“Thực trường mầm non tư thục nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội đối với chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung, đặc biệt là hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
–––––––––––––––––––
Nguyễn Thành Đức
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Thành phố Hồ Chí Minh – 2017
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
–––––––––––––––––––––
Nguyễn Thành Đức
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Quản lí Giáo dục
Mã số: 60 14 01 14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học:
TS NGÔ ĐÌNH QUA
Thành phố Hồ Chí Minh - 2017
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Luận văn “Phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục quận
Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh” được thực hiện từ tháng 03/2016 đến tháng
03/2017
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng bản thân tôi, thông tin
sử dụng trong luận văn từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau, các thông tin đã được chọn lọc, phân tích, tổng hợp, xử lý và đưa vào luận văn theo đúng qui định Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn hoàn toàn trung thực và chưa từng công bố trong bất kì công trình nào khác
Nếu sai, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm
Tp Hồ Chí Minh, tháng 03 năm 2017
Tác giả
NGUYỄN THÀNH ĐỨC
Trang 4L ỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng đến Ban Giám hiệu, Phòng Sau Đại học, Khoa Khoa học giáo dục của Trường ĐHSP TP HCM đã tận tình truyền đạt kiến
thức quý báu và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành chương trình học tập và có được
những kiến thức, kỹ năng cần thiết để nghiên cứu, thực hiện Luận văn Thạc sĩ của mình
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến Tiến sĩ Ngô Đình Qua - người đã tận tâm, nhiệt tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn Thạc sĩ
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Hội đồng Quản trị, Ban Giám hiệu, Phòng Tổ
chức - Hành chính, giáo viên một số trường mầm non tư thục trong địa bàn quận Tân Bình đã tích cực ủng hộ và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra, khảo sát, thu thập các dữ liệu liên quan đến đề tài
Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn này vẫn khó tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế Tôi kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý Thầy
Cô, các nhà khoa học, bạn bè, đồng nghiệp và những người quan tâm để luận văn được hoàn thiện hơn
Xin trân trọng cảm ơn!
Tp H ồ Chí Minh, tháng 03 năm 2017
Tác giả
NGUY ỄN THÀNH ĐỨC
Trang 5M ỤC LỤC
M Ở ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 4
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
6 Phương pháp nghiên cứu 4
7 Giới hạn nghiên cứu 8
8 Cấu trúc luận văn 8
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
M ẦM NON 9
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 9
1.1.1.Một số nghiên cứu ở nước ngoài 9
1.1.2.Một số nghiên cứu ở trong nước 11
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 14
1.2.1.Quản lí 14
1.2.2.Đội ngũ giáo viên 16
1.2.3.Phát triển đội ngũ giáo viên 16
1.3 Đội ngũ giáo viên mầm non 17
1.3.1.Đội ngũ giáo viên mầm non tư thục 17
1.3.2 Vai trò của giáo viên mầm non 18
1.3.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của giáo viên MN 19
1.3.4 Các yêu cầu đối với giáo viên MN 20
1.4 Công tác phát triển đội ngũ giáo viên mầm non 25
1.4.1 Phân cấp quản lí 25
1.4.2 Mục tiêu phát triển 28
1.4.3 Các chức năng quản lí 29
Trang 61.4.4 Các nội dung công tác phát triển đội ngũ giáo viên mầm non 31
1.4.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ giáo viên mầm non tư thục……….36
K ẾT LUẬN CHƯƠNG 1 45
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN T ẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH PH Ố HỒ CHÍ MINH……… 46
2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục của quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 46
2.1.1 Tình hình kinh tế - xã hội 46
2.1.2 Tình hình giáo dục 48
2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 49
2.3 Thực trạng đội ngũ giáo viên tại các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 53
2.3.1 Thực trạng đánh giá về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và lối sống của giáo viên mầm non 53
2.3.2 Thực trạng đánh giá về năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên……… 57
2.4 Thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường mâm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 62
2.4.1 Thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên xét theo các chức năng quản lí……… 62
2.4.2.Thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên xét theo kết quả quản lí……… 74
2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên 83
2.6 Nhận xét thực trạng đội ngũ giáo viên và hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 85
K ẾT LUẬN CHƯƠNG 2 89
Trang 7CHƯƠNG 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG
TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH
PH Ố HỒ CHÍ MINH……… 90
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 90
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 90
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 92
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 92
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 93
3.2 Các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 93
3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải phát triền đội ngũ giáo viên tại các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh……… 93
3.2.2 Biện pháp 2: Tăng cường thực hiện các chức năng quản lí (kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) tại các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 95
3.2.3 Biện pháp 3: Đổi mới công tác quản lí các nguồn lực tại các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 99
3.2.4 Biện pháp 4: Phối hợp giữa cán bộ quản lí và giáo viên tại các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 101
K ẾT LUẬN CHƯƠNG 3 104
K ẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 106
1 KẾT LUẬN 106
2 KIẾN NGHỊ 107
TÀI LI ỆU THAM KHẢO 108
PH Ụ LỤC
Trang 9STT Kí hi ệu Tên b ảng Trang
1 Bảng 2.1
Thống kê số lượng giáo viên và số trẻ các trường công lập và tư thục Quận Tân Bình, Tp.HCM (năm 2016)
49
2 Bảng 2.2 Thống kê tổng sổ CBQL và GV của từng trường 50
4 Bảng 2.4 Sự phân bố điểm của thang đo khoảng 53
56
7 Bảng 2.7 Đánh giá năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của
8 Bảng 2.8 So sánh điểm trung bình đánh giá về năng lực sư
phạm giữa các nhóm trình độ đào tạo 60
9 Bảng 2.9
So sánh điểm trung bình đánh giá về trình độ tin
học, ngoại ngữ giữa các nhóm có trình độ đào tạo khác nhau
Trang 10Đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên
14 Bảng
2.14
Đánh giá về công tác kiểm tra, đánh giá việc thực
Đánh giá công tác chế độ chính sách cho giáo
Số lượng giáo viên các trường mầm non tư thục
quận Tân Bình trong các năm học 2014 – 2015
83
Trang 11DANH M ỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ
2 Hình 1.2 Mô hình các chức năng của quản lí 30
3 Hình 2.1 Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên xét theo kết
Trang 12M Ở ĐẦU
1 Lý do ch ọn đề tài
Đại hội đại biểu lần thứ VIII của Đảng đã quyết định đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa, nhằm mục đích dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh, vững bước đi lên con đường chủ nghĩa xã hội, phấn đấu năm 2020 đưa nước ta cơ bản thành một nước công nghiệp, đó là nhiệm vụ hàng đầu đảm bảo xây
dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đảng ta đã khẳng định: “Muốn tiến lên
cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” [34] Ngành giáo dục đào tạo có
một trách nhiệm lớn là đào tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao về trí tuệ và trình độ tay nghề
Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục mầm non có nhiệm vụ quan trọng là hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách
con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp
trên, việc đầu tiên cần phải chăm lo phát triển năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên, bởi vì giáo viên là nhân tố quyết định trực tiếp đến quá trình hình thành phát triển nhân cách trẻ
Hiện nay, hiện tượng trẻ mầm non bị giáo viên (chủ yếu giáo viên ở các trường tư thục trên cả nước) bạo hành đã được xã hội “phanh phui” trên mặt báo là không ít Chỉ cần một cái nhấn chuột chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy hiện tượng
bạo hành trẻ em được phanh phui trên các mặt báo Ví dụ, như các bài: “Những vụ
càng tăng: Hoang mang “gửi trứng cho ác”? [49], bài: “Vụ bạo hành bé 4 tuổi:
Trang 13Hi ệu trưởng trực tiếp xin lỗi phụ huynh, buộc thôi việc 2 bảo mẫu” [50]; bài: “Mầm
Chỉ thị số 40/CT-TW cũng đã nêu ra những mặt hạn chế trong công tác giáo
dục: Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục có những hạn chế, bất cập Số
lượng giáo viên còn thiếu nhiều… Cơ cấu giáo viên đang mất cân đối giữa các môn
duy, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành của người học; một bộ phận nhà giáo
nguyên chính gây nên những yếu kém đó chính là yếu tố liên quan đến đội ngũ nhà giáo trên khía cạnh cả về số lượng, cơ cấu lẫn chất lượng Điều 15 của Luật Giáo
dục 2005 đã ghi: “Nhà giáo giữ vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng
VIII đã xác định “giáo viên là nhân tố quyết định đến chất lượng giáo dục và được
điều cần làm và phải được tiến hành đồng bộ, song phát triển đội ngũ nhà giáo có
chất lượng cao là một chiến lược được quan tâm hàng đầu
Đứng trước tình hình đó Chỉ thị 40/CT-TW đã đề ra mục tiêu: “Xây dựng đội
ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ
đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp HĐH đất nước” Trong chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020, Bộ
CNH-Giáo dục – đào tạo cũng đưa giải pháp Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản
lí giáo d ục là giải pháp then chốt
Đã có nhiều công trình khoa học, bài báo, bài tham luận nghiên cứu về vấn đề
quản lí hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên để nâng cao chất lượng giáo dục được
Trang 14công bố Song không phải tất cả các công trình đấy đều có tính khả thi ở các trường trong cả nước Bởi vì, ở mỗi loại trường, ở từng địa phương khác nhau, với điều
kiện kinh tế - xã hội khác nhau, điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, học sinh khác nhau nên biện pháp để nâng cao chất lượng công tác phát triển đội ngũ giáo viên phải có những nét đặc thù riêng
Thực tế cho thấy ở một số trường mầm non tư thục trên địa bàn Quận Tân Bình tuy được đánh giá là có chất lượng hơn so với các trường công lập, nhưng một
số giáo viên tại các trường Mầm non tư thục là giáo viên còn trẻ, mới ra trường;
mặc dù đã được chuẩn hoá về bằng cấp nhưng họ còn thiếu kinh nghiệm trong việc chăm sóc giáo dục trẻ Ngoài ra, nhu cầu tuyển dụng giáo viên ở các trường mầm non tư thục là rất lớn do cơ chế tự tuyển dụng, nhưng số lượng giáo viên ứng tuyển
lại không nhiều, dẫn đến việc thiếu hụt giáo viên ở hệ thống mầm non Điều này ít nhiều làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục ở các trường tư thục thuộc địa bàn
Quận
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Phát triển đội ngũ giáo viên
các trường mầm non tư thục quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh” để nghiên
cứu
2 M ục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, điều tra thực trạng đội ngũ giáo viên tại các trường mầm non tư thục và các yếu tố ảnh hưởng, luận văn đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tại các trường mầm non tư thục quận Tân Bình, Thành
Trang 153.2 Đối tượng nghiên cứu
Hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
phần nâng cao chất lượng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên
5 Nhi ệm vụ nghiên cứu
− Hệ thống hóa cơ sở lý luận của việc phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
− Khảo sát hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục
Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
− Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Cơ sở phương pháp luận
6.1.1 Quan điểm lịch sử
Theo quan điểm lịch sử, mọi sự vật hiện tượng tồn tại và phát triển đều trong
một thời kì nhất định của tự nhiên và xã hội, chịu sự chi phối của điều kiện tự nhiên,
xã hội ấy Chính vì vậy, thực hiện nghiên cứu đề tài trên quan điểm lịch sử tức là tìm hiểu, phát hiện sự phát triển của đối tượng nghiên cứu trong những khoảng thời gian và không gian cụ thể, với những điều kiện và hoàn cảnh cụ thể để phát hiện ra
những quy luật phát triển Vận dụng quan điểm này, người nghiên cứu tìm hiểu sự
nảy sinh, phát triển của hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên trong các giai đoạn
Trang 16lịch sử và trong điều kiện, hoàn cảnh của từng trường mầm non tư thục tại Quận Tân Bình, TPHCM để phát hiện quy luật tất yếu của quá trình quản lí đội ngũ giáo viên mầm non này
6.1.2 Quan điểm hệ thống - cấu trúc
Theo quan điểm hệ thống – cấu trúc, mọi sự vật hiện tượng đều tồn tại dưới
dạng một hệ thống với các yếu tố hợp thành có liên hệ với nhau.Hệ thống ấy không
tồn tại độc lập mà có thể kết hợp với các hệ thống khác Vận dụng quan điểm này vào việc nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy công tác phát triển đội ngũ giáo viên là
một hệ thống với các yếu tố hợp thảnh: chủ thể; đối tượng; mục tiêu; chức năng; nội dung; phương pháp; công cụ; kết quả
Chủ thể Mục tiêu Chức năng Nội dung Phương pháp Công cụ
Kết quả
6.1.3 Quan điểm thực tiễn
Chúng ta hiểu rằng: “Mọi nhận thức của con người đều bắt nguồn từ thực
đề của hiện thực khách quan từ đó phát hiện những qui luật phát triển của thực tiễn
tự nhiên – xã hội Chính vì vậy, mọi đề tài nghiên cứu khoa học phải có tính thực
tiễn cao, có nghĩa là phải xuất phát từ những yêu cầu cấp thiết của thực tiễn “Thực
trường mầm non tư thục nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội đối với
chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung, đặc biệt là hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 176.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
6.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Sử dụng phương pháp này nhằm sắp xếp các tài liệu khoa học liên quan đến
hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên theo không gian, thời gian Bên cạnh đó, phân loại và hệ thống hóa lý thuyết làm cho nội dung lý luận từ phức tạp trong kết
cấu trở nên dễ nhận biết, dễ sử dụng theo những mục đích của đề tài
6.2 2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.2.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Mục đích: Nhằm thu thập các dữ kiện để chứng minh cho giả thuyết nghiên
cứu Bảng hỏi được thiết kế nhằm tìm hiểu thực trạng đội ngũ giáo viên và hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
Đối tượng và nội dung điều tra: Đối tượng điều tra là CBQL (Ban giám hiệu,
tổ trưởng chuyên môn) và GV
Nội dung điều tra gồm: Thực trạng đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư
thục quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh; thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh xét theo các chức năng; thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường
mầm non tư thục quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh xét theo các nội dung
Trang 18Công cụ điều tra: Một mẫu phiếu hỏi dùng để khảo sát hai đối tượng CBQL
và GV
6.2.2.2 Phương pháp quan sát
Mục đích quan sát: Thu thập thông tin về thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh để chứng minh giả thuyết nghiên cứu của đề tài
Đối tượng và nội dung quan sát: hoạt động của các chủ thể trong việc phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian tiến hành: từ tháng 07/2016 – 09/2016 vì đây là khoảng thời gian
diễn ra hoạt động tuyển dụng, bồi dưỡng giáo viên đầu năm học
Công cụ phục vụ cho quan sát gồm máy ảnh, giấy, viết
Mục đích: Phương pháp phỏng vấn dùng để tìm hiểu thêm về thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh nhằm hỗ trợ cho quá trình quan sát và điều tra bằng bảng
hỏi (xem Bảng phụ lục 3)
Đối tượng và nội dung phỏng vấn:
+ Đối tượng phỏng vấn là BGH, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên các trường
về vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên nhà trường
+ Nội dung phỏng vấn: Thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh xét theo các chức năng và thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư
thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh xét theo các nội dung quản lí
Thời gian phỏng vấn: 3/2016 – 6/2016
Công cụ sử dụng: máy ghi âm, viết, giấy ghi biên bản phỏng vấn
Trang 196.2.2.4 Phương pháp thống kê toán học
Mục đích: Người nghiên cứu sử dụng phương pháp này nhằm xử lý số liệu
thu được từ bảng hỏi; đánh giá thực trạng và làm cơ sở đề xuất biện pháp
Đối tượng chính là những phiếu trả lời thu được từ điều tra bằng bảng hỏi,
dữ kiện thu được từ phương pháp quan sát, phương pháp phỏng vấn
Nội dung: Nội dung xử lí thống kê liên quan đến ba nội dung đã nêu trong
phương pháp điều tra
Phương pháp: Để xử lý số liệu điều tra, người nghiên cứu dùng phần mềm
SPSS 16 đế tính số liệu phần trăm, điểm trung bình, hệ số tương quan PEARSON
Từ đó, người nghiên cứu phân tích, đánh giá thực trạng nhằm đề xuất biện pháp
quản lí phù hợp
7 Gi ới hạn nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường trường
mầm non tư thục quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh, tuy nhiên chúng tôi chì
tập trung nghiên cứu tại tám trường sau: Trường Mầm non Trúc Huy, Trường Mầm
non Ivy, Trường Mầm non Minh Quang, Trường Mầm non Gấu Bông, Trường
Mầm non Trẻ Thơ, Trường Mầm non Quốc Tế Sài Gòn, Trường Mầm non Trí Đức
1 và Trường Mầm non Ánh Sáng
8 C ấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục nghiên
cứu, luận văn gồm 3 chương
- Chương 1: Cơ sở lý luận của hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên mầm
non
- Chương 2: Thực trạng hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên các trường
mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
- Chương 3: Một số biện pháp nâng cao hiệu hoạt động phát triển đội ngũ
giáo viên các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 20CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON
1.1 L ịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1 M ột số nghiên cứu ở nước ngoài
Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi trọng việc phát triển đội ngũ giáo viên là một vấn đề quan trọng trong phát triển giáo dục Việc tạo điều kiện thuận lợi
để mọi người có cơ hội học tập thường xuyên, học tập suốt đời nhằm bổ sung kiến
thức và đổi mới phương pháp hoạt động cho phù hợp với sự phát triển KT-XH là phương châm hành động của các cấp quản lí giáo dục
Theo tổng kết của Unessco, vai trò của người giáo viên đã có sự thay đổi theo hướng: Đảm nhận nhiều chức năng khác hơn so với trước, có trách nhiệm nặng hơn trong việc lựa chọn nội dung dạy học và giáo dục; chuyển mạnh từ chỗ truyền thụ
kiến thức sang tổ chức việc học của học sinh, sử dụng tối đa các hình thức, phương
tiện dạy học; coi trọng hơn việc cá biệt hóa học tập, thay đổi tính chất trong quan hệ
thầy trò; yêu cầu sử dụng rộng rãi hơn các phương tiện dạy học hiện đại, do đó yêu
cầu phải trang bị thêm cho giáo viên các kiến thức, kỹ năng cần thiết; yêu cầu hợp tác rộng rãi và chặt chẽ hơn với các giáo viên cùng trường, thay đổi cấu trúc trong
mối quan hệ giữa các giáo viên với nhau; yêu cầu thắt chặt hơn mối quan hệ với cha
mẹ học sinh và cộng đồng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống; yêu cầu giáo viên tham gia rộng rãi hơn các hoạt động cả ở trong và ngoài nhà trường [29] Phát triển đội ngũ giáo viên là phát triển nguồn nhân lực của một ngành, một lĩnh vực Những năm cuối của thập niên 60 của thế kỷ 20, các khái niệm “Nguồn
vốn con người”, “Nguồn lực con người” xuất hiện ở Hoa Kỳ, sau đó thịnh hành ở các nước khác trên thế giới Vào những năm 1970, 1980 với sự phát triển tiếp nối
của nhà kinh tế người Mỹ nhận giải thưởng Nobel kinh tế Gary Backer 2014), vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên cũng được ông giải quyết với tư cách là phát triển nguồn nhân lực của một ngành, một lĩnh vực Tuy nhiên nội dung và cách
Trang 21(1930-thức giải quyết vấn đề có sự khác nhau ở nhiều mức độ và phụ thuộc rất lớn vào điều kiện thực tế của mỗi quốc gia và mỗi giai đoạn lịch sử
Christian Batal (2002) trong bộ sách “Quản lí nguồn nhân lực trong khu vực
nhà nước” đã đưa ra một lý thuyết tổng thể về phát triển nguồn nhân lực Ông cho
rằng, bức tranh của nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực, bao gồm từ khâu kiểm kê, đánh giá đến nâng cao năng lực, hiệu quả của nguồn nhân lực [4]
Paul Hersey và Ken Blanc Harsey (1995) trong cuốn sách “Quản lí nguồn
những công cụ quan trọng giúp nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả của các
hoạt động Công trình này cung cấp một cách khá toàn diện và đầy đủ thông tin về
quản lí nguồn lực trên cơ sở trình bày một cách bao quát và chuyên sâu những nội dung cơ bản của quản lí phát triển nguồn nhân lực, đi từ khoa học hành vi đến các phương pháp lãnh đạo cụ thể như lãnh đạo theo tình huống, xây dựng các mối quan
hệ hiệu quả, tổ chức nhóm hành động, hoạch định mục tiêu, kế hoạch, đưa ra quyết định hợp lý Các vấn đề được triển khai rõ ràng, cụ thể, sống động cả về mặt lý
luận và thực tiễn, có tính điển hình cao Khi đề cập đến phát triển đội ngũ giáo viên, ngoài sự thống nhất về nội dung các nhiệm vụ với quản lí phát triển nguồn nhân lực,
thời gian gần đây những nghiên cứu trên thế giới đều dành sự quan tâm đặc biệt tới
chất lượng giáo viên, đề cao việc thúc đẩy phát triển bền vững và thích ứng nhanh
của người giáo viên và cả đội ngũ Trong đó việc xuất hiện các công nghệ dạy học
mới, dẫn đến nhu cầu thay đổi vai trò và phương pháp của người thầy càng trở nên
cấp thiết Các hình thức bồi dưỡng giáo viên cũng trở nên đa dạng và phong phú, kèm theo đó là chính sách giảm giờ dạy lý thuyết trên lớp của giáo viên [21]
Nhìn chung các nước trên thế giới xem đội ngũ giáo viên là một trong năm điều kiện cơ bản để phát triển giáo dục Đó là: Môi trường kinh tế của giáo dục; chính sách và các công cụ thể chế hóa giáo dục; cơ sở vật chất - kỹ thuật và tài chính cho giáo dục; đội ngũ giáo viên và người học; nghiên cứu giáo dục, lý luận giáo dục và thông tin giáo dục Kinh nghiệm một số nước trong công tác phát triển đội ngũ giáo viên cho thấy việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên được các nước đặc biệt
Trang 22quan tâm Năm 1998, Hội nghị của UNESCO về tổ chức quản lí nhà trường, tổ chức
tại Nepal, đã khẳng định “Bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên là vấn đề cơ
bản trong phát triển giáo dục”
Các trường sư phạm ở Úc, New Zealand, Canada, đã thành lập các cơ sở chuyên bồi dưỡng phát triển đội ngũ giáo viên để tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên tham gia học tập Tại Pakistan, có chương trình bồi dưỡng về sư phạm do nhà nước quy định trong thời gian 3 tháng, gồm các nội dung như giáo dục nghiệp vụ
dạy học, cơ sở tâm lý giáo dục, phương pháp nghiên cứu, đánh giá và nhận xét học sinh, đối với đội ngũ giáo viên mới vào nghề chưa quá 3 năm [29]
Ở Philippin, công tác bồi dưỡng cho giáo viên không tổ chức trong năm học
mà tổ chức bồi dưỡng vào các khóa học trong thời gian học sinh nghỉ hè Tại Nhật
Bản, việc bồi dưỡng và đào tạo lại cho giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục là nhiệm vụ bắt buộc đối với người lao động sư phạm Tùy theo thực tế của từng đơn
vị cá nhân mà các cấp quản lí giáo dục đề ra các phương thức bồi dưỡng khác nhau trong một phạm vi theo yêu cầu nhất định Đặc biệt ở Nhật Bản đã chú trọng tới công tác phát triển đội ngũ giáo viên Luật giáo dục Nhật Bản quy định: “Địa vị xã
hội của Giáo viên phải được tôn trọng, sự đối xử đúng đắn và phù hợp với giáo viên
phải được đảm bảo” Tại Thái Lan, từ 1998 việc bồi dưỡng giáo viên được tiến hành ở các trung tâm học tập cộng đồng nhằm thực hiện giáo dục cơ bản, huấn luyện kỹ năng nghề nghiệp và thông tin tư vấn cho mọi người dân trong xã hội Triều Tiên, một trong những nước có chính sách rất thiết thực về bồi dưỡng và đào
tạo lại đội ngũ giáo viên Tất cả đội ngũ giáo viên đều phải tham gia học tập đầy đủ các nội dung chương trình về nâng cao trình độ và chuyên môn nghiệp vụ theo quy định [29]
1.1.2 M ột số nghiên cứu ở trong nước
Nghiên cứu về giáo dục mầm non và quản lí phát triển đội ngũ giáo viên mầm non Vấn đề phát triển giáo dục và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung, giáo viên mầm non nói riêng đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước rất quan tâm Chủ tịch Hồ Chí Minh, lúc đương thời Người rất quan tâm đến
Trang 23chất lượng giáo dục, đặc biệt là đội ngũ thầy, cô giáo Người đã chỉ rõ: “Vấn đề then
chốt, quyết định chất lượng giáo dục là phải phát triển được đội ngũ đông đảo những người làm công tác giáo dục yêu nghề, yêu trường, hết lòng thương yêu, chăm sóc, giáo dục học sinh, không ngừng trau dồi đạo đức, tự bồi dưỡng nâng cao tay nghề để
thực sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo” Người luôn đánh giá cao vai trò
của cô giáo, thầy giáo trong xã hội mới, coi họ là lớp người vẻ vang của đất nước Vì
nếu không có cô giáo, thầy giáo hết lòng dạy dỗ con em nhân dân lao động ngày hôm nay thì không thể xây dựng được một xã hội tốt đẹp trong tương lai, như mọi người mong muốn
