GA mĩ thuật 9 từ tiết 1-8 - Tài nguyên - Trung tâm Thông tin - Thư viện điện tử

Ñeå veõ ñöôïc baøi tónh vaät ñeïp, caàn quan saùt kyõ maãu ñeå thaáy ñoä ñaäm nhaït cuûa caùc maûng maøu lôùn vaø söï aûnh höôûng qua laïi cuûa caùc maøu vôùi nhau3. Coù theå veõ theo ca[r]

Ngày soạn: 04/01/2009

Bài 1- Tiết 1: THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI NGUYỄN (1802-1945)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS hiểu biết được một số kiến thức sơ lược về mĩ thuật thời Nguyễn.

2 Kỹ năng: Phát triển kỹ năng phân tích, suy luận và tích hợp kiến thức của HS.

3 Thái độ: HS có nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc; trân trọng và yêu quý các

di tích lịch sử – văn hóa của quê hương

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: - Bộ ĐDDH mĩ thuật lớp 9.

- Aûnh chụp các công trình kiến trúc của cố đô Huế

- Tranh, ảnh giới thiệu về mĩ thuật thời Nguyễn

2 Học sinh: Sưu tầm các bài viết, tranh, ảnh liên quan đến mĩ thuật thời Nguyễn.

3.phương pháp dạy học :

III Tiến trình bài giảng:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

I.Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu sơ lược về bối

cảnh lịch sử thời Nguyễn (10’)

GV: Các em đã được học lịch sử, học về mĩ thuật thời

Lý, thời Trần, thời Lê ở các lớp 6, 7, 8 Em hãy cho biết

một số công trình, tác phẩm nghệ thuật vào các thời kỳ

đã học?

HS: Tiêu biểu của các thời kỳ này là: kiến trúc, điêu

khắc và trang trí, đồ gốm, tranh dân gian; thời Lý (văn

miếu Quốc Tử Giám-Hà Nội, tranh Đông Hồ và Hàng

Trống…); thời Trần (tháp Bình Sơn-Vĩnh Phúc, khu lăng

mộ An Sinh-Quảng Ninh…); thời Lê (Gác chuông-Thái

Bình, Phật bà Quan Aâm-Bắc Ninh…)

GV: Bối cảnh lịch sử thời Nguyễn như thế nào?

HS: nhà Nguyễn chọn Huế làm kinh đô, thiết lập chế độ

quân chủ chuyên quyền, đề cao tư tưởng Nho giáo, tiến

hành cải cách nông nghiệp

GV: Với bối cảnh như thế thì mĩ thuật thời Nguyễn ntn?

HS: Mĩ thuật thời Nguyễn phát triển đa dạng

II.Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu sơ lược về mĩ

thuật thời Nguyễn (25’)

GV: Cho HS thảo luận nhóm theo:

? Dựa vào SGK và cho biết mĩ thuật thời Nguyễn có

những loại hình nghệ thuật nào

? Mĩ thuật thời Nguyễn phát triển như thế nào? Có

những thành tựu gì

I Vài nét về bối cảnh lịch sử

- Sau khi thống nhất đất nước nhà Nguyễn chọn Huế làm kinh đô, thiết lập chế độ quân chủ chuyên quyền

- Đề cao tư tưởng Nho giáo, tiến hành cải cách nông nghiệp

- Ít giao thiệp với bên ngoài, làm cho đất nước chậm phát triển nên đã dẫn đến nguy

cơ mất nước vào tay thực dân Pháp

II Một số thành tựu về mĩ thuật

Nhà Nguyễn là triều đại cuối cùng của chế độ phong kiến trong lịch sử Việt nam

Mĩ thuật thời Nguyễn phát triển đa dạng và phong phú, còn để lại cho kho tàng văn hóa dân tộc

1/ Kiến trúc kinh đô Huế

HS: - Thời Nguyễn có những loại hình nghệ thuật như:

kiến trúc, điêu khắc, đồ họa, hội họa

- Mĩ thuật thời Nguyễn phát triển đa dạng, phong

phú, nhiều công trình kiến trúc qui mô lớn

GV: Về kiến trúc phát triển nhất thời đó là gì?

HS: Kiến trúc kinh đô Huế

GV: Cho HS quan sát tranh, ảnh

GV: Các em quan sát hình vẽ SGK tr 56-57, hãy cho biết

điêu khắc thường gắn liền với loại hình nghệ thuật nào?

HS: Điêu khắc thường gắn liền với nghệ thuật kiến trúc

GV: Chất liệu được dùng trong ngành điêu khắc là gì?

HS: Chất liệu được dùng là: đá, đồng, gỗ

GV: Ở lớp 6 ta đã học hai dòng tranh dân gian đó là

Đông Hồ và Hàng Trống Đến thời Nguyễn thì đồ họa

và hội họa như thế nào?

HS: Các dòng tranh dân gian phát triển mạnh, và có giá

trị nghệ thuật cao

III.Hoạt động 3: Tìm hiểu về đặc điểm của mĩ thuật

thời Nguyễn (5’) SGK trang 59

IVHoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập-Dặn dò (5’)

- Đọc kỹ bài mới, sưu tầm tranh, ảnh

- Chuẩn bị một số tĩnh vật

- Kinh thành Huế nằm bên bờ sông Hương là một quần thể kiến trúc rộng lớn và đẹp nhất nước ta thời đó

- Lăng tẩm: là các công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật cao như: lăng Gia Long, lăng Minh Mạng, lăng Tự Đức

- Cố đô Huế được UNESCO công nhận là

di sản văn hóa thế giới (1993)

2/ Điêu khắc và đồ họa, hội họa 2.1/ Điêu khắc

- Điêu khắc cung đình Huế mang tính tương trưng rất cao

- Tiêu biểu như: tượng Hộ Pháp, tượng Thánh mẫu chùa Trăm Gian, chùa Chân Tiên, chùa Tây Phương, chùa Tam Thế,… 2.2/ Đồ họa, hội họa

Tranh dân gian là là sản phẩm của trí tuệ qua nhiều thế hệ nên không chỉ đáp ứng được nhu cầu tinh thần, tâm linh và thẩm

mĩ của nhân dân lao động, mà còn ẩn chứa những nội dung giáo dục đạo đức, nhân cách trong cuộc sống hằng ngày

III Một vài đặc điểm của mĩ thuật thời Nguyễn (SGK trang 59)

IV Rút kinh

nghiệm:

Ngày soạn: 11/01/2009

Bài 2 - Tiết 2: VẼ THEO MẪU TĨNH VẬT (LỌ, HOA VÀ QUẢ – VẼ HÌNH)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS biết quan sát, nhận xét tương quan ở mẫu vẽ

2 Kỹ năng: HS biết cách bố cục và dựng hình, vẽ được hình có tỉ lệ cân đối và giống mẫu

3 Thái độ: HS yêu thích vẻ đẹp của tranh tĩnh vật

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: - Mẫu vẽ: lọ, hoa và quả

- Tranh tĩnh vật

2 Học sinh: Bút chì, thước, tẩy và giấy A4

III Tiến trình bài giảng:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: Nêu sơ lược vài nét về bối cảnh lịch sử thời Nguyễn

3 Bài mới:

I.Hoạt động 1: Hướng dẫn HS quan sát, nhận xét

(5phút)

GV: Cho HS quan sát một số tranh tĩnh vật và phân tích

một vài ý chính:

+ Tranh tĩnh vật là tranh vẽ các vật ở trạng thái tĩnh,

được người vẽ chọn lọc, sắp xếp để tạo nên vẻ đẹp theo

cảm nhận riêng

+ Tranh tĩnh vật thường vẽ hoa, quả và các đồ vật trong

gia đình

+ Có thể vẽ tranh tĩnh vật bằng các chất liệu như: chì,

than, màu nước, màu bột, sáp màu, sơn dầu, sơn mài…

GV: Bày mẫu, cho HS quan sát và đặt câu hỏi gợi ý:

+ Mẫu vẽ gồm những gì?

HS: Mẫu vẽ gồm lọ, hoa và quả

+ Các vật mẫu được sắp xếp như thế nào?

HS: Các vật mẫu được sắp xếp được sắp sếp theo luật xa

và gần

+ Hình của toàn bộ mẫu vẽ có thể qui vào khung hình gì

HS: Khung hình bao quát

+ Khung hình cụ thể của từng vật mẫu là hình gì?

HS: Khung hình riêng của lọ, hoa và quả

+ Tỉ lệ chiều ngang, chiều cao của từng phần ntn?

HS: Tỉ lệ chiều ngang, chiều cao của từng cân đối

II.Hoạt động 2: Hướng dẫn HS cách vẽ hình (10phút)

GV: Yêu cầu HS không vẽ ngay mà dành thời gian quan

sát và nhận xét để nắm được đặc điểm, hình dáng chung

của mẫu rối mới vẽ Các em vẽ theo các trình tự sau:

+ Vẽ phác khung hình chung của lọ, hoa và quả

+ Vẽ phác khung hình riêng của lọ, hoa và quả

+ Vẽ hình chi tiết (phác nhẹ) từng phần

+ Sửa và hoàn chỉnh hình

III.Hoạt động 3: HS vẽ hình vào tập vẽ (20phút)

Trong thời gian HS vẽ hình, GV quan sát, theo dõi để

giúp HS sắp xếp và bố cục bài vẽ

I Quan sát, nhận xét (SGK trang 60)

II Cách vẽ hình

Bước 1: Vẽ phác khung hình chung Bước 2: Vẽ phác khung hình riêng Bước 3: Vẽ hình chi tiết

Bước 4: Sửa và hoàn chỉnh hình

III Häc sinh thùc hµnh:

- Häc Sinh thùc hµnh trªn khỉ giÊy A4

IV.Hoạt động 4: Đánh giá, nhận xét, dặn dò (5phút)

- GV cùng với HS nhận xét một số bài vẽ

- GV biểu dương một số HS vẽ đạt yêu cầu

- Bổ sung một số thiếu sót của HS

Dặn dò: Chuẩn bị màu vẽ cho tiết sau, sưu tầm một số

tranh tĩnh vật

IV Rút kinh

nghiệm:

Ngày soạn: 18/01/2009

Bài 3 - Tiết 3: VẼ THEO MẪU TĨNH VẬT (LỌ, HOA VÀ QUẢ – VẼ MÀU)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS biết sử dụng màu vẽ(màu bột, màu nước, sáp màu,…) để vẽ tranh tĩnh vật.

2 Kỹ năng: HS vẽ được bài tĩnh vật màu theo mẫu.

3 Thái độ: HS yêu thích vẻ đẹp của tranh tĩnh vật màu theo mẫu.

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: - Mẫu vẽ: lọ, hoa và quả

- Tranh tĩnh vật

2 Học sinh: Sưu tầm tranh, ảnh tĩnh vật, màu vẽ(màu bột, màu nước, sáp màu,…)

3.Phương pháp day học : trực quan , vấn đáp

III Tiến trình bài giảng:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: Nêu các bước vẽ tranh tĩnh vật?

3 Bài mới:

I.Hoạt động 1: Hướng dẫn HS quan sát, nhận xét

(5phút

GV: Giới thiệu tranh vẽ của một số hoạ sĩ, và đặt một

số câu hỏi cho HS thảo luận

+ Bức tranh vẽ những gì?

HS: Bức tranh vẽ lọ, hoa và quả

+ Hình vẽ chính, hình vẽ phụ của tranh là nhg hình nào

HS: Hình vẽ chính là lọ, hoa và quả; hình vẽ phụ là các

mảng nền

+ Các hình vẽ trong tranh được sắp xếp như thế nào?

HS: Các hình vẽ được sắp xếp cân xứng

+ Có những màu sắc nào được vẽ trong tranh?

HS: Các màu: trắng, đỏ, nâu, vàng, xanh

+ Màu nào được vẽ nhiều nhất? Màu nào đậm, màu

nào nhạt?

HS: Nhiều nhất là màu xanh, màu nâu đậm, màu xanh

nhạt

+ Các màu sắc trong tranh có ảnh hưởng qua lại với

nhau không?

HS: Các màu sắc có mối quan hệ và ảnh hưởng qua lại

với nhau

+ Em có cảm nhận gì về màu sắc của bức tranh?

HS: Màu sắc hài hoà, làm cho bức tranh thêm sinh

động hơn

GV bổ sung và nhấn mạnh: HS ghi chép

I Quan sát, nhận xét

Để vẽ được bài tĩnh vật đẹp, cần quan sát kỹ mẫu để thấy độ đậm nhạt của các mảng màu lớn và sự ảnh hưởng qua lại của các màu với nhau Có thể vẽ theo cảm xúc của

II.Hoạt động 2: Hướng dẫn HS vẽ màu (10phút)

GV: Yêu cầu HS chuẩn bị màu, bút vẽ bảng pha màu …

và gợi ý cho HS:

+ Quan sát mẫu vẽ để thấy được mảng màu chính

+ Phác hình các mảng màu ở lọ, hoa và quả

+ Vẽ các mảng màu lớn trước, màu cụ thể của từng vật

mẫu sau

+ Pha màu cần chú ý đến sự ảnh hưởng qua lại giữa các

màu với nhau

+ Vẽ mạnh dạn, phóng khoáng theo các hình mảng

III.Hoạt động 3: Hướng dẫn HS làm bài (20phút)

GV: Các em xem lại bài vẽ ở tiết trước, chỉnh sửa rồi

phác mảng màu

Chú ý: nếu vẽ màu bột, các em nên giữ nước sạch để

màu trong trẻo

IV.Hoạt động 4: Đánh giá kết quả (5phút)

- Tuyên dương một số bài vẽ tốt, khích lệ HS

- Bổ sung những bài còn khiếm khuyết, động viên HS

Dặn dò: Sưu tầm hình ảnh về các loại túi xách

mình trên cơ sở màu của mẫu thật

II Cách vẽ hình (xem SGK tr 63)

III Häc sinh thùc hµnh:

Häc Sinh lÊy bµi ë tiÕt tríc hoµn thµnh tiÕp

IV Rút kinh

nghiệm:

Ngày soạn:01/02/2009

Bài 4 - Tiết 4: VẼ TRANG TRÍ TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ TÚI XÁCH

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS hiểu về tạo dáng và trang trí ứng dụng cho đồ vật

2 Kỹ năng: HS biết cách tạo dáng và trang trí được túi xách

3 Thái độ: Giáo dục cho HS có ý thức làm đẹp trong cuộc sống hằng ngày

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: - Một số túi xách khác nhau.

- Aûnh chụp các loại túi xách

2 Học sinh: Sưu tầm ảnh chụp các loại túi xách, giấy vẽ, bút chì, bút màu

3 Phương pháp dạy học :

III Tiến trình bài giảng:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: Nêu các bước vẽ tranh tĩnh vật?

3 Bài mới:

I.Hoạt động 1: Hướng dẫn HS quan sát, nhận xét (5’)

GV: Dựa vào hình 1 sgk 65, em có nhận xét gì về kiểu

dáng các loại túi xách ?

HS: Có rất nhiều túi xách

GV: Hình dáng và cách trang trí của các túi xách như

thế nào?

HS: Rất đa dạng và phong phú

GV: Các túi xách thường được làm bằng chất liệu gì?

HS: Chất liệu thường dùng cho các loại túi xách là: da,

vải … hoặc đan bằng nan nhựa, mây tre …?

GV: Một số địa phương gọi túi xách là gì?

HS: Túi xách còn gọi là túi xách

II.Hoạt động 2: Hướng dẫn HS cách tạo dáng và

trang trí túi xách (20’)

I Quan sát, nhận xét (Xem SGK 65-66)

II Cách tạo dáng và trang trí túi xách

1/ Tạo dáng

GV: Giới thiệu một số túi xách kết hợp với hình hướng

dẫn cách vẽ

GV: Hướng dẫn HS cách tạo dáng

HS: Theo dõi và thực hiện theo hướng dẫn của GV

GV: Hướng dẫn HS cách trang trí Tuỳ theo loại túi,

trang trí cho thích hợp

III.Hoạt động 3: Thùc hµnh (17’)

GV: Tropng quá trình các em làm bài, GV theo dõi để

giúp đỡ, và phân tích thêm cho những HS chưa biết các

tạo dáng-trang trí

IV.Hoạt động 4: Đánh giá kết quả – Dặn dò (3’)

- HS trình bày sản phẩm, tự nhận xét, đánh giá

- GV nhận xét, bổ sung

Dặn dò: Sưu tầm một số tranh vẽ về “Quê hương”

- Tìm hình dáng của túi xách

- Vẽ trục đối xứng và tìm tỉ lệ các bộ phận

- Xác định vị trí, nắp túi, quai túi … (nếu có)

- Hoàn thiện hình dáng túi xách

a) b)

c) d 2/ Trang trí

IV Rút kinh

nghiệm:

Ngày soạn: 08/02/2009

Bài 5 - Tiết 5: VẼ TRANH ĐỀ TÀI PHONG CẢNH QUÊ HƯƠNG

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS hiểu thêm về thể loại tranh phong cảnh.

2 Kỹ năng: HS biết cách tìm, chọn cảnh đẹp và vẽ được tranh về đề tài Phong cảnh quê hương.

3 Thái độ: HS yêu quê hương tự hào về nơi mình đang sinh sống.

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: - Sưu tầm một số tranh vẽ, chụp về đề tài sinh hoạt, chân dung … để so sánh.

- Sưu tầm một số tranh về phong cảnh quê hương

- Sưu tầm một số tranh phong (của hoạ sĩ và của HS) vẽ về các vùng miền khác nhau

2 Học sinh: Sưu tầm các tranh, ảnh chụp về phong cảnh quê hương.

3.Phương pháp dạy học :

III Tiến trình bài giảng:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

I.Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm, chọn nội dung đề

tài

GV: giới thiệu vài nét đặc điểm về của một số vùng,

miền trên đất nước Việt Nam

GV: Cho HS xem một số tranh, ảnh chụp về phong

cảnh quê hương và đặt câu hỏi gợi ý

+ Tranh, ảnh chụp phong cảnh ở mỗi vùng-miền ntn?

HS: Tranh, ảnh phong cảnh ở mỗi vùng với cảnh sắc

rất phong phú

+ Tranh phong cảnh vẽ gì?

HS: Tranh phong cảnh chủ yếu là vẽ cảnh

+ Đặc điểm tranh phong cảnh như thế nào?

HS: Tranh phong cảnh thể hiện những đặc điểm và vẻ

đẹp riêng của mỗi vùng, mỗi miền

+ Theo em, lúc nào thì vẽ được tranh phong cảnh?

HS: Khi chúng ta có cảm xúc và cách thể hiện riêng

I Tìm và chọn nội dung đề tài

- Đất nước ta có nhiều vùng, miền khác nhau: thành phố, đồng bằng, miền núi, miền biển… với cảnh sắc rất phong phú

- Tranh phong cảnh thể hiện những đặc điểm và vẻ đẹp riêng của mỗi vùng, miền

Sông Đà (hoạ sĩ Bùi Xuan Phái)

Queõ em

Dửứa (Muừi Neự – Phan Thieỏt)

II.Hoaùt ủoọng 2: Hửụựng daón HS caựch veừ (8ph)

