KINH NGHIỆM GIÚP HỌC VIÊN CAO HỌC TIẾP CẬN VĂN BẢN NGOẠI NGỮ CHUYÊN NGÀNH

Big Dog’s ISD Page: Glossary & Acronyme.. Hergenhahn: An Introduction to Theories of Learning 3th ed.. Prentice-Hall International Editions, 1990.. Explorations in Learning & Instructio

KINH NGHI M GIÚP H C VIÊN CAO H C

TI P C N V N B N NGO I NG CHUYÊN NGÀNH

Châu Kim Lang Khoa S ph m k thu t

Trong quá trình h c t p và nh t là khâu nghiên c u tìm tài li u, sinh viên ph i tham kh o tài li u chuyên ngành b ng ti ng n c ngoài Tham kh o tài li u trên m ng Internet không còn

xa l đ i v i sinh viên Tuy nhiên m t tr l c l n g n nh b c t ng ng n cách vi c tham kh o tài li u, đó là ngo i ng Nhi u h c viên cao h c còn lúng túng khi tham kh o tài li u ngo i v n

m c dù đ u vào trình đ B ngo i ng Nhi u h c viên nêu th c m c r t thi t th c là làm sao

ti p c n v n b n chuyên ngành ti ng n c ngoài đ c d dàng Trong ch ng trình đ i h c hi n nay đ u có môn ngo i ng chuyên ngành Th sao sinh viên còn lúng túng v i tài li u ngo i ng

? Có nhi u nguyên nhân, có th là do ph ng pháp d y và h c ngo i ng ch a đ t tr ng tâm

ch ng ?

K t qu kh o sát kh n ng ti ng Anh trên 50 sinh viên n m 1 c a HQG TPHCM do H i

đ ng Anh và H Cambridge ti n hành cho th y 100% sinh viên không đ kh n ng đ c hi u

ti ng Anh trình đ s c p A theo tiêu chu n chung châu Âu (CEF) Sinh viên c ng ch a quen

tr l i các câu h i liên quan đ n cá nhân, mang tính sáng t o nh ng l i r t thông th o khi tr l i

nh ng câu h i đ c h c thu c t tr c [1]

Cách đây h n 20 n m, trong bài “V m t ph ng pháp d y ngo i ng ” m đ u r t h p

d n : “Ch c n qua m t l p, v i 60 ti t h c, có th đ c đ c nh ng tài li u vi t b ng ti ng Anh, theo m t chuyên môn nh t đ nh; đi u đó không còn là m t mong c, mà đã thành hi n th c.” Bài báo gi i thích khái ni m tri giác v n b n : “ nh ng ng i không có đi u ki n giao d ch b ng

ng ai ng mà ch ti p xúc v i các v n b n thì tri giác v n b n, t c là đ c đ c v n b n, là m c tiêu quan tr ng nh t c đ c v n b n nói đây có ngh a là ph i hi u đ c n i dung nh ng v n

b n đó và bi t chuy n d ch m t chi u t ng ai ng sang ti ng m đ ” [2]

Ng i t h c làm sao ti p c n v n b n chuyên ngành b ng ti ng n c ngoài? ây là m t

v n đ c t l i đ i v i nh ng ng i t h c, không có đi u ki n đ n tr ng theo các khóa h c nh sinh viên thu n tuý Bài vi t này gi i thi u cách ti p c n v n b n ti ng n c ngoài trong m t l nh

v c chuyên môn nh t đ nh, qua các b c: chuy n m c đích thành m c tiêu c th , sau đó xác

đ nh đ c tr ng c a lo i ngôn ng v n b n và trình đ th t c a b n thân v ngôn ng mu n ti p

c n

Chuy n m c đích thành m c tiêu c th

Mu n gi i ti ng Anh, m c đích đ t ra ch a rõ ràng Gi i ti ng Anh v m t nào? (nghe, nói, đ c, vi t), trong l nh v c gì? (kinh doanh, v n h c, chính tr …) Nên dùng mô hình SMART

đ chuy n m c đích ra m c tiêu c th Mô hình SMART g m 5 tiêu chí:

S (Specific): c tr ng

M (Measurable): o l ng đ c

A (Agreed): t đ c đ ng ý

R (Realistic): Th c t

T (Time): Th i gian [3]

Khái ni m SMART đ c s d ng trong truy n thông đ có s chia s thông tin trong giao ti p

gi a đôi bên Khái ni m này đ c dùng trong đào t o :

A (Achievable): Có th đ t đ c

R (Relevant): Thích đáng, có liên quan [4]

SMART còn đ c tri n khai theo h ng t h c (do D.B Yout và L Lipsett đ xu t n m 1989)

g m các thành ph n:

SM (Self-managed): T qu n

A (Awareness): Ý th c

R (Responsability): Trách nhi m

T (Technical competence): N ng l c th c hi n trong k thu t [5]

Y u t S ( c tr ng) ph i xác đ nh th t c th V n b n thu c l nh v c h p, càng gi i h n càng rõ nét đ c tr ng V n b n trong l nh v c giáo d c c ng còn quá r ng, ch a đ c tr ng, ph i

gi i h n h p n a, thí d : lý thuy t h c t p (m t môn h c trong ch ng trình cao h c ngành giáo

d c h c c a Tr ng i h c s ph m k thu t TP HCM)

Y u t M ( o l ng đ c): có kho ng bao nhiêu thu t ng v lý thuy t h c t p? Mu n xác đ nh s l ng ph i d a vào tài li u chính xác: b n Index có kho ng 500 thu t ng [6] M i tác gi lý thuy t h c t p có m t s thu t ng đ c tr ng, ch ng h n lý thuy t h c t p c a B.F Skinner có 48 thu t ng [6, trang 119-122] Hi n nay có trên 50 lý thuy t h c t p đa s thu c

tr ng phái thuy t c u trúc (Constructivism) [7]

Y u t A (Achievable) và R (Relevant) có liên quan ch t ch v i ph ng ti n, t c là tài

li u h c t p và nh t là t đi n chuyên ngành Hi n nay nhi u ngành khoa h c k thu t đã có khá nhi u l ai t đi n này Trong l nh v c giáo d c, t đi n chuyên ngành r t hi m n c ta Ng i

t h c ph i gia công tích l y l n l n B n chí thì s thành công

Y u t T (Time) đòi h i ph i lên k ho ch th i gian phù h p v i hoàn c nh th c ti n c a

cá nhân Trong ch ng trình cao h c ngành giáo d c h c có 20 môn h c Theo b n th o “Thu t

ng Anh – Vi t ngành Giáo d c h c” c a tác gi bài vi t này ch n ra có kho ng 6.000 thu t ng

trong s 20.000 t giáo d c đ c đ nh ngh a [8]

c tr ng ngôn ng v n b n

Thông th ng, mu n hi u ngôn ng v n b n ph i có c n b n ng pháp Ng i có trình

đ B ngo i ng ti p c n t ng đ i d dàng ng pháp trong v n b n khoa h c k thu t M i ngôn

ng có đ c thù riêng v ng pháp Danh t ti ng Pháp có gi ng đ c, gi ng cái, trong khi ti ng Nga, ti ng c l i thêm gi ng trung Ti ng Pháp r c r i chia đ ng t và các thì, tính t lúc thì

đ t sau danh t , lúc thì đ t tr c danh t Danh t ti ng c d nh n di n vì bao gi ch cái đ u

đ u vi t hoa Ti ng c có 4 cách, còn ti ng Nga 6 cách V n b n ch Ph n l i t i 8 cách và ch

vi t li n nhau m t m ch mà W Durant minh h a “nh ng t dài vô t n y nh nh ng con sán ghê

t m tr n h t hàng trên xu ng đ n hàng d i” [9] V n b n Trung Qu c có ph n th và gi n

th Ng i nào đã có kinh nghi m ti p c n v n b n ph n th thì chuy n sang v n b n gi n th

t ng đ i d dàng, nh ng ng c l i g p nhi u khó kh n h n vì ch ph n th có nhi u nét h n Ngoài ra, c n chú ý h t trong c u trúc v n b n Trung Qu c, nh t là v n b n c d gây l m l n ngh a câu v n [10] Ngôn ng nào c ng có cách thành l p c m t (collocation) Các lo i c m t trong v n b n chuyên ngành không th đoán ngh a chính xác đ c, c n ph i có t đi n chuyên ngành đ h tr

Trình đ th t c a cá nhân

u vào c a h c viên cao h c đòi h i trình đ ngo i ng ch ng ch B Trình đ có hai m t: trình

đ bi u ki n, đó là t gi y ch ng nh n, và trình đ th t, t c là n ng l c th c hi n (Competency) Chính trình đ th t này m i giúp cá nhân làm vi c có hi u qu cao a s h c viên cao h c còn lúng túng khi ti p c n v n b n ngo i ng chuyên ngành có l do hai nguyên nhân c b n: ch a quen ti p c n v n b n ngo i ng và thi u v n t chuyên ngành Ai đã ti p c n khá thông th o

v n b n chuyên ngành c a m t ngôn ng Tây ph ng thì ti p c n v n b n chuyên ngành c a m t

ng khác đ c thu n l i nh quy lu t chuy n di h c t p (transfer of learning)

a s các ngôn ng Tây ph ng nh ti ng Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Ý, c … đ u b t ngu n

ti ng La Tinh và Hy L p Thu t ng khoa h c k thu t h u nh b t ngu n t ti ng La Tinh và Hi

L p, do đó thu t ng chuyên ngành c a các ngôn ng Tây ph ng đ u t ng t v i nhau Tác

gi bài vi t này đã th nghi m chuy n d ch thu t ng giáo d c t ti ng Anh sang ti ng c trong

3 n m nay, qua 3 khóa “ ào t o Th c s S ph m ngh Qu c t ” liên k t gi a Tr ng i h c SPKT TP HCM v i Tr ng i h c Magdeburg (CHLB c) mà ch ng trình đào t o do i

h c Magdeburg n đ nh

Trong giai đo n h i nh p ngày nay, ngo i ng là m t công c thi t y u đ nâng cao trình

đ T lâu, GS Tôn Th t Tùng đã g i ý cho thanh niên m t s chu n b c b n mà ngo i ng không th thi u đ c:

- Chu n b t t ng,

- Ph i có ngo i ng ,

- Ph i bi t quan sát,

- Ph i có trí t ng t ng

- Ph i có v n hóa r ng rãi,

- Ph i n m v ng ph ng pháp… [11]

Tài li u tham kh o [1] Tu i Tr , ngày 7-4-2005, tr1

[2] H ng Dân Nguy n c Nguyên: “V m t ph ng pháp d y ng ai ng ”, Sài-Gòn Gi i

phóng, ngày 14-4-1982

[3] Training Dictionary http://www.trainingdictionary.com/

[4] Big Dog’s ISD Page: Glossary & Acronyme http://DonClarkISD/acron.html

[5] Raymond A Noe : Employee Training & Development (2nd ed.).Mac Graw-Hill, Boston,

2002, p 220

[6] B.R Hergenhahn: An Introduction to Theories of Learning (3th ed) Prentice-Hall

International Editions, 1990

[7] Explorations in Learning & Instruction: The Theory into Practice Database

http://tip.psychology.org/theories.htm

[8] Carter V Good (ed.): Dictionary of Education (3rd ed.) McGraw-Hill, New York, 1973

[9] Will Durant: L ch s v n minh n (Nguy n Hi n Lê d ch) Nxb V n Hóa, 1996, tr 300

[10].Tr n V n Chánh: T đi n h t - Hán ng c đ i và hi n đ i Nxb Tr , TP H Chí Minh,

2002

[11] Tôn Th t Tùng: ng vào khoa h c c a tôi NXB Thanh niên, HN, 1981