(Luận văn thạc sĩ) các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh bến tre

Kết quả một số nghiên cứu trước đây về các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh .... Vì những lý do nêu trên, tôi tiến hành thực hiện đề tài “ Các yếu tố tác động đế

NGUYỄN VĂN HIẾU

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC CHỌN TRƯỜNG

ĐẠI HỌC CỦA HỌC SINH LỚP 12 THPT

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Tp Hồ Chí Minh - 2018

NGUYỄN VĂN HIẾU

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC CHỌN TRƯỜNG

ĐẠI HỌC CỦA HỌC SINH LỚP 12 THPT

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE

Chuyên ngành: Thống kê kinh tế

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “Các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre” là công trình nghiên cứu của riêng bản thân tôi Ngoài các kết quả tham khảo từ các tài liệu khác đã ghi trích dẫn trong luận văn, các nội dung được trình bày trong luận văn này là do bản thân tôi thực hiện Các số liệu được trình bày trong luận văn này được thu thập từ thực tế và

có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy và được xử lý một cách trung thực, khách quan Kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này không sao chép của bất cứ luận văn nào và cũng chưa được trình bày hay công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nào khác trước đây

Bến Tre, ngày 12 tháng 11 năm 2018

Tác giả

NGUYỄN VĂN HIẾU

MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC HÌNH

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 2

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1.5 Phương pháp nghiên cứu 3

1.6 Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu 4

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 5

2.1 Các lý thuyết có liên quan 5

2.1.1 Các khái niệm công cụ 5

2.1.1.1 Sự lựa chọn 5

2.1.1.2 Hướng nghiệp 5

2.1.1.3 Tư vấn hướng nghiệp 5

2.1.1.4 Chọn trường đại học 5

2.1.2 Những yếu tố tác động đến việc chọn trường của học sinh 6

2.1.2.1 Yếu tố gia đình và các cá nhân có ảnh hưởng 6

2.1.2.2 Yếu tố về năng lực và sở thích của bản thân 6

2.1.2.3 Yếu tố thông tin đại chúng và danh tiếng của trường đại học 6

2.1.3 Thuyết lựa chọn duy lý (Rational Choice Theory) (Homans,1961) 7

2.2 Kết quả một số nghiên cứu trước đây và mô hình nghiên cứu đề xuất 8

2.2.1 Kết quả một số nghiên cứu trước đây về các yếu tố tác động đến việc chọn

trường đại học của học sinh 8

2.2.1.1 Trên thế giới 8

2.2.1.2 Tại Việt Nam 10

2.2.1.3 Tổng hợp các nghiên cứu 11

2.2.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết 13

2.2.2.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất 13

2.2.2.2 Các giả thuyết nghiên cứu 15

a Sự định hướng của những người có ảnh hưởng 15

b Đặc điểm cá nhân của học sinh 15

c Danh tiếng trường đại học 15

d Đặc điểm cố định của trường đại học 16

e Cơ hội trúng tuyển 16

f Nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh 16

g Các cơ hội trong tương lai 17

2.2.2.3 Tổng hợp nguồn của các thang đo 17

CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 21

3.1 Quy trình nghiên cứu 21

3.1.1 Nghiên cứu định tính 22

3.1.2 Nghiên cứu định lượng 23

3.1.2.1 Đối tượng khảo sát 23

3.1.2.2 Kích cỡ mẫu 23

3.1.2.3 Phương pháp thu thập dữ liệu 24

3.2 Hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha 24

3.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA 24

3.4 Mô hình hồi quy đa biến và kiểm định mô hình 25

3.5 Xây dựng thang đo 26

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 31

4.1 Mô tả mẫu khảo sát và thống kê mô tả các biến 31

4.1.1 Mô tả mẫu khảo sát 31

4.1.2 Thống kê mô tả các biến 36

4.2 Đánh giá độ tin cậy của thang đo 39

4.2.1 Kết quả đánh giá thang đo qua phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha 39

4.2.2 Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA 41

4.3 Phân tích mô hình hồi quy đa biến 48

4.4 Dò tìm sự vi phạm các giả định cần thiết trong phân tích hồi quy 55

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 58

5.1 Kết luận 58

5.2 Đề xuất, khuyến nghị 59

5.3 Những hạn chế của nghiên cứu 60

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 4.1: Cơ cấu học sinh chia theo huyện 31

Bảng 4.2: Cơ cấu học sinh chia theo độ tuổi 32

Bảng 4.3: Cơ cấu học sinh chia theo giới tính 32

Bảng 4.4: Thời gian học sinh có quyết định chọn trường đại học 33

Bảng 4.5: Cơ cấu học sinh chia theo nơi cư trú 33

Bảng 4.6: Cơ sở sản xuất kinh doanh của gia đình học sinh 34

Bảng 4.7: Tổng thu nhập hộ gia đình học sinh 34

Bảng 4.8: Nghề nghiệp chính của gia đình học sinh 35

Bảng 4.9: Trình độ học vấn cao nhất của cha hoặc mẹ học sinh 35

Bảng 4.10: Giá trị trung bình của các biến 36

Bảng 4.11: Kết quả kiểm định thang đo 39

Bảng 4.12: Kết quả kiểm định KMO & Bartlett’s Test 42

Bảng 4.13: Kết quả phân tích nhân tố EFA 43

Bảng 4.14: Phân nhóm các nhân tố tác động đến việc lựa chọn trường đại học 45

Bảng 4.15: Kết quả kiểm định thang đo sự hài lòng của học sinh 47

Bảng 4.16: Kết quả phân tích nhân tố EFA thang đo sự hài lòng của học sinh 48

Bảng 4.17: Kết quả đánh giá độ phù hợp của mô hình 49

Bảng 4.18: Phân tích phương sai 50

Bảng 4.19: Kết quả chạy phân tích hồi quy lần 1 50

Bảng 4.20 : Kết quả chạy phân tích hồi quy lần 2 52

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu đề xuất về các yếu tố tác động đến việc chọn trường

đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre 14

Hình 4.1: Đồ thị phân tán Scatterplot 55

Hình 4.2: Biểu đồ tần số phần dư chuẩn hóa 56

Hình 4.3: Đồ thị tần số P-P plot 56

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Lý do chọn đề tài

Hàng năm vào kỳ thi THPT Quốc gia, các thí sinh trong khắp cả nước lại phải vất vã ôn luyện, chuẩn bị cho kỳ thi vô cùng quan trọng để bắt đầu một sự lựa chọn mới trong cuộc đời mình và các thí sinh của tỉnh Bến Tre cũng không phải là trường hợp ngoại lệ Sau kỳ thi này, các em sẽ có những định hướng cho tương lai, có em

sẽ đăng ký xét tuyển vào các trường đại học, cũng có em sẽ đi học nghề hoặc là sẽ

đi làm phụ giúp gia đình,…Riêng đối với những em quyết định đăng ký xét tuyển vào các trường đại học thì thoạt nghe có vẻ khá dễ dàng nhưng thực tế việc chọn trường nào, chọn ngành nào là không hề đơn giản Bởi vì, hiện nay có rất nhiều trường đại học với rất nhiều ngành cho các em lựa chọn nhưng chất lượng đào tạo như thế nào và khi ra trường sẽ dễ dàng tìm được việc làm hay không vẫn còn bỏ ngõ Vậy nên, câu hỏi “nên lựa chọn xét tuyển vào trường đại học nào sau khi tốt nghiệp THPT?” làm cho các em lúng túng, thậm chí cho đến sát ngày cuối thời hạn nộp hồ sơ các em vẫn chưa có sự lựa chọn cho riêng mình

Số liệu từ Bộ Giáo dục & Đào tạo công bố, kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018 thì có 688.641 thí sinh và đã đăng ký 2.750.444 nguyện vọng xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng trong khi tổng số chỉ tiêu các trường đại học, cao đẳng là 455.174 chỉ tiêu Riêng tại tỉnh Bến Tre, số lượng nguyện vọng các em đăng ký là 33.004 nguyện vọng, trung bình mỗi em 3,35 nguyện vọng Tuy nhiên có những trường số lượng nguyện vọng 1 các em đăng ký rất nhiều với trên 2.000 nguyện vọng như: Đại học Công nghiệp TPHCM, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Cần Thơ,…Bên cạnh đó cũng có một số trường chỉ có một vài nguyện vọng như: Đại học Tài nguyên Môi trường, Đại học Văn hóa Thể thao, Học viện Ngoại giao,…Qua đó, chúng ta thấy đa phần các em đều muốn vào các trường đại học có danh tiếng, ra trường có cơ hội việc làm cao Điều này vô tình tạo sức ép lên các em

và các em có nguy cơ trượt vào các trường này là khá cao nếu như không có sự quyết định đúng đắn Bên cạnh đó, một số em khi đã vào học tại các trường đã đăng

ký lại cảm thấy chán nãn, thấy không phù hợp với bản thân Vì thế chọn trường mà

thiếu hiểu biết hoặc thiếu thông tin về ngành nghề mà mình đã chọn rất dễ tạo ra sự hụt hẫng, bi quan chán nãn,…Thực tế cho thấy không ít trường hợp đã cảm thấy thất vọng với sự lựa chọn của bản thân Trong thời gian qua Lãnh đạo địa phương cũng đã nêu vấn đề sinh viên tốt nghiệp đại học nhưng không tìm được việc làm đúng ngành được đào tạo, đặc biệt là ngành sư phạm và nguyên nhân do đâu và giải pháp để cải thiện trong thời gian tới là gì? Trong thời gian qua đã có nhiều nghiên cứu về việc chọn trường của học sinh nhưng quyết định chọn trường đại học chưa được giải thích trọn vẹn bởi các yếu tố tác động và đặc biệt là chưa có nghiên cứu nào thực hiện tại tỉnh Bến Tre Với những lý do trên, việc lựa chọn ngành, trường đối với học sinh là hết sức quan trọng, cần phải có sự hướng dẫn và định hướng đúng đắn cho các em khi chọn trường, chọn ngành trên nguyên tắc kết hợp giữa các yếu tố: nguyện vọng bản thân, điều kiện gia đình, năng lực bản thân, đòi hỏi của công việc và nhu cầu của xã hội Vì những lý do nêu trên, tôi tiến hành thực hiện đề

tài “ Các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre” nhằm tìm ra những xu hướng, những yếu tố tác động

đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh, từ đó có những giải pháp để góp phần nâng cao hiệu quả trong việc tư vấn hướng nghiệp cho học sinh, giúp các em

có những sự lựa chọn phù hợp khi quyết định đăng ký vào trường đại học nào đó

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn được thực hiện nhằm đạt các mục tiêu sau:

(1) Xác định, đánh giá các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre

(2) Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả sẽ đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh lớp 12 THPT trong việc chọn trường đại học

1.3 Câu hỏi nghiên cứu

(1) Các nhân tố nào quyết định đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre?

(2) Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre như thế nào?

(3) Những giải pháp nào để nâng cao hiệu quả của công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh lớp 12 THPT của tỉnh Bến Tre trong thời gian tới?

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: nghiên cứu các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre Đối tượng khảo sát là những học học sinh vừa hoàn thành kỳ thi THPT Quốc gia năm học 2017 - 2018 và đang chuẩn bị bước vào năm thứ nhất của một số trường đại học

Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu này được thực hiện tại một số trường đại học có số lượng sinh viên năm nhất là người Bến Tre đang theo học với số lượng nhiều Theo đó, tác giả sẽ thực hiện nghiên cứu tại các trường đại học như: Đại học Cần Thơ, Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Nông lâm TPHCM, Đại học Trà Vinh, Đại học Cửu Long, Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, Đại học Khoa học Tự nhiên và Đại học Tây Đô

Thời gian nghiên cứu: thời gian thu thập thông tin trong từ ngày 16/9/2018 đến 6/10/2018

1.5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu này sẽ sử dụng cả hai phương pháp nghiên cứu là nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng

- Nghiên cứu định tính: thảo luận nhóm và quan trọng hơn cả là việc thảo luận với chuyên gia và học sinh nhằm xác định các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học và hoàn chỉnh bản hỏi

- Nghiên cứu định lượng: là nghiên cứu kết quả thực nghiệm phỏng vấn 300 học sinh vừa tham dự kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018 và hiện tại đang theo học năm thứ nhất tại một số trường đại học thông qua bảng câu hỏi chi tiết Dùng kiểm định thang đo Cronbach’s Alpha để loại biến đo lường không đạt và dùng phân tích nhân tố khám phá EFA để tổng hợp những biến đã đạt yêu cầu thành nhân tố đo lường cho các biến trong mô hình đại diện Tác giả đã sử dụng phần mềm SPSS

phiên bản 20.0 làm công cụ để tiến hành phân tích trong toàn bộ quá trình nghiên cứu

1.6 Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu này sẽ xác định các yếu tố tác động đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre Từ đó, tác giả

sẽ nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả trong công tác

tư vấn hướng nghiệp trong thời gian tới, góp phần giúp các em có những quyết định đúng đắn, làm tiền đề cho các em có thể xây dựng cuộc sống trong tương lai như ý các em mong muốn

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC KẾT QUẢ

NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2.1 Các lý thuyết có liên quan

2.1.1 Các khái niệm công cụ

2.1.1.1 Sự lựa chọn

Lựa chọn là thuật ngữ dùng để nói đến việc phải xem xét, cân nhắc và tính toán để quyết định sử dụng loại phương thức hay cách thức tối ưu trong điều kiện hay cách thức hiện có để đạt được mục tiêu với hiệu quả và sự hài lòng cao nhất

2.1.1.2 Hướng nghiệp

Hướng nghiệp là một bộ phận của giáo dục toàn diện Thông qua việc hướng nghiệp, các đối tượng được hướng nghiệp sẽ có thêm sự hiểu biết và những yêu cầu của ngành nghề hoặc công việc mà bản thân đang hướng đến

2.1.1.3 Tư vấn hướng nghiệp

Tư vấn hướng nghiệp là một hoạt động hỗ trợ khách quan lẫn chủ quan trong quá trình hướng nghiệp Nó có lợi cho người được tư vấn hướng nghiệp, đồng thời

nó cũng mang lại lợi ích cho người tư vấn hướng nghiệp trong một số trường hợp người tư vấn hướng nghiệp mong muốn một lợi ích chủ quan nào đó Tư vấn hướng nghiệp là một quá trình hoạt động tích cực nhằm giúp đối tượng được tư vấn hướng nghiệp hiểu sâu hơn về các công việc mà bản thân có thể lựa chọn theo đuổi trong tương lai

2.1.1.4 Chọn trường đại học

Các em học sinh cuối cấp 3 thường nhận được sự định hướng của người thân, bạn bè, thầy cô và các chuyên gia tư vấn trong việc lựa chọn trường đại học Việc chọn trường đại học của các em có thể trước hoặc sau khi có kết quả thi THPT Quốc gia Bên cạnh đó, các em cũng dựa vào các yếu tố như: đặc điểm cá nhân, cơ hội trúng tuyển, nhu cầu xã hội, danh tiếng trường đại học,…để làm cơ sở xem xét lựa chọn trường đại học phù hợp với bản thân các em Trong nghiên cứu này, khái niệm chọn trường đại học được hiểu là quyết định lựa chọn của các em về trường đại học để đăng ký theo học sau khi tốt nghiệp THPT Quốc gia

2.1.2 Những yếu tố tác động đến việc chọn trường của học sinh

2.1.2.1 Yếu tố gia đình và các cá nhân có ảnh hưởng

Gia đình là yếu tố hết sức quan trọng đối với sự phát triển tâm sinh lý cũng như tác động mạnh đến sự lựa chọn con đường tương lai của mỗi học sinh Trong gia đình, cha mẹ hoặc người thân luôn là những người gần gũi và nắm bắt được nhiều tâm tư, tình cảm của các em Gia đình luôn mong muốn những gì tốt nhất cho con em của mình nên vì thