Hoàn thiện công tác lập dự toán tổng thể tại công ty TNHH sản xuất xe chuyên dụng THACO

Khái niệm dự toán Dự toán tổng thể doanh nghiệp là sự tính toán, dự kiến một cách toàn diện mục tiêu kinh tế, tài chính mà doanh nghiệp cần đạt được trong kỳ hoạt động, đồng thời chỉ rõ

Công trình được hoành thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Xuân Trang

Phản biện 1: PGS.TS Đoàn Ngọc Phi Anh

Phản biện 2: TS Nguyễn Hữu Phú

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ tại trường Đại học kinh tế, Đại học Đà nẵng vào ngày 24 tháng 10 năm 2020

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế, tự do hóa thương mại

và sự phát triển của công nghệ (Công nghiệp 4.0) đã và đang là xu thế nổi bật của nền kinh tế thế giới Nhận rõ sự tất yếu của xu thế đó, Việt Nam đã tiến hành công cuộc đổi mới và đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế Sự kiện Việt Nam trở thành thành viên chính thức thứ 150 của Tổ chức thương mại thế giới đã đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của nền kinh tế nước ta Điều này tạo ra cho các doanh nghiệp Việt Nam những thuận lợi và khó khăn nhất định Một trong những khó khăn phải kể đến là sự cạnh tranh gay gắt giữa các đối thủ trong và ngoài nước Như vậy, để có thể tồn tại và phát triển đòi hỏi các nhà quản trị doanh nghiệp phải đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp và nhanh chóng Một trong những nguồn thông tin quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của nhà quản trị đó

là thông tin kế toán quản trị Việc vận dụng kế toán quản trị sẽ giúp các nhà quản lý có được những công cụ quản lý khoa học và hiệu quả nhằm xử lý kịp thời và cung cấp thông tin linh hoạt Trong đó phải kể đến công cụ lập dự toán tổng thể doanh nghiệp Lập dự toán

sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, chuẩn bị hướng hoạt động theo mục tiêu đã đề ra

Công ty TNHH Sản Xuất Xe Chuyên Dụng THACO (sau đây gọi tắt là “THACO SV” hoặc “Công ty” hoặc “đơn vị”) được thành lập tháng 11/2015 và đi vào hoạt động tháng 02/2016, trên tổng diện tích 4ha (trong đó diện tích nhà xưởng 13.800 m2), tổng vốn đầu tư

gần 150 tỷ đồng THACO SV thuộc phân khu các Nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô của KCN Cơ Khí & Ô tô Chu Lai - Trường Hải, là Công

ty liên doanh giữa THACO GROUP & TRUCKMATE INTERNATIONAL LIMITED, với chức năng chính là sản xuất các sản phẩm Sơmi Rơmoóc, Sơmi Rơmoóc chuyên dụng & Xe chuyên dụng hạng nặng nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường Việt Nam và nước ngoài; đồng thời góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị sản xuất của THACO Group, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và xuất khẩu Với quy mô sản xuất lớn thì việc lập dự toán là điều hết sức cần thiết tại đơn vị Tuy nhiên theo khảo sát tại Công ty thì công tác lập dự toán chưa được quan tâm đúng mức và còn tồn tại nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến việc ra quyết định kinh doanh của nhà quản trị, đồng thời làm giảm sức cạnh tranh của Công ty Tại Công ty, công tác lập dự toán còn thủ công, hệ thống các báo cáo dự toán chưa khoa học và linh hoạt Công tác lập dự toán chủ yếu mang tính chất so sánh, chưa cung cấp thông tin hữu ích cho nhà quản lý trong việc ra quyết định

Xuất phát từ lý do đó tôi đã chọn đề tài " t c t c d

t t t t t u t e u THACO" để làm luận văn tốt nghiệp Từ đó, luận văn đề xuất một số

giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán tổng thể tại đơn vị

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu thực trạng công tác lập dự toán tổng thể tại THACO SV; luận văn đưa ra đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán tổng thể tại đơn vị

