Tải Tài liệu bồi dưỡng Mô đun 2 môn Âm nhạc - HoaTieu.vn

Xây dựng kế hoạch tập huấn cho địa phương (kèm theo giáo án minh họa).. - Biết gõ đệm theo phách, theo nhịp với các bài hát đã học theo hướng dẫn của GV. - Bước đầu biết kể chuyện theo h[r]

NGÂN HÀNG THẾ GIỚI DỰ ÁN HỖ TRỢ ĐỔI MỚI GDPT

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG

SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC

PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH TIỂU HỌC

Môn Âm nhạc

(Mô-đun 2.8)

HÀ NỘI, 2020

2

TÁC GIẢ TÀI LIỆU

1 ThS Nguyễn Thị Thanh Bình, Giảng viên chính_Khoa SP Tiểu học-

ĐHSP Hà Nội

2 TS Đỗ Thị Minh Chính, Nguyên giảng viên chính_Phó hiệu trưởng

trường CĐSP Trung Ương

MỤC LỤC

A MỤC TIÊU 5

B NỘI DUNG CHÍNH 5

C HÌNH THỨC TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG 5

D TÀI LIỆU VÀ THIẾT BỊ DH 5

PHẦN 1 DH PHÁT TRIỂN PC, NL HS TIỂU HỌC QUA MÔN ÂM NHẠC 6

CHƯƠNG 1 PP DH MÔN ÂM NHẠC PHÁT TRIỂN PC, NL HS 6

Chủ đề 1: Những yêu cầu về PC và NL đặc thù trong CT môn Âm nhạc 2018 7

Chủ đề 2: Sách giáo khoa Âm nhạc phát triển NL 11

Chủ đề 3: Một số PP DH phát triển NL môn Âm nhạc 12

Chủ đề 4: Một số KT DH phát triển PC, NL 22

Chủ đề 5: Xây dựng chiến lược DH phát triển NL Âm nhạc 24

CHƯƠNG 2: QUI TRÌNH LỰA CHỌN VÀ XÂY DỰNG NỘI DUNG, PP VÀ KT DH 27 Chủ đề 1: Quy trình thiết kế chủ đề và nội dung bài học 27

Chủ đề 2: Lựa chọn PP và KT DH phát triển PC, NL HS 29

Chủ đề 3: Phương tiện và thiết bị DH 30

Chủ đề 4: Vận dụng qui trình thiết kế một chủ đề/ bài học 32

PHẦN 2: GIÁO ÁN MINH HOẠ DH PHÁT TRIỂN PC, NL HS TIỂU HỌC 37

Chủ đề 1: Giáo án minh họa lớp 1 và câu hỏi 37

Chủ đề 2: Giáo án minh họa lớp 2 và câu hỏi 63

TÀI LIỆU THAM KHẢO 79

Phần 1 DH phát triển PC, NL HS tiểu học qua môn Âm nhạc

Chương 1 PP DH môn Âm nhạc phát triển PC, NL HS

Chương 2 Quy trình lựa chọn và xây dựng nội dung, PP, KT DH môn Âm nhạc

Phần 2 Giáo án minh họa DH phát triển NL HS tiểu học

Giáo án minh họa lớp 1: Động vật

Giáo án minh họa lớp 2: Góc thiên nhiên

4 Máy tính kết nối internet, máy chiếu Projector

5 Bút dạ, giấy A0, khung kế hoạch bài học in sẵn trên giấy A3

6

Phần 1 DH PHÁT TRIỂN PC, NL HS TIỂU HỌC QUA MÔN ÂM NHẠC CHƯƠNG 1 PP DH MÔN ÂM NHẠC PHÁT TRIỂN PC, NL HS

 MỤC TIÊU:

Học xong CT này học viên:

- Hiểu được những định hướng chung về PP DH phát triển NL PC trong môn

Âm nhạc trong CT 2018

- Phân tích được các đặc điểm, yêu cầu về PP DH phát triển NL PC môn Âm

nhạc

- Biết được một số PP và KT DH tích cực phát triển PC, NL HS

- Vận dụng được PP và KT DH vào thiết kế, tổ chức và triển khai các HĐ

DH môn Âm nhạc phát triển PC, NL HS

- Xây dựng được chiến lược DH phát triển NL phù hợp với đối tượng

- Chia sẻ những tưởng và sáng tạo cá nhân trong HĐ chuyên môn, nghiệp vụ

Chủ đề 1: Những yêu cầu về PC và NL đặc thù trong CT môn Âm nhạc 2018

HĐ 1 Tìm hiểu những yêu cầu về PC và NL đặc thù trong CT 2018

 Nhiệm vụ của học viên:

- Nghiên cứu tài liệu

- Thảo luận nhóm về nội dung: những yêu cầu về PC và NL đặc thù trong

CT 2018

Yêu cầu: Sản phẩm được trình bày bằng sơ đồ hóa

Thông tin cơ bản cho HĐ 1

Theo CT môn học (2018), để hình thành và phát triển các PC và NL cho HS trong DH môn Âm nhạc GV cần tổ chức cho HS được tích cực tham gia các HĐ học tập sau:

- Tổ chức cho HS học thông qua trải nghiệm Thực hiện các HĐ tìm tòi,

khám phá, liên hệ, tạo cơ hội cho các em được trải nghiệm thực tiễn, được giao lưu, học hỏi, được bộc lộ bản thân, được tự tin khẳng định mình Từng bước hình thành ở các em tính tích cực, sự hoạt bát, lanh lợi, sức sáng tạo, ý thức tổ chức kỉ luật và tinh thần tập thể

- Tổ chức cho HS học thông qua tương tác Thực hiện các HĐ trò chơi, đóng

vai, trao đổi, thảo luận, thực hành, tìm tòi, Từ đó, tăng cường sự tự tin, kĩ năng giao tiếp, hợp tác thông qua việc các em trình diễn ca hát, chơi nhạc cụ, đọc nhạc, nêu được cảm nhận của bản thân khi nghe nhạc và bước đầu biết sáng tạo trong các dạng HĐ âm nhạc

- Tuỳ theo mục tiêu của mỗi bài học, mỗi chủ đề của môn Âm nhạc, tùy theo

PC, NL cần hình thành và phát triển, GV có thể lựa chọn các PP DH, KT DH cụ thể cho phù hợp

1 CT môn Âm nhạc 2018

1.1 Đặc điểm môn học

Âm nhạc là loại hình nghệ thuật sử dụng âm thanh để diễn tả tư tưởng, tình cảm, nhận thức của con người trong cuộc sống GD âm nhạc tạo cơ hội cho HS được trải nghiệm và phát triển NL âm nhạc – biểu hiện của NL thẩm mĩ với các thành phần sau: thể hiện âm nhạc, cảm thụ và hiểu biết âm nhạc, ứng dụng và sáng tạo âm nhạc; góp phần phát triển, bồi dưỡng những HS có năng khiếu âm nhạc Trong nhà trường phổ thông nói chung và ở tiểu học nói riêng, GD âm nhạc, thông

qua nội dung các bài hát, các HĐ âm nhạc, các PP và hình thức tổ chức HĐ âm

nhạc sẽ giúp HS hình thành và phát triển hài hòa về nhân cách: đức, trí, thể, mĩ

1.2 Quan điểm xây dựng CT

CT môn Âm nhạc tuân thủ các quy định cơ bản được nêu trong CT GDPT tổng thể, bao gồm: Định hướng chung cho tất cả các môn học (quan điểm, mục tiêu, yêu cầu cần đạt, kế hoạch GD và định hướng về nội dung GD, PP GD và đánh giá kết quả GD, điều kiện thực hiện và phát triển CT); Định hướng xây dựng

CT môn Âm nhạc ở ba cấp học Đồng thời, xuất phát từ đặc điểm môn học, CT môn Âm nhạc được xây dựng trên các quan điểm sau:

- Tập trung phát triển ở HS NL âm nhạc, biểu hiện của NL thẩm mĩ trong

lĩnh vực âm nhạc thông qua nội dung GD với những kiến thức cơ bản, thiết thực; chú trọng thực hành; góp phần phát triển hài hoà về đức, trí, thể, mĩ và định hướng nghề nghiệp cho HS

- Kế thừa và phát huy những ưu điểm của CT môn Âm nhạc hiện hành, đồng thời tiếp thu kinh nghiệm xây dựng CT của một số nền GD tiên tiến trên thế giới Nội dung GD của CT môn Âm nhạc mới được thiết kế theo hướng kết hợp giữa đồng tâm với tuyến tính; thể hiện rõ đặc trưng của nghệ thuật âm nhạc và bản sắc văn hoá dân tộc

- Xây dựng những HĐ học tập đa dạng, phong phú về nội dung và hình thức, đáp ứng nhu cầu, sở thích của HS; tạo được cảm xúc, niềm vui và hứng thú trong học tập

- Đảm bảo những nội dung GD cốt lõi thống nhất trong cả nước, có tính mở

để phù hợp với điều kiện và khả năng học tập của HS các vùng miền

1.3 Mục tiêu của CT

1.3.1 Mục tiêu chung

CT môn Âm nhạc giúp HS hình thành, phát triển NL âm nhạc dựa trên nền tảng kiến thức phổ thông và các HĐ học tập đa dạng để trải nghiệm và khám phá nghệ thuật âm nhạc; nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ và tình yêu âm nhạc; nhận thức được sự đa dạng của thế giới âm nhạc và mối liên hệ giữa âm nhạc với văn hoá, lịch sử, xã hội cùng các loại hình nghệ thuật khác; hình thành ý thức bảo vệ và phổ biến các giá trị âm nhạc truyền thống; có đời sống tinh thần phong phú với những PC cao đẹp; có định hướng nghề nghiệp phù hợp, phát huy tiềm năng HĐ

âm nhạc và phát triển các NL chung của HS

1.3.2 Mục tiêu cấp tiểu học

CT môn Âm nhạc cấp tiểu học giúp HS hình thành, phát triển NL âm nhạc dựa trên nền tảng kiến thức âm nhạc phổ thông và các HĐ học tập đa dạng để trải nghiệm và khám phá nghệ thuật; nuôi dưỡng cảm xúc, góp phần hình thành và

phát triển cho HS những PC: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm

và NL chung: tự chủ và tự học; giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo

1.3.3 Những điểm mới của CT GDPT 2018

CT GDPT do Bộ GD và Đào tạo ban hành ngày 26 tháng 12 năm 2018, môn

Âm nhạc đã được đưa vào bậc Trung học phổ thông theo định hướng nghề nghiệp 1.3.3.1 Nội dung của môn học Âm nhạc ở bậc tiểu học

Nội dung được triển khai ở 5 mạch, Hát, Nghe nhạc, Đọc nhạc, Nhạc cụ,

Thường thức âm nhạc, trong đó:

ở từng khối lớp tùy theo khả năng của HS và điều kiện của địa phương

- Nghe nhạc được tách từ nội dung Phát triển khả năng âm nhạc ở CT môn

học Âm nhạc 2003

1.3.3.2 PP và hình thức tổ chức DH âm nhạc ở bậc tiểu học

Việc DH phát triển NL khai thác tối đa, linh hoạt và có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các PP DH tích cực, PP DH truyền thống, các PP, KT DH đặc thù,

DH hiện đại (DH đa phương tiện)

1.3.3.3 Đánh giá kết quả học tập môn Âm nhạc ở bậc tiểu học

- Yêu cầu:

Đánh giá PC, NL chung, NL chuyên môn trên cơ sở tôn trọng sự khác biệt

về NL âm nhạc của cá nhân

- Nội dung:

HS được lựa chọn và thể hiện nội dung đã học theo ý thích và sở trường của bản thân

- Đánh giá kết quả học tập:

Đánh giá theo TT22/2016/TT - BGGĐT

- Đánh giá theo mức độ của khung NL môn học: Biết; Hiểu; Vận dụng - sáng

tạo tương ứng với 3 mức xếp loại: Hoàn thành tốt; Hoàn thành; Chưa hoàn thành 1.3.3.4 Các NL đặc thù của môn học

- Bước đầu biết hát một mình và hát cùng người khác, thể hiện

đúng giai điệu và lời ca, diễn tả được sắc thái và tình cảm của bài hát

- Đọc nhạc đúng tên nốt, đọc đúng cao độ và trường độ

- Biết chơi nhạc cụ một mình và cùng người khác, thể hiện

đúng tiết tấu và giai điệu

Cảm thụ âm

nhạc

- Bước đầu cảm nhận được vẻ đẹp của tác phẩm âm nhạc, phân

biệt được sự khác nhau trong từng thuộc âm nhạc

- Biết vận động cơ thể phù hợp với nhịp điệu

- Nhận biết được câu, đoạn trong bài hát có hình thức rõ ràng,

nhận biết được sự giống nhau, khác nhau của từng nét nhạc

- Bước đầu biết đánh giá kĩ năng thể hiện âm nhạc của bản thân

và của người khác

Ứng dụng và

sáng tạo âm

nhạc

- Bước đầu biết mô phỏng, tái hiện một số âm thanh quen thuộc

trong cuộc sống; biết lặp lại có thay đổi mẫu tiết tấu và giai điệu đơn giản theo hướng dẫn của GV

- Biết làm dụng cụ học tập đơn giản theo hướng dẫn của GV;

biết tưởng tượng khi nghe nhạc không lời

Thành phần

NL

Yêu cầu cần đạt

- Biết chia sẻ hiểu biết về âm nhạc với người khác; biết biểu

diễn âm nhạc với hình thức phù hợp

Chủ đề 2: Sách giáo khoa Âm nhạc phát triển NL

HĐ 2 Tìm hiểu những điểm chung của sách giáo khoa Âm nhạc phát triển NL

 Nhiệm vụ của học viên:

- Nghiên cứu tài liệu

- Thảo luận nhóm: Phân tích mối quan hệ giữa cấu trúc và nội dung SGK

Yêu cầu: Sản phẩm trình bày trên giấy A0 hoặc trình chiếu trên máy bằng

sơ đồ tư duy

Thông tin cơ bản cho HĐ 2

2 Sách giáo khoa Âm nhạc phát triển NL

2.1 Cấu trúc sách giáo khoa âm nhạc phát triển NL

Sách được biên soạn theo các chủ đề và được thiết kế các dạng HĐ Về số lượng và tên chủ đề ở mỗi bộ sách có sự khác nhau tùy theo cách tiếp cận và phân chia nội dung của nhóm tác giả biên soạn Qua tìm hiểu các bộ sách cho thấy: tên của các chủ đề/bài học đều gắn với các lĩnh vực, hiểu biết gần gũi trong đời sống hay các HĐ của nhà trường, và đều hướng tới việc DH phát triển NL, do đó, các

bộ sách có tính thống nhất trong sự đa dạng

2.2 Triển khai các mạch nội dung trong chủ đề

- Sách giáo khoa Âm nhạc mới đã mở rộng các nội dung bao gồm: Hát, Nghe

nhạc, Đọc nhạc, Nhạc cụ và Thường thức âm nhạc

- Các mạch nội dung có sự kết nối ngang và giao thoa trong phạm vi của

một chủ đề và kết nối dọc theo tính hệ thống các chủ đề để đảm bảo logic nội dung theo qui định của CT Nội dung mỗi chủ đề được triển khai có sự kết nối, tích hợp các mạch kiến thức: Hát; Đọc nhạc; Nhạc cụ, Nghe nhạc và Thường thức

âm nhạc… đảm bảo tính lo gic và ổn định của cấu trúc trong từng chủ đề Cấu

trúc các bài học trong sách giáo khoa bao gồm các thành phần cơ bản: mở đầu,

kiến thức mới, luyện tập, vận dụng - sáng tạo

Các bộ sách đã lựa chọn các chất liệu, ngữ liệu, tác phẩm âm nhạc có giá trị nghệ thuật tiêu biểu của Việt Nam và nước ngoài, song cũng rất gần gũi, gắn bó với cuộc sống hằng ngày của lứa tuổi, phù hợp với tri thức và trải nghiệm đã có của người học trên tinh thần thừa nhận, tôn trọng sự khác biệt của mỗi cá nhân

2.3 Tích hợp các nội dung GD

Mỗi chủ đề, nội dung âm nhạc được lồng ghép tích hợp một cách nhuần nhuyễn với các kiến thức, hiểu biết của các môn học/lĩnh vực liên quan và gần gũi như: Tiếng Việt, Mĩ thuật, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội, Do đó, thông qua mỗi bối cảnh của bài học đều góp phần hình thành các PC như: yêu thương, nhân ái, chăm chỉ, lắng nghe, chia sẻ, hợp tác, giúp đỡ các bạn trong khi cùng học tập, trong sinh hoạt ở nhà trường và cộng đồng Sự chủ động, tự tin và tích cực tham gia các

HĐ trong tập thể, nhóm và cá nhân sẽ giúp các em phát triển các chỉ số cảm xúc

và tương tác xã hội rất tốt, đây cũng là những PC và NL rất cần với các em trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa

Chủ đề 3: Một số PP DH phát triển NL môn Âm nhạc

HĐ 3 Tìm hiểu về một số PP DH môn Âm nhạc theo CT 2018

 Nhiệm vụ của học viên:

- Nghiên cứu tài liệu

- Thảo luận nhóm về nội dung: Tìm hiểu về PP DH phát triển PC, NL môn

Âm nhạc ở cấp tiểu học Vận dụng PP DH phát triển NL vào một ví dụ minh hoạ cho nội dung tự chọn

Sản phẩm: Trình bày trên giấy A0 hoặc trình chiếu trên máy

Thông tin cho HĐ 3

3 Một số PP DH phát triển NL môn Âm nhạc

PP DH là lĩnh vực rộng và có nhiều quan điểm khác nhau Hiểu trên bình diện vĩ mô thì PPDH là những định hướng mang tính chiến lược, cương lĩnh, là

mô hình lí thuyết của PPDH

PP DH Âm nhạc là PP DH ở phạm vi cụ thể được hiểu là hình thức, cách thức HĐ của GV và HS nhằm thức hiện mục tiêu GDÂN trong nhà trường

Một số điểm khác nhau giữa DH truyền thụ kiến thức và DH phát triển

NL HS (PP DH tích cực)

- Nội dung CT thống nhất và triển

khai đồng loạt ở các địa phương, do

đó chưa phù hợp với các yếu tố vùng

miền

- GV là người truyền đạt kiến thức

HS hầu như thụ động tiếp thu kiến

môi trường thân thiện tương tác giữa

GV và HS, giữa HS - HS giúp cho

người học chủ động tìm tòi, khám

phá, chiếm lĩnh kiến thức và thể hiện

bản thân

- GV là người đánh giá HS

- Nội dung CT có tính mở, tạo điều kiện

cho người dạy dễ cập nhật tri thức mới

- GV vừa là người tổ chức các HĐ tập

phong phú, đa dạng; vừa là người giữ vai trò chủ đạo trong điều khiển, điều chỉnh các HĐ DH phù hơp với nhận thức và NL của HS

- Thông qua các mỗi tiết học, GV xây

dựng các kịch bản DH hấp dẫn, đa dạng nhằm khơi gợi cảm xúc, tạo động lực giúp HS hào hứng tìm tòi, khám phá, sôi nổi tranh luận, tích cực tham gia vào các dạng HĐ tương tác cùng GV và các bạn

- Coi trọng sự trải nghiệm và huy động

vốn kinh nghiệm sống sẵn có của HS trong quá trình khám phá, chiếm lĩnh tri thức của bài học

- DH chú trọng hình thành và rèn luyện

cho HS khả năng tự học, tự khám phá, tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng của HS

- GV đánh giá theo NL HS

Theo tác giả Trần Bá Hoành, PP DH tích cực có những dấu hiệu sau:

- DH thông qua tổ chức các HĐ học của HS, GV giữ vai trò chủ đạo, là người

gợi mở, xúc tác, động viên, cố vấn, trọng tài trong các HĐ tìm tòi của HS

- DH chú trọng đến rèn luyện PP tự học:

+ Tăng cường học tập thể, phối hợp học hợp tác

+ Kết hợp đánh giá của GV với tự đánh giá của HS” {8 - 51}

3.1 PP dùng lời và đàm thoại

Là những PP cơ bản được sử dụng trong DH ở tất cả các môn học Trong

DH âm nhạc, các PP này được kết hợp sử dụng ở nhiều bối cảnh và mục đích DH khác nhau, cụ thể:

- GV dùng lời nói để giới thiệu bài, dẫn dắt, trình bày, tóm tắt, những nội

dung kiến thức của bài học chuyển tải đến HS

- PP đàm thoại cũng chính là việc GV đưa ra các câu hỏi, câu lệnh để yêu

cầu HS trả lời, trao đổi hoặc thực hiện

Cách triển khai

Khi sử dụng PP thuyết trình và đàm thoại GV cần: bám sát nội dung và mục đích của HĐ để đặt các câu hỏi phù hợp Với các dạng câu hỏi có mục đích khác nhau như: khơi gợi cảm xúc, hoặc đưa ra các yêu cầu HS quan sát, nhận xét (bức tranh, hình ảnh nhân vật, hành động, bản nhạc, ) kết hợp với các thiết bị/nhạc cụ

để làm sáng tỏ nội dung bài học, củng cố, đào sâu và mở rộng hiểu biết, kiến thức,

kĩ năng đã tiếp thu được, từ đó tổng kết, hệ thống hóa tri thức PP đàm thoại trong

DH âm nhạc sử dụng với dạng:

+ Đàm thoại tái hiện kiến thức đã học: GV cần đặt ra các câu hỏi yêu cầu HS nhớ lại, nhắc lại (nêu/kể) các kiến thức, trả lời bằng trí nhớ, không cần suy luận Dạng câu hỏi này dùng khi đặt mối liên hệ giữa kiến đã học với kiến thức sắp học hoặc khi cần củng cố

+ Đàm thoại diễn giải minh họa: Với mục đích làm sáng tỏ một vấn đề nào

đó trong bài học GV lần lượt đưa ra các câu hỏi kèm theo những ví dụ minh họa kết hợp với phương tiện thiết bị

Thực tế tổ chức DH âm nhạc cho thấy, PP thuyết trình, PP đàm thoại và vấn

đáp (hỏi - đáp nhanh) luôn được kết hợp, bổ sung và hỗ trợ cho nhau trong tiết

dạy, trong tổ chức các HĐ âm nhạc, tổ chức các sự kiện

Lưu ý: Khi sử dụng GV có thể kết hợp với các nguồn tư liệu khác tạo sự hấp dẫn, sinh động GV cũng cần lưu ý tới mục đích, tính chất và yêu cầu của HĐ để

sử dụng âm lượng, ngữ điệu, sắc thái cho phù hợp

3.2 PP trực quan và làm mẫu

Là PP sử dụng các phương tiện trực quan (trình bày, đồ dùng DH, tranh ảnh,

mô hình…) sử dụng trong quá trình DH âm nhạc

VD: GV sử dụng giọng hát, tiếng đàn, các phương tiện thiết bị, công nghệ,

đồ dùng DH, vật thật, tranh ảnh minh họa, trước, trong và sau khi DH các kiến thức mới

Ý nghĩa

PP này có sự tác động mạnh mẽ tới cảm xúc của HS, tạo cho các em niềm yêu thích với môn học, đồng thời cũng giúp HS tri giác trọn vẹn tác phẩm trước khi vào bài học Do đó, khi sử dụng PP trực quan và làm mẫu trong khi hát/ đàn trực tiếp hoặc sử dụng các ngữ liệu khác, GV cần lưu ý đảm bảo tính khoa học,

tính nghệ thuật và yêu cầu về thẩm mĩ

3.3 PP luyện tập

Là HĐ lặp đi lặp lại với mục đích hình thành và củng cố kiến thức cho người học Trong DH âm nhạc, luyện tập chính là HĐ lặp lại nhiều lần giúp HS rèn luyện, hình thành được các kĩ năng thể hiện âm nhạc

3.3.1 Ý nghĩa

Giúp HS hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập

GV cần lưu ý khi triển khai các hình thức luyện tập với mục đích rèn luyện

để HS nắm được thuần thục các kĩ năng (mức độ cơ bản) hay luyện tập để hình thành tiết mục trình diễn (nâng cao hơn), để phân loại HS, chia nhóm và hỗ trợ

HS trong quá trình luyện tập Thông qua luyện tập GV có thể tư vấn, hỗ trợ các

HS còn hạn chế để HS hoàn thành được nhiệm vụ học tập, song cũng cần quan tâm để bồi dưỡng phát triển các HS có năng khiếu âm nhạc đặc biệt

* Lưu ý: Đưa ra các mức độ yêu cầu phù hợp với NL của HS ở mỗi nhóm,

sao cho HS dù ở mặt bằng nào cũng đều có sản phẩm của mình, từ đó sẽ giúp các

em tự tin thể hiện bản thân, thể hiện khả năng âm nhạc

3.3.2 PP làm việc nhóm

3.3.2.1 Khái niệm

Là PP trong đó HS của lớp được chia ra thành nhóm, GV sẽ phân công nhiệm

vụ, mỗi nhóm tự hoàn thành các nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc trong khoảng thời gian có hạn Kết quả làm việc nhóm sẽ được trình bày và đánh giá trước lớp PP này tạo cơ hội cho các em chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, ý kiến để giải quyết vấn đề có liên quan đến nội dung bài học; tạo cơ hội cho các em giao lưu học hỏi lẫn nhau, cùng hợp tác và giải quyết những vấn đề chung PP này rất phù hợp với đặc thù môn ÂN là môn học có tính tương tác và hợp tác

3.3.2.2 Cách triển khai

Thảo luận nhóm để tiến hành theo các bước:

+ GV giới thiệu bài thảo luận

+ Chia nhóm, giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm, qui định thời gian và phân công

vị trí làm việc theo nhóm

+ Các nhóm thảo luận giải quyết nhiệm vụ được giao

+ Đại diện từng nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm Các nhóm khác quan sát, lắng nghe và bổ sung ý kiến

3.3.2.3 Ý nghĩa

Kiến thức của HS trở nên sâu sắc, dễ nhớ và bền vững hơn nhờ được giao lưu, học hỏi giữa các nhóm; giúp các em tự tin, cởi mở trình bày ý kiến cá nhân, đồng thời biết lắng nghe chia sẻ, ý kiến của bạn; phát triển kĩ năng giao tiếp, hợp tác, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề

* Lưu ý: Thời gian kéo dài; dễ phân tán tư tưởng vì ý kiến

3.3.2.4 Ví dụ minh họa

Nội dung Hát: bài Ba ngọn nến lung linh (chủ đề gia đình - Lớp 1)

Bước 1: GV nêu yêu cầu:

- Trình bày trước lớp bài hát kết hợp gõ đệm hoặc vận động phụ họa với

Bước 2: HS làm việc theo nhóm và phân công nhiệm vụ cho từng thành viên

Các em sẽ phân công trong nhóm bạn nào sẽ hát, bạn nào vận động phụ họa

và bạn nào sẽ gõ đệm tùy theo NL, sở thích và có sự hỗ trợ, tương tác giữa các thành viên trong nhóm

Bước 3: Các nhóm trình diễn kết quả trước lớp Các nhóm quan sát và nêu ý kiến qua phần trình diễn của nhóm bạn GV động viên và khích lệ HS

Như vậy, trong quá trình làm việc nhóm, tính tự giác, sự tự tin, và lắng nghe, chia sẻ giữa các thành viên trong nhóm sẽ giúp các em hình thành và phát triển

PC chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm và NL chung: Tự chủ và tự học; Giao tiếp

và hợp tác; Giải quyết vấn đề và sáng tạo

sẻ cảm xúc để hoàn thành nhiệm vụ của bài học, cũng góp phần phát triển các kĩ năng giao tiếp, hợp tác và tình cảm xã hội cho các em Giảm căng thẳng trong học tập

Trò chơi phải đảm bảo vừa sức, có tính GD; kết nối được với kiến thức đã học hoặc sẽ học Trò chơi có thể sử dụng ở các vị trí trong giờ học với các mục đích khác nhau:

+ Trò chơi ở đầu tiết học là HĐ khởi động nhằm gợi động cơ, tạo hứng thú tâm thế hào hứng cho HS bước vào giờ học Có ý nghĩa tái hiện kiến thức đã học, củng cố lại kiến thức chuẩn bị tiếp thu bài học mới

+ Trò chơi chính là một phần của nội dung bài học, nhằm cung cấp, rèn luyện, hình thành và vận dụng kiến thức/kĩ năng thông qua các HĐ chơi của chính

HS

+ Trò chơi ở cuối tiết học có ý nghĩa củng cố kiến thức của bài học Hoặc tạo điều kiện cho các em trải nghiệm và vận dụng kiến thức vừa được học

Ví dụ: Trò chơi phát triển tai nghe và giọng hát: yêu cầu HS nghe, nhận biết,

thực hành, tái tạo lại âm thanh, tiết tấu, bài hát

- Trò chơi phát triển cảm giác nhịp điệu âm nhạc: yêu cầu HS nghe, cảm thụ

và thể hiện qua điệu bộ, động tác của cơ thể, vận động theo nhịp điệu âm nhạc hay các tiết tấu khi đọc lời ca

- Trò chơi sắm vai: yêu cầu HS sắm vai/mô phỏng các nhân vật trong câu

chuyện, các hình tượng âm nhạc trong bài hát hay thực hiện dự án âm nhạc theo chủ đề của bài học

* Lưu ý: Trong quá trình chơi có thể ồn ào, ảnh hưởng đến lớp khác; Trong

khi chơi có sự ganh đua giữa các nhóm; Hạn chế ý nghĩa GD nếu lựa chọn trò chơi không phù hợp

3.5 PP trình diễn

Trình diễn là HĐ bao quát nhất trong tổ chức DH âm nhạc, được sử dụng sau khi kết thúc một bài học, một chủ đề, một giai đoạn Qua đó, HS sẽ vận dụng được những kiến thức, hiểu biết vào thực tiễn để hoàn thành một tiết mục/ CT biểu diễn hay một dự án học tập HĐ trình diễn có thể khai thác các phương tiện, thiết bị hay kho tư liệu điện tử của môn học để hình thành các tiết mục hấp dẫn, sinh động cho CT biểu diễn ở các sự kiện trong nhà trường và cộng đồng

Cách triển khai

+ GV phân công nhiệm vụ phù hợp với NL và hứng thú của HS

+ Luyện tập kĩ càng theo yêu cầu thể hiện của nội dung tiết mục và các yêu cầu về thể hiện diễn cảm

Trình diễn kết hợp với các đạo cụ, trang phục (nếu có) và theo hình thức tập thể, nhóm, đôi bạn hay cá nhân

GV đọc thông tin cơ bản về PPDH phát hiện và giải quyết vấn đề tại Phụ lục: Một số PP, kỹ thuật dạy học tích cực nhằm phát triển PC, NL HS kèm theo

mô-đun 2.0

Lưu ý:

Trong “Báo cáo đề tài và khoa học cấp Bộ” PGS - TS Nguyễn Thị Tố Mai là chủ nhiệm đề tài có nói đến quan điểm của hai tác giả Meier và Trần văn Cường cho rằng “DH GGVĐ không phải là một PP DH cụ thể mà là một quan điểm DH nên có thể vận dụng trong hầu hết các hình thức và PPDH ”

Như vậy, ở bình diện vi mô, DH GQVĐ là việc HS xem xét, phân tích những tình huống cụ thể mà GV đưa ra trong một bài học/chủ đề hoặc một HĐ trải nghiệm nào đó để tìm ra cách xử lí, giải quyết vấn đề có hiệu quả

Cách triển khai:

- HS xem xét, nhận định tình huống có vấn đề mà GV đưa ra

- Liệt kê các cách giải quyết và so sánh các cách giải quyết

- Lựa chọn và thực hiện cách giải quyết tối ưu nhất

- Rút ra kinh nghiệm để xử lí và giải quyết các vấn đề, tình huống khác

Ý nghĩa:

Giúp HS phát triển tư duy độc lập, biết lắng nghe và chia sẻ Biết lựa chọn

và thực hiện cách giải quyết có hiệu quả

VD: Trong quá trình xác định yêu cầu cần đạt của chủ đề, GV căn cứ vào

nội dung HS được học để cung cấp phiếu Yêu cầu cần đạt và hỗ trợ HS tìm ra

những việc cần làm để đạt được các yêu cầu đó

Lưu ý: GV có thể cung cấp ngay từ đầu cho HS mục tiêu cụ thể của chủ đề được học và giúp HS cùng bàn luận những việc mình cần làm để đạt được mục tiêu đó Hoặc GV hướng dẫn HS xác định các yêu cầu cần đạt của chủ đề nếu có thể

3.7 HĐ trải nghiệm

3.7.1 Khái niệm

Theo Phó giáo sư – Tiến sĩ Đinh Thị Kim Thoa, HĐ trải nghiệm là HĐ GD thông qua sự trải nghiệm và sáng tạo của cá nhân trong việc kết nối kinh nghiệm học được trong nhà trường với thực tiễn đời sống, nhờ đó các kinh nghiệm được

tích lũy thêm và dần chuyển hóa thành NL

3.7.2 Cách triển khai

HĐ trải nghiệm có thể được tổ chức ở trong phạm vi nhà trường (liên quan đến môn học, bài học cụ thể ) hoặc liên quan đến tất cả các HĐ văn hóa – thể thao – giải trí – xã hội ngoài giờ học trên lớp

Ví dụ:

- Tổ chức cho HS tham quan Viện bảo tàng để các em có cơ hội tìm hiểu về

văn hóa địa phương, về bản sắc âm nhạc vùng miền

- Tổ chức gặp gỡ, giao lưu tìm hiểu về âm nhạc với nghệ sĩ, nhạc sĩ …

- Tổ chức biểu diễn văn nghệ ở lớp, ở trường theo chủ điểm …

- Tổ chức cho HS xem biểu diễn

3.7.3.Ý nghĩa

HS được vận dụng kiến thức đã học vào trải nghiệm thực tiễn Sau khi kết thúc HĐ trải nghiệm, các em sẽ thu được kinh nghiệm cho bản thân Từ đó góp phần hình thành NL chung, NL đặc thù, đồng thời củng cố, bồi dưỡng tình cảm

âm nhạc, làm cho đời sống của các em phong phú

3.8 DH theo dự án

GV đọc thông tin cơ bản về PPDH theo dự án tại Phụ lục: Một số PP, kỹ

thuật dạy học tích cực nhằm phát triển PC, NL HS kèm theo mô-đun 2.0

Ví dụ minh họa:

GV ra yêu cầu và HS cùng lựa chọn đề tài “Biểu diễn theo chủ đề”

- GV cần lựa chọn các nhóm HS có cùng sở thích về ca hát; chơi nhạc cụ;

vận động nhịp điệu để trình diễn theo lựa chọn của nhóm

- Phân công nhiệm vụ, cử nhóm trưởng và phân công HS tham gia nhiệm vụ

- Mỗi nhóm xây dựng ý tưởng, phân công nhiệm vụ và kế hoạch luyện tập

Theo đó, mỗi nhóm sẽ báo cáo một sản phẩm bằng hình thức trình diễn

- Trình bày kết quả: HS trình bày kết quả thực hiện dự án bằng hình thức

trình diễn ca hát, chơi nhạc cụ, vận động theo nhịp điệu hoặc đọc lời ca (thơ, đồng dao) theo tiết tấu đã học hoặc có thể tự nghĩ ra một tiết tấu mới

Đánh giá kết quả: HS sẽ tự đánh giá kết quả sản phẩm của mình, các nhóm tham gia đánh giá qua trình bày của các nhóm dự án GV đánh giá, khen ngợi, động viên HS

Nhìn chung, với môn ÂN, PP DH theo dự án đòi hỏi nhiều công sức của cả

GV và HS GV nên sử dụng PP này sau khi kết thúc một giai đoạn học tập của

HS

3.9 PP DH đa phương tiện

Là quá trình DH sử dụng, liên kết các phương tiện: giữa các văn bản, hình ảnh động, âm thanh, clip… để liên kết các nội dung nhằm cung cấp, mô tả, giải thích, kết nối nội dung kiến thức, hình tượng âm nhạc, hay các yêu cầu, kĩ năng

cụ thể của bài học một cách trực quan và sống động DH đa phương tiện cũng có thể hiểu là bao gồm các phần/ bài dạng thuyết trình (PowePoint), kết hợp với các phần mềm tạo các hiệu ứng thu hút HS hào hứng tham gia HĐ học tập mà GV là người thiết kế và thực hiện các thao tác trong quá trình DH, kết hợp với những phần thể hiện trực tiếp của mình

Cách triển khai

Thực tế trong DH đa phương tiện, phần sử dụng các thiết bị, phương tiện hay

tư liệu điện tử luôn được kết hợp một cách đồng bộ, phù hợp, linh hoạt khi DH

các mạch nội dung âm nhạc

Ví dụ minh họa:

Trong nội dung, Kể chuyện âm nhạc, thay vì GV kể chuyện bằng lời để HS lắng nghe, GV sẽ sử dụng tư liệu âm thanh và hình ảnh động trong DH đa phương tiện để tạo nên các bài học đa dạng, hấp dẫn và phong phú hơn Hoặc với một số bài tập vận dụng, trả lời nhanh, các trò chơi tương tác… cũng được khai thác và phát huy hiệu quả cao trong quá trình dạy và học âm nhạc

Với những cơ sở GD có điều kiện trang bị về phòng học, các thiết bị đa phương tiện đồng bộ với máy tính, trình chiếu, nhạc cụ, đồ dùng DH… GV sẽ giúp HS dần dần tìm hiểu, trực tiếp thao tác, khám phá, tìm hiểu bài học trên các sách giáo khoa điện tử có các âm thanh và hình ảnh sống động Đây cũng là một

PP, hình thức giúp HS tự học hoặc học trực tuyến, cập nhật với sự phát triển của

kỉ nguyên công nghệ số và trí tuệ thông minh tới đây

Chủ đề 4: Một số KT DH phát triển PC, NL

HĐ 4: Tìm hiểu một số KT DH

 Nhiệm vụ của học viên:

- Nghiên cứu tài liệu

- HĐ nhóm thảo luận nội dung: Tìm hiểu về KT DH phát triển PC, NL môn

Âm nhạc ở tiểu học Hãy vận dụng KT DH vào một ví dụ minh hoạ cho nội dung

DH tự chọn

Yêu cầu: Sản phẩm được trình bày trên giấy A0 kèm theo ví dụ minh họa

Thông tin cho HĐ 4

4 Một số KT DH phát triển NL

4.1 KT chia nhóm

GV đọc thông tin cơ bản về PPDH theo nhóm tại Phụ lục: Một số PP, kỹ

thuật dạy học tích cực nhằm phát triển PC, NL HS kèm theo mô-đun 2.0

Lưu ý:

- Chia nhóm theo NL HS tương đương (nhóm đơn trình độ)

- Chia nhóm theo NL HS khác nhau trong nhóm (nhóm đa trình độ)

4.2 Vận động cơ thể theo nhịp điệu

Là việc sử dụng các bộ phận trên cơ thể (lắc lư vai, đầu, dậm chân, vỗ tay, chuyển động cơ thể, ) vận động theo nhịp điệu của bài hát hoặc bản nhạc theo cảm xúc và yêu cầu của bài học

Các âm thanh được tạo ra bởi tiếng vỗ tay, búng tay, vỗ trên đùi, trên cánh tay, dậm chân là khi các em sử dụng cơ thể vận động theo các mẫu tiết tấu đơn giản hoặc bài hát đã học GV có thể thêm vào những âm thanh khác để làm phong phú cho PP này PP này có thể nối kết với nhau theo dạng chơi độc lập hoặc đệm cho bài hát hay kết hợp với các nhạc cụ khác như một bè đệm Ví dụ: GV cho HS

vận động cơ thể theo nhịp điệu bài Dung dăng dung dẻ Với dạng HĐ này, GV có

thể tổ chức cho HS đứng theo hàng ngang, hàng dọc, hay xếp hình vòng tròn tuỳ theo số lượng HS cũng như không gian tổ chức GV có thể làm mẫu trước rồi HS làm theo các động tác đã được hướng dẫn Các em sẽ vừa đọc bài đồng dao, đồng thời phối hợp cả tay và chân để tạo ra âm thanh

GV cũng có thể chia HS làm hai nhóm: một nhóm đọc đồng dao, một nhóm thực hiện động tác hoặc tất cả HS cùng vừa đọc vừa thực hiện các động tác vận

động cơ thể như dậm chân, vỗ tay, hai bàn tay tác động lên vai, tác động lên đùi

4.3 KT “Khăn trải bàn”

GV đọc thông tin cơ bản về kỹ thuật khăn trải bàn tại Phụ lục: Một số PP,

kỹ thuật dạy học tích cực nhằm phát triển PC, NL HS kèm theo mô-đun 2.0

4.4 KT “Hỏi và trả lời”

KT này giúp HS có thể củng cố, khắc sâu thêm kiến thức đã học thông qua việc đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi

Cách tiến hành:

- GV nêu câu hỏi, bài thảo luận

- GV (hoặc một HS) sẽ bắt đầu bằng câu hỏi về một bài và yêu cầu một HS

khác trả lời

- HS trả lời xong lại tiếp tục đặt ra câu hỏi cho HS khác… Cứ như vậy cho

đến khi GV ra quyết định ngừng HĐ này

VD: Nội dung Hát, GV đàn cho HS nghe giai điệu bài hát đã học và hỏi tên bài hát? HS trả lời và tiếp tục đặt câu hỏi cho HS khác về tên tác giả bài hát …

4.5 KT “động não”

GV đọc thông tin cơ bản về kỹ thuật động não tại Phụ lục: Một số PP, kỹ

thuật dạy học tích cực nhằm phát triển PC, NL HS kèm theo mô-đun 2.0

Chủ đề 5: Xây dựng chiến lược DH phát triển NL Âm nhạc

HĐ 5 Tìm hiểu về chiến lược DH phát triển NL Âm nhạc

 Nhiệm vụ của học viên:

- Nghiên cứu tài liệu

- HĐ nhóm thảo luận nội dung:

- Tìm hiểu và trình bày kế hoạch về chiến lược DH PT NL ÂN của bản thân

- Xây dựng kế hoạch tập huấn, triển khai DH theo yêu cầu phát triển NL

trong CT môn học ÂN 2018

Yêu cầu: Sản phẩm được trình bày trên A0/trình chiếu và ví dụ minh họa

Thông tin cho HĐ 5

5 Chiến lược DH phát triển NL âm nhạc

5.1 Mục tiêu xây dựng chiến lược DH phát triển NL âm nhạc

Chiến lược, trong DH âm nhạc được hiểu là kế hoạch hành động vạch ra, đi cùng với những PP/cách thức thực hiện có tính khả thi để đạt được/hoàn thành một nhiệm vụ/mục tiêu đặt ra trong DH âm nhạc

Việc xây dựng chiến lược DH âm nhạc của từng giảng viên ở vị trí công tác

ở các trường đào tạo sư phạm, các GV TH cần đặt ra phù hợp với thực tiễn DH, trên cơ sở xác định và nắm vững:

- Về sứ mạng, mục tiêu đào tạo/nhiệm vụ GD và DH của bậc học theo định

hướng phát triển PC, NL cho người học

- Về mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể, chuẩn đầu ra CT/học phần đào tạo

ngành SP Âm nhạc (đối với giảng viên); mục tiêu, yêu cầu cần đạt của CT môn học Âm nhạc ở bậc tiểu học, ban hành năm 2018 (đối với GV phổ thông) đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của xã hội đối với ngành đào tạo, của bậc học trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa

- Các căn cứ về mục tiêu cụ thể, chuẩn đầu ra của học phần giảng dạy (đối

với giảng viên các khoa/ trường đào tạo GV âm nhạc); các căn cứ về mục tiêu, nội dung và nhiệm vụ DH thể hiện trong CT SGK Âm nhạc của lớp được phân công DH (đối với GV âm nhạc ở bậc tiểu học)

- Cá nhân xác định rõ các nhiệm vụ DH được phân công của cá nhân

- Nắm vững đặc điểm nhận thức và khả năng học tập học phần/môn học của

SV/HS để đưa các mục tiêu, yêu cầu cần đạt phù hợp ở mức độ cơ bản và phân hóa

- Bám sát điều kiện thực tiễn dạy và học tại các cơ sở GD ở các nhà

trường/địa phương về: Cơ sở vật chất, nhạc cụ, thiết bị công nghệ phục vụ cho việc dạy và học âm nhạc, và các đặc điểm văn hóa vùng, miền

5.2 Kế hoạch xây dựng chiến lược DH phát triển NL âm nhạc

Dựa trên sự hiểu biết về các căn cứ đã nêu ở mục 5.1 Với mỗi cán bộ giảng dạy tại các cơ sở đào tạo sư phạm hay các GV âm nhạc bậc tiểu học cần chỉ ra được nhiệm vụ cụ thể trong chiến lược DH của bản thân ở từng năm học/trong khóa đào tạo, hoặc có thể là lộ trình dài hơn Ngoài việc nắm vững các mục tiêu, yêu cầu cần đạt của CT/nội dung HP ở các giáo trình/tài liệu/nội dung SGK âm nhạc, khi xây dựng chiến lược DH, giảng viên/GV cần trả lời được các câu hỏi sau:

- Mỗi giảng viên/GV cần xây dựng cho mình kế hoạch cụ thể trong việc tích

cực tìm hiểu, tự bồi dưỡng, tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứng với yêu cầu đổi mới CT đào tạo/ môn học

- Sẽ hướng dẫn/làm gì và làm như thế nào để giúp SV/HS dễ dàng tìm hiểu

nắm bắt được học phần/bài học mà mình giảng dạy

- Cần giới thiệu thêm các nguồn tư liệu/thông tin nào, để giúp SV tìm hiểu,

tóm tắt được nội dung/phát hiện các vấn đề khi nghiên cứu giáo trình/tài liệu Còn đối với HS tiểu học, cần có những gợi ý gì để giúp HS tìm hiểu, khám phá bài học, gắn kết với những hiểu biết gần gũi trong đời sống hàng ngày

- Giảng viên/GV sẽ phải làm gì? thực hiện như thế nào để giúp người học để

khám phá, chiếm lĩnh tri thức bài học

- SV/ HS sẽ biết vận dụng, vận dụng sáng tạo những nội dung cụ thể nào sau

khi kết thúc bài học/ tiến trình của HP hay kết thúc môn học vào giải quyết các nhiệm vụ của bài học hay trong đời sống

Từ đó, sẽ vạch ra được những kế hoạch hành động phù hợp cho chiến lược

DH phát triển NL cho SV/ HS Dưới đây là một số gợi ý về chiến lược DH PT NL

 Chiến lược 1 Xây dựng kế hoạch phát triển chuyên môn, nghiệp vụ sư

phạm của bản thân

 Chiến lược2 Xây dựng cấu trúc bài học trên cơ sở của thuyết kiến tạo giúp người học phát huy tính chủ động trong tìm hiểu, khám phá chiếm lĩnh tri thức môn học

 Chiến lược 3 Xây dựng các nhiệm vụ giúp SV khám phá, trải nghiệm các nội dung bài học qua các nguồn tư liệu hình ảnh, âm thanh trước khi lên lớp

 Chiến lược 4 Xây dựng các nhiệm vụ giúp SV/ HS tăng cường khả năng phối hợp, tương tác trong làm việc nhóm để hoàn thành một dự án học tập …

CÂU HỎI KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 1

1 Nêu các PC và NL đặc thù cần đạt qua môn học Âm nhạc

2 Hãy trình bày về đặc điểm chung nhất của các bộ SGK âm nhạc phát triển

NL

3 Hãy phân tích mối quan hệ giữa các mạch nội dung trong cấu trúc một chủ

đề cụ thể ở một trong những bộ SGK âm nhạc mới, để thấy rõ các yêu cầu về phát triển NL cho HS

4.Trình bày về vai trò của PP DH tích cực và DH đa phương tiện trong tổ chức HĐ âm nhạc theo chủ đề

5.Vận dụng PP và KT DH, thiết kế một HĐ DH (nội dung tự chọn)

6.Trình bày một chiến lược DH phát triển NL của bản thân

CHƯƠNG 2: QUI TRÌNH LỰA CHỌN VÀ XÂY DỰNG NỘI DUNG, PP

- Vận dụng được quy trình thiết kế kế hoạch bài học phát triển PC, NL HS

trong DH môn Âm nhạc

 NỘI DUNG

Chủ đề 1 Quy trình thiết kế chủ đề và nội dung bài học

Chủ đề 2 Lựa chọn PP và KT DH phát triển PC, NL HS

Chủ đề 3 Lựa chọn thiết bị và phương tiện DH

Chủ đề 4 Vận dụng quy trình thiết kế một chủ đề/ bài học

Chủ đề 5 Đánh giá kết quả DH ÂN ở tiểu học theo hướng phát triển NL

Chủ đề 1: Quy trình thiết kế chủ đề và nội dung bài học

HĐ 1 Tìm hiểu qui trình thiết kế chủ đề nội dung bài học

 Nhiệm vụ của học viên:

Nghiên cứu tài liệu

- Thảo luận nhóm: Xác định qui trình thiết kế chủ đề nội dung bài học Cho

ví dụ minh họa

Sản phẩm: trình bày trên giấy A0 hoặc trình chiếu trên máy

Thông tin cho cơ bản HĐ 1

1 Qui trình thiết kế chủ đề và nội dung bài học

1.1 Yêu cầu lựa chọn chủ đề và nội dung

- Xác định cơ sở lựa chọn chủ đề và nội dung bài học

- Xác định đặc điểm của môn học, nội dung của chủ đề (bài học)

- Điều kiện dạy và học thực tế ở địa phương, nhà trường …

1.2 Lựa chọn và thiết kế một chủ đề

Quy trình lựa chọn chủ đề và thiết kế các nội dung cần dựa trên các căn cứ sau:

1.2.1 Tên chủ đề

Lựa chọn căn cứ vào khả năng của HS, thời điểm triển khai chủ đề DH Tiêu

đề cần gần gũi, dễ hiểu, hấp dẫn và gắn liền với những hình tượng/ vấn đề trong đời sống hàng ngày của HS

1.2.2 Nội dung

Bám sát tiêu đề, các nội dung trong chủ đề cần gắn kết, lô gic, đảm bảo sự liên thông ngang, dọc các mạch nội dung và tích hợp các ND GD phù hợp

1.2.3 Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

Bám sát với nội dung, khả năng học tập của HS và các mức độ chỉ báo ở khung NL môn học

1.2.4 Xây dựng cấu trúc bài học DH phát triển NL thông qua các HĐ: Khởi

động – Khám phá – Luyện tập – Vận dụng - Sáng tạo

1.2.5 PP và KT DH

PP DH tích cực kết hợp với các PP DH truyền thống thống, PP, KT DH đặc thù, DH đa phương tiện

1.2.6 Phương tiện, thiết bị DH

- Khai thác nguồn học liệu điện tử, phương tiện thiết bị công nghệ, nhạc cụ

địa phương/nhạc cụ tự chế, phù hợp với điều kiện dạy và học ở địa phương

- Khả năng của HS khi thực hiện các HĐ học tập để đạt được mục tiêu của

bài học với các yêu cầu cơ bản và phân hóa

Chủ đề 2: Lựa chọn PP và KT DH phát triển PC, NL HS

HĐ 2 Lựa chọn PP và KT DH phát triển PC, NL HS

 Nhiệm vụ của học viên:

- Nghiên cứu tài liệu

- Thảo luận nhóm: Phân tích các yêu cầu sư phạm khi lựa chọn và sử dụng

PP, KT DH Cho VD

Sản phẩm: trình bày trên giấy A0/trình chiếu

Thông tin cho HĐ 2:

2 Lựa chọn PP và KT DH phát triển PC, NL HS

Lựa chọn các PP, hình thức tổ chức DH căn cứ vào các nội dung và yêu cầu cần đạt Các hình thức tổ chức HĐ DH cần lồng ghép, tích hợp với các nội dung phù hợp trong các HĐ trải nghiệm (trên lớp, ngoại khóa ) PP DH đa phương tiện được khai thác và sử dụng hợp lí trong tất cả các mạch nội dung

+ Nội dung Hát: lựa chọn các PP: Dùng lời, trực quan, làm mẫu, luyện tập, trò chơi, trình diễn, dự án… KT động não, đặt câu hỏi, chia nhóm, vận động cơ thể và đọc lời ca theo tiết tấu

Dùng lời kết hợp với trực quan và làm mẫu: GV dùng lời nói kết hợp tranh ảnh/câu chuyện/tình huống để dẫn dắt vào bài học, sau đó hát mẫu/đàn giai điệu hoặc nghe file âm thanh cho HS khám phá bài học PP Luyện tập kết hợp với các

KT DH giúp HS hát thuộc và thể hiện được theo tính chất âm nhạc (tùy theo mức

độ của HS)

+ Nội dung Nghe nhạc: PP dùng lời và đàm thoại, trực quan; KT động não,

KT đặt câu hỏi, Vận động cơ thể theo nhịp điệu

PP dùng lời kết hợp sử dụng hình ảnh hoặc các phương tiện khác để giới thiệu bài hát cho HS nghe

GV gợi ý/thể hiện biểu cảm qua nét mặt, động tác, giúp HS cảm nhận và thể hiện theo nhịp điệu của bài hát GV dùng các câu hỏi để gợi mở cảm xúc, giúp

HS phát triển khả năng quan sát, nhận biết về tính chất của giai điệu/nội dung của lời ca, thể hiện cảm xúc hay các vận động cơ thể theo nhịp điệu âm nhạc GV có thể lựa chọn và tích hợp nội dung GD ở mức độ phù hợp về lĩnh vực tự nhiên xã hội và các lĩnh vực khác gần gũi với chủ đề của bài học

ND đọc nhạc: PP dùng lời, trực quan, thực hành, luyện tập, KT đọc nhạc theo hiệu bàn tay

GV dùng lời để giới thiệu, trực quan/làm mẫu/dẫn dắt, đặt câu hỏi, nêu tình huống, dẫn dắt vào bài học PP luyện tập giúp HS hiểu và thể hiện bài đọc nhạc với các yêu cầu cần đạt

+ Nội dung Nhạc cụ: PP Trực quan và làm mẫu, luyện tập, làm việc nhóm, trình diễn và Dự án, ; KT đặt câu hỏi, động não, Chia nhóm

PP Trực quan và Luyện tập giúp HS hiểu cách đệm nhạc cụ được theo nhịp của bài hát/bài đọc nhạc PP làm việc nhóm, tạo cơ hội cho HS biết tương tác, lắng nghe và điều chỉnh để phối hợp với nhóm theo yêu cầu của bài học PP Trình diễn giúp HS thể hiện bài hát kết hợp với biểu lộ cảm xúc, thể hiện nhịp nhàng các vận động minh họa với nhóm hay cá nhân PP dự án giúp HS vận dụng sáng tạo các hiểu biết và kiến thức được học để giải quyết một nhiệm vụ học tập ở mức

âm nhạc

Chủ đề 3: Phương tiện và thiết bị DH

HĐ 3 Tìm hiểu thiết bị, phương tiện DH môn Âm nhạc ở tiểu học

 Nhiệm vụ của học viên:

- Nghiên cứu tài liệu

- Thảo luận nội dung: Tìm hiểu về hiết bị và phương tiện DH trong môn ÂN

ở tiểu học; Phân tích vai trò của SGK điện tử trong DH phát triển NL HS qua môn

ÂN

Sản phẩm:

- Trình bày được ý tưởng sử dụng thiết bị, phương tiện, học liệu điện tử triển

khai vào một nội dung/ tiết dạy cụ thể

- Trình bày trên giấy kết hợp thể hiện các thao tác trên thiết bị/giọng hát/tiếng

đàn

Thông tin cho HĐ 3:

3 Phương tiện và thiết bị DH

Là công cụ truyền tải có khả năng chứa đựng hoặc truyển tải những thông tin được GV sử dụng trong quá trình tổ chức các HĐ giúp cho việc nhận biết, khám phá… kiến thức của HS thêm hiệu quả Thiết bị và phương tiện sử dụng trong tổ chức các HĐ ÂN của GV và HS khá đa dạng, bao gồm sách GK, tranh, ảnh, mô hình, băng hình, băng tiếng, những clip minh họa cho Hát, Nghe nhạc, Nhạc cụ cùng máy chiếu đa năng, máy tính…

Các loại phương tiện chủ yếu:

- Nhạc cụ cho GV: Đàn phím điện tử/Ghi ta/Nhạc cụ địa phương, các nhạc

cụ khác

- Nhạc cụ cho HS: Nhạc cụ tiết tấu: Trống con, Thanh phách, Song loan,

Maracas, Triangle, Xylophon, và các nhạc cụ tự chế

- Phương tiện in, vẽ: GV sử dụng trong các tình huống, minh họa trong quá

trình học tập

- Phiếu học tập: GV có thể sử dụng trong HĐ khởi động để tạo hứng thú cho

HS; Sử dụng trong HĐ khám phá để tìm hiểu kiến thức mới… Phiếu học tập còn dùng cho HS ghi chép những quan sát, những công việc đã làm

Phương tiện mẫu vật, mô hình: GV sử dụng trong nội dung Nhạc cụ, Giới thiệu nhạc cụ; Câu chuyện âm nhạc …

- Phương tiện tự làm: GV sử dụng những nhạc cụ tự chế để phục vụ trong

HĐ DH Bổ sung thêm cho nguồn thiết bị DH, phù hợp với thực tiễn và điều kiện

địa phương Có thể huy động sự tham gia của HS, cha mẹ HS và cộng đồng cùng tham gia sưu tầm, thiết kế

- SGK điện tử: SGK điện tử là một sự hỗ trợ đa phương thức, có khả năng

giúp GV đưa ra những kế hoạch DH được cá nhân hóa, phù hợp với GV và tình hình của lớp học Việc sử dụng SGK điện tử sẽ là một nhu cầu tất yếu của việc

DH phát triển PC, NL đáp ứng CT mới và các nguồn tư liệu trên Internet

Phương tiện nghe nhìn: Bao gồm máy chiếu projector, băng đĩa, clip, giáo

án điện tử, máy tính

Xác định các phương tiện và thiết bi DH phải đáp ứng mục tiêu và yêu cầu

DH Xác định các HĐ nào cần phương tiện, thiết bị gì, điều kiện của lớp học có đảm bảo được yêu cầu sử dụng phương tiện, thiết bị hay không?

