Hoàn thiện công tác lập dự toán tổng thể tại công ty TNHH sản xuất xe chuyên dụng THACO

Khái niệm dự toán Dự toán tổng thể doanh nghiệp là sự tính toán, dự kiến mộtcách toàn diện mục tiêu kinh tế, tài chính mà doanh nghiệp cần đạtđược trong kỳ hoạt động, đồng thời chỉ rõ cá

Người hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Xuân Trang

Phản biện 1: PGS.TS Đoàn Ngọc Phi Anh

Phản biện 2: TS Nguyễn Hữu Phú

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệpThạc sĩ tại trường Đại học kinh tế, Đại học Đà nẵng vào ngày 24tháng 10 năm 2020

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

-Trung tâm thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng

-Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế, tự do hóa thương mại

và sự phát triển của công nghệ (Công nghiệp 4.0) đã và đang là xuthế nổi bật của nền kinh tế thế giới Nhận rõ sự tất yếu của xu thế đó,Việt Nam đã tiến hành công cuộc đổi mới và đẩy mạnh hội nhập kinh

tế quốc tế Sự kiện Việt Nam trở thành thành viên chính thức thứ 150của Tổ chức thương mại thế giới đã đánh dấu bước chuyển mìnhquan trọng của nền kinh tế nước ta Điều này tạo ra cho các doanhnghiệp Việt Nam những thuận lợi và khó khăn nhất định Một trongnhững khó khăn phải kể đến là sự cạnh tranh gay gắt giữa các đối thủtrong và ngoài nước Như vậy, để có thể tồn tại và phát triển đòi hỏicác nhà quản trị doanh nghiệp phải đưa ra các quyết định kinh doanhphù hợp và nhanh chóng Một trong những nguồn thông tin quantrọng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của nhà quản trị đó làthông tin kế toán quản trị Việc vận dụng kế toán quản trị sẽ giúp cácnhà quản lý có được những công cụ quản lý khoa học và hiệu quảnhằm xử lý kịp thời và cung cấp thông tin linh hoạt Trong đó phải

kể đến công cụ lập dự toán tổng thể doanh nghiệp Lập dự toán sẽgiúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động sản xuất kinhdoanh, chuẩn bị hướng hoạt động theo mục tiêu đã đề ra

Công ty TNHH Sản Xuất Xe Chuyên Dụng THACO (sau đâygọi tắt là “THACO SV” hoặc “Công ty” hoặc “đơn vị”) được thànhlập tháng 11/2015 và đi vào hoạt động tháng 02/2016, trên tổng diệntích 4ha (trong đó diện tích nhà xưởng 13.800 m2), tổng vốn đầu tư

gần 150 tỷ đồng THACO SV thuộc phân khu các Nhà máy sản xuấtlắp ráp ô tô của KCN Cơ Khí & Ô tô Chu Lai - Trường Hải, là Công

ty liên doanh giữa THACO GROUP & TRUCKMATEINTERNATIONAL LIMITED, với chức năng chính là sản xuất cácsản phẩm Sơmi Rơmoóc, Sơmi Rơmoóc chuyên dụng & Xe chuyêndụng hạng nặng nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường Việt Nam và nướcngoài; đồng thời góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị sản xuất củaTHACO Group, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và xuất khẩu Với quy môsản xuất lớn thì việc lập dự toán là điều hết sức cần thiết tại đơn vị.Tuy nhiên theo khảo sát tại Công ty thì công tác lập dự toán chưađược quan tâm đúng mức và còn tồn tại nhiều hạn chế, ảnh hưởngđến việc ra quyết định kinh doanh của nhà quản trị, đồng thời làmgiảm sức cạnh tranh của Công ty Tại Công ty, công tác lập dự toáncòn thủ công, hệ thống các báo cáo dự toán chưa khoa học và linhhoạt Công tác lập dự toán chủ yếu mang tính chất so sánh, chưacung cấp thông tin hữu ích cho nhà quản lý trong việc ra quyết định.Xuất phát từ lý do đó tôi đã chọn đề tài " t c t c d

THACO" để làm luận văn tốt nghiệp Từ đó, luận văn đề xuất một số

giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán tổng thể tại đơn vị

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu thực trạng công táclập dự toán tổng thể tại THACO SV; luận văn đưa ra đề xuất một sốgiải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán tổng thể tại đơn vị

3 Câu hỏi nghiên cứu

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về lập dự toán tổng thể trong doanh

nghiệp

Chương 2 Thực trạng công tác lập dự toán tổng thể tại Công

ty TNHH Sản Xuất Xe Chuyên Dụng THACO

Chương 3 Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán

tổng thể tại Công ty TNHH Sản Xuất Xe Chuyên Dụng THACO

8 Tổng quan tài liệu

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỰ TOÁN TỔNG THỂ DOANH

NGHIỆP 1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ DỰ TOÁN TỔNG THỂ DOANH NGHIỆP

1.1.1 Khái niệm dự toán

Dự toán tổng thể doanh nghiệp là sự tính toán, dự kiến mộtcách toàn diện mục tiêu kinh tế, tài chính mà doanh nghiệp cần đạtđược trong kỳ hoạt động, đồng thời chỉ rõ cách thức huy động, sửdụng vốn và các nguồn khác để thực hiện các mục tiêu của đơn vị.Thông tin trên dự toán là cơ sở để đánh giá kết quả hoạt động củacác bộ phận và từng cá nhân trong bộ phận nhằm phục vụ tốt cho quátrình tố chức và hoạch định trong doanh nghiệp

1.1.2 Phân loại dự toán

a P â t e c ức ă

b P â t e mố qua vớ mức độ t độ

Theo cách phân loại này, ta có hai loại dự toán: Dự toán tĩnh

và dự toán linh hoạt

c P â t e t ờ a

Bao gồm dự toán ngắn hạn và dự toán dài hạn

1.1.3 Tầm quan trọng của lập dự toán

a M c đíc d t

b Ý ĩa của d t

1.1.4 Các phương pháp lập dự toán

b P ươ d t t

ừ

q u

trị c ca

1.1.5 Quy trình lập dự toán

+ Giai đoạn chuẩn bị

+ Giai đoạn soạn thảo

+ Giai đoạn theo dõi

1.2 N I DUNG DỰ TOÁN TỔNG THỂ DOANH NGHIỆP

Dự toán doanh thu = Dự toán sản phẩm tiêu thụ x Đơn

giá bán theo dự toán

1.2.2 Dự toán sản xuất và dự toán chi phí sản xuất

Sau khi xác định khối lượng tiêu thụ, các yêu cầu sản xuất cho

kỳ kế hoạch tới có thể được quyết định và tập hợp thành Dự toán sảnxuất Việc xây dựng Dự toán sản xuất nhằm xác định số lượng,chủng loạỉ sản phẩm sản xuất trong kỳ đến Khối lượng sản phẩmsản xuất không chỉ thỏa mãn nhu cầu tiêu thụ mà còn phải đáp ứngnhu cầu tồn kho cuối kỳ Như vậy, số lượng sản phẩm sản xuất yêucầu trong kỳ là [7]:

Số lượng SP cần sản xuất trong kỳ = Nhu cầu SP tồn kho cuối kỳ + Số sản phẩm tiêu thụ trong kỳ - Số sản phẩm tồn đầu kỳ

theo dự toán

Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có thể đảmnhận tất cả nhu cầu, điều đó còn tùy thuộc vào khả năng sản xuấttrên cơ sở năng lực hiện tại của chúng Do vậy:

Khối lượng sản xuất dự toán = Min {Khối lượng sản xuất yêu cầu; Khối lượng sản xuất theo khả năng)

b Dự toán chi phí sản xuất

* Dự toán chi phí nguyên liệu trực tiếp

Dự toán chi phí NVL trực tiếp phản ánh tất cả chi phí NVLtrực tiếp cần thiết để đáp ứng yêu cầu sản xuất đã được thể hiện trên

Dự toán khối lượng sản phẩm sản xuất

* Dự toán chi phí nhân công trực tiếp

* Dự toán chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung là các chi phí liên quan đến phục vụ vàquản lý hoạt động sản xuất, phát sinh trong phân xưởng Chi phíSXC bao gồm cả yếu tố chi phí biến đổi và chi phí cố định, nên Dự

toán chi phí sản xuất chung phải tính đến cách ứng xử chi phí để xâydựng mức phí dự toán hợp lý trong kỳ

1.2.3 Dự toán giá thành

Giá thành dự toán: là tổng số các chi phí dự toán để hoànthành một khối lượng xây lắp

1.2.4 Dự toán cung ứng nguyên vật liệu

Dự toán cung cấp NVL được lập cho từng loại NVL cần thiết

để thực hiện quá trình sản xuất trên cơ sở số lượng NVL dự toán cầnthiết sử dụng và chính sách dự trữ tồn kho của doanh nghiệp

1.2.7 Dự toán chi phí tài chính

Để lập Dự toán chi phí tài chính, chúng ta cần quan tâm đếnchi phí lãi vay, đây là bộ phận lớn nhất trong chi phí tài chính màdoanh nghiệp phải trả Cơ sở để lập dự toán chi phí lãi vay là số tiềncần vay dài hạn và ngắn hạn trong mỗi kỳ lập dự toán cũng như lãisuất vay phải trả cho từng khoản vay

1.2.8 Dự toán áo cáo kết quả kinh doanh 1.2.9 Dự toán vốn b ng tiền

1.2.10 Dự toán ảng cân đối kế toán

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN TỔNG THỂ TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT XE CHUYÊN DỤNG THACO

(THACO SV) 2.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT

Năm 2007, Công ty TNHH Ô tô Trường Hải chuyển đổi thànhCông ty Cổ phần Ô tô Trường Hải (THACO)

Hình 2.1: Mô hình sản xuất kinh doanh tại THACO GROUPHình 2.2: Mô hình sản xuất kinh doanh tại THACO AUTO

b Qu trì t tr

Hình 2.3: Mô hình sản xuất kinh doanh tại THACO SV

2.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh và mô hình sản xuất kinh doanh tại Công ty

Hoạt động kinh doanh chính của THACO là sản xuất - lắp ráp

-phân phối, cung ứng dịch vụ bảo trì sửa chữa và phụ tùng ôtô: baogồm sản xuất và kinh doanh xe thương mại (xe tải và xe bus); sảnxuất và kinh doanh xe du lịch (Kia, Mazda, Peugoet)

2.1.3 Cấu trúc tổ chức bộ máy quản l tại Công ty

Hình 2.4: Cấu trúc bộ máy quản lý tại Công ty

2.1.4 Tổ chức công tác kế toán tại Công ty

Hình 2.5: Cấu trúc tổ chức bộ máy kế toán

Hình 2.6: Hình thức kế toán áp dụng tại công ty

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN TỔNG THỂ TẠI THACO SV

2.2.1 Kỳ lập dự toán tại Công ty

2.2.2 Vai trò và mục tiêu lập dự toán tổng thể tại Công ty

Cung cấp cho DN cách nhìn sâu sắc và toàn diện Thông qua

dự toán, nhà quản trị phát hiện ra những điểm mạnh và điểm yếu, từ

đó sẽ có những phân tích, tính toán, đo lường trước những khó khăntrong tương lai để có những biện pháp đúng đắn, kịp thời

Giúp theo dõi, kiểm soát và đánh giá các hoạt động

Công tác lập dự toán phải đưa ra các mục tiêu định lượng cầnphải đạt được trong năm, các mục tiêu phải rõ ràng để các bộ phậntrong tổ chức cùng thực hiện

2.2.3 ộ phận lập dự toán tổng thể tại Công ty

Phòng Kế toán chịu trách nhiệm chính về công tác lập dự toántổng thể tại công ty

Bảng 2.1 Bảng kế hoạch và các bộ phận lập kế hoạch tại Công

ty 2.2.4 Quy trình lập dự toán tổng thể tại Công ty

Bảng 2.2 Bảng tiến độ công việc thực hiện dự toán

2.2.5 Các dự toán tại Công ty

Bảng 2.3 Kế hoạch bán hàng năm 2019

a Kế c b

Tại Công ty, Kế hoạch bán hàng sẽ thể hiện các chỉ tiêu về sảnlượng tiêu thụ, doanh thu tiêu thụ, tỷ lệ giá vốn/doanh thu, giá vốnhàng bán, lợi nhuận gộp, lợi nhuận hoạt động và điểm hòa vốn

b Kế

c Kế

TT

12

d Kế

Chi phí bán hàng và quản lý tại doanh nghiệp bao gồm cáckhoản chi phí tiền lương, chi phí quảng cáo, chi phí khấu hao, chi phídịch vụ mua ngoài, chi phí vận chuyển Đối với chi phí tiền lươngcông ty sẽ xác định số lao động định biên tại công ty cũng như chínhsách thưởng cho năm tới để dự toán chi phí bán hàng và quản lý.Thông thường chính sách thưởng khi xây dựng dự toán công ty xácđịnh cho mỗi nhân viên đều đạt chính sách thưởng là 100%, mứckhấu hao dự kiến cho năm tói công ty sẽ xác định nhu cầu mua sắmthêm tài sản cố định để từ đó xác định mức khấu hao cho năm

e Kế c c đầu tư

Bên cạnh việc lập các kế hoạch trên, Phòng Kế toán tiến hànhlập kế hoạch chi đầu tư Nội dung chi đầu tư chủ yếu bao gồm xâydựng cơ bản, máy móc thiết bị, dụng cụ quản lý và phương tiện vậntải, chuyển giao công nghệ (nếu có)

* Dự toán chi phí sản xuất

Dự toán chi phí sản xuất là cơ sở để doanh nghiệp lập dự giáthành sản xuất kế hoạch, từ đó giúp doanh nghiệp xây dựng giá bánsản phẩm Hiện nay, công ty căn cứ vào sản lượng thực tế trong nămnay và nhu cầu trên thị trường để tiến hành lập dự toán chi phí sảnxuất cho năm sau

+ Dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:

Chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng rất cao trong giá thànhsản phẩm, thường chiếm từ 70% - 80% trong giá thành Hiện nay,công tác lập dự' toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được giao cho

bộ phận kế toán của công ty lập dựa trên lượng nguyên vật liệu tồnkho cuối năm nay để tiến hành lập dự toán chi phí sản xuất cho nămsau Cụ thể tại bộ phận kế toán, chuyên viên kế toán giá thành kếhoạch căn cứ vào bảng định mức nguyên vật liệu để tính ra chi phínguyên vật liệu cho từng sản phẩm, để tính định mức nguyên vật liệucông ty căn cứ vào tình hình thực tế của năm nay để tính toán lạiđịnh mức nguyên vật liệu cho năm tới Khi tiến hành tính định mứcnguyên vật liệu công ty sẽ xem xét lượng nguyên vật liệu tồn đầu kỳ

là bao nhiêu, kế hoạch nguyên vật liệu tồn cuối kỳ và từ đó xác địnhlượng nguyên vật liệu cần mua trong kỳ là bao nhiêu

Để dự toán chi phí nguyên vật liệu công ty xác định số lượngsản phẩm cần sản xuất trong kỳ tới dựa trên kế hoạch bán hàng và kếhoạch sản xuất, chi phí nguyên vật liệu cho một sản phẩm từ đó tính

ra được tổng chi phí nguyên vật liệu

Số lượng sản phẩm sản xuất: Căn cứ vào lượng sản phẩm thực

tế năm nay và nhu cầu đối với sản phẩm để công ty xác định ra sốlượng sản phẩm cần sản xuất cho năm tới

Chi phí nguyên vật liệu cho từng sản phẩm: được xây dựngdựa trên định mức lượng nguyên vật liệu và đơn giá nguyên vật liệuđịnh mức

Chi phí NVL cho 1 sản phẩm = lượng NVL định mức x đơngiá NVL định mức

Tổng chi phí nguyên vật liệu:

Tổng Chi phi NVL = Tổng chi phí NVL của tất cả các mặt hàng

Bảng 2.7 Bảng dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp năm 2019

STT

11.11.222.12.22.3

(Nguồn: Công ty TNHH Sản xuất xe Chuyên dụng THACO)

+ Dự toán chi phí nhân công trực tiếp: chiếm tỷ trọng thấptrong giá thành sản phẩm Bộ phận kế toán quản trị sẽ tiến hành lập

dự toán Chi phí nhân công trực tiếp cho từng sản phẩm căn cứ vàolượng lao động định biên, mức lương hiện tại, các khoản bảo hiểm,nhu cầu tăng lương trong năm tới và chính sách thưởng của công ty

để tính ra tổng chi phí nhân công trực tiếp, từ đó xác định đơn giátiền lương

Bảng 2.8 Bảng dự toán chi phí nhân công trực tiếp năm 2019

(Nguồn: Công ty TNHH Sản xuất xe Chuyên dụng

THACO + Dự toán chi phí sản xuất:

Trên cơ sở doanh nghiệp đã xây dựng được dự toán chi phínguyên vật liệu trực tiếp, dự toán chi phí nhân công trực tiếp, dự toánchi phí sản xuất chung từ đó doanh nghiệp sẽ lập được dự toán chiphí sản xuất Căn cứ vào kế hoạch sản xuất cho năm tới doanhnghiệp sẽ dự toán được tồng chi phí sản xuất cho năm tới

Bảng 2.10 Bảng dự toán chi phí sản xuất năm 2019

Chỉ tiêu

í s xu t

- Chi phí NVL trực tiếp

- Chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí sản xuất chung

(Nguồn: Công ty TNHH Sản xuất xe Chuyên dụng THACO)

+ Dự toán chi phí đầu tư:

Trên cơ sở doanh nghiệp đã xây dựng được dự toán chi phíxây dựng cơ bản, máy móc thiết bị, chuyển giao công nghệ (TAF) sẽlập được dự toán chi phí đầu tư Căn cứ vào kế hoạch sản xuất chonăm tới doanh nghiệp sẽ dự toán được tồng chi phí đầu tư cho nămtới

Bảng 2.11 Bảng dự toán chi phí đầu tƣ năm 2019

Chỉ tiêu

í đầu tư

- Xây dựng cơ bản

- Máy móc thiết bị

- Chuyển giao công nghệ (TAF)

2.3 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN TỔNG THỂ TẠI THACO SV

2.3.1 Ƣu điểm

2.3.2 Nhƣợc điểm

a Kỳ d t

Hiện nay công ty đang lập báo cáo dự toán theo năm Số liệutrên báo cáo dự toán đều là số liệu tổng hợp cho cả năm tài chính.Tuy nhiên với tình hình kinh tế đầy biến động như hiện nay, việc lập

dự toán theo năm sẽ không phản ánh kịp thời và chính xác tình hìnhthực tế tại đơn vị, gây khó khăn cho nhà quản trị trong việc điềuhành hoạt động sản xuất kinh doanh

Công tác lập dự toán chưa được Công ty quan tâm đúng mức,nhân sự thiếu thông tin về thị trường, ảnh hưởng đến chất lượng côngtác lập dự toán, vì vậy kế hoạch tài chính hàng năm chưa thực sựgiúp ích cho hoạt động sản xuất kinh doanh tại đơn vị

c Qu trì d t

Công ty vẫn chưa chú trọng việc xây dựng quy trình lập dựtoán cho từng phòng ban, bộ phận và đơn vị, vì vậy quy trình lập dựtoán tại đơn vị còn tồn tại những hạn chế như :

+ Công tác lập dự toán tại công ty mới chỉ thực hiện qua babước: thu thập thông tin, lập dự toán và xét duyệt dự toán.Tuy nhiên nội dung công việc trong mỗi giai đoạn chưa đượcđầy đủ, chi tiết và cụ thể Hơn nữa việc thực hiện các bướctrong quy trình còn chủ quan trong khâu thu thập thông tin từthị trường

của Công

ty và thiếu tính linh hoạt, làm giảm tính hiệu quả của việc sử dụngthông tin dự toán của người sử dụng.

Tóm lại, quy trình lập dự toán tổng thể tại THACO SV là chưahoàn thiện và khoa học Điều này sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến chấtlượng của dự toán và hiệu quả công tác quản lý tại đơn vị

d ộ du d t

Việc thực hiện công tác lập dự toán tại Công ty như hiện nay

đã góp phần định hướng được quá trình hoạt động sản xuất kinhdoanh Tuy nhiên Công ty chưa xác định được hệ thống ngân sáchcần lập phù hợp với đặc điểm sản xuất tại đơn vị, chưa tiến hành lậpmột số dự toán quan trọng như dự toán thu tiền, dự toán thành phẩmtồn kho, dự toán tiền mặt

Công tác thu thập thông tin làm căn cứ lập các báo cáo dự toánchưa được thực hiện hiệu quả, các nguồn thông tin từ thị trường chưađược chú trọng

Kế hoạch chi phí sản xuất và chi phí hoạt động chưa thể hiệncác khoản phải trả trong kỳ Hơn nữa Công ty chưa lập lịch thu tiền

dự kiến Nguyên nhân là do các showroom, đại lý bán hàng của công

ty đều thuộc hệ thống của Tổng Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hảinên công ty chưa quan tâm tới thời gian thu tiền Như vậy, để có căn

cứ lập dự toán tiền mặt cần bổ sung thêm các chỉ tiêu về các khoảnphải thu, phải trả phát sinh trong kỳ

Tại Công ty, báo cáo kế hoạch sản xuất chỉ thể hiện số lượngsản phẩm sản xuất mà chưa thể hiện các chỉ tiêu cụ thể như số lượngtồn kho đầu kỳ, số lượng tồn kho cuối kỳ Cần bổ sung thêm các chỉ