3 Câu hỏi nghiên cứu

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về lập dự toán tổng thể trong doanh

nghiệp

Chương 2 Thực trạng công tác lập dự toán tổng thể tại Công

ty TNHH Sản Xuất Xe Chuyên Dụng THACO

Chương 3 Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán

tổng thể tại Công ty TNHH Sản Xuất Xe Chuyên Dụng THACO

8 Tổng quan tài liệu

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỰ TOÁN TỔNG THỂ DOANH

NGHIỆP 1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ DỰ TOÁN TỔNG THỂ DOANH NGHIỆP

1.1.1 Khái niệm dự toán

Dự toán tổng thể doanh nghiệp là sự tính toán, dự kiến một cách toàn diện mục tiêu kinh tế, tài chính mà doanh nghiệp cần đạt được trong kỳ hoạt động, đồng thời chỉ rõ cách thức huy động, sử dụng vốn và các nguồn khác để thực hiện các mục tiêu của đơn vị Thông tin trên dự toán là cơ sở để đánh giá kết quả hoạt động của các

bộ phận và từng cá nhân trong bộ phận nhằm phục vụ tốt cho quá trình tố chức và hoạch định trong doanh nghiệp

1.1.2 Phân loại dự toán

a P â t e c ức ă

b P â t e mố qua vớ mức độ t độ

Theo cách phân loại này, ta có hai loại dự toán: Dự toán tĩnh

và dự toán linh hoạt

c P â t e t ờ a

Bao gồm dự toán ngắn hạn và dự toán dài hạn

1.1.3 Tầm quan trọng của lập dự toán

a M c đíc d t

b Ý ĩa của d t

1.1.4 Các phương pháp lập dự toán

a u tắc d t

b P ươ d t từ qu trị c ca

1.1.5 Quy trình lập dự toán

+ Giai đoạn chuẩn bị

+ Giai đoạn soạn thảo

+ Giai đoạn theo dõi

1.2 N I DUNG DỰ TOÁN TỔNG THỂ DOANH NGHIỆP 1.2.1 Dự toán tiêu thụ

Dự toán tiêu thụ bao gồm những thông tin về chủng loại, số lượng hàng bán, giá bán và cơ cấu sản phẩm tiêu thụ

Căn cứ vào dự toán tiêu thụ này để tiến hành xây dựng dự toán sản xuất và các bảng dự toán chi phí sản xuất cho doanh nghiệp sản xuất hoặc dự toán mua hàng và chi phí mua hàng cho doanh nghiệp thương mại

Dự toán doanh thu = Dự toán sản phẩm tiêu thụ x Đơn giá

Sau khi xác định khối lượng tiêu thụ, các yêu cầu sản xuất cho

kỳ kế hoạch tới có thể được quyết định và tập hợp thành Dự toán sản xuất Việc xây dựng Dự toán sản xuất nhằm xác định số lượng, chủng loạỉ sản phẩm sản xuất trong kỳ đến Khối lượng sản phẩm sản xuất không chỉ thỏa mãn nhu cầu tiêu thụ mà còn phải đáp ứng nhu cầu tồn kho cuối kỳ Như vậy, số lượng sản phẩm sản xuất yêu cầu trong kỳ là [7]:

Số lượng SP cần sản xuất trong kỳ = Nhu cầu SP tồn kho cuối

kỳ + Số sản phẩm tiêu thụ trong kỳ - Số sản phẩm tồn đầu kỳ

theo dự toán

Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có thể đảm nhận tất cả nhu cầu, điều đó còn tùy thuộc vào khả năng sản xuất trên

cơ sở năng lực hiện tại của chúng Do vậy:

