Nghệ thuật nhân hoá, so sánh-hình ảnh giàu giá trị tạo hình, cảnh như khắc chạm tạo thành hình khối có màu sắc mùi vịMột phần sự sống Tây Nguyên gắn bó với con người2. Cây xà nu, rừn[r]
Trang 1RỪNG XÀ NU (Nguyễn Trung Thành)
A MỤC TIÊU:
Giúp học sinh:
-Thấy được vẻ đẹp tâm hồn, sức mạnh tư tưởng của nhân dân Tây
Nguyên mà dân làng Xôman là những con người tiêu biểu cho những
năm chống Mĩ cứu nước
- Cảm nhận chất sử thi của tác phẩm, nắm được cốt truyện, chủ đền, ghệ
thuật xây dựng hình tượng trong tác phẩm
-Giáo dục các em niềm tự hào dân tộc, lòng yêu nước và thái độ căm thù
giặc sâu sắc
B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
-Đọc diễn cảm
-Giảng bình, nêu vấn đề
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:
* Giáo viên: Soạn giáo án
* Học sinh : Soạn bài
D TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp - kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Nội dung bài mới:
-Đọc tiểu dẫn Vài nét về tác phẩm?
Giáo viên giới thiệu thêm-giảng
nhanh.
-Nêu những hiểu biết của em về tác
phẩm?
+Xuất xứ?
+Cốt truỵên?
Truyện về một đời người được kể
kại trong một đêm
Em có nhận xét gì về kết cấu tác
phẩm?
Mở đầu và kết thúc đều là hình ảnh
cây xà nu, chỉ thay đổi chữ "đồi"
thành chữ "rừng"Sự lặp lại đầy
dụng ý
-Tác giả khắc hoạ cây xà nu, rừng
xà nu qua những chi tiết nào với
I Vài nét chung.
1 Tác giả.
-Tên khai sinh là Nguyễn Văn Báu
-Bút danh: Nguyên Ngọc, Nguyễn trung Thành -1950: Gia nhập quân đội khi đang học trung học chuyên khoa
-1962: Chủ tịch chi hội văn nghệ giả phóng miền Trung Trung Bộ
-Gắn bó mật thiết với chiến trường Tây Nguyên
2 Tác phẩm
a Xuất xứ: Truyện được in trong tập "Trên quê hương những người anh hùng Điện Ngọc" viết
năm 1965
b Cốt truyện:
-Chuyện về cuộc đời Tnú lồng vào cuộc nổi dậy của dân làng Xôman
II Đọc hiểu.
1 Hình tượng cây xà nu.
-Cả rừng không cây nào không bị thương, nhựa
ứa ra-từng cục máu lớn
Trang 2những thủ pháp nghệ thuật gì?
Giáo viên bình:
-Xà nu có mặt trong suốt câu
chuyện, trong đời sống hàng ngày
của dân làng
-Ý nghĩa biểu tượng của cây xà
nurừng xà nu?
Giáo viên chuyển:
Hình ảnh cụ Mết được khắc hoạ
qua những chi tiết nào?
Giáo viên bình:
Vai trò của cụ Mết? Ý nghĩa của
hình tượng nhân vật này?
-Nhân vật Dít được khắc hoạ như
thế nào? gợi nhớ đến ai?
Dít được miêu tả qua những chi tiết
nào?
Giáo viên chuyển.
-Hình ảnh be heng gợi cho em
những suy nghĩ gì?
-Không giết nổi…
-Vết thương chóng lành, lớn nhanh, thay thế những cây đã ngã
-Cây mẹ ngã cây con mọc lên
-Ưỡn tấm ngực ra che chở cho làng
-Những đồi (rừng) xà nu nối tiếp nối
Nghệ thuật nhân hoá, so sánh-hình ảnh giàu giá trị tạo hình, cảnh như khắc chạm tạo thành hình khối có màu sắc mùi vịMột phần sự sống Tây Nguyên gắn bó với con người
Cây xà nu, rừng xà nu tiêu biểu cho số phận, phẩm chất, sức sống bất diệt, tinh thần dấu tranh quật cường của nhân dân Tây Nguyên
-Các thế hệ cây xà nu tượng trưng cho các thế hệ dân làng Xoman và nhân dân Việt Nam
2 Hình tượnh người dân Xôman.
a Cụ Mết
-Tiếng nói ồ ồ, bàn tay nặng trịch, mắt sáng, râu dài tới ngực, ngực căng như thân cây xà nu lớnKhoẻ mạnh, quắc thước
-Lúc ông nói: Nó cầm súngmình cầm giáo mác, mọi người nín bặtcó uy tín đối với dân làng
Là người đại diện cho quần chúng, biểu tượng cho sức mạnh tinh thần và vật chất có tính truyền thống, cội nguồn của miền núi Tây Nguyên, là người trực tiếp lãnh đạo dân làng vùng lên đánh giặc
b Nhân vật Dít
-Sự hiện thân tiếp nối của Mai
+Lúc nhỏ: Gan góclanh lợi
+Lớn lên: Bí thư kiêm chính trị viên xã đội
*Đôi mắt: +bình thản trong suốt khi nhìn kẻ thù + ráo hoảnh khi mọi người khóc Mai
+ nghiêm khắc nhìn Tnú
Sống có nguyên tác và giàu tình yêu thương Đôi mắt chị chứa đầy chiều sâu nghị lực Cùng với Tnú, họ là lớp trẻ đáng tin cậylà chỗ dựa của dân làng Xôman
c Bé Heng
-Gợi lại tuổi thơ của Mai, Dít, Tnú
Tượng trưng cho lớp người kế tiếp đầy sinh lực, đầy nhựa sống, hứa hẹn một thế hệ Cách
Trang 3-Tiêu biểu cho tập thể dân làng là
Tnú, nhân vật Tnú được khắc như
thế nào trong truyện?
Giáo viên bình: có yêu thương sâu
sắc mới biết căm thù mãnh liệt
-Nếu Dít được đặc tả ở đôi mắt thì
Tnú được đặc tả ở chi tiết nào?
-Phẩm chất của anh còn được bộc
lộ trong ngày về phép Nhận xét?
"Mười ngón tay Tnú bốc cháy biểu
trưng cho lòng căm thù và ngọn
lửa đấu tranh của dân làng Xôman".
-Nêu những giả trị nghệ thuật tiêu
biểu làm nên thành công của
truyện?
-Đánh giá chung về nội dung, nghệ
thuật của tác phẩm?
mạng mới vững vàng
d Nhân vật Tnú
Xuất hiện qua lời kể của cụ Mết
*Cuộc đời:
+Lúc nhỏ: mồ côi, được dân làng Xôman cưu mang, gan góc, lanh lợi, dũng cảm, táo bạo, sớm đến với Cách mạng
-Bị giặc bắt: chỉ vào bụng nói "cộng sản ở đây này".
+Lớn lên: Ra tù, gặp Mai, lãnh đạo dân làng đánh giặc
Tận mắt chứng kiến cảnh vợ con bị giết Bản thân bị địch bắt, tra tấn dã man
Gia nhập bộ đội
Can đảm vượt lên mọi đau đớn-bi kịch cá nhân, quyết tâm trả thù nhà đền nợ nước
*Đôi bàn tay:
+Khi nguyên vẹn: là đôi bàn tay tình nghĩa +Khi tật nguyền: vẫn vững vàng cầm vũ khí
*Ngày về phép:
Về đúng một đêm
Lặng người đi khi nghe tiếng chày
Nhớ rõ từng người-nhắc tên từng người trong một niềm xúc động sâu xa
Có tính kỷ luật cao và giàu tình yêu thương đối với đồng bào
Là đứa con chung của dân làng Xôman
3 Vài nét nghệ thuật
-Nghệ thuật kể chuyện ngắn gọn, hàm súc, hấp dẫnn, ghệ thuật miêu tả tỉ mỉ, sinh động
-Giọng kể hào hùngthâm trầm, xúc động mang
âm hưởng sử thi
-Nghệ thuật xây dựng hình tượng cây xà nu và rừng xà nu
III Tổng kết.
-Truyện cô đúc mang âm hưởng sử thi hùng tráng Thông qua việc miêu tả sức sống mãnh liệt của cây xà nu và người dân Xôman, tác giả đã khắc hoạ hình ảnh Tây Nguyên anh hùng, bất khuất một lòng đi theo Đảng Thể hiện thành công CNAH Cách mạng Việt Nam
4 Củng cố: Nắm nội dungnghệ thuật tác phẩm.
Trang 45 Dặn dò: Tiết sau học Đọc thêm "Bắt sấu rừng U Minh hạ".