kiện cho đội ngũ cố vấn học tập phát huy tối đa năng
1.4.3 N ội dung quản lý đội ngũ cố vấn học tập trường đại học
đúng nhu cầu nhân sự trước mắt cũng như lâu dài
đội ngũ cố vấn học tập, đưa ra các chính sách và thực hiện các chương trình, hoạt động đảm bảo cho nhà trường có đủ nguồn cố vấn học tập với các phẩm chất, kỹ năng phù hợp
để thực hiện công việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả cao
đức, có tài, có triển vọng về khả năng cố vấn học tập đưa vào quy hoạch để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cho chức danh cố vấn học tập, nhằm đáp ứng được nhiệm
người phù hợp nhất với các tiêu chí chọn cho một vị trí phù hợp, trong mối tương quan
với điều kiện môi trường hiện tại [16]
hướng, có mục đích của chủ thể quản lý trường đại học đến hoạt động tuyển chọn, phân công đội ngũ cố vấn học tập nhằm lựa chọn và phân công được đội ngũ cố vấn học tập
có năng lực, phẩm chất và trình độ chuyên môn, đáp ứng được mục tiêu, nhiệm vụ của
ho ạt động cố vấn học tập cũng như mục tiêu của giáo dục đại học
hiện theo các bước sau:
Trang 39Khảo sát, phân tích thực trạng đội ngũ cố vấn học tập ở khoa, trường; Xác định nhu
động của cố vấn học tập; Xác định tiêu chuẩn của cố vấn học tập, thăm dò dự kiến lựa
đột xuất; Duyệt danh sách cố vấn học tập
cơ cấu tổ chức bộ máy đã được hình thành, nhân sự đã được tuyển chọn, sắp xếp thì người quản lý cần chỉ đạo, điều hành hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập để đạt được
Hướng dẫn, chỉ đạo cố vấn học tập xây dựng kế hoạch hoạt động; Phê duyệt kế hoạch cá
tập
Trang 401.4.3.3 B ồi dưỡng đội ngũ cố vấn học tập
đào tạo, bồi dưỡng công chức (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/05/2010), tại Điều 5 giải
ứng tài liệu về công tác CVHT; Tạo điều kiện cho cố vấn học tập tự bồi dưỡng
động và kết quả hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập trên cơ sở các tiêu chuẩn đã được
đội ngũ cố vấn học tập phát triển theo mục tiêu
động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý trường đại học đến hoạt động kiểm tra đánh giá hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập nhằm thực hiện mục tiêu của hoạt động