Khối lượng sản xuất dự toán = Min {Khối lượng sản xuất yêu cầu; Khối lượng sản xuất theo khả năng)

b Dự toán chi phí sản xuất

* Dự toán chi phí nguyên liệu trực tiếp

Dự toán chi phí NVL trực tiếp phản ánh tất cả chi phí NVL trực tiếp cần thiết để đáp ứng yêu cầu sản xuất đã được thể hiện trên

Dự toán khối lượng sản phẩm sản xuất

* Dự toán chi phí nhân công trực tiếp

* Dự toán chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung là các chi phí liên quan đến phục vụ và quản lý hoạt động sản xuất, phát sinh trong phân xưởng Chi phí SXC bao gồm cả yếu tố chi phí biến đổi và chi phí cố định, nên Dự

toán chi phí sản xuất chung phải tính đến cách ứng xử chi phí để xây dựng mức phí dự toán hợp lý trong kỳ

1.2.3 Dự toán giá thành

Giá thành dự toán: là tổng số các chi phí dự toán để hoàn thành một khối lượng xây lắp

1.2.4 Dự toán cung ứng nguyên vật liệu

Dự toán cung cấp NVL được lập cho từng loại NVL cần thiết

để thực hiện quá trình sản xuất trên cơ sở số lượng NVL dự toán cần thiết sử dụng và chính sách dự trữ tồn kho của doanh nghiệp

1.2.7 Dự toán chi phí tài chính

Để lập Dự toán chi phí tài chính, chúng ta cần quan tâm đến chi phí lãi vay, đây là bộ phận lớn nhất trong chi phí tài chính mà doanh nghiệp phải trả Cơ sở để lập dự toán chi phí lãi vay là số tiền cần vay dài hạn và ngắn hạn trong mỗi kỳ lập dự toán cũng như lãi suất vay phải trả cho từng khoản vay

1.2.8 Dự toán áo cáo kết quả kinh doanh 1.2.9 Dự toán vốn b ng tiền

1.2.10 Dự toán ảng cân đối kế toán

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN TỔNG THỂ TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT XE CHUYÊN DỤNG THACO

(THACO SV) 2.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT

Năm 2007, Công ty TNHH Ô tô Trường Hải chuyển đổi thành Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải (THACO)

Hình 2.1: Mô hình sản xuất kinh doanh tại THACO GROUP

Hình 2.2: Mô hình sản xuất kinh doanh tại THACO AUTO

b Qu trì t tr

Hình 2.3: Mô hình sản xuất kinh doanh tại THACO SV

2.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh và mô hình sản xuất kinh doanh tại Công ty

Hoạt động kinh doanh chính của THACO là sản xuất - lắp ráp

- phân phối, cung ứng dịch vụ bảo trì sửa chữa và phụ tùng ôtô: bao gồm sản xuất và kinh doanh xe thương mại (xe tải và xe bus); sản xuất và kinh doanh xe du lịch (Kia, Mazda, Peugoet)

2.1.3 Cấu trúc tổ chức bộ máy quản l tại Công ty

Hình 2.4: Cấu trúc bộ máy quản lý tại Công ty

2.1.4 Tổ chức công tác kế toán tại Công ty

Hình 2.5: Cấu trúc tổ chức bộ máy kế toán

Hình 2.6: Hình thức kế toán áp dụng tại công ty

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN TỔNG THỂ TẠI THACO SV

2.2.1 Kỳ lập dự toán tại Công ty

2.2.2 Vai trò và mục tiêu lập dự toán tổng thể tại Công ty

a Va trò của c t c d t t t t t

Cung cấp cho DN cách nhìn sâu sắc và toàn diện Thông qua

dự toán, nhà quản trị phát hiện ra những điểm mạnh và điểm yếu, từ

đó sẽ có những phân tích, tính toán, đo lường trước những khó khăn trong tương lai để có những biện pháp đúng đắn, kịp thời

Giúp theo dõi, kiểm soát và đánh giá các hoạt động

b M c t u d t t t t t

Công tác lập dự toán phải đưa ra các mục tiêu định lượng cần phải đạt được trong năm, các mục tiêu phải rõ ràng để các bộ phận trong tổ chức cùng thực hiện

2.2.3 ộ phận lập dự toán tổng thể tại Công ty

Phòng Kế toán chịu trách nhiệm chính về công tác lập dự toán tổng thể tại công ty

Bảng 2.1 Bảng kế hoạch và các bộ phận lập kế hoạch tại Công ty 2.2.4 Quy trình lập dự toán tổng thể tại Công ty

Bảng 2.2 Bảng tiến độ công việc thực hiện dự toán

2.2.5 Các dự toán tại Công ty

Bảng 2.3 Kế hoạch bán hàng năm 2019

a Kế c b

Tại Công ty, Kế hoạch bán hàng sẽ thể hiện các chỉ tiêu về sản lượng tiêu thụ, doanh thu tiêu thụ, tỷ lệ giá vốn/doanh thu, giá vốn hàng bán, lợi nhuận gộp, lợi nhuận hoạt động và điểm hòa vốn

e Kế c c đầu tư

Bên cạnh việc lập các kế hoạch trên, Phòng Kế toán tiến hành lập kế hoạch chi đầu tư Nội dung chi đầu tư chủ yếu bao gồm xây dựng cơ bản, máy móc thiết bị, dụng cụ quản lý và phương tiện vận tải, chuyển giao công nghệ (nếu có)

* Dự toán chi phí sản xuất

Dự toán chi phí sản xuất là cơ sở để doanh nghiệp lập dự giá thành sản xuất kế hoạch, từ đó giúp doanh nghiệp xây dựng giá bán sản phẩm Hiện nay, công ty căn cứ vào sản lượng thực tế trong năm nay và nhu cầu trên thị trường để tiến hành lập dự toán chi phí sản xuất cho năm sau

+ Dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:

Chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng rất cao trong giá thành sản phẩm, thường chiếm từ 70% - 80% trong giá thành Hiện nay, công tác lập dự' toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được giao cho

bộ phận kế toán của công ty lập dựa trên lượng nguyên vật liệu tồn kho cuối năm nay để tiến hành lập dự toán chi phí sản xuất cho năm sau Cụ thể tại bộ phận kế toán, chuyên viên kế toán giá thành kế hoạch căn cứ vào bảng định mức nguyên vật liệu để tính ra chi phí nguyên vật liệu cho từng sản phẩm, để tính định mức nguyên vật liệu công ty căn cứ vào tình hình thực tế của năm nay để tính toán lại định mức nguyên vật liệu cho năm tới Khi tiến hành tính định mức nguyên vật liệu công ty sẽ xem xét lượng nguyên vật liệu tồn đầu kỳ

là bao nhiêu, kế hoạch nguyên vật liệu tồn cuối kỳ và từ đó xác định lượng nguyên vật liệu cần mua trong kỳ là bao nhiêu

Để dự toán chi phí nguyên vật liệu công ty xác định số lượng sản phẩm cần sản xuất trong kỳ tới dựa trên kế hoạch bán hàng và kế hoạch sản xuất, chi phí nguyên vật liệu cho một sản phẩm từ đó tính

ra được tổng chi phí nguyên vật liệu

Số lượng sản phẩm sản xuất: Căn cứ vào lượng sản phẩm thực

tế năm nay và nhu cầu đối với sản phẩm để công ty xác định ra số lượng sản phẩm cần sản xuất cho năm tới

Chi phí nguyên vật liệu cho từng sản phẩm: được xây dựng dựa trên định mức lượng nguyên vật liệu và đơn giá nguyên vật liệu định mức

Chi phí NVL cho 1 sản phẩm = lượng NVL định mức x đơn giá NVL định mức

Tổng chi phí nguyên vật liệu:

Tổng Chi phi NVL = Tổng chi phí NVL của tất cả các mặt hàng

Bảng 2.7 Bảng dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp năm 2019

+ Dự toán chi phí nhân công trực tiếp: chiếm tỷ trọng thấp trong giá thành sản phẩm Bộ phận kế toán quản trị sẽ tiến hành lập

dự toán Chi phí nhân công trực tiếp cho từng sản phẩm căn cứ vào lượng lao động định biên, mức lương hiện tại, các khoản bảo hiểm, nhu cầu tăng lương trong năm tới và chính sách thưởng của công ty

để tính ra tổng chi phí nhân công trực tiếp, từ đó xác định đơn giá tiền lương

Bảng 2.8 Bảng dự toán chi phí nhân công trực tiếp năm 2019

781

(Nguồn: Công ty TNHH Sản xuất xe Chuyên dụng THACO

+ Dự toán chi phí sản xuất:

Trên cơ sở doanh nghiệp đã xây dựng được dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, dự toán chi phí nhân công trực tiếp, dự toán chi phí sản xuất chung từ đó doanh nghiệp sẽ lập được dự toán chi phí sản xuất Căn cứ vào kế hoạch sản xuất cho năm tới doanh nghiệp sẽ dự toán được tồng chi phí sản xuất cho năm tới

Bảng 2.10 Bảng dự toán chi phí sản xuất năm 2019

Đơn vị tính: triệu đồng

í s xu t

- Chi phí NVL trực tiếp

- Chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí sản xuất chung

24,936.69

130.57 16,096.12

8,710

(Nguồn: Công ty TNHH Sản xuất xe Chuyên dụng THACO)

+ Dự toán chi phí đầu tư:

Trên cơ sở doanh nghiệp đã xây dựng được dự toán chi phí xây dựng cơ bản, máy móc thiết bị, chuyển giao công nghệ (TAF) sẽ lập được dự toán chi phí đầu tư Căn cứ vào kế hoạch sản xuất cho năm tới doanh nghiệp sẽ dự toán được tồng chi phí đầu tư cho năm tới

Bảng 2.11 Bảng dự toán chi phí đầu tƣ năm 2019

2.3.2 Nhƣợc điểm

a Kỳ d t

Hiện nay công ty đang lập báo cáo dự toán theo năm Số liệu trên báo cáo dự toán đều là số liệu tổng hợp cho cả năm tài chính Tuy nhiên với tình hình kinh tế đầy biến động như hiện nay, việc lập

dự toán theo năm sẽ không phản ánh kịp thời và chính xác tình hình

thực tế tại đơn vị, gây khó khăn cho nhà quản trị trong việc điều

hành hoạt động sản xuất kinh doanh

b M trườ d t

Công tác lập dự toán chưa được Công ty quan tâm đúng mức, nhân sự thiếu thông tin về thị trường, ảnh hưởng đến chất lượng công tác lập dự toán, vì vậy kế hoạch tài chính hàng năm chưa thực sự giúp ích cho hoạt động sản xuất kinh doanh tại đơn vị

c Qu trì d t

Công ty vẫn chưa chú trọng việc xây dựng quy trình lập dự toán cho từng phòng ban, bộ phận và đơn vị, vì vậy quy trình lập dự toán tại đơn vị còn tồn tại những hạn chế như :

+ Công tác lập dự toán tại công ty mới chỉ thực hiện qua ba bước: thu thập thông tin, lập dự toán và xét duyệt dự toán Tuy nhiên nội dung công việc trong mỗi giai đoạn chưa được đầy đủ, chi tiết và

cụ thể Hơn nữa việc thực hiện các bước trong quy trình còn chủ quan trong khâu thu thập thông tin từ thị trường

+ Công ty đang lập dự toán theo hệ thống biểu mẫu riêng Tuy nhiên, một số biểu mẫu chưa thật sự phù hợp với đặc điểm của Công