Chủ đề 4: Vận dụng qui trình thiết kế một chủ đề/ bài học

HĐ 4 Quy trình thiết kế chủ đề/ bài học

 Nhiệm vụ của học viên:

- Nghiên cứu tài liệu

- Thảo luận nhóm thảo: Tìm hiểu quy trình và vận dụng thiết kế bài học phát

triển PC, NL của HS

Sản phẩm: Trình bày trên giấy hoặc thiết bị điện tử kế hoạch bài học môn

ÂN phát triển PC, NL HS (nội dung tự chọn)

Thông tin cho HĐ 4

4 Qui trình thiết kế một chủ đề/bài học

4.1 Thời điểm tiến hành chủ đề:

Dựa trên các căn cứ trình bày tại ND 1 thiết kế một chủ đề minh họa như sau:

Dự kiến thời điểm cuối học kì, gần Tết nguyên đán Chủ đề về nội dung mùa xuân, gắn với Tết cổ truyền để tích hợp nội dung bài học với các môn: Tự nhiên

xã hội, Mĩ thuật…

- Về ngôn ngữ: HS đã biết ghép vần và đọc chậm được những câu ngắn, đơn

giản

- Về khả năng thực hành âm nhạc: HS phát âm rõ lời ca bài hát hơn giai đoạn

đầu năm, biết thể hiện được câu hát ngắn, có giai điệu đơn giản, âm vực tối đa trong quãng 8 HS có thể cảm thụ và thể hiện được các vận động theo nhịp điệu

cơ thể, đệm nhạc cụ tiết tấu (mẫu tiết tấu đơn giản) hoặc chơi các trò chơi gắn với nội dung của bài hát, biết phối hợp trong tập thể, nhóm, đôi bạn

4.2 Cấu trúc và nội dung chủ đề

- Tên chủ đề: Góc thiên nhiên

- Các nội dung bao gồm:

+ Bài hát: Quả, sáng tác của Xanh Xanh

+ Nhạc cụ: Gõ thanh phách đệm cho bài Quả

+ Nghe nhạc: Mùa xuân (Trích Tổ khúc bốn mùa - Antonio Vivaldi)

+ Vận dụng - Sáng tạo: Trò chơi: Hái quả

4.3 Xác định yêu cầu cần đạt của chủ đề:

HS:

- Biết hát theo giai điệu và lời ca

- Hát kết hợp vận động phụ họa cho bài hát Quả (sáng tác: Xanh Xanh)

- Biết sử dụng nhạc cụ gõ đệm cho bài hát

- Cảm nhận và thể hiện được theo tính chất nhịp nhàng, lôi cuốn khi nghe

bản nhạc Mùa Xuân, biết chơi trò chơi Hái quả cùng các bạn

4.4 Các yêu cầu về NL, PC

Bám sát khung NL môn học: Biết; Hiểu; Vận dụng - Sáng tạo Các mức độ

biểu hiện cụ thể theo các nội dung của chủ đề như sau:

+ HS nhớ/nói được tên và lời ca của bài hát, nhớ tên bài nghe hát, tên nhạc

cụ và trò chơi

+ HS hát rõ lời, hát đúng giai điệu và lời ca; Biết gõ nhạc cụ thanh phách đệm theo nhịp của bài hát cùng với tập thể và nhóm

+ Biết chú ý lắng nghe bài hát bước đầu cảm nhận và thể hiện động tác vận động cơ thể theo tính chất nhịp nhàng lôi cuốn của giai điệu

+ Biết tham gia chơi trò chơi theo hướng dẫn của GV

+ HS bước đầu biết kết hợp hát và thể hiện theo tính chất vui tươi sôi nổi của bài hát cùng với nhóm/đôi bạn/cá nhân Biết lắng nghe và phối kết hợp nhịp nhàng khi hát và đệm nhạc cụ cùng tập thể, nhóm Chủ động tham gia trong phối hợp nhóm, đôi bạn thể hiện trò chơi âm nhạc Bước đầu biết đánh giá bản thân, nhóm bạn, tự điều chỉnh giọng hát, vận động theo yêu cầu của bài học và hài hòa với nhóm

* Tùy theo điều kiện thực tế của địa phương, GV có thể lựa chọn nội dung, yêu cầu cần đạt và PP DH phù hợp

4.5 Tiến trình tổ chức HĐ

4.5.1 HĐ khởi động

PP trò chơi; PP đa phương tiện; KT động não, KT hỏi và trả lời

GV sử dụng PP trò chơi, KT động não ở HĐ khởi động đầu tiết học có ý nghĩa kiểm tra và tái hiện lại kiến thức đã học hoặc tạo không khí thoải mái, hứng thú, gây sự tò mò để dẫn dắt vào bài học mới

4.5.2 HĐ khám phá

PP đa phương tiện, PP dùng lời, PP đàm thoại, PP làm mẫu; KT đặt câu hỏi gợi mở để dẫn dắt HS vào bài mới

- Tìm hiểu và chiếm lĩnh kiến thức thông qua việc tổ chức các HĐ của GV

- Số lượng các HĐ tuỳ thuộc vào lượng kiến thức của bài học Tuy nhiên với

HS tiểu học, thông thường chỉ nên thiết kế từ 3 - 4 HĐ

- Tổ chức các HĐ theo nhóm, cặp đôi

4.5.3 HĐ thực hành luyện tập

GV viên sử dụng PP đa phương tiện, PP làm việc nhóm, PP thực hành luyện tập, PP trình diễn

- Luyện tập thực hành theo nhóm, cặp đôi, tăng cường sự tương tác giữa GV

với HS, giữa HS với HS

- GV đánh giá và khuyến khích HS tìm hiểu và khám phá bài học mới

CÂU HỎI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 2

1 Anh/chị hãy lựa chọn một nội dung trong CT GDPT môn âm nhạc 2018 cấp tiểu học và thiết kế kế hoạch bài học cho nội dung đó

2 Phân tích các PP, KT và hình thức tổ chức DH dự kiến sẽ sử dụng trong

kế hoạch bài học

3 Hãy lựa chọn một nội dung mạch kiến thức trong CT GDPT môn âm nhạc

2018 cấp tiểu học và xác định nội dung chi tiết của mạch kiến thức đó ở một lớp

4.Vận dụng quy trình thiết kế, hãy thiết kế kế hoạch bài học phát triển PC,NL

HS môn âm nhạc (nội dung tự chọn)

5 Xác định các mức độ tiêu chí, chỉ báo hành vi yêu cầu cần đạt của thành phần NL đặc thù trong CT GDPT môn âm nhạc 2018 cấp tiểu học và cho ví dụ minh hoạ

6 Xây dựng kế hoạch tập huấn cho địa phương (kèm theo giáo án minh họa)

Phần 2: GIÁO ÁN MINH HOẠ DH PHÁT TRIỂN PC, NL HS TIỂU HỌC

Chủ đề 1: Giáo án minh họa lớp 1 và câu hỏi

Kiến thức, hiểu biết và kỹ năng đã có của HS

- Biết hát một mình và hát cùng người khác

- Biết gõ đệm theo phách, theo nhịp với các bài hát đã học theo hướng dẫn của GV

- Bước đầu biết kể chuyện theo hình ảnh minh họa

NL/ PC hướng tới

- NL đặc thù môn học: NL Thể hiện âm nhạc; NL cảm thụ âm nhạc; NL ứng dụng và sáng tạo âm nhạc

- Năng lực chung: NL tự chủ và tự học; NL giao tiếp và hợp tác; NL giải quyết vấn đề và sáng tạo,

- PC: chăm chỉ, trách nhiệm, trung thực, …

Các mục tiêu học tập

Sau bài học, HS sẽ có thể:

- Hát được bài hát Chú ếch con kết hợp vỗ tay hoặc vận động đơn giản

- Biết nội dung câu chuyện âm nhạc

- Biết một số loài vật có khả năng cảm nhận âm nhạc

- Đọc đúng cao độ 3 nốt nhạc Đô - Rê - Mi theo kí hiệu bàn tay

Kết quả học tập

Sau bài học này, HS sẽ:

- Hát rõ lời và thuộc lời

- Bước đầu biết gõ đệm hoặc vận động phụ họa đơn giản với bài Chú ếch con

- Nêu được tên bài hát

- Bước đầu đọc đúng cao độ các nốt nhạc Đô - Rê - Mi theo kí hiệu bàn tay

- Biết chia sẻ ý kiến cá nhân và tích cực tham gia các HĐ trong lớp

TIẾN TRÌNH

Tiết 1 HỌC HÁT BÀI CHÚ ẾCH CON