GV nhaộc laùi cho HS caựch choùn caỷnh, caột caỷnh vaứ lửụùc

bụựt nhửừng chi tieỏt ủeồ boỏ cuùc tranh coự trong taõm hụùp lyự

Tranh phong caỷnh coự theồ ủửụùc veừ trửùc tieỏp ngoaứi thieõn

nhieõn; coự theồ ủửụùc veừ theo kớ hoaù, hoaởc veừ theo trớ nhụự,

trớ tửụỷng tửụùng sinh ủoọng, saựng taùo cuỷa ngửụứi veừ

Phaỷi ủaỷm baỷo nhửừng yeõu caàu veà boỏ cuùc, hỡnh veừ, maứu

saộc,… nhử caực loaùi tranh khaực

III.Hoaùt ủoọng 3: HS tieỏn haứnh veừ tranh (25ph)

GV yeõu caàu HS veừ tranh treõn giaỏy A4 theo chieàu ngang

Trong quaự trỡnh HS veừ, GV theo doừi ủeồ boồ sung nhửừng

phaàn thieỏu soựt cuỷa HS

IV.Hoaùt ủoọng 4: ẹaựnh giaự keỏt quaỷ hoùc taọp (5ph)

Daởn doứ: - Sửu taàm moọt soỏ hỡnh aỷnh veà ngheà chaùm khaộc

- Xem laùi baứi 2 SGK MT lụựp 8

Hoà 7 maứu (Haứ Noọi)

II Caựch veừ tranh.

Bớc 1: tìm và chọn nội dung đề tài Bớc 2: Tìm bố cục và phác mảng chính phụ Bớc 3: Chỉnh sửa và vả chi tiết

Bớc 4 : Tô màu

III Học sinh thực hành :

Học sinh thực hành trên khổ giấy A4

IV Rút kinh

nghiệm:

Ngày soạn:

Bài 6 - Tiết 6: THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT CHẠM KHẮC GỖ ĐÌNH LÀNG VIỆT NAM

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: HS hiểu sơ lược về nghệ thuật chạm khắc gỗ đình làng Việt Nam.

2 Kỹ năng: HS cảm nhận được vẻ đẹp của chạm khắc gỗ đình làng.

3 Thái độ: HS biết yêu quí, trân trọng và gìn giữ các công trình văn hoá lịch sử của quê hương, đất

nước

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: - Sưu tầm một số ảnh về đình làng.

- Một số ảnh chụp các bức chạm khắc dân gian

2 Học sinh: Sưu tầm các bài viết, tranh, ảnh liên quan đến bài học.

III Tiến trình bài giảng:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

I.Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu khái quát về

đình làng Việt Nam (15ph)

GV giới thiệu vài nét cơ bản về đình làng, cho HS thảo

luận theo nhóm các câu hỏi

+ Theo em đình làng là gì?

+ Đình làng thường có ở những vùng, miền nào?

+ Qua các thời kì, thì chạm khắc thường kết hợp với

nghệ thuật nào?

+ Một số vùng, miền có đình làng thì điều đó có ý

nghĩa gì?

+ Nghề chạm khắc thường làm thủ công hay máy móc?

HS: Nêu lên được các ý cơ bản sau khi thảo luận:

+ Đình làng là nơi thờ phượng của mỗi làng, xã

+ Đình làng có nhiều ở một số vùng ở miền Bắc và

miền Trung nước ta

I Vài nét khái quát

- Đình làng là thành tựu đặc sắc trong nghệ thuật kiến trúc và trang trí truyền thống của nước ta

- Kiến trúc đình làng mộc mạc và duyên dáng Nôi đình là niềm tự hào và luôn gần gũi, gắn bó với tình yêu quê hương của mỗi người dân

- Những ngôi đình đẹp, nổi tiếng như: Đình Bảng (Bắc Ninh), Lỗ Hạnh (Bắc Giang), Tây Đằng, Chu Quyến (Hà Tây)