Trong toàn bộ di sản tư tưởng giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vấn đề cơ
bản nhất, nổi bật nhất là vấn đề phát triển và hoàn thiện con người thông qua hoạt động giáo dục và tự giáo dục Đối với Người, nhân tố con người với những tinh hoa, những hiểu biết, năng lực và đạo đức là yếu tố then chốt, có tính quyết định đối
với thành công của cách mạng, tiến bộ của xã hội, tiền đồ của dân tộc và hạnh phúc
của nhân dân Người từng nói: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có
những con người xã hội chủ nghĩa” mà đội ngũ giáo viên đóng vai trò then chốt
Vì thế trong Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn
2011-2020, ngành Giáo dục – Đào tạo đã rất coi trọng công tác xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo ở các cấp học, bậc học Có nhiều đề tài nghiên cứu về chuyên ngành quản lí giáo dục, trong đó có những đề tài nghiên cứu về đội ngũ giáo viên ở nhiều cơ sở giáo dục trong cả nước, đã có những tác giả của các luận văn thạc sỹ chuyên ngành QLGD đề cập đến công tác phát triển đội ngũ giáo viên trong các trường
phổ thông, trường cao đẳng, đại học, trung học chuyên nghiệp Nhiều công trình nghiên cứu, bài viết, hội thảo về giáo dục nói chung và xây dựng phát triển đội ngũ giáo viên các cấp học trên một số tỉnh, thành phố trong cả nước, điều đó nói lên sự quan tâm của các nhà nghiên cứu đến vấn đề này, ở TP HCM có một số tác giả với
những đề tài như:
Nguyễn Thị Bạch Mai (2014) với đề tài luận án: “Phát triển đội ngũ giáo
Trang 24t ỉnh Tây Nguyên” Luận án đã khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng về phát triển
phát triển đội ngũ giáo viên mầm non tại các tỉnh Tây Nguyên; phân tích được các yếu
tố ảnh hưởng, nguyên nhân của thực trạng, xây dựng cơ sở thực tiễn góp phần đề xuất các giải pháp phát triển phát triển đội ngũ giáo viên mầm non đáp ứng yêu cầu phổ
cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi các tỉnh Tây Nguyên Kết quả nghiên cứu của
luận án góp phần tạo cơ sở khoa học xây dựng chính sách tuyển chọn, sử dụng, đào
tạo, bồi dưỡng và đãi ngộ giáo viên mầm non hợp lý với đặc thù riêng của các tỉnh Tây nguyên để đáp ứng yêu cầu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non các tỉnh Tây Nguyên [38]
Nguyễn Nghĩa Tiệp, năm 2002 với đề tài: “Điều kiện và giải pháp phát triển
đội ngũ giáo viên ở trường THPT chuyên Huỳnh Mẫn Đạt tỉnh Kiên Giang, góp
Đỗ Ngọc Mỹ, năm 2002 với đề tài “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo
viên trường trung học kỹ thuật Lý Tự Trọng Tp HCM” [25]
Nguyễn Văn Ngoạn (2009) với đề tài: “Thực trạng công tác phát triển đội
ngũ giáo viên trung học phổ thông tỉnh Cà Mau” [26]
Song các đề tài khoa học của các tác giả nói trên đều mang tính đặc thù ở
từng cơ sở giáo dục nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của sự nghiệp giáo dục Riêng ở các trường mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh cho đến nay theo những tài liệu mà chúng tôi bao quát được chỉ có các đánh giá chủ
yếu dựa trên kinh nghiệm và thực tiễn, chưa có tác giả nào đề cập đến công tác xây dựng và phát triển đội ngũ GVMN một cách đầy đủ và có hệ thống
Qua tìm hiểu, phân tích, đánh giá việc xây dựng và phát triển đội ngũ GVMN trên cơ sở lý luận khoa học, trong luận văn này tôi mong muốn sẽ đưa
ra một hệ thống các giải pháp phù hợp với đặc điểm tình hình của các trường
mầm non tư thục Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh trước yêu cầu mới và nhiệm vụ mới
Trang 251.2 M ột số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Qu ản lí
Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lí Cho đến nay, có rất nhiều cách hiểu và định nghĩa về quản lí Đặc biệt là kể từ thế kỷ 21, các quan niệm
về quản lí lại càng phong phú
Theo nguồn “Cẩm nang quản lí bỏ túi” của tác giả Nguyễn Hoàng Phương các
nhà quản lí học nước ngoài đã đưa ra các định nghĩa về quản lí như: [27]
− Harold Koontz: “Quản lí là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định quản lí cũng là một hoạt động thiết yếu nó đảm bảo phối hợp những nổ lực các nhân nhằm đạt được những
mục đích của nhóm Mục tiêu của quản lí là hình thành một môi trường mà con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và
sự bất mãn ít nhất Với tư cách thực hành thì quản lí là một nghệ thuật, còn với
kiến thức thì quản lí là một khoa học”
− Peter F Drucker: “Suy cho cùng, quản lí là thực tiễn Bản chất của nó không
nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sự logic mà
ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích”
− Karl Marx: “Bất cứ lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hòa
những hoạt động cá nhân, sự chỉ đạo đó phải là những chức năng chung, tức là
những chức năng phát sinh từ sự khác nhau giữa sự vận động chung của cơ thể
sản xuất với những vận động cá nhân của những khí quan độc lập hợp thành
cơ thể sản xuất đó Một nhạc sĩ độc tấu thì tự điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì cần có một nhạc trưởng”
Theo từ điển Tiếng Việt (2001) - Viện Ngôn ngữ học: "Quản lí là trông coi,
Trang 26“Qu ản lí” là từ Hán Việt được ghép giữa từ “quản” và từ “lí” “Quản” là sự
trông coi, chăm sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định “Lí” là sự sửa sang, sắp
xếp, làm cho nó phát triển Như vậy, “quản lí” là trông coi, chăm sóc, sửa sang làm
cho nó ổn định và phát triển
Các khái niệm trên đây, tuy khác nhau về cách diễn đạt, song chúng có chung
những nét đặc trưng cơ bản chủ yếu sau đây:
− Ho ạt động quản lí được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội
− Ho ạt động quản lí là những tác động có tính hướng đích
− Ho ạt động quản lí là những tác động phối hợp nỗ lực của các cá nhân nhằm
Hoạt động quản lí có thể biểu diễn qua sơ đồ sau:
Hình 1.1 Mô hình v ề quản lí
Như vậy, quản lí là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ
Chủ thể quản lí
Công cụ quản lí
Ph ương pháp quản lí
Khách th ể quản lí
Mục tiêu quản lí
Môi trường
qu ản lí
Trang 271.2.2 Đội ngũ giáo viên
Đội ngũ: Từ điển Tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học nêu khái niệm: “Đội ngũ
Giáo viên: Theo Từ điển Tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học, giáo viên là:
Luật Giáo dục (2005) qui định tại điều 70, mục 1, chương IV: " Nhà giáo là
người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, các cơ sở giáo dục khác
[24]
Cũng trong Luật Giáo dục 2005 tại điều 70, mục 1, chương IV ghi: "Nhà giáo
là giáo viên” [24]
Đội ngũ giáo viên là những người lao động có nghiệp vụ sư phạm được xã hội phân công làm nhiệm vụ đào tạo thế hệ trẻ Vị trí của đội ngũ này ngày càng được
xã hội đánh giá cao
1.2.3 Phát tri ển đội ngũ giáo viên
Phát tri ển: Theo Từ điển Tiếng Việt, “Phát triển là biến đổi hoặc làm cho
biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp” [36]
Từ điển triết học: “Phát triển là một quá trình vận động từ thấp đến cao, từ
đơn giản đến phức tạp, theo đó cái cũ biến mất và cái mới ra đời Đối với sự phát
Trang 28đầu và kết thúc Trong khuynh hướng, ngay từ đầu đã chứa đựng sự kết thúc của
thần cho người giáo viên, tạo động lực điều kiện môi trường sư phạm để người giáo viên đóng góp, gắn bó lâu dài với nhà trường
1.3 Đội ngũ giáo viên mầm non
1.3.1 Đội ngũ giáo viên mầm non tư thục
Theo điều 3 quy chế trường mầm non ban hành theo quyết định BGDĐT thì có 3 loại hình trường mầm non đó là: 1/ Trường mầm non (mẫu giáo) công lập được thành lập từ sự đảm bảo, đầu tư của Nhà nước; 2/ Trường mầm non (mẫu giáo) dân lập được thành lập và đảm bảo kinh phí hoạt động của một cộng đồng dân cư đứng ra thành lập và có sự hỗ trợ từ phía chính quyền địa phương và 3/ Trường mầm non (mẫu giáo) tư thục được thành lập và đảm bảo kinh phí hoạt động
14/2008/QĐ-bởi một tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chứ kinh tế hoặc cá nhân và
Trang 29nguồn vốn đầu tư đảm bảo hoạt động cho cơ sở này sẽ được xuất phát từ nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước [8]
Trong luận văn này chúng tôi bàn đến hệ thống giáo viên mầm non ngoài công lập (tư thục) Giáo viên mầm non ngoài công lập là tập hợp những nhà giáo
giảng dạy trong các cơ sở giáo dục ngoài công lập của bậc học mầm non Đối tượng
giảng dạy, giáo dục của họ là trẻ em trong độ tuổi từ 03 tháng tuổi đến 72 tháng
tuổi
Đội ngũ giáo viên trong trường mầm non ngoài công lập chính là những tập thể
sư phạm Họ là lực lượng giáo dục chủ yếu quyết định chất lượng chăm sóc giáo dục
trẻ và quyết định thành tích của nhà trường Với vai trò quan trọng đó, đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải không ngừng được nâng cao năng lực chuyên môn, phẩm chất nghề nghiệp, ổn định, đồng bộ về cơ cấu tổ chức và có điều kiện phát huy khả năng
của mỗi người trên từng vị trí công tác
1.3.2 Vai trò c ủa giáo viên mầm non
Nền giáo dục của quốc gia nào cũng vậy, giáo viên giữ vai trò to lớn trong sự nghiệp giáo dục, giáo viên mần non có vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo
dục ra một thế hệ “mầm non” tương lai cho đất nước Dó đó, giáo viên mầm non có vai trò quyết định đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng; thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi
Hiện nay, để giáo dục cho trẻ mầm non, Bộ Giáo dục và Đào tạo có nghiên
cứu và áp dụng Chương trình Giáo dục mầm non, ban hành kèm theo Thông tư số:
17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009, trong đó xác định rõ: Mục tiêu của chương trình giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí
tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng
lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết, phù hợp với
lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc
học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời
Trang 30Chương trình giáo dục mầm non được nghiên cứu qua hai độ tuổi khác nhau theo quá trình phát triển của trẻ, đó là: 1/ Chương trình giáo dục nhà trẻ: Dành cho
trẻ từ 3 tháng tuổi đến 3 tuổi phát triển hài hoà về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn
ngữ, tình cảm - xã hội và thẩm mĩ 2/ Chương trình giáo dục mầm non: Dành cho
trẻ em từ 3 đến 6 tuổi, cũng là để phát triển hài hoà về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm - xã hội và thẩm mĩ và chuẩn bị cho trẻ vào học ở tiểu học Bộ chương trình giáo dục mầm non này cũng có những phương pháp, nội dung, phương tiện và hình thức tổ chức dạy học, triển khai hoạt động Theo ý kiến phỏng
vấn một học viên cao học QTT (làm việc trong lĩnh vực giáo dục trẻ mầm non):
(chương trình mầm non) Còn ở lứa tuổi nhà trẻ, các bé đến trường sẽ được chơi
1.3.3 Nhi ệm vụ và quyền hạn của giáo viên MN
Bảo vệ an toàn sức khoẻ, tính mạng của trẻ em trong thời gian trẻ em ở nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập Thực hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em theo chương trình giáo dục mầm non: lập kế hoạch chăm sóc, giáo dục; Xây dựng môi trường giáo dục, tổ chức các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em; Đánh giá và quản lí trẻ em; Chịu trách nhiệm về chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em; Tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn, của nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập Trau dồi đạo đức, giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; Gương mẫu, thương yêu trẻ
em, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách của trẻ em; Bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của trẻ em; Đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp Tuyên truyền phổ biến
kiến thức khoa học nuôi dạy trẻ em cho cha mẹ trẻ Chủ động phối hợp với gia đình
Trang 31trẻ để thực hiện mục tiêu giáo dục trẻ em Rèn luyện sức khỏe; Học tập văn hoá;
Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em Thực hiện các nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và
của ngành, các quy định của nhà trường, quyết định của Hiệu trưởng [8]
- Được đảm bảo các điều kiện để thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em
- Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, được hưởng lương, phụ cấp và các chế độ khác theo quy định của pháp luật khi được cử đi học để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
- Được hưởng mọi quyền lợi về vật chất, tinh thần và được chăm sóc, bảo vệ
sức khoẻ theo chế độ, chính sách quy định đối với nhà giáo
- Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự
- Được thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật [5]
1.3.4 Các yêu c ầu đối với giáo viên MN
Đối với giáo viên MN, các yêu cầu giáo dục đặt ra thường liên quan đến:
Phẩm chất chính trị; về đạo đức, nhân cách và lối sống; về kiến thức; về kỹ năng sư
phạm của các giáo viên mầm non Phần dưới đây sẽ làm rõ hơn từng nhóm yêu cầu đối với giáo viên mầm non
Nhận thức về tư tưởng chính trị và thực hiện trách nhiệm của một công dân,
một nhà giáo đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đối với một giáo viên
mầm non Bao gồm các tiêu chí:
- Tham gia học tập, nghiên cứu các Nghị quyết của Đảng, chủ trương chính sách của Nhà nước;
Trang 32- Yêu nghề, tận tụy với nghề, sẵn sàng khắc phục khó khăn hoàn thành nhiệm
Chấp hành pháp luật, chính sách của Nhà nước Bao gồm các tiêu chí:
- Chấp hành các quy định của pháp luật, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước;
- Thực hiện các quy định của địa phương;
- Giáo dục trẻ thực hiện các quy định ở trường, lớp, nơi công cộng;
- Vận động gia đình và mọi người xung quanh chấp hành các chủ trương chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quy định của địa phương
Chấp hành các quy định của ngành, quy định của trường, kỷ luật lao động Bao gồm các tiêu chí:
- Chấp hành quy định của ngành, quy định của nhà trường;
- Tham gia đóng góp xây dựng và thực hiện nội quy hoạt động của nhà trường;
- Thực hiện các nhiệm vụ được phân công;
- Chấp hành kỷ luật lao động, chịu trách nhiệm về chất lượng chăm sóc, giáo
dục trẻ ở nhóm lớp được phân công
Giáo viên mầm non cần có đạo đức, nhân cách và lối sống lành mạnh, trong sáng của nhà giáo; có ý thức phấn đấu vươn lên trong nghề nghiệp Bao gồm các tiêu chí:
- Sống trung thực, lành mạnh, giản dị, gương mẫu, được đồng nghiệp, người dân tín nhiệm và trẻ yêu quý
Trang 33- Tự học, phấn đấu nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, khoẻ mạnh và thường xuyên rèn luyện sức khoẻ;
- Không có biểu hiện tiêu cực trong cuộc sống, trong chăm sóc, giáo dục trẻ
- Không vi phạm các quy định về các hành vi nhà giáo không được làm
- Trung thực trong công tác, đoàn kết trong quan hệ với đồng nghiệp; tận tình
phục vụ nhân dân và trẻ Bao gồm các tiêu chí sau:
- Trung thực trong báo cáo kết quả chăm sóc, giáo dục trẻ và trong quá trình
thực hiện nhiệm vụ được phân công;
- Đoàn kết với mọi thành viên trong trường; có tinh thần hợp tác với đồng nghiệp trong các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ;
- Có thái độ đúng mực và đáp ứng nguyện vọng chính đáng của cha mẹ trẻ em;
- Chăm sóc, giáo dục trẻ bằng tình thương yêu, sự công bằng và trách nhiệm
của một nhà giáo [5]
1.3.4.3 Yêu c ầu về kiến thức
- Hiểu biết cơ bản về đặc điểm tâm lý, sinh lý trẻ lứa tuổi mầm non
- Có kiến thức về giáo dục mầm non bao gồm giáo dục hoà nhập trẻ tàn tật, khuyết tật
- Hiểu biết mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục mầm non; Có kiến thức
về đánh giá sự phát triển của trẻ
Bao gồm các tiêu chí:
Trang 34- Hiểu biết về an toàn, phòng tránh và xử lý ban đầu các tai nạn thường gặp ở
trẻ; Có kiến thức về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và giáo dục kỹ năng
tự phục vụ cho trẻ
- Hiểu biết về dinh dưỡng, an toàn thực phẩm và giáo dục dinh dưỡng cho trẻ;
- Có kiến thức về một số bệnh thường gặp ở trẻ, cách phòng bệnh và xử lý ban đầu
Bao gồm các tiêu chí:
- Kiến thức về phát triển thể chất; Kiến thức về hoạt động vui chơi; Kiến thức
về tạo hình, âm nhạc và văn học; Có kiến thức môi trường tự nhiên, môi trường xã hội và phát triển ngôn ngữ
- Kiến thức về phương pháp giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non; Có kiến thức về phương pháp phát triển thể chất cho trẻ; Có kiến thức về phương pháp phát triển tình cảm – xã hội và thẩm mỹ cho trẻ; Có kiến thức về phương pháp tổ
chức hoạt động chơi cho trẻ; Có kiến thức về phương pháp phát triển nhận
thức và ngôn ngữ của trẻ
Yêu cầu về kỹ năng sư phạm đối với giáo viên mầm non bao gồm: Lập kế
hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ; kỹ năng tổ chức thực hiện các hoạt động chăm sóc
sức khoẻ cho trẻ; kỹ năng quản lí lớp học và kỹ năng giao tiếp, ứng xử với trẻ, đồng nghiệp, phụ huynh và cộng đồng
Bao gồm các tiêu chí:
- Lập kế hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ theo năm học thể hiện mục tiêu và nội dung chăm sóc, giáo dục trẻ của lớp mình phụ trách;
Trang 35- Lập kế hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ theo tháng, tuần; Lập kế hoạch hoạt động
một ngày theo hướng tích hợp, phát huy tính tích cực của trẻ;
- Lập kế hoạch phối hợp với cha mẹ của trẻ để thực hiện mục tiêu chăm sóc, giáo
dục trẻ
Bao gồm các tiêu chí:
- Biết tổ chức môi trường nhóm, lớp đảm bảo vệ sinh và an toàn cho trẻ;
- Biết tổ chức giấc ngủ, bữa ăn đảm bảo vệ sinh, an toàn cho trẻ;
- Biết hướng dẫn trẻ rèn luyện một số kỹ năng tự phục vụ;
- Biết phòng tránh và xử trí ban đầu một số bệnh, tai nạn thường gặp đối với trẻ
Bao gồm các tiêu chí:
- Biết tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ theo hướng tích hợp, phát huy tính tích
cực, sáng tạo của trẻ; Biết tổ chức môi trường giáo dục phù hợp với điều kiện
- Đảm bảo an toàn cho trẻ
- Xây dựng và thực hiện kế hoạch quản lí nhóm, lớp gắn với kế hoạch hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ
- quản lí và sử dụng có hiệu quả hồ sơ, sổ sách cá nhân, nhóm, lớp
Trang 36- Sắp xếp, bảo quản đồ dùng, đồ chơi, sản phẩm của trẻ phù hợp với mục đích chăm sóc, giáo dục
Bao gồm các tiêu chí:
- Có kỹ năng giao tiếp, ứng xử với trẻ một cách gần gũi, tình cảm
- Có kỹ năng giao tiếp, ứng xử với đồng nghiệp một cách chân tình, cởi mở,
thẳng thắn
- Gần gũi, tôn trọng và hợp tác trong giao tiếp, ứng xử với cha mẹ trẻ; Giao tiếp, ứng xử với cộng đồng trên tinh thần hợp tác, chia sẻ
1.4 Công tác phát tri ển đội ngũ giáo viên mầm non
1.4.1 Phân c ấp quản lí
Công tác phát triển đội ngũ giáo viên mầm non được thực hiện bởi các chủ thể
quản lí, được phân cấp như sau:
Điều 6 Vị trí và chức năng, Điều 7 Nhiệm vụ và quyền hạn của phòng Giáo dục và Đào tạo trong Thông tư liên tịch11/ 2015 / TLLT /BGDD T/BNV quy định:
• Phòng Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
cấp huyện; giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lí nhà nước về giáo dục và đào tạo ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo phân công hoặc ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện,
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện và theo quy định của pháp luật
• Hướng dẫn, tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chương trình,
kế hoạch phát triển giáo dục ở địa phương, các cơ chế, chính sách về xã hội hóa giáo dục sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; huy động, quản
Trang 37lí, sử dụng các nguồn lực để phát triển giáo dục trên địa bàn; tuyên truyền, phổ
biến, giáo dục pháp luật và thông tin về giáo dục
• Hướng dẫn, tổ chức thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch, chuyên môn, nghiệp vụ, các hoạt động giáo dục, phổ cập giáo dục, xóa mù chữ; công tác tuyển sinh, thi, xét duyệt, cấp văn bằng, chứng chỉ đối với các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền quản lí của Ủy ban nhân dân cấp huyện
• Kiểm tra chuyên ngành theo hướng dẫn của thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo;
phối hợp với thanh tra huyện, thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo trong các hoạt động kiểm tra, thanh tra về giáo dục và đào tạo ở địa phương
• Quyết định cho phép hoạt động giáo dục, đình chỉ hoạt động giáo dục các cơ
sở giáo dục
non
Quyết định số 39/2001/QĐ-BGD&ĐT ban hành Quy chế tổ chức và hoạt
động trường ngoài công lập quy định:
• Hội đồng quản trị: Nhà trường, nhà trẻ ngoài công lập có từ hai thành viên góp
vốn trở lên phải có Hội đồng quản trị; Hội đồng quản trị là tổ chức đại diện duy nhất quyền sở hữu của nhà trường, nhà trẻ ngoài công lập, có quyền tự
chủ quyết định những vấn đề quan trọng về quy hoạch, kế hoạch phát triển, tổ
chức, nhân sự, tài chính, tài sản, bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục, phù
hợp với quy định của pháp luật; Cơ cấu tổ chức, nội quy hoạt động và thủ tục thành lập hội đồng quản trị
• Chủ tịch Hội đồng quản trị: Chủ tịch Hội đồng quản trị do Hội đồng quản trị
bầu trong số thành viên Hội đồng quản trị bằng hình thức bỏ phiếu kín và được Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện quyết định công nhận theo đề nghị
của phòng giáo dục và đào tạo Nhiệm kỳ đầu của Chủ tịch Hội đồng quản trị
là 3 năm, những nhiệm kỳ tiếp theo là 5 năm Chủ tịch Hội đồng quản trị phải
Trang 38có phẩm chất, đạo đức tốt, có bằng trung cấp chuyên nghiệp trở lên, có đủ sức khoẻ, khi được đề cử không quá 65 tuổi, có chứng chỉ bồi dưỡng chuyên môn giáo dục mầm non ít nhất là 30 ngày hoặc chứng chỉ bồi dưỡng cán bộ quản lí
Chủ tịch Hội đồng quản trị có thể được đề cử đồng thời là Hiệu trưởng nếu có
đủ tiêu chuẩn của Hiệu trưởng được quy định tại Điều 15 Quy chế này
• Nhiệm vụ của CTH ĐQT: Chịu trách nhiệm trước Nhà nước và pháp luật về các quyết định của Hội đồng quản trị; Chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện và phòng giáo dục và đào tạo về toàn bộ hoạt động
của nhà trường, nhà trẻ ngoài công lập; Có trách nhiệm đầu tư và quản lí cơ sở
vật chất trường lớp, cung cấp trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, tài liệu giảng
dạy và học tập đáp ứng nhu cầu, chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục
trẻ; tuyển chọn đội ngũ giáo viên, trực tiếp ký hợp đồng sử dụng giáo viên,
nhân viên theo quy định của pháp luật về hợp đồng lao động; Trả tiền lương,
tiền thưởng, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, các chi phí khác cho giáo viên, nhân viên theo hợp đồng lao động theo hướng dẫn của phòng giáo dục và đào
tạo; Đảm bảo an toàn và chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non; Công khai các nguồn thu với cha mẹ hoặc người bảo trợ trẻ em, thực hiện thu, chi theo quy định tài chính
Điều 14: Điều kiện và tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trong Quyết định 1447-GD-DT - Quy chế trường lớp mầm non tư thục có ghi rõ về điều kiện và tiêu chuẩn:
• Là công dân Việt Nam, chấp hành đầy đủ chủ trương, chính sánh và pháp
luật Nhà nước
• Đã tốt nghiệp các trường sư phạm mầm non (nhà trẻ hoặc mẫu giáo) Đối với người đã tốt nghiệp trường sư phạm khác, phải qua một lớp huấn luyện về sư
phạm mầm non do cơ quan giáo dục - đào tạo tổ chức
• Có trình độ và năng lực về tổ chức quản lí trường, lớp
Trang 39• Có tư cách và đạo đức đúng mực
• Có sức khoẻ, không mắc bệnh truyền nhiễm
• Do chủ trường giới thiệu
• Đuợc cơ quan giáo dục - đào tạo địa phương xét, công nhận
- Nhi ệm vụ:
• Chịu trách nhiệm trước các cấp quản lí giáo dục và trước chủ trường trong
việc tổ chức và điều hành các hoạt động về chuyên môn, nghiệp vụ của trường
• Tham gia ý kiến với chủ trường và hội cha mẹ học sinh những biện pháp tổ
chức, nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, chăm lo đời sống giáo viên, nhân viên
• Tham mưu với chủ trường:
Tuyển chọn giáo viên
Quyết định tổ chức và hoạt động của trường
• Thực hiện mục tiêu, kế hoạch đào tạo và chương trình chăm sóc, giáo dục
trẻ
• Kiểm tra giáo viên thực hiện nhiệm vụ chuyên môn
• Kiến nghị với chủ trường thay đổi giáo viên trong trường hợp giáo viên không hoàn thành nhiệm vụ
• Dự các lớp bồi dưỡng về quản lí chuyên môn nghiệp vụ do cơ quan quản lí giáo dục - đào tạo tổ chức
1.4.2 M ục tiêu phát triển
Mục tiêu của công tác phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non tư
thục Quận Tân Bình là hình thành và phát triển được một đội ngũ giáo viên mầm
Trang 40non có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức; có đủ trình độ chuyên môn; có sức khỏe để
thực hiện mục tiêu chăm sóc và giáo dục của nhà trường Trong đó, mục tiêu phát triển về chất lượng đôi ngũ giáo viên mầm non là tập trung phát triển nhân cách của giáo viên, dựa trên hai mặt căn bản là đạo đức và năng lực của giáo viên: Đạo đức
của giáo viên mầm non bao gồm những giá trị về tư tưởng và những giá trị về đạo đức như: lý tưởng sống lao động, lao động công hiến cho xã hội, niềm tin, lương tâm nghề nghiệp, lòng nhân ái, nghĩa vụ công dân, tính trung thực, tính tổ chức, tính
kỷ luật…Trong khi đó, năng lực của giáo viên mầm non bao gồm năng lực giáo
dục, năng lực giảng dạy và năng lực hoạt động xã hội
1.4.3 Các ch ức năng quản lí
Quản lí thực hiện 4 nhóm chức năng: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra
hoạch hóa là quá trình vạch ra các mục tiêu và quy định phương thức đạt được mục
tiêu
nhiệm vụ, sắp xếp nguồn lực theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện
tốt các mục tiêu đã được vạch ra Để thực hiện vấn đề phân phối và sắp xếp nguồn nhân lực, chức năng tổ chức thực hiện những nội dung sau:
- Xác định cấu trúc của tổ chức
- Xây dựng và phát triển đội ngũ nhân lực (gồm quy hoạch đội ngũ, tuyển chọn,
- Xác định cơ chế hoạt động, các mối quan hệ của tổ chức
- Tổ chức lao động một cách khoa học của người quản lí
Lênin - người thầy của cách mạng vô sản đã từng nói: “Hãy cho tác giả một tổ
của Người chúng ta đã hiểu rõ tổ chức và vai trò tổ chức trong bất kỳ một hệ thống chính trị nào