=> Việc sắp xếp đúng các bộ phận trong câu không chỉ có tác dụng tu từ mà còn có tác dụng về các phương diện khác: thông báo thông tin cũ - mới; nhấn mạnh trọng tâm thông báo; đảm bảo[r]
Trang 1Soạn bài Thực hành lựa chọn các bộ phận trong câu
1 Soạn bài Thực hành lựa chọn một số bộ phận trong câu mẫu 1
1.1 Trật tự trong câu đơn
Trả lời câu 1 (trang 157 SGK Ngữ văn 11 tập 1):
a Trật tự rất sắc, nhưng nhỏ đúng về ngữ pháp nhưng không phù hợp về nghĩa, tức
là không phù hợp với mục đích đe dọa, uy hiếp của hành động do không nhấn mạnh tính sát thương nguy hiểm của con dao
b Trật tự nhỏ nhưng rất sắc hợp lí vì nhấn mạnh sự nguy hiểm của con dao (vũ khí)
c Phù hợp với mục đích phủ nhận tác dụng của con dao đối với việc chặt cành cây to
Trả lời câu 2 (trang 157 SGK Ngữ văn 11 tập 1):
Lựa chọn cách viết tối ưu: A (vì nhấn mạnh sự thông minh của học sinh, phù hợp với nội dung câu sau là ôn học sinh giỏi)
Trả lời câu 3 (trang 158 SGK Ngữ văn 11 tập 1):
a Nêu hoàn cảnh thời gian một đêm khuya đầu câu là phù hợp vì thể hiện sự tiếp nối thời gian, tạo liên kết liền mạch với những câu đi trước
b Đảm bảo liên kết ý với những câu đi trước Trước đó, các câu đang tập trung vào vấn đề ai biết người nào đẻ ra Chí Phèo
c Phần chỉ thời gian đã mấy năm đặt ở cuối câu là hợp lí vì đáp ứng nhiệm vụ thông báo của nó
1.2 Trật tự trong câu ghép
Trả lời câu 1 (trang 158 SGK Ngữ văn 11 tập 1):
a là vì… xa xôi: chỉ nguyên nhân, vừa lí giải cho vế trước vừa liên kết với vế sau
b tuy đối với… chịu ơn: vế chỉ sự nhượng bộ, đặt ở cuối câu bổ sung thông tin, bối cảnh ngoài ngôn ngữ
Trả lời câu 2 (trang 159 SGK Ngữ văn 11 tập 1):
Trang 2Đáp án C.
2 Soạn bài Thực hành lựa chọn một số bộ phận trong câu mẫu 2
2.1 Trật tự trong câu đơn
Bài tập 1
a Có thể sắp xếp theo trật tự "rất sắc, nhưng nhỏ": Câu không sai về ngữ pháp và ý nghĩa (Đều là thành phần phụ cho danh từ "con dao") Nhưng đặt trong đoạn văn này thì không phù hợp với mục đích đe dọa, uy hiếp đối phương
b Việc sắp xếp theo trật tự "nhỏ, nhưng rất sắc" có tác dụng xác định trọng tâm thông báo là "rất sắc", phù hợp với hàm ý đe dọa, uy hiếp
c Trật tự các từ ngữ trong trường hợp này lại phù hợp: Nhằm mục đích chế nhạo, phủ định tác dụng của con dao
Bài tập 2
Cách viết thứ nhất là phù hợp vì trọng tâm thông báo là "rất thông minh"
Bài tập 3
Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu, giữa câu, hoặc cuối câu Do đó, ta thấy các trạng ngữ trong 3 đoạn trích đặt ở 3 vị trí khác nhau là phù hợp với nội dung thông báo
o Đoạn văn kể về sự kiện Mọi bị bắt nên trước tiên là nêu hoàn cảnh thời gian Câu tiếp theo phần "sáng hôm sau" cần đặt ở đầu câu để tiếp nối thời gian
o Chủ thể hành động được nêu trước, phần biểu thị thời gian đặt ở giữa bởi sự kiện liên kết với các ý của câu trước đó đều tập trung vào việc:
Ai là cha đẻ của Chí Phèo
o Phù hợp với nội dung thông tin cũ, thông tin đã biết
=> Trong mỗi tình huống giao tiếp, mỗi ngữ cảnh, câu có một mục đích, một nhiệm vụ khác nhau Người nói (viết) thực hiện những hành động nói khác nhau
Trang 3Vì thế cần xác định trọng tâm thông báo của câu ở mỗi tình huống và trật tự sắp xếp các bộ phận trong câu để phục vụ tốt cho mục đích giao tiếp
2.2 Trật tự trong câu ghép
Bài tập 1
a Vế chính: Hắn lại nao nao buồn Vế phụ chỉ nguyên nhân đặt sau: là vì mẩu chuyện ấy rất xa xôi
=> Liên kết dễ dàng với nội dung các câu đi sau
b Vế chỉ sự nhượng bộ đặt sau để bổ sung thông tin
Bài tập 2
- Chọn phương án C
=> Việc sắp xếp đúng các bộ phận trong câu không chỉ có tác dụng tu từ mà còn có tác dụng về các phương diện khác: thông báo thông tin cũ - mới; nhấn mạnh trọng tâm thông báo; đảm bảo sự liên lạc và liên kết giữa các ý trong câu