- Nhận biết được khả năng chuyển hóa qua lại giữa các dạng năng lượng mọi sự biến đổi trong tự nhiên đều kèm theo sự biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác4. Kĩ năng: rèn luyện [r]
Trang 1Chương IV: SỰ BẢO TOÀN VÀ CHUYỂN HOÁ NĂNG
LƯỢNG NĂNG LƯỢNG VÀ SỰ CHUYỂN HOÁ NĂNG LƯỢNG
I- Mục tiêu
1.Kiến thức
- Nhận biết được cơ năng và nhiệt năng dựa trên những dấu hiệu quan sát trực tiếp
- Nhận biết được quang năng, hóa năng, nhiệt năng nhờ chúng chuyển hóa thành cơ năng
hoặc nhiệt năng
- Nhận biết được khả năng chuyển hóa qua lại giữa các dạng năng lượng mọi sự biến đổi
trong tự nhiên đều kèm theo sự biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác
2 Kĩ năng: rèn luyện kỹ năng suy luận, phán đoán
3 Thái độ: rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, khoa học
4 Hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh.
Phát triển năng lực tư duy, năng lực hoạt động nhóm
II- Đồ dùng
1- Giáo viên: - Phiếu học tập cho mỗi nhóm
Câu 1: Một vật có năng lượng khi nó có khẳ năng………hay làm……….các vật khác
Câu 2: Kể tên các dạng năng lượng đã học?
………
………
……… Câu 3: Nêu sự chuyển hóa từ dạng năng lượng nào sang dạng năng lượng nào trong các quá trình sau:
+Cắm điện cho quạt điện quay:……… +Phơi thóc ngoài năng cho thóc khô……… +Nối hai đầu dây bóng điện với hai cực pin cho bóng điện sáng……… -Hình ảnh minh họa Hình 59.1, máy tính, máy chiếu, bảng phụ bảng C4
III Phương pháp Nêu và giải quyết vấn đề, mô hình trực quan, vấn đáp.
IV Tiến trình lên lớp
1 Ổn định.
2 Kiểm tra bài cũ
-Một HS lên bảng trả lời
- Nghe câu hỏi tình huống, vài HS trả lời theo ý
hiểu
-Gọi 01 HS trả lời câu hỏi: Nêu các dạng năng
lượng đã học?
- Đặt câu hỏi tình huống
(?)Một vật khi nào có năng lượng, căn cứ vào đâu mà nhận biết năng lượng đó?
3 Bài mới.
* Khởi động: Ta đã biết, năng lượng rất cần thiết cho cuộc sống của con người, Vấn
đề năng lượng quan trọng đến mức tất cả nước đều phải coi việc cung cấp năng lượng
cho sản xuất và tiêu dùng của nhân dân là việc quan trọng hàng đầu Vậy có những
dạng năng lượng nào, căn cứ vào đâu mà bạn nhận biết được cá dạng năng lượng đó?
* Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 1: Nêu các dấu hiệu để nhận biết cơ năng và nhiệt năng
Trang 2- Cá nhân tự nghiên cứu trả lời câu C1, C2.
- Trả lời câu hỏi
-HS: Thực hiện công, làm nóng vật khác
- Rút ra kết luận về những dấu hiệu để nhận biết
vật có cơ năng hay nhiệt năng
-Chiếu các câu hỏi và hình vẽ các câu hỏi C1,C2
- Gọi vài HS lần lợt trả lời câu C1, C2 trước lớp
- Nêu câu hỏi
(?) Dựa vào dấu hiệu nào để nhận biết vật có
cơ năng, có nhiệt năng?
(?) Nêu ví dụ vật có cơ năng, có nhiệt năng?
GV chốt kiến thức mục I
Hoạt động 2: Nêu các dạng năng lượng và sự chuyển hóa giữa chúng
B1 : Chuyển giao nhiệm vụ:
-Cá nhân tại chỗ nêu các dạng năng lượng:
Cơ năng, nhiệt năng, hóa năng, quang năng,
điện năng
B2 : Thực hiện nhiệm vụ học tập :
- Quan sát hình 59.1 (SGK-T155) suy nghĩ xem
năng lượng gì xuất hiện ở các bộ phận 1 và 2
trong các thiết bị
B3: Báo cáo kết quả thảo luận:
- Cá nhân lần lượt trả lời C3
- Lên bảng trình bày theo yêu cầu của GV
-HĐ nhóm 5 phút thực hiện C4
-Các nhóm báo cáo kết quả, nhận xét kết quả
của nhóm khác
- Thảo luận, trả lời câu hỏi:
+HS: Nhận biết được khi chúng chuyển hóa
thành cơ năng hoặc nhiệt năng
+HS: Ví dụ đun nước bằng củi hóa năng thành
nhiệt năng
B4: Đánh giá, chốt kiến thức:
- Rút ra kết luận
-Chiếu nội dung các dạng năng lượng đã học và yêu cầu HS nêu lại
Nêu các dạng năng lượng đã học?
- Chiếu hình 59.1, yêu cầu HS nghiên cứu C1
- Gọi 5 HS trình bày 5 thiết bị
- Yêu cầu HS nhận xét ý kiến của từng bạn
- Chiếu biểu diễn các TN tương ứng với các thiết bị H59.1 SGK và chính xác câu trả lời
- Hướng dẫn trả lời C4:
+Xét từng thiết bị có năng lượng ban đầu là gì? +Năng lượng chuyển hóa thành là gì, ghi vào bảng VD TB D: điện năng, nhiệt năng
- Thảo luận 5 phút thực hiện câu C4
-Chính xác kết quả của các nhóm
- Nêu câu hỏi
(?) Dựa vào đâu mà ta nhận biết được điện năng, hoá năng và quang năng?
(?) Hãy lấy ví dụ chứng tỏ mỗi quá trình biến đổi trong tự nhiên đều kèm theo một sự biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác?
- Yêu cầu HS rút ra kết luận
- GV chốt kiến thức mục II Hoạt động 4: Luyện tập, vận dụng
- Đọc phần ghi nhớ trong SGK
- Thảo luận, tóm tắt C5
Tóm tắt: V=2lít → m=2 kg
t0 1= 200C ; t02 = 800C ; c = 4200 J/kg.K
Q = ?
Nhiệt lượng mà nước đã nhận được làm nước
nóng lên tính theo công thức: Q=mc(t0 - t0 )
Thay số: Q= 2.4200(80- 20) =504000(J)
Nhiệt lượng này do dòng điện tạo ra và truyền
cho nước, gọi là điện năng Chính điện năng này
đã chuyển thành nhiệt năng làm nước nóng lên,
ta có thể nói phần điện năng mà dòng điện đã
truyền cho nước là 504000J
-Yêu cầu nêu nội dung ghi nhớ
- Hướng dẫn HS làm câu C5
- Gợi ý:
(?)Điều gì chứng tỏ nước nhận được thêm nhiệt năng? Nhiệt năng đó do điện năng chuyển hóa thành?
(?)Hãy tóm tắt đầu bài?
-GV chiếu bài giải hướng dẫn cách giải, yêu cầu
HS về nhà trình bày
Trang 3- Nhận phiếu học tập, trả lời các câu hỏi trong
phiếu
- Tự đánh giá kết quả qua việc chấm kết quả của
bạn
- Phát phiếu học tập và hướng dẫn cho HS
- Nêu đáp án, biểu điểm cho HS tự chấm kết quả lẫn nhau
4 Củng cố - HDVN
-Học thuộc ghi nhớ - SGK, làm C5
-Đọc và nghiên cứu trước bài “ Định luật bảo toàn năng lượng” trả lời các câu hỏi.
+Tay ta đập quả bóng xuống đất quả bóng nẩy lên rồi lại rơi xuống quá trình đó có sự
chuyển hóa giữa các dạng năng lượng nào? Có diễn ra mãi mãi không? Theo em vì
sao?
+Nêu sự chuyền hóa năng lượng trong động cơ điện, máy phát điện?