Vì vậy trong thời gian tới, để cải thiện tình hình này, giúp người nông dânthấy rõ được lợi ích mà hăng hái thực hiện các quyền lợi của mình, theo em cầnthực hiện những việc sau: -Thông
Trang 1MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN
HUYỆN THANH MIỆN TỈNH HẢI DƯƠNG
I- QUAN ĐIỂM - MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN HUYỆN THANH MIỆN.
1- Quan điểm phát triển:
Phát triển kinh tế hộ nông dân là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự đầu tư đúngmức cả về vật chất lẫn lao động Nhằm khai thác tốt nhất những lợi thế và nguồnlực trong nông nghiệp- nông thôn Đem lại hiệu quả cao nhất trên một diện tíchnhất định
-Phát triển kinh tế hộ nông dân theo hướng sản xuất hàng hoá, hình thành cáctrang trại gia đình trong nông nghiệp-nông thôn, đó là một xu hướng, một đòi hỏitất yếu của quá trình phát triển Một nền nông nghiệp phát triển không chấp nhậncung cách làm ăn theo hướng hộ nông dân tự cung tự cấp Các trang trại gia đình
là hình thức sản xuất phù hợp nhất trong nông nghiệp , nó có những ưu điểm và lợithế mà không một hình thức sản xuất nào khác có được
-Phát triển kinh tế hộ nông dân phải gắn liền với quá trình công nghiệp hiện đại hoá nông nghiệp-nông thôn trên địa bàn huyện áp dụng những thành tựucông nghiệp vào phục vụ cho sản xuất nông nghiệp một cách lâu dài và trước hết làphát triển công nghiệp chế biến , bảo quản nông sản; từng bước cơ khí hoá, điệnkhí hoá nông nghiệp Tăng cường ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật tiêntiến nhất, hiện đại nhất vào sản xuất nông nghiệp.Công nghiệp hoá luôn phải gắnliền với hiện đại hoá mới mong phát triển nông nghiệp một cách ổn định và lâu dài.Mới đem lại hiệu quả thiết thực và cao nhất cho các hộ nông dân
hoá Phát triển kinh tế hộ nông dân phải đạt được hiệu quả tổng hợp trên cơ sở sửdụng tốt nhất, hiệu quả nhất mọi nguồn lực, mọi lợi thế có trên địa bàn huyện, pháttriển kinh tế hộ nông dân phải đạt được hiệu quả cả về kinh tế, chính trị và xã hội.Vừa phải đạt được hiệu quả kinh tế cao, tăng thu cho những người lao động, đảmbảo cuộc sống ấm lo, đầy đủ cho những người nông dân vừa phải tham gia giải
Trang 2quyết việc làm, điều chỉnh mức độ dân cư phù hợp trong từng khu vực, trong từngxã.
- Phát triển kinh tế hộ nông dân phải gắn với việc bảo vệ môi trường sinh thái.Tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, áp dụng những biện pháp phòng và chốngsâu bệnh bằng phương pháp sinh học, hạn chế tới mức thấp nhất việc sự dụng phânbón và thuốc bảo vệ thực vật hoá học làm hại tới môi trường sinh thái.Tăng cườngcác biện pháp canh tác phù hợp, không ngừng cải tạo, bồi dưỡng đất đai, áp dụngcác biện pháp chăm sóc có lợi cho môi trường
Đó là bốn quan điểm mà chúng ta phải lưu ý và tuân thủ khi thực hiện côngtác phát triển kinh tế hộ nông dân ở Thanh Miện Bốn quan điểm này luôn phải điliền với nhau, hỗ trợ nhau cùng tồn tại và phát triển Có như vậy mới mong đem lạihiệu quả cao nhất, thiết thực nhất trong việc phát triển kinh tế hộ hiện nay
2- Phương hướng-Mục tiêu phát triển kinh tế hộ nông dân của huyện Thanh Miện
2.1-Phương hướng tổng quát.
Phát huy mọi nguồn lực, tận dụng mọi lợi thế, tiếp tục đổi mới, đẩy mạnhcông nghiệp hoá-hiện đại hoá nông nghiệp-nông thôn Thúc đẩy sản xuất hàng hoáphát triển toàn diện với nhịp độ tăng trưởng cao và bền vững Phát huy hơn nữanhững ưu điểm đã làm được, tập trung giải quyết tốt các vấn đề còn tồn tại, khúcmắc, ổn định và không ngừng cải thiện đời sống nhân dân Tăng nhanh số hộ khá
và hộ giầu qua từng năm, phấn đấu xoá bỏ được các hộ nghèo trong thời gian ngắnnhất
-Tăng cường chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế, giảm dần tỷ trọng ngành nôngnghiệp trong nền kinh tế quốc dân Giảm cả tương đối và tuyệt đối số hộ, số laođộng và số nhân khẩu xuống mức hợp lý trong ngành nông nghiệp
-Tập trung phát triển kinh tế hộ nông dân theo hướng sản xuất hàng hoá, tạomọi tiền đề cần thiết cho kinh tế trang trại xuất hiện và phát triển Tổng hợp vàchuyên môn hoá sản xuất, hình thành những vùng sản xuất chuyên môn hoá lớnvới nhiều loại sản phẩm hàng hoá có giá trị cao
Trang 3-Tăng cường tích luỹ và tái đầu tư sản xuất mở rộng với nhiều ngành nghề, sửdụng số lao động hợp lý Từng bước đầu tư, sử dụng những công cụ sản xuất hiệnđại trên cơ sở khắc phục dần tình trạng manh mún về ruộng đất.
-Tăng cường ứng dụng khoa học-kỹ thuật vào sản xuất thông qua các kênhkhác nhau của huyện Mở rộng các quá trình liên doanh, liên kết và hợp tác trongnông nghiệp nông thôn
2.2-Mục tiêu cụ thể.
-Mục tiêu tới năm 2005
+Mức độ tăng trưởng nền kinh tế bình quân 8,6% năm đến năm 2005 tổnggiá trị sản phẩm nội huyện đạt 683,5 tỷ đồng Trong đó nông nghiệp đạt 389,5 tỷđồng, cơ cấu nông nghiệp-công nghiệp và diện tích tương ứng 57%-18%- 25%.Bình quân sản phẩm theo đầu người đạt 5.200.000 đồng
+Phấn đấu đến năm 2005 toàn huyện giữ ổn định từ 6500 đến 7000 ha đấtcanh tác trồng lúa, còn lại tập trung chuyển đổi sang lập vườn trồng cây có giá trịkinh tế cao và nuôi thả cá ở những vùng hợp lý từ 100-150 ha năm Mở rộng diệntích chuyển đổi cây trồng ngắn ngày đạt từ 400-500 ha/ năm Tích cực mở rộngdiện tích gieo trồng cây vụ đông, phấn đấu từ 2500-3000 ha/năm Năng xuất lúađạt từ 12-14 tấn/ ha trở lên Tổng sản lượng lương thực đạt 90.000 tấn/năm trở lên,bình quân lương thực đạt 650 -700kg/ người/ năm
Phấn đấu giá trị sản xuất trên 1 ha canh tác đạt từ 33 đến 35 triệu đồng/năm.Đến năm 2005 giá trị thu được từ chăn nuôi chiếm trên 30% tổng gía trị toàn ngànhnông nghiệp.Có 56.000 con lợn, 6500 trâu bò, 700.000 gia cầm các loại, sản lượng
-Mục tiêu trong năm 2001
Trang 4+Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 8,6%, trong đó nông nghiệp đạt 4,5-5%.Tổng giá trị nội huyện đạt 491 tỷ đồng, trong đó nông nghiệp đạt 317 tỷ đồng.Bình quân giá trị sản phẩm theo đầu người đạt 3,8 triệu đồng.
+Tổng diện tích gieo trồng17.976 ha sản lượng lương thực 91.797 tấn
Vụ chiêm xuân gieo cấy 7.488 ha, năng suất phấn đấu 62 tạ/ha, sản lượng46.426 tấn Chuyển đổi 250 ha sang trồng cây xuất khẩu, rau các loại
Vụ mùa cấy 7.538 ha, năng xuất 60 tạ/ha, sản lượng 45.228 tấn Chuyển200ha sang trồng cây xuất khẩu, rau các loại
Vụ đông gieo trồng 2500 ha
Chuyển 100 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây lâu năm, thả cá Giátrị thu từ trồng trọt 327 tỷ đồng
+Duy trì đàn trâu ổn định 1100 con; đàn bò 4700 con trong đó bò lai sind
1200 con; đàn lợn 54 nghìn con, sản lượng thịt hơi xuất chuồng 5650 tấn, đàn giacầm có 500 nghìn con Nuôi và đánh bắt thuỷ sản đạt 1100 tấn các loại Chăn nuôitheo hướng sind hoá đàn bò, lạc hoá đàn lợn, công nghiệp và bán công nghiệp.+Giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 11,1% xuống còn 8,5%
II- MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN HUYỆN THANH MIỆN
Để tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế hộ nông dân huyện Thanh Miệnphát triển hơn nữa, trong thời gian tới, theo em một số giải pháp sau đây sẽ giúpđáp ứng phần nào những yêu cầu và mục tiêu vừa đặt ra Trước mắt cũng như lâudài sẽ phát huy được ưu điểm của những việc đã làm tốt, hạn chế tiến tới xoá bỏhẳn những tồn tại và vướng mắc trong quá trình phát triển kinh tế hộ nâng dân hiệnnay ở Thanh Miện Tạo lập và phát huy mọi tiền đề cần thiết thúc đẩy kinh tế trangtrại trong nông nghiệp-nông thôn ra đời và phát triển
1- Giải pháp về đất đai
Đất đai đang là vấn đề nổi cộm ở khắp mọi miền đất nước, không phải chỉ vì
vị trí quan trọng của nó đối với sản xuất nông nghiệp mà còn vì hiện nay cách quản
lý và sử dụng đất đai ở các địa phương còn nhiều bất cập Thanh Miện là một
Trang 5huyện thuộc vùng trung tâm của đồng bằng Sông Hồng, diện tích đất nông nghiệpbình quân đầu người rất thấp càng đòi hỏi sự chặt chẽ trong quản lý và sử dụngnguồn đất này Mặc dù việc quy hoạch các loại đất và lập bản đồ địa chính ở haicấp đã được hoàn thành , nhưng nếu chúng ta quan tâm hơn nữa đến cách sử dụngđất thì chúng ta có thể hy vọng đạt được hiệu quả cao hơn từ nguồn đất nôngnghiệp hạn hẹp này Theo em, trong thời gian tới cần thực hiện tốt những vấn đềsau đây.
1.1-Tăng cường công tác chuyển đổi, chuyển nhượng ruộng đất giữa các hộ nông dân:
Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cơ bản đã được hoàn tất Việcthực hiện năm quyền của người sử dụng đất đai đã được đảm bảo, đặc biệt làquyền chuyển đổi, chuyển nhượng được các cấp, các ngành khuyến khích tạo điềukiện thực hiện Nhưng trong chính các hộ nông dân, việc thực hiện năm quyền lại
ít được coi trọng nhất là chuyển đổi và chuyển nhượng rất ít khi xâỷ ra Trong năm
2000 vừa qua là năm có số hộ nông dân chuyển nhượng đất đai nhiều nhất cũngmới chỉ có 83 hộ chuyển nhượng với diện tích là 16.496 m2 Điều đó đã nói nênviệc chuyển nhượng ruộng đất ở Thanh Miện thực sự còn nhiều mới mẻ Qua tìmhiểu, em được biết có tình trạng này là do:
-Tâm lý người nông dân sản xuất nhỏ đã tồn tại từ rất lâu coi việc chuyển đổi,thay đổi và chuyển nhượng ruộng đất là không nên, ruộng đất mình có thế nào , có
ở những đâu mình cứ canh tác như vậy
-Hầu hết các hộ nông dân đều chưa mấy quan tâm tới việc chuyển đổi, chuyểnnhượng đất nông nghiệp, họ chưa nhìn thấy những lợi ích từ việc làm này hoặcchưa có ý định làm điều gì đó thay đổi mà phải chuyển nhượng đất đai, họ chấpnhận diện tích đất manh mún hiện tại như một điều cố hữu
-Hầu hết các hộ nông dân có nhu cầu chuyển nhượng chưa chuyển hẳn sanglàm các ngành nghề khác vì vậy họ chưa có một cơ sở vững chắc đảm bảo chocuộc sống sau khi chuyển nhượng Tốt hơn hết là họ cho đợ ruộng hoặc cho thuê.Khi nào muốn họ có thể lấy lại và tiếp tục công việc của nhà nông trên những diệntích đó
Trang 6-Tâm lý sợ thua thiệt, tốn kém tồn tại trong các hộ nông dân khi chuyển đổihoặc chuyển nhượng đã dẫn đến việc họ ngại làm việc này hoặc e dè khi đề cậpđến vấn đề chuyển đổi, chuyển nhượng.
-Ở một số nơi mặc dù đã có chủ trương chỉ đạo khuyến khích việc chuyến đổi,chuyến nhượng ruộng đất nhưng vẫn gây phiền hà, khó dễ cho các hộ nông dântrong quá trình làm thủ tục chuyển nhượng, chuyển đổi cho hợp với pháp lý
Vì vậy trong thời gian tới, để cải thiện tình hình này, giúp người nông dânthấy rõ được lợi ích mà hăng hái thực hiện các quyền lợi của mình, theo em cầnthực hiện những việc sau:
-Thông qua đại hội xã viên , các cuộc họp của chi bộ Đảng các thôn, xóm mà
có sự giải thích, tuyên truyền và hướng dẫn cụ thể những lợi ích thiết thực, nhữngquyền lợi mà người sử dụng đất đai được hưởng, có thể làm, giúp cho các hộ nôngdân hiểu rõ về những chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước trong việckhuyến khích thực hiện quyền chuyển nhượng, chuyển đổi này, giúp họ hiểu rõ họ
có thể làm gì, họ được những gì và không thể làm gì trên ruộng đất cuả họ
-UBND huyện nên thành lập những tổ chuyên trách của các cơ quan liênngành cùng UBND xã tăng cường kiểm tra và hướng dẫn các hộ có nhu cầuchuyển nhượng, hướng dẫn họ những trình tự pháp lý cần làm Phối hợp với cáccấp chính quyền địa phương giúp hộ nông dân đánh giá đúng giá trị ruộng đất mà
họ đang sử dụng Giúp đỡ và tạo điều kiện về pháp lý để các hộ nông dân có thểchuyến đổi và chuyển nhượng ruộng đất của mình được dễ dàng ít tốn kém bảođảm tính pháp lý về quyền sử dụng đất cho những người đã nhận đất chuyển đổi để
họ yên tâm chuyển đổi, chuyển nhượng và sản xuất
-Giới thiệu, phổ biến những điển hình tiên tiến, những gia đình đã làm tốtcông tác chuyển nhượng, chuyển đổi, chỉ cho các hộ nông dân thấy những hiệu quảthực tế từ việc chuyển nhượng, chuyển đổi những chi phí đã được giảm bớt trongquá trình canh tác trước và sau khi chuyển đổi, chuyển nhượng Trách nhiệm nàythuộc về hệ thống khuyến nông, các cấp hội và đoàn thanh niên
-Song song với quá trình thực hiện các thủ tục pháp lý về chuyển nhượng đấtnông nghiệp thì sự kết hợp với việc quản lý nhân khẩu, hộ khẩu và các quyền lợi
có liên quan cũng cần được coi ntrọng, tránh những tiêu cực xảy ra
Trang 7Tuy nhiên một số lo ngại cũng được đặt ra đó là khi tình hình chuyển đổi,chuyển nhượng đất đai trong nông nghiệp đã trở nên sôi động sẽ xuất hiện nhữngđầu cơ ruộng đất mà hậu quả mang lại rất nghiêm trọng như những người có nhucầu sử dụng lại không có đất trong khi đất nằm trong tay những kẻ đầu cơ nàykhông được canh tác, quan tâm đúng mức sẽ gây lãng phí nguồn lực và làm trầmtrọng thêm một số vấn đề xã hội ở nông thôn Cho nên về lâu dài UBND huyệncũng nên tìm cách quản lý chặt chẽ tình hình chuyển nhượng và chuyển đổi đất đainày.
Chuyển nhượng và chuyển đổi đất đai là một vận động bình thường của nềnkinh tế hàng hoá theo cơ chế thị trường Mức độ sôi động của sự chuyển dịch nàynhiều khi lại là dấu hiệu tăng trưởng kinh tế hoặc là kết quả của một quá trình pháttriển Nhất là đối với nông nghiệp, muốn hình thành các trang trại gia đình nhấtthiết phải có sự tích luỹ về đất đai Vì vậy, trong thời gian tới cần quan tâm hơnnữa đến vấn đề chuyển nhượng và chuyển đổi đất đai ở Thanh Miện, thúc đẩy nóphát triển theo đúng xu hướng đề ra
1.2- Quản lý và sử dụng tốt diện tích đất chuyên dùng và đất nông nghiệp do các UBND xã qản lý:
Diện tích đất chuyên dùng và đất nông nghiệp cho các UBND xã quản lý quálớn Trên toàn huyện hiện nay, diện tích này là 3.480.88 ha Trong đó có 2530,85
ha đất chuyên dùng và 950,03 ha đất nông nghiệp Trong khi đó việc sự dụng hailoại đất này chưa đem lại hiệu quả tương xứng với tiềm năng của nó.Vì vậy cần sửdụng có hiệu quả hơn hai loại đất này theo các cách sau đây:
-Đối với đất chuyên dùng
Tổng diện tích đất chuyên dùng do UBND các xã quản lý chủ yếu được đưavào sử dụng để làm đất xây dựng; đất giao thông; đất thuỷ lợi và một số công việckhác Những diện tích đất này hiện nay đã được quy hoạch và có kế hoạch cụ thể
để sử dụng Tuy nhiên chúng ta có thể sử dụng có hiệu quả hơn theo hai hướng sauđây:
+Những diện tích đất làm đường giao thông và một số diện tích đất chuyêndùng khác, ngoài những phần đã xây dựng chính còn lại những phần đất dư nhưhai bên đường, xung quanh các khu xây dựng có thể cho đầu thầu công khai để các
hộ có thể trồng cây lâu năm hoặc trồng cây lấy gỗ với thời gian nhất định.Vừa tạo
Trang 8việc làm, tăng thu nhập cho các hộ nông dân, lại vừa cải thiện được cảnh quan môitrường và tăng thu cho ngân sách Hiện nay những diện tích đất đai này còn rấtnhiều ở các xã như Tiền Phong; Ngũ Hùng; Lam Sơn; Hồng Quang
+Đối với những diện tích đất chuyên dùng đã có quy hoạch nhưng chưa cóđiều kiện sử dụng, nếu thực sự không ảnh hưởng nhiều đến công việc sản xuất , anninh chính trị thì UBND các xã cũng có thể cho đấu thầu công khai hoặc giaocho những gia đình khó khăn trồng cây hàng năm, tăng thu nhập cho những hộnày Riêng đối với đất dùng sản xuất vật liệu xây dựng đã khai thác thành cácthùng, đấu như ở xã Lê Hồng, Thanh Giang chúng ta có thể đấu thầu, cải tạothành ao thả cá, cũng có thể đem lại hiệu quả cao hơn là bỏ hoang như hiện nay.-Đối với phần diện tích đất nông nghiệp
Đất nông nghiệp do UBND các xã quản lý hiện nay trên địa bàn huyện có tới950,03 ha bằng 11,2% diện tích đất nông nghiệp đã giao cho các hộ nông dân, con
số này là quá lớn và hiện nay mới chỉ có 568,55 ha (59,84%) được đưa vào cấy lúa
là đem lại hiệu quả khá Còn lại 56,96 ha đưa vào trồng cây ngắn ngày ; 294,33 hadiện tích khác chưa được sử dụng có hiệu quả, tình trạng này xẩy ra là do chưa có
sự quan tâm đúng mức đến diện tích đất này, biểu hiện
+ Lệ phí đấu thầu, thuê đất nông nghiệp đối với 56,96 ha và 294,33 ha trên rấtthấp cùng với tâm lý đất thuê không phải là đất của mình đã dẫn tới tình trạng bỏ
bê, không mấy mặn mà của các hộ thuê đất trên những diện tích này Mặc dù thờigian đấu thầu khá dài nhưng đa số các hộ nông dân không chịu đầu tư, chỉ biết khaithác dẫn đến hiệu quả đem lại trên những diện tích thầu thấp hơn hẳn diện tíchcùng loại do các hộ nông dân nhận khoán
+ Huyện mà trực tiếp là các UBND xã chưa có quy hoạch cây trồng đúng đắntrên những diện tích này, các loại cây trồng ở đây chưa phù hợp với yêu cầu của thịtrường đòi hỏi vì vậy hiệu quả mang laị rất thấp
+ Các văn bản cam kết giữa UBND xã và các hộ nông dân cho những diệntích đất đai thầu còn rất lỏng lẻo, chưa có sự ràng buộc về sử dụng đối với các hộdẫn tới tình trạng sử dụng đất bừa bãi, chưa áp dụng khoa học-kỹ thuật canh tácvào đất thuê đúng mức Tình trạng lấy đất đóng gạch trên những diện tích này diễn
ra khá phổ biến, tạo thành những thùng, ao rất lãng phí.Vì vậy trong thời gian tới,
Trang 9cần thực hiện một số biện pháp quản lý đối với những diện tích đất nông nghiệpnày như sau:
+Đối với những diện tích chưa cho thuê hoặc đã hết hạn thuê, hiện nayUBND xã đã thu hồi: Cần điều chỉnh lại mức lệ phí thuê dựa trên mức quy địnhchung của toàn huyện Tổ chức đấu thầu công khai, đánh giá đúng giá trị thựctrạng của những diện tích đất sắp đưa vào đấu thầu, từ đó có những quy định rõràng bằng văn bản, có cam kết với các hộ sử dụng về việc chấp hành những quyđịnh này, nếu hộ làm sai có thể phạt hoặc thu hồi đất
+Đối với những diện tích đang trong thời hạn hợp đồng giữa hộ và UBND xã:Dựa vào luật pháp xử lý những trường hợp cố ý làm sai như lấy đất đóng gạch, tạothành thùng ao có thể thu hồi nếu mức độ vi phạm quá nghiêm trọng Có các biệnpháp quản lý chặt chẽ và hướng dẫn cụ thể đối với những diện tích đang sử dụng.Hạn chế đến thấp nhất những sại phạm mà các hộ nông dân có thể mắc phải
+UBND huyện nên có một mô hình cụ thể về việc sử dụng diện tích đất nôngnghiệp do UBND các xã quản lý Có sự quy hoạch cụ thể về các loại cây trồng, vậtnuôi được phép canh tác trên những diện tích này Dựa trên kết quả điều tra đấtđai năm 2000 mà có cơ sở hình thành một bảng lệ phí cho thuê đối với từng diệntích cụ thể hoặc áp dụng giá trần, giá sàn khi cho thuê đối với tất cả các diện tíchtrên địa bàn toàn huyện Nghiêm cấm lấy đất đóng gạch, nếu có nhu cầu cải tạothành thùng ao để nuôi trồng thuỷ sản trên những diện tích đất này phải có đơn vàluận chứng kỹ thuật trình UBND huyện xem xét quyết định
Quản lý sâu sát, chặt chẽ hơn nữa việc thuê và cho thuê đất tránh những tiêucực xảy ra, thường xuyên giám sát việc thực hiện sử dụng, hướng dẫn kỹ thuật nuôitrồng cho các hộ nông dân sao cho hiệu quả mang lại trên một đơn vị diện tích thuêngày càng cao, ngang bằng hoặc vượt hơn so với diện tích cùng loại đã giao khoáncho các hộ nông dân Kiên quyết xử lý những trường hợp vi phạm hoặc có hành viphá hoại đất đai
Em nghĩ đó là những việc làm cần thiết đối với diện tích đất nông nghiệp doUBND xã quản lý ở huyện Thanh Miện hiện nay
Trang 101.3- Đầu tư cải tạo và tiến hành sản xuất kinh doanh trên diện tích đất chưa
sử dụng:
Diện tích đất chưa sử dụng có trên địa bàn huyện vẫn còn khá lớn: 236,5 ha,chiếm khoảng 3% tổng diện tích đất tự nhiên Những diện tích này xưa nay đều bỏkhông, chưa sử dụng vào bất kỳ mục đích nào, trong đó có 181,52 ha là đất có mặtnước và 154,98 ha là sông Chủ yếu tập có ở những vùng giáp gianh, ven nhữngcửa sông, những thùng, đầm lớn Tập trung nhiều ở các xã Tiền Phong; Ngũ Hùng,Ngô Quyền, Thị Trấn Thanh Miện Đặc điểm của những diện tích đất này là rấtkhó tiến hành sản xuất kinh doanh Vì vậy trong những năm vừa qua mặc dù đã có
sự cố gắng và quan tâm để đưa vào sử dụng nhưng vẫn chưa đạt được kết quả thoảđáng Tuy nhiên nếu có sự đầu tư cải tạo đúng mức, chúng hoàn toàn có thể đượcđưa vào để nuôi trồng thuỷ sản, một số diện tích còn có thể cấy một vụ lúa Theo
em, trong thời gian tới cần thực hiện một số công việc nhằm cải tạo tiến tới sửdụng có hiệu quả diện tích này như sau:
-Phòng Địa chính, Phòng NN& PTNT cần kết hợp với xí nghiệp khai tháccông trình thuỷ lợi huyện Thanh Miện, kiểm tra rà soát và quy hoạch cụ thể tất cảnhững diện tích đất chưa sử dụng, có sự phân tích đánh giá đúng, rõ ràng nhữngkhả năng có thể dùng nguồn đất chưa sử dụng này vào những mục đích gì thì phùhợp và cần thiết Thực tế từ năm 1998 đến 2000 chúng ta đã chuyển được 12,90 hasang đất nông nghiệp 2 vụ; 15,68 ha sang đất nông nghiệp 1 vụ; 0,39 ha sang trồngcây hàng năm khác; 11,3 ha sang vườn tạp; 32,01 ha sang mặt nước nuôi trồngthuỷ sản và 378,34 ha sang làm thuỷ lợi Và hoàn toàn có thể làm như vậy đối vớinhững diện tích còn lại Sự đánh giá , quy hoạch của các phòng ban này sẽ làm cơ
sở để UBND huyện mà trực tiếp là các UBND xã có kế hoạch và biện pháp sửdụng vào các mục đích khác nhau cho có hiệu quả hơn
Sau khi có sự phân tích và đánh giá tổng hợp của các phòng ban nêu trên,chúng ta sẽ thực hiện việc sử dụng theo các hướng sau đây
-Đối với những diện tích có thể cải tạo và trồng lúa ngay được hoặc có thểtrồng các loại cây ngắn ngày khác thì các xã có diện tích này nên chủ động cho đấuthầu công khai, dựa trên định mức lệ phí giống như đất nông nghiệp do UBND các
xã quản lý như trên Do phải cải tạo xong mới có thể sử dụng được nên có thể ưutiên không thu lệ phí và các loại thuế từ 1 đến 3 vụ
Trang 11-Đối với những diện tích đòi hỏi đầu tư cải tạo lớn, mà hiện nay trên địa bànhuyện Thanh Miện thì đa số các diện tích này chỉ có thể dùng nuôi trồng thuỷ sản UBND các xã có thể xử lý theo các cách sau:
+UBND xã trực tiếp tiến hành cải tạo bằng nguồn vốn chưa sử dụng hoặcbằng vốn vay Sau đó đấu thầu công khai, dân chủ cho những hộ nông dân tiếnhành sản xuất kinh doanh Số tiền thu được từ cho đấu thầu này, một số năm đầu
có thể dùng bù đắp những quỹ đã trích ra hoặc để trả nợ tiền vay
+UBND xã chủ động cho đấu thầu công khai ngay cho các hộ nông dân cónhu cầu và điều kiện cải tạo để sản xuất kinh doanh Tuỳ theo sự phân tích tínhtoán của những người có trách nhiệm mà có những ưu đãi về lệ phí, về thuế trongmột số năm cho thoả đáng và công bằng
+UBND huyện có thể xem xét, giao những diện tích lớn cho trạm giống cácủa huyện tiến hành cải tạo và đưa vào sản xuất kinh doanh phù hợp
+Tất cả những diện đất chưa sử dụng nêu trên đều thuộc diện khó cải tạo, khótiến hành sản xuất kinh doanh, vì vậy UBND huyện cần có kế hoạch giao cho cácphòng ban chức năng tiến hành hỗ trợ các hộ nông dân về khoa học kỹ thuật cảitạovà canh tác sao cho đạt hiệu quả cao nhất
Hiện nay tất cả chúng ta đều xác định việc phát triển kinh tế hộ nông dânthành kinh tế trang trại là điều tất yếu và là hướng đi đúng cho kinh tế hộ nông dân
ở Thanh Miện hiện nay Vì vậy đối với những diện đất chưa sử dụng và 950,03 hađất nông nghiệp do UBND các xã quản lý tiến hành đấu thầu công khai, dân chủhiện nay cần có những ưu tiên giao cho những hộ có khả năng đảm đương diện tíchlớn, có kế hoạch sử dụng khoa học, rõ ràng, có thể phát triển thành những trang trạitrồng trọt hoặc nuôi cá Ưu tiên cả về loại đất, lô đất, thuế, lệ phí và cả về thời hạn
sử dụng Việc này tiến hành là rất khó nhưng cần kiên quyết, nhất quán nhằm tạolập những điển hình, những hạt nhân trong việc tạo lập và phát triển kinh tế trangtrại như xu hướng hiện nay
1.4-Quản lý tốt diện tích đất nông nghiệp do các hộ di dân để lại, có kế hoạch giao lại đúng thời điểm cho những hộ nông dân thiếu đất ở địa phương:
Hàng năm số nhân khẩu đưa đi phát triển các vùng kinh tế mới của huyện trêndưới 500 người Việc này diễn ra đã để lại một số diện tích đất nông nghiệp khá
Trang 12lớn cần xử lý, và thực tế đã diễn ra một số tiêu cực trong việc quản lý và sử dụngtiếp những diện tích này như việc mất công bằng khi giao cho các hộ khác sửdụng,giao không đúng thời vụ, đã gây ra sự lãng phí và những việc không haytrong đời sống của người dân Vì vậy trong thời gian tới UBND huyện cần có kếhoạch giao cho các xã quản lý và giao cho những hộ sử dụng thật chặt chẽ và côngbằng Giao đúng những người cần ruộng và có khả năng canh tác một cách hiệuquả,theo các hướng sau:
-Các UBND xã dựa trên danh sách các hộ di dân đi xây dựng vùng kinh tếmới đã được UBNN huyện phê duyệt, qủan lý chặt chẽ nhân khẩu đi, thu hồi ruộngđất vào đầu vụ, tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết nhận lại ruộng từ các hộ.-Trên cơ sở diện tích ruộng đất đã nhận lại, tiến hành phân bổ cho các hộnông dân mới ở nơi khác đến nhưng chưa được chia ruộng như những hộ nhậnkhoán trước đó
-Nếu diện tích ruộng đất đã thu hồi vẫn còn, các tổ, đội sản xuất tập hợpnhững hộ có nhu cầu sử dụng, thông qua Đại hội xã viên hoặc các cuộc họp của tổ,đội sản xuất mà tổ chức bình bầu công khai số hộ được nhận
- Tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết giao ruộng đất cho các hộ, để ngườidân có thể yên tâm sản xuất trên những diện tích được giao
Trong quá trình thực hiện những công việc nêu trên, cần chú ý đến thời hạnthu hồi ruộng và cần phải nhanh chóng giao ruộng cho các hộ khác ngay từ mỗiđầu vụ, tránh tình trạng bỏ ruộng không có người canh tác Chú ý ưu tiên nhữnggia đình chính sách, hộ nông dân nghèo, những gia đình nhiều lao động và thựchiện các quyền lợi cũng như nghĩa vụ như những diện tích ruộng nhận khoán trướcCòn một điều nữa mà tác hại của nó người nôn dân không thấy được ngay khi
họ làm Đó là hiện nay do việc quản lý lỏng lẻo của các cấp chính quyền nên đã cómột số hộ nông dân tiến hành lấy những lớp đất bề mặt của ruộng cấy về đónggạch Tình trạng này diễn ra ở hầu hết các thôn và tất cả các xã khiến những ngườihiểu biết không khỏi đau lòng Lớp đất tơi xốp bên trên đã bị lấy đi, buộc họ phảicanh tác trên tầng đất thiếu màu mỡ tiếp theo khiến hiệu quả canh tác giảm sút, tạothành những thửa, những ô ruộng cao thấp khác nhau trông rất không đẹp mắt vàgây khó khăn cho công tác thuỷ lợi , cũng như các công việc khác Vì vậy UBND
Trang 13các xã cần có biện pháp ngăn chặn tình trạng này trong thời gian sắp tới như cưỡngchế, phạt, giải thích
2- Giải pháp về tín dụng cho hộ nông dân.
Cùng với đất đai, vốn sản xuất của các hộ nông dân là tư liệu sản xuất chủ yếu
và đặc biệt quan trọng Vốn không những góp phần quyết định việc đầu tư như thếnào, đầu tư vào đâu của các hộ nông dân mà nó còn quyết định đầu tư với quy mô
ra sao? ý thức được tầm quan trọng đó, trong nhứng năm vừa qua việc cung cấpvốn sản xuất cho các hộ nông dân đã được chú ý, quan tâm và còn là biện pháp chủyếu để phát triển kinh tế hộ nông dân ở Thanh Miện Tuy nhiên hệ thống cung cấpvốn vay cho các hộ nông dân ở huyện Thanh Miện cho đến nay vẫn còn nhiều khókhăn và tồn tại Theo em trong thời gian tới nên chú ý đến một số giải pháp sauđây, nhằm hạn chế những khó khăn và tồn tại vấp phải
2.1-Công tác huy động vốn.
Công tác huy động vốn hiện nay đang là sự quan tâm hàng đầu của các tổchức tín dụng chính thức ở huyện Thanh Miện ở hầu hết các đơn vị này vấn đề ởchỗ với lãi xuất hiện nay không phải là không có người vay mà là không có đủvốn cho vay, và chúng ta có đủ cơ sở để nói rằng nếu các tổ chức tín dụng ở ThanhMiện hiện nay có nguồn vốn dồi dào đủ cung cấp cho các nhu cầu cần thiết của các
hộ nông dân trong toàn huyện thì thủ tục vay và cho vay sẽ trở nên thực sự dễ dàng
và gọn nhẹ Chính vì vai trò của nguồn vốn trong các tổ chức tín dụng quan trọngnhư vậy nên nó luôn là vấn đề cần được quan tâm giải quyết hàng đầu
Chúng ta lưu ý rằng,Thanh Miện là một huyện thuộc vùng trung tâm của đồngbằng Sông Hồng với nông nghiệp là nghề chính và luôn chiếm một tỷ trọng lớntrong tổng sản phẩm nội huyện, tỷ lệ các hộ nông dân chiếm đa phần tronghuyện.Do đó món tiền mà các hộ để dành tương đối nhỏ lại phân tán Vì vậy đãgây ra những khó khăn rất lớn cho công tác huy động vốn của các ngân hàng ởđây Hiện nay lãi suất áp dụng cho tiền gửi ở ngân hàng nông nghiệp và PTNThuyện Thanh Miện là quá thấp, ở mức 0,3% đến 0,5%/tháng Thủ tục lại chưa thực
sự thông thoáng và thái độ của nhân viên chưa thật hoà nhã đối với những món gửinhỏ Chúng ta thử hỏi món gửi của nhân dân nhỏ + lãi suất tiền gửi thấp + thủ tụcgưỉ chưa thật làm vừa lòng + Tốn một ít thời gian khi đi gửi + Nỗi lo tính chonhững khoản chi tiêu đột xuất sắp tới + tâm lý sợ thua thiệt + tâm lý chưa quen gửi
Trang 14ngân hàng liệu có thúc dục được những người dân đem tiền của họ đi gửi ngânhàng Em nghĩ là rất khó, vì vậy muốn giải quyết được những vấn đề này, mỗingân hàng cần làm theo cách riêng của mình.
-Đối với ngân hàng nông nghiệp và PTNT huyện Thanh Miện
Thực hiện cải cách trong công tác huy động nguồn vốn, trong những năm vừaqua ngân hàng nông nghiệp và PTNT huyện Thanh Miện đã có thay đổi tích cựcđáng kể như mở thêm các chi nhánh của mình tại các cụm xã trong toàn huyện, cảitiến một phần thủ tục tiền gửi Do đó trong năm 2000 vừa qua đã huy động được18,7 tỷ tiền vốn mà chủ yếu từ nguồn gửi tiết kiệm của dân cư (12,7 tỷ) Tuy nhiên
do là ngân hàng có vai trò chủ yếu trong công tác huy động vốn ở Thanh Miện vìvậy trong thời gian sắp tới cần chú ý một số giải pháp sau:
+Tiếp tục củng cố mạng lưới chi nhánh tại các cụm xã, tăng cường hoạt độngcủa các chi nhánh này, cải tiến lề lối làm việc của nhân viên giúp cho việc gửi tiềncủa các hộ nhân dân được thuận tiện Có sự hướng dẫn, giúp đỡ về thủ tục gửi, tủtục rút tiền và thủ tục lấy tiền lãi cho các hộ nông dân
+Thông qua các chi nhánh của mình cùng các tổ chức,đoàn thể ở nông thôn
có kế hoạch phổ biến, tuyên truyền, giải thích những lợi ích thiết thực mà các hộnông dân sẽ được hưởng khi đem tiền của mình gửi ở ngân hàng.Thông báo nhữngtinh giảm về thủ tục mà ngân hàng đã áp dụng tới những hộ nông dân để họ hiểurằng họ sẽ được đón tiếp và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công việc gửi , rút tiền
và lấy tiền lãi của mình
+Nếu có thể áp dụng đối với những nơi xa hội sở chính hoặc các chi nhánhcủa ngân hàng, các cán bộ ngân hàng có kế hoạch về tận từng thôn thực hiện côngtác huy động vốn của mình theo định kỳ và có thông báo trước Hoặc các chinhánh thông qua các chi bộ Đảng, hội nông dân thiết lập một mạng lưới chân dếttại các cụm, cụm dân cư nhằm thu thập những thông tin về tiền gửi Quy định đếnmột mức gửi nào đó tại một điểm các cán bộ chi nhánh sẽ xuống làm thủ tục ngaysau khi nhận được thông tin đã đủ mức quy định Cũng có thể quy định với mộtmức tiền gửi đủ lớn nào đó các cán bộ ngân hàng sẽ xuống tận hộ để làm thủ tụcgửi cho hộ nông dân
Trang 15+Về lâu dài chúng ta cần có một quy định từ các cấp chính quyền về việc giớihạn tiền lãi xuất ở các tổ chức tín dụng phí chính thức và thực hiện thật nghiêmquy định này có những mức phạt thật thích đáng đối với những người vi phạm.Điều đó sẽ giúp cho những người có tiền từ xưa tới nay quen cho vay nặng lãi đemtiền vào gửi ngân hàng.
+Ngân hàng nông nghiệp và PTNT là ngân hàng thuộc hệ thống ngân hàngnhà nước vì vậy lãi xuất tiền gửi khi huy động vốn không thể tuỳ tiện thay đổiđược Tuy nhiên ngân hàng nông nghiệp và PTNT huyện Thanh Miện cũng nên cómột chính sách lãi xuất ưu đãi đối với tiền gửi của nhân dân trong khuôn khổ cóthể
+Có chế độ khen thưởng đối với những cán bộ huy động được nhiều vốn.-Đối với chi nhánh ngân hàng phục vụ người nghèo huyện Thanh Miện hoạtđộng chủ yếu dựa trên nguồn vốn cấp từ TW Năm 2000 vừa qua trong tổng số11.504 triệu đồng nguồn vốn hoạt động có được thì đã có tới 11.000 triệu là được
TW cấp Ngân hàng phục vụ người nghèo có mô hình tổ chức và quy chế hoạtđộng riêng, vì vậy vấn đề huy động vốn ở đây không được quan tâm đúng mứctrong thời gian vừa qua Nhưng trong thời gian dài sắp tới, việc đó sẽ phải được cảithiện và công tác huy động vốn cũng sẽ được chú ý ở ngân hàng này Dó đó trongthời gian sắp tới, chi nhành ngân hàng phục vụ người nghèo huyện Thanh miệnnên quan tâm đến một số giải pháp sau đây:
+Kết hợp chặt chẽ với ngân hàng NN& PTNT của huyện trong công tác huyđộng vốn trong địa bàn của huyện Từ đó có cách thức phân chia trách nhiệm vànguồn vốn huy động được cho từng bên
+Thiết lập một bộ phận chuyên trách đảm nhận vấn đề huy động vốn củangân hàng, bộ phận này cũng có cách thức hoạt động giống như bộ phận huy độngvốn của ngân hàng NN&PTNT
+Do là một tổ cho vay ưu đãi lãi xuất thấp đối với các hộ nông dân nghèo chonên ngân hàng phục vụ người nghèo không thể tự cân đối nếu cũng huy động vốnvới lãi xuất tiền gửi như ngân hàng NN&PTNT hiện nay Vì vậy cần có sự giúp đỡ
về ngân sách từ các cơ quan, các cấp trong toàn huyện, cụ thể trong chỉ tiêu ngânsách hàng năm của mình, các cấp ngân sách nên dành một phần nào đó để bổ sung
Trang 16cho nguồn vốn hoạt động cũng như trợ giúp thêm cho lãi xuất huy động vốn củangân hàng.
-Đối với các quỹ tín dụng nhân dân:
Hiện nay trên địa bàn huyện mới có 7 quỹ tín dụng nhân dân được thành lập
và đang trong giai đoạn hoạt động thử nghiệm, tuy nhiên các quỹ tín dụng nhândân này đã phát huy được những ưu điểm của mình, nhất là trong công tác huyđộng vốn Trong năm 2000 vừa qua tổng số vốn hoạt động của 7 quỹ tín dụng này
là 14.510.024 nghìn đồng-một con số rất lớn đối với các quỹ tín dụng mới tronggiai đoạn thử nghiệm, trong đó vốn huy động là 10.842.781 nghìn đồng Có nhữngquỹ huy động thừa vốn cho vay phải đem gửi các tổ chức tín dụng khác hoặc mua
kỳ phiếu của các ngân hàng thương mại Theo em, trong thời gian tới, cũng cần cómột số chú ý về công tác huy động vốn của các quỹ này như sau:
+Củng cố, chấn chỉnh hoạt động của hệ thống quỹ tín dụng nhân dân trên địabàn huyện theo chỉ thị số 05;02 của thống đốc ngân hàng nhà nước; chỉ thị số57/CT-TV của Bộ chính trị; quyết định số 135 của chính phủ và chỉ thị 28 của Banthường vụ tỉnh uỷ Hải Dương Có kế hoạch kiểm tra, giám sát chặt chẽ mọi hoạtđộng thu, chi, huy động, cho vay, thu hồi nợ của các quỹ tín dụng từ ngân hàng nhànước tỉnh và các cấp uỷ Đảng, chính quyền của huyện, tránh đổ vỡ như các HTXtrước đây
+Trên cơ sở nghiên cứu thực tế, rút kinh nghiệm từ các quỹ tín dụng đã hoạtđộng mà có kế hoạch mở rộng thêm mạng lưới quỹ tín dụng cũng như số quỹ trênđịa bàn huyện từ ngân hàng nhà nước tỉnh Không ngừng mở rộng địa bàn hoạtđộng, số thành viên của các quỹ tín dụng trong phạm vi và khuôn khổ cho phépgiúp cho công tác huy động vốn được tốt hơn
2.2- Công tác cho vay vốn
Công tác cho vay vốn đối với các hộ nông dân của các tổ chức tín dụng trongthời gian gần đây ở Thanh Miện đã có nhiều chuyển biến tích cực Năm 2000, tổng
số dư nợ của cả 3 tổ chức tín dụng chính thức trên địa bàn huyện là: 47.861,9 triệuđồng với trên 15000 lượt hộ vay đã góp phần không nhỏ vào công cuộc xoá đóigiảm nghèo trên địa bàn Thanh Miện Tuy nhiên, đi đối với vấn đề thiếu vốn đểcho vay hiện nay là công tác cho vay vốn tới các hộ nông dân còn nhiều khó khăn
và tồn tại đòi hỏi cần được giải quyết trong thời gian sắp tới
Trang 17-Đối tượng vay :
Năm 2000 vừa qua, tổng số có trên 15000 lượt hộ vay vốn của các tổ chức tíndụng chính thức, chiếm gần 50% tổng số hộ nông dân có trong địa bàn huyện, đây
là một tỷ lệ khá cao đối với một huyện thuộc vùng nông thôn như ThanhMiện.Trong đó cho vay sản xuất đạt 94,6%; cho vay trung hạn đạt 38% và cho vay
hộ nghèo đạt 28% tổng số vốn vay.Tuy nhiên chỉ có ngân hàng phục vụ ngườinghèo làm tốt công tác cho vay đối với những đối tượng có nhu cầu về món vaynhỏ Với những đối tượng này việc vay vốn của các quỹ tín dụng và ngân hàngNN&PTNT quả là một công việc khó khăn Họ phải trải qua rất nhiều thủ tục vớihàng loạt chi phí phải có, cộng vào đó là thời gian tiêu tốn để có được một mónvay ở các ngân hàng này quá nhiều lãi xuất ở ngân hàng là thấp , nhưng nếu cộng
cả những chi phí phải bỏ ra để có được món vay nhỏ thì quả là quá cao Vì vậynhững người nông dân có món vay nhỏ và thời hạn cho vay ngắn hạn như ngânhàng áp dụng hiện nay thường tìm tới ngân hàng phục vụ người nghèo hoặc cácđơn vị cho vay phi chính thức ở nông thôn, tại đó họ có thể được thoả mãn nhu cầucủa mình với chi phí bỏ ra thấp hơn Để giải quyết tình trạng này, năm qua ngânhàng NN&PTNT đã thiết lập được 83 tổ vay vốn với 4100 hôi viên thông qua hộinông dân nên đã khắc phục được phân nào Tuy nhiên để giải quyết tốt hơn tìnhtrạng đó, theo em cần chú ý những giải pháp sau:
+Ngân hàng NN&PTNT, các quỹ tín dụng nhân dân nên liên kết chặt chẽ vớingân hàng phục vụ người nghèo trong việc thành lập các tổ chức vay theo nhómđối với các món vay nhỏ hiện nay thông qua hội nông dân, hội phụ nữ, hội cựuchiến binh, đến năm 2000 vừa qua ngân hàng phục vụ người nghèo đã thiết lậpđược 312 tổ tương trợ và vay vốn và đã hoạt động rất tốt với 6465 hộ tham gia.Đây là tiền đề và là vốn rất quý mà ngân hàng NN&PTNT và các quỹ tín dụng cầnkhai thác và nắm lấy.Các tổ vay vốn này có thể hoạt động làm đại lý cho cả ngânhàng phục vụ người nghèo; ngân hàng NN&PTNT và các quỹ tín dụng nhân dân
Sự hoạt động tốt của các tổ sẽ đem lại rất nhiều lợi ích cho những hộ có nhu cầuvới món vay nhỏ và cả ngân hàng như chi phí của người vay giảm xuống vì thay vìnhiều khoản vay nhỏ là một khoản vay lớn; khả năng nợ quá hạn và không trả nợđược sẽ giảm; sự trợ giúp kỹ thuật được phổ biến và áp dụng được dễ dàng hơn