chúng ta đã học ở lớp 6 và học kì i lớp 7 những kiểu văn bản gọi theo phương thức biểu

- Định hướng: Tác giả không thực hiện mục đích của mình bằng văn kể chuyện, miêu tả hay biểu cảm được vì bài văn đòi hỏi phải xác lập một tư tưởng, một quan điểm.. Phải dùng hệ thống lu[r]

MÔN NGỮ VĂN – LỚP 7

NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN CẨM LỆ

KÊNH HỌC TẬP TRỰC TUYẾN

GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: ……….

TRƯỜNG: THCS NGUYỄN VĂN LINH – CẨM LỆ, ĐÀ NẴNG

Bài 18:

Tiết 75: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN

Slide 2

MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

- Khái niệm văn bản nghị luận.

- Nhu cầu nghị luận trong đời sống.

- Những đặc điểm chung của văn bản nghị luận.

2 Kĩ năng:

Nhận biết văn bản nghị luận khi đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu, kĩ hơn về kiểu văn bản quan trọng này.

CẤU TRÚC BÀI HỌC

I NHU CẦU NGHỊ LUẬN VÀ VĂN BẢN NGHỊ LUẬN (Tiết 1)

II LUYỆN TẬP (Tiết 2)

1 Nhu cầu nghị luận trong đời sống

2 Thế nào là văn bản nghị luận ?

Slide 4

Các kiểu văn bản đã học và mục đích giao tiếp của mỗi văn bản.

Các văn bản đã học: Tự sự, miêu tả, biểu cảm.

Mục đích giao tiếp của mỗi văn bản:

*Tự sự: Trình bày diễn biến sự việc, từ sự việc mở đầu đến sự việc kết thúc nhằm thể hiện một ý nghĩa

*Miêu tả: Tái hiện trạng thái, đặc điểm của sự vật, con người, giúp người đọc hình dung cụ thể về đối tượng đó.

*Biểu cảm: Bày tỏ tình cảm, cảm xúc, nhằm khơi gợi sự đồng cảm nơi người đọc.

ÔN BÀI CŨ

- Chúng ta đã học ở lớp 6 và học kì I lớp 7 những kiểu văn bản (gọi theo phương thức biểu đạt chính) nào ?

- Mục đích giao tiếp của mỗi kiểu văn bản là gì ?

- Hôm nay chúng ta sẽ làm quen một kiểu văn bản mới Đó là văn bản nghị luận.

TIẾT 75

- Các em ghi tiết và tên bài học vào vở.

Slide 6

Tiết 75: Tìm hiểu chung về văn nghị luận

I Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận

1 Nhu cầu nghị luận

- Ghi vở.

- Tìm hiểu câu hỏi mục I.1.a trang 7 sgk.

Vì sao em đi học ?

Slide 8

Vì sao con người cần phải có bạn bè ?

Theo em, như thế nào là sống đẹp ?

Slide 10

Trẻ em hút thuốc lá là tốt hay xấu, lợi hay hại ?

Làm thế nào để ngăn chặn bạo lực học đường ?

Slide 12 Tìm hiểu câu hỏi mục I.1.b trang 7 sgk.

• Vì sao em đi học?

• Vì sao con người cần phải

có bạn bè?

• Theo em thế nào là sống

đẹp?

• Trẻ em hút thuốc là là tốt

hay xấu, lợi hay hại?

Gặp những vấn đề và câu hỏi loại đó , em có thể trả lời bằng các kiểu văn bản đã học như kể chuyện, miêu tả, biểu cảm hay không? Hãy giải thích vì sao.

Gặp các vấn đề hoặc câu hỏi loại đó, ta không thể trả lời hoặc giải quyết bằng các kiểu văn bản đã học như tự

sự, miêu tả, biểu cảm mà phải dùng lí lẽ và dẫn chứng

để lập luận cho sáng rõ, thuyết phục người nghe.

Ta dùng văn bản nghị luận.

• Vì sao em đi học?

• Vì sao con người cần phải

có bạn bè?

• Theo em thế nào là sống

đẹp?

• Trẻ em hút thuốc là là tốt

hay xấu, lợi hay hại?

Để trả lời những câu hỏi như thế, hằng ngày trên báo chí, qua đài phát thanh, truyền hình, em thường gặp những kiểu văn bản nào? Hãy kể tên một vài kiểu văn bản mà

em biết.

c/ Trong cuộc sống, ta còn gặp văn nghị luận dưới dạng các ý kiến nêu ra trong cuộc họp, tiết sinh hoạt ngoại khóa, sinh hoạt lớp ; các bài xã luận, bình luận; bài phát biểu ý kiến trên báo chí;

các mục nghiên cứu, phê bình, hội thảo khoa học, trao đổi học thuật trên báo (truyền hình),

- Các văn bản sắp học: “Đức tính giản

dị của Bác Hồ”, “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”…

- Hội thảo nâng cao chất lượng giáo dục tổ chức tại trường ta

- Tìm hiểu câu hỏi mục I.1.c trang 7 sgk.

- Kết luận: Văn nghị luận đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội và con người Phương thức nghị luận có vai trò rèn luyện tư duy và năng lực biểu đạt cho con người, hình thành những

tư tưởng sâu sắc trong đời sống.

Slide 14

 Trong đời sống, ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng các ý kiến nêu ra trong cuộc họp, các bài xã luận, bình luận, bài phát biểu ý kiến trên báo chí,

Tiết 75: Tìm hiểu chung về văn nghị luận

I Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận

1 Nhu cầu nghị luận

2 Thế nào là văn bản nghị luận?

Đọc văn bản Chống nạn thất học trong SGK Ngữ Văn 7,

trang 8, tập hai.

- Ghi kiến thức vào vở.

Quốc dân Việt Nam!

Khi xưa Pháp cai trị nước ta, chúng thi hành chính sách ngu dân Chúng hạn chế mở trường học, chúng không muốn cho dân ta biết chữ để dễ lừa dối dân ta và bóc lột dân ta

Số người Việt Nam thất học so với số người trong nước là 95 phần trǎm, nghĩa là hầu hết người Việt Nam

mù chữ Như thế thì tiến bộ làm sao được?

Nay chúng ta đã giành được quyền độc lập Một trong những công việc phải thực hiện cấp tốc trong lúc này, là nâng cao dân trí ( )

Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ Quốc ngữ

Những người đã biết chữ hãy dạy cho những người chưa biết chữ, hãy góp sức vào bình dân học vụ, như các anh chị em trong sáu, bảy nǎm nay đã gây phong trào truyền bá Quốc ngữ, giúp đồng bào thất học Những người chưa biết chữ hãy gắng sức mà học cho biết đi Vợ chưa biết thì chồng bảo, em chưa biết thì anh bảo, cha mẹ không biết thì con bảo, người ǎn người làm không biết thì chủ nhà bảo, các người giàu có thì

mở lớp học ở tư gia dạy cho những người không biết chữ ở hàng xóm láng giềng, các chủ ấp, chủ đồn điền, chủ hầm mỏ, nhà máy thì mở lớp học cho những tá điền, những người làm của mình

Phụ nữ lại càng cần phải học, đã lâu chị em bị kìm hãm, đây là lúc chị em phải cố gắng để kịp nam giới,

để xứng đáng mình là một phần tử trong nước, có quyền bầu cử và ứng cử

Công việc này, mong anh chị em thanh niên sốt sắng giúp sức (HỒ CHÍ MINH)

CHỐNG NẠN THẤT HỌC

Slide 16

Tiết 76: Tìm hiểu chung về văn nghị luận

luận và văn bản nghị luận

1 Nhu cầu nghị luận

2 Thế nào là văn bản nghị luận?

a Bác Hồ viết văn bản này nhằm mục đích gì? Để thực hiện mục đích ấy, bài viết nêu ra những ý kiến nào? Những ý kiến ấy được diễn đạt thành những luận điểm nào? Tìm các câu mang luận điểm.

b Để ý kiến có sức thuyết phục, bài viết

đã nêu lên những lí lẽ nào? Hãy liệt kê những lí lẽ ấy.

c Tác giả có thể thực hiện mục đích của mình bằng văn kể chuyện, miêu tả, biểu cảm được không? Vì sao?

Tìm hiểu các câu hỏi mục 2.a, b, c sgk trang 9.

biện pháp chống nạn thất học sau Cách mạng tháng Tám năm 1945.

* Hệ thống luận điểm:

1 Sự cần thiết phải nâng cao dân trí

2 Kêu gọi mọi ngừời cùng tham gia chống nạn thất học.

* Luận điểm ấy được thể hiện ở:

+ Nhan đề: Chống nạn thất học.

+ Các câu văn nêu luận điểm.

* Mục đích - Ý kiến:

- Xác lập cho mọi người quan điểm, tư tưởng, ý thức chống nạn thất học.

- Kêu gọi mọi người cùng tham gia chống nạn thất học.

Slide 18 Câu hỏi b/9

trong những công việc phải thực hiện cấp tốc trong lúc

này, là nâng cao dân trí.”

đất nước không tiến bộ được

3 Nay, muốn xây dựng nước nhà, mọi người dân đều phải cấp tốc nâng cao dân trí

II Kêu gọi mọi ngừời cùng

tham gia chống nạn thất học:

“Mọi người Việt Nam phải hiểu

biết quyền lợi của mình, bổn

phận của mình , phải có kiến

thức mới để có thể tham gia vào

công cuộc xây dựng nước nhà,

và trước hết cần phải biết đọc,

biết viết chữ Quốc ngữ”

1 Người biết chữ dạy cho người chưa biết chữ

2 Người chưa biết chữ cần gắng sức mà

học cho biết

3 Phụ nữ càng cần phải học.

1 Phong trào truyền bá chữ Quốc ngữ giúp đồng bào thất học trong những năm qua

2 - Vợ chưa biết - chồng bảo,

em chưa biết - anh bảo, cha mẹ không biết - con bảo, người ăn người làm không biết - chủ nhà bảo, các nhà giàu có - mở lớp học dạy người không biết chữ

2 Số người Việt Nam thất học

so với số người trong nước là

95 phần trăm

Văn bản Chống nạn thất học với hệ thống luận điểm sáng rõ, lí lẽ đầy đủ,

chặt chẽ, có lí, có tình, làm cơ sở cho luận điểm; dẫn chứng cụ thể, toàn diện, thiết thực, thuyết phục người đọc, người nghe.

=> Ý nghĩa: Đây là vấn đề quan trọng, to lớn, góp phần đẩy lùi giặc dốt sau Cách mạng tháng Tám 1945.

- Câu hỏi c/9.

- Định hướng: Tác giả không thực hiện mục đích của mình bằng văn kể chuyện, miêu tả hay biểu cảm được vì bài văn đòi hỏi phải xác lập một tư tưởng, một quan điểm Phải dùng hệ thống luận điểm rõ ràng, có lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục thì bài văn mới đạt mục đích.

- “Chống nạn thất học” là một văn bản nghị luận Vậy văn bản nghị luận phải có những đặc điểm

gì ?

Slide 19

Tiết 75: Tìm hiểu chung về văn nghị luận

I Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận

1 Nhu cầu nghị luận

2 Thế nào là văn bản nghị luận?

 Văn nghị luận là văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, quan điểm nào đó Muốn thế, văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng, có lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục.

 Những tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận phải hướng tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống thì mới có ý nghĩa,

Ghi bài.

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Làm thế nào để nhận biết một văn bản thuộc thể văn nghị luận?

Một văn bản thuộc thể văn nghị luận bao giờ cũng thể hiện ở một số

khía cạnh

- Nội dung: bàn bạc về các vấn đề thiết yếu được mọi người quan tâm tranh luận.

- Mục đích: hướng tới một hoặc nhiều đối tượng nhằm bàn luận, giải đáp những băn khoăn, thắc mắc, làm sáng

tỏ chân lí, đồng thời thuyết phục người đọc, người nghe.

- Phương thức biểu đạt: chủ yếu là lập luận, có luận điểm cụ thể, rõ ràng, hệ thống lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục.

Slide 21

DẶN DÒ – KẾT THÚC

- Học bài, nắm vững kiến thức đã học, xem lại các bài tập đã làm.

- BT về nhà: sưu tầm đoạn văn nghị luận (bài tập 3).

- Chuẩn bị bài mới: “Tìm hiểu chung về văn nghị luận”

(mục III Luyện tập): Đọc hai văn bản phần Luyện tập Làm thử các bài tập.

Chúc các em học tốt!