• Nhân dân ta kiên trì đấu tranh giành lại độc lập cho Tổ quốc, tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa: Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40; cuộc khởi nghĩa Bà Triệu năm 248, cuộc khởi nghĩa L[r]
Trang 1Bài 28 Ôn tập chương IV
1 Thời dựng nước đầu tiên diễn ra vào lúc nào? Tên nước là gì? Vị vua đầu tiên là ai?
Trả lời:
Thời kì Văn Lang - Âu Lạc (thời dựng nước)
- Khoảng thế kỉ VTI TCN, nước Văn Lang thành lập, kinh đô ở Bạch Hạc (Phú Thọ), đứng đầu nhà nước là vua (Hùng Vương), giúp việc cho vua là các Lạc hầu, Lạc tướng Cả nước chia thành 15 bộ, dưới bộ là các làng, chiềng, chạ Nhà nước Văn Lang chưa có luật pháp và quân đội.
- Sau khi giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống quân Tần xâm lược, năm 207 TCN Thục Phán đã sáp nhập Lạc Việt và Tây Âu hợp thành nhà nước Âu Lạc, tự xưng là An Dương Vương, đóng đ ô ở Phong Khê (Cổ Loa - Hà Nội) Bộ máy nhà nước như thời Hùng Vương nhưng quyền hành nhà nước cao hơn và chặt chẽ hơn Vua có quyền thế hơn trong việc trị nước.
2 Những cuộc khởi nghĩa lớn trong thời Bắc thuộc.
Trả lời:
Những cuộc khởi nghĩa lớn trong thời Bắc thuộc.
Tên cuộc
khởi nghĩa
Năm Người lãnh
đạo
Tóm tắt diễn biến chính
Khởi nghĩa
Hai Bà
Trưng
40 Trưng Trắc,
Trưng Nhị
Hai bà dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (Hà Tây) Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ Châu Giao
Khởi nghĩa
Bà Triệu
248 Triệu Thị
Trinh
Khởi nghĩa bùng nổ ở Phú Điền (Thanh Hóa), rồi lan ra khắp Giao Châu
Khởi nghĩa
Lý Bí
542 Lý Bí Chưa đầy 3 tháng, nghĩa quân chiếm hết các quận huyện Mùa
xuân 544, Lý Bí lên ngôi Hoàng đế, đật tên nước là Vạn Xuân
Khởi nghĩa
Mai Thúc
Loan
722 Mai Thúc
Loan
Nghĩa quân nhanh chóng chiếm được Hoan Châu Mai Thúc Loan liên kết với nhân dân khắp giao Châu và champa
Khởi nghĩa
Phùng Hưng
776 Phùng
Hưng, Phùng Hải
Khởi nghĩa bùng nổ ở Đường Lâm Nghĩa quân nhanh chóng chiếm thành Tống Bình, giành quyền tự chủ 15 năm
Trang 2Khởi nghĩa
Khúc Thừa
Dụ
905 Khúc Thừa
Dụ, Khúc Hạo
Nghĩa quân được nhân dân ủng hộ, đánh chiếm Tống Bình (Hà Nội) giành quyền tự chủ
Khởi nghĩa
Dương Đình
Nghệ
931 Dương
Đình Nghệ
Lãnh đạo nhân dân đánh bại quân xâm lược Nam Hán
Chiến thắng
Bạch Đằng
938 Ngô Quyền Ngô Quyền lãnh đạo nhân dân, cho đóng cọc ở cửa sông Bạch
Đằng, mai phục hai bên bờ sông Quân địch bị tiêu diệt
=> Chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền đã mở ra một thời đại mới - thời đại độc lập tự chủ lâu dài của dân tộc ta
3 Hãy kể tên những vị anh hùng đã giương cao lá cờ đấu tranh chống Bắc thuộc, giành độc lập cho Tổ quốc.
Trả lời:
- Những vị anh hùng đã giương cao lá cờ đấu tranh giành lại độc lập: Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Bí (Lý Nam Đế), Mai Thúc Loan (Mai Hắc Đế), Phùng Hưng, Khúc Thừa Dụ, Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền.
4 Lịch sử Việt Nam từ thời nguyên thuỷ đến thế kỉ X trải qua những thời kì nào?
Giai đoạn tối cổ (đá cũ): Dấu tích tìm thấy ở các hang Thẩm Khuyên, Thẩm Hai (Lạng Sơn); Núi Đọ (Thanh Hoá); Xuân Lộc (Đồng Nai) có niên đại cách đây khoảng 40 - 30 vạn năm.
Trả lời:
+ Thời nguyên thuỷ:
Giai đoạn tối cổ (đá cũ): Dấu tích tìm thấy ở các hang Thẩm Khuyên, Thẩm Hai (Lạng Sơn); Núi
Đọ (Thanh Hoá); Xuân Lộc (Đồng Nai) có niên đại cách đây khoảng 40 - 30 vạn năm
• Giai đoạn đá mới: Dấu tích tìm thấy ở Thấm Ôm (Nghệ An), Hang Hùm (Yên Bái) có niên đại cách đây khoảng 3-2 vạn năm
• Giai đoạn sơ kì kim khí: Dấu tích tìm thấy ở Hoà Bình, Bắc Sơn (Lạng Sơn); Quỳnh Văn (Nghệ An); Hạ Long (Quảng Ninh) có niên đại cách đây từ 12 000 đến 4000 năm
+ Thời kì Văn Lang - Âu Lạc (thời dựng nước)
Trang 3• Khoảng thế kỉ VTI TCN, nước Văn Lang thành lập, kinh đô ở Bạch Hạc (Phú Thọ), đứng đầu nhà nước là vua (Hùng Vương), giúp việc cho vua là các Lạc hầu, Lạc tướng Cả nước chia thành
15 bộ, dưới bộ là các làng, chiềng, chạ Nhà nước Văn Lang chưa có luật pháp và quân đội
• Sau khi giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống quân Tần xâm lược, năm 207 TCN Thục Phán đã sáp nhập Lạc Việt và Tây Âu hợp thành nhà nước Âu Lạc, tự xưng là An Dương Vương, đóng đô ở Phong Khê (Cổ Loa - Hà Nội) Bộ máy nhà nước như thời Hùng Vương nhưng quyền hành nhà nước cao hơn và chặt chẽ hơn Vua có quyền thế hơn trong việc trị nước
+ Thời kì Bắc thuộc và chống Bắc thuộc:
• Các triều đại phong kiến Trung Quốc: Triệu, Hán, Ngô, Lương, Tuỳ và Đường thống trị nước ta
từ năm 179 TCN đến năm 905 Sử cũ gọi thời kì này là thời Bắc thuộc
• Nhân dân ta kiên trì đấu tranh giành lại độc lập cho Tổ quốc, tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa: Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40; cuộc khởi nghĩa Bà Triệu năm 248, cuộc khởi nghĩa Lý Bí năm 542 - 602, cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan đầu thế kỉ XIII, cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng trong khoảng những năm 776 - 791, cuộc khởi nghĩa của Khúc Thừa Dụ giành quyền tự chủ năm
905, Ngô Quyền đánh tan quân xâm lược Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, kết thúc thời Bắc thuộc, mở ra thời kì mới, thời kì độc lập dân tộc