- Đừng bảo tuổi già không làm được gì, vẫn có thể cống hiến → Mượn hình ảnh nhành mai, biểu tượng niềm tin bất diệt vào cuộc sống, con người. - Câu thơ còn chứng tỏ tinh thần nhập cuộc, [r]
Trang 1Lý thuyết môn Ngữ văn 10 bài: Cáo bệnh, bảo mọi
người
1/ Tìm hiểu chung
a/ Tác giả
- Mãn Giác thiền sư tên thật là lý Trường (1052 – 1096)
- Người làng An Cách
- Thuở nhỏ được tuyển vào cung và được vua rất quan tâm chú ý đến
- Nhưng đến 25 tuổi thì lại quyết định xuất gia trở thành một vị thiền sư có sự hiểu biết sâu rộng về cuộc đời và được nhiều người trọng vọng
- Đến khi ông mất thì được ban thêm tên thụy là Mãn giác
b/ Tác phẩm
- Thể loại: kệ là một thể văn thời văn học trung đại thuộc bộ phận thể văn Phật giáo Nó
có chức năng truyền bá và giải thích đạo Phật Kệ được viết bằng văn vần có ý tứ sâu sa, cách nói thì kín đáo Không những thế nó còn có giá trị về mặt văn chương
- Bố cục: 2 phần
+ Phần 1: 4 câu thơ đầu: thể hiện quy luật cuộc sống
+ Phần 2: còn lại: quan niệm nhân sinh cao đẹp
2/ Đọc - hiểu văn bản
a/ Quy luật của cuộc sống
- Quy luật của thiên nhiên, tạo vật (câu 1,2)
+ Đến - đi
+ Còn - mất
+ Nở - rụng →Vòng quay luân hồi của thiên nhiên tạo vật được diễn tả qua hình ảnh nghệ thuật
Trang 2+ Hoa tàn → hoa nở: nhiều vòng, nhiều kiếp
+ Hoa nở → hoa tàn: một vòng, một kiếp khép kín
+ Thiên nhiên như bánh xe luân hồi, vòng sau tiếp vòng trước
- Quy luật của con người (Câu 3, 4)
- Cuộc sống: trôi mãi không ngừng >< Con người: trải sinh, lão bệnh tử
+ Vô hạn >< Hữu hạn
+ Tuần hoàn >< Không trở lại
→ Luyến tiếc
Thoáng buồn: Chưa làm được gì có ý nghĩa mà tuổi già đã đến (
⇒ Thoáng buồn: Chưa làm được gì có ý nghĩa mà tuổi già đã đến ( “Lão lai tái tận, lực bất tòng tâm”)
b/ Quan niệm nhân sinh cao đẹp
- Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết→ Hình ảnh nhành mai đi ngược quy luật tạo hoá: Đêm qua nhành mai vẫn nở trước sân >< dù xuân hết Ngược với quy luật của tự nhiên⇒ Thoáng buồn: Chưa làm được gì có ý nghĩa mà tuổi già đã đến (
- Đừng bảo tuổi già không làm được gì, vẫn có thể cống hiến → Mượn hình ảnh nhành mai, biểu tượng niềm tin bất diệt vào cuộc sống, con người
- Câu thơ còn chứng tỏ tinh thần nhập cuộc, nhập thế tích cực của vị thiền sư (muốn làm việc gì đó có ý nghĩa cho đời → vẻ đẹp của những vị thiền sư thời Lý, đi tu tưởng lánh đời, vẫn gần gũi với đời, vẫn tìm cách nhập đời nhập thế.)
⇒ Thoáng buồn: Chưa làm được gì có ý nghĩa mà tuổi già đã đến (Lòng yêu nước
Tình yêu thiên nhiên, cuộc sống, niềm tin mãnh liệt vào con người, cuộc sống, khát
⇒ Thoáng buồn: Chưa làm được gì có ý nghĩa mà tuổi già đã đến (
khao sống có ý nghĩa
-Mời bạn đọc tham khảo thêm nhiều tài liệu ôn tập Ngữ văn lớp 10 khác như:
Lý thuyết Ngữ văn 10:
Tác giả - tác phẩm Ngữ văn 10: