Hạt gạo được làm nên từ mồ hôi công sức của cha mẹ, của các bạn thiếu nhi, là tấm lòng của hậy phương góp phần vào chiến thắng của tiền tuyến trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước?[r]
Trang 1Tập đọc Hạt gạo làng ta
Hạt gạo làng ta
Có vị phù sa
Của sông Kinh Thầy
Có hương sen thơm
Trong hồ nước đầy
Có lời mẹ hát
Ngọt bùi đắng cay
Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy
Hạt gạo làng ta
Những năm bom Mỹ
Trút trên mái nhà
Những năm khẩu súng
Theo người đi xa
Những năm băng đạn
Vàng như lúa đồng
Bát cơm mùa gặt
Thơm hào giao thông
Hạt gạo làng ta
Có công các bạn
Trang 2Sớm nào chống hạn
Vục mẻ miệng gàu
Trưa nào bắt sâu
Lúa cao rát mặt
Chiều nào gánh phân
Quang trành quết đất
Hạt gạo làng ta
Gửi ra tiền tuyến
Gửi về phương xa
Em vui em hát
Hạt vàng làng ta
Trần Đăng Khoa
- Kinh thầy: Sông chia nước của sông Thái Bình, chảy qua tỉnh Hải Dương.
- Hào giao thông: đường đào sâu dưới đất để đi lại được an toàn trong chiến
đấu
- Trành (còn gọi là giành, xảo): Dụng cụ đan bằng tre, nứa, bằng phẳng, có
thành, dùng để vận chuyển đất, đá, phân trâu bò
Nội dung chính Tập đọc Hạt gạo làng ta
Hạt gạo được làm nên từ mồ hôi công sức của cha mẹ, của các bạn thiếu nhi, là tấm lòng của hậy phương góp phần vào chiến thắng của tiền tuyến trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước
Cách đọc bài Hạt gạo làng ta
Đọc trôi chảy, lưu loát bài thơ
Đọc diễn cảm, giọng nhẹ nhàng, tình cảm, tha thiết
Nhấn giọng tự nhiên những từ ngữ nói đến vị phù sa, hương sen, lời hát, bão mưa, giọt mồ hôi chứa trong hạt gạo và nỗi vất vả của nông dân, những người làm ra hạt gạo
Trang 3* Giải thích từ:
- phù sa: nghĩa là cát nổi, nghĩa thường dùng là các chất màu mỡ có chứa trong sông nước
- tiền tuyến: nghĩa đen là tuyến trước, nghĩa thường dùng là mặt trận
Trả lời câu hỏi bài Hạt gạo làng ta
Câu 1 (trang 140 sgk Tiếng Việt 5)
Đọc khổ thơ 1, em hiểu hạt gạo được làm nên từ những gì?
Trả lời:
Hạt gạo được làm từ thiên nhiên và con người: từ vị phù sa bồi đắp cho ruộng đồng màu mờ phì nhiêu, từ nước hồ sen tưới cho lúa tươi tốt, từ tình cảm và công sức của con người (người mẹ) một nắng hai sương đổ ra trên đồng ruộng
Câu 2 (trang 140 sgk Tiếng Việt 5 )
Những hình ảnh nào nói lên nỗi vất vả của người nông dân?
Gợi ý
Em hãy đọc khổ thơ thứ 2 và tìm những hình ảnh nói lên nỗi vất vả của người nông dân
Trả lời:
Đó là những hình ảnh:
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nấu.
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Trang 4Mẹ em xuống cấy.
Câu 3 (trang 140 sgk Tiếng Việt 5)
Tuổi nhỏ đã góp công sức như thế nào để làm ra hạt gạo?
Gợi ý
Em hãy đọc khổ thơ 4 (Hạt gạo làng ta quang trành quết đất) chỉ ra công sức của các bạn nhỏ
Trả lời:
Tuổi nhỏ đã cùng với người mẹ, người chị và các thế hệ khác ở lại hậu phương
ra sức thi đua lao động sản xuất để làm ra hạt gạo tiếp tế cho chiến trường Không kể sáng, trưa, chiều, tuổi nhỏ luôn có mặt ở ngoài đồng ruộng chống hạn, bắt sâu, gánh phân bón lót, bón thúc, làm cỏ góp công sức làm ra hạt gạo
Câu 4 (trang 140 sgk Tiếng Việt 5)
Vì sao tác giả gọi hạt gạo là "hạt vàng"?
Trả lời:
Hạt gạo được gọi là hạt vàng, vì hạt gạo rất quý Có được hạt gạo, con người phải đổ bao nhiêu mồ hôi nước mắt "một nắng hai sương" trên đồng ruộng mới làm ra được hạt gạo Do đó, tác giả mới đem so sánh hạt gạo với hạt vàng và gọi hạt gạo là hạt vàng
Câu 5 (trang 140 sgk Tiếng Việt 5)
Học thuộc lòng bài thơ
Cách soạn bài Hạt gạo làng ta khác
Giải câu 1 (Trang 140 SGK tiếng việt 5 tập 1)
Đọc khổ thơ 1, em hiểu hạt gạo được làm nên từ những gì?
Trả lời:
Trang 5Hạt gạo được làm nên từ tinh túy của đất, của nước và công lao của người nông dân
Giải câu 2 (Trang 140 SGK tiếng việt 5 tập 1)
Những hình ảnh nào nói lên nỗi vất vả của người nông dân?
Trả lời:
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy
Giải câu 3 (Trang 140 SGK tiếng việt 5 tập 1)
Tuổi nhỏ đã góp công sức như thế nào để làm ra hạt gạo?
Trả lời:
Tuổi nhỏ đã thay cho anh ở chiến trường ra tay gắng sức lao động, làm ra hạt gạo tiếp tế cho tiền tuyến Hình ảnh thiếu nhi “chống hạn vục mẻ miệng gàu, bắt sâu lúa cao rát mặt, gánh phân quang trành quét đất” là những hình ảnh xúc động thể hiện sự nỗ lực của tuổi nhỏ, ý thức trách nhiệm và tấm lòng của các bạn này với tiền tuyến
Giải câu 4 (Trang 140 SGK tiếng việt 5 tập 1)
Vì sao tác giả gọi hạt gạo là “hạt vàng”?
Trả lời:
Hạt gạo được gọi là hạt vàng, vì hạt gạo rất quý Có được hạt gạo, con người phải đổ bao nhiêu mồ hôi nước mắt “một nắng hai sương” trên đồng ruộng mới
Trang 6làm ra được hạt gạo Do đó, tác giả mới đem so sánh hạt gạo với hạt vàng và gọi hạt gạo là hạt vàng
Tham khảo: