Bài giảng Gây mê hồi sức: Đại cương về các phương pháp vô cảm - BS. Lê Hữu Bình

Bài giảng Gây mê hồi sức: Đại cương về các phương pháp vô cảm. Bài giảng này giúp người học: Phân biệt được những phương pháp vô cảm thông thường; trình bày được những thuận lợi, bất lợi của các phương pháp vô cảm; lựa chọn phương pháp vô cảm thích hợp khi gây mê-phẫu thuật.

NỘI DUNG

1 Mục đích

2 Các bước chuẩn bị bệnh nhân (BN)

3 Tư vấn trước gây mê

4 Kết luận

• Lựa chọn phương pháp vô cảm

• Giải thích tình trạng bệnh cho BN và thân nhân

CÁC BƯỚC CHUẨN BỊ

BỆNH NHÂN

TIỀN SỬ

• Giúp người gây mê có cái nhìn tổng quát

và có trọng điểm về BN

KHÁM LÂM SÀNG

KHÁM LÂM SÀNG

• Phân độ Mallampati:

- Độ I: Thấy khẩu cái cứng, khẩu cái

mềm, toàn bộ lưỡi gà, thành sau họng, trụ trước và trụ sau của amiđan

- Độ II: Thấy khẩu cái cứng + mềm, một phần lưỡi gà và thành sau họng

- Độ III: Thấy khẩu cái cứng + mềm và nền của lưỡi gà

- Độ IV: Chỉ nhìn thấy khẩu cái cứng

KHÁM LÂM SÀNG

CẬN LÂM SÀNG

CÁC THUỐC BN ĐANG SỬ DỤNG

• Quyết định tiếp tục hay ngưng các thuốc

BN đang sử dụng căn cứ vào 2 câu hỏi:

– Sự giao thoa của thuốc đó với thuốc mê hoặc phẫu thuật.

– Nguy cơ mất bù của bệnh lý mà BN đang điều trị nếu ngưng thuốc.

– Tuy nhiên, nó gây:

• Hạn chế đáp ứng giao cảm khi BN bị giảm thể tích máu.

• Tăng tác dụng ức chế cơ tim của thuốc mê (halothane, bupivacaine…)

• Tăng nguy cơ chậm nhịp tim khi phối hợp với morphine, neostigmine…

CÁC THUỐC BN ĐANG SỬ DỤNG

• Thuốc ức chế men chuyển:

– Ngưng uống ngày mổ

• Thuốc ức chế canxi:

– Gây ức chế cộng khi dùng chung halothane

– Thường được dùng tiếp tục cho đến khi mổ

• Các thuốc lợi tiểu:

– Có nguy cơ giảm thể tích máu, mất điện giải (kali)  ngưng 2 – 3 ngày trước mổ

– Chú ý điều chỉnh rối loạn điện giải và thiếu nước trước mổ.

CÁC THUỐC BN ĐANG SỬ DỤNG

• Digitalique:

– BN đang dùng  nên tiếp tục (kiểm tra kali máu, định lượng digitalique nếu có thể)

– BN chưa dùng  không nên dùng trước mổ

• Thuốc hạ đường huyết:

– Ngưng sáng ngày mổ

CÁC THUỐC BN ĐANG SỬ DỤNG

• Các thuốc tác dụng trên TKTƯ:

– Thường ngưng trước mổ vì tác dụng giao

thoa với thuốc mê  nguy hiểm:

• IMAO: Trụy mạch, hôn mê, tăng thân nhiệt nếu kết hợp với morphine  ngưng 15 ngày trước mổ

• Chống trầm cảm: Loạn nhịp, rối loạn huyết động trong mổ

• Các thuốc gây chán ăn: Rối loạn huyết động trong

mổ  ngưng 1 tuần trước mổ

• INH  viêm gan khi + halothane, enflurane…  ngưng 1 tuần trước mổ và 2 tuần sau mổ, không dùng halothane khi gây mê.

CÁC THUỐC BN ĐANG SỬ DỤNG

• Các thuốc khác:

– Cycloporine  tăng tác dụng của thiopental, morphine  tiếp tục dùng.

– Ranitidine, cimetidine  tăng tác dụng

benzodiazepine, morphine  giảm liều khi gây mê.

– Thuốc ngừa thai  tăng nguy cơ tắc mạch sau mổ  ngưng nhiều tuần trước mổ, dùng heparine dự phòng huyết khối sau mổ (cấp cứu).

TƯ VẤN TRƯỚC GÂY MÊ

PHÂN LOẠI ASA

• ASA I: Tình trạng sức khỏe bình thường, không mắc các bệnh kèm theo

• ASA II: BN mắc một bệnh nhẹ, ảnh hưởng nhẹ đến chức năng các cơ quan của cơ thể

• ASA III: BN mắc một bệnh trung bình, gây ảnh hưởng nhất định đến chức năng các

cơ quan của cơ thể

PHÂN LOẠI ASA

• ASA IV: BN mắc một bệnh nặng, đe dọa thường xuyên đến tính mạng người bệnh

và gây suy sụp các cơ quan của cơ thể

• ASA V: BN trong tình trạng nguy kịch, hấp hối, có thể tử vong dù mổ hay không mổ, tiên lượng sống dưới 24 giờ

• ASA VI: BN đã chết não, có thể lấy cơ

quan để ghép cho người khác

PHÂN LOẠI ASA

• Để giải thích nguy cơ phẫu thuật cho BN

và thân nhân

PHƯƠNG PHÁP VÔ CẢM

• Giúp người gây mê chủ động hơn trong công tác chuẩn bị dụng cụ kiểm soát

đường thở cho BN: Cây dẫn đường, đèn đặt NKQ khó, mask thanh quản, ống nội soi mềm, mời người có kinh nghiệm hỗ trợ, thuốc hóa giải dãn cơ, dụng cụ mở khí quản…

• Giúp khoa phòng chuẩn bị máu, dinh

dưỡng, thực hiện thuốc trước mổ cho

BN…

• Giúp phẫu thuật viên có kế hoạch cụ thể hơn về phương pháp mổ…

KẾT LUẬN

KẾT LUẬN

• Khám và chuẩn bị BN trước mổ là 1 công việc thật sự quan trọng trong quá trình

điều trị ngoại khoa của người bệnh

• Phải được tiến hành 1 cách toàn diện

• Chuẩn bị càng chu đáo và đầy đủ càng

làm giảm các tai biến và biến chứng trong và sau mổ

LOGO

Cám  n s  l ng nghe! ơ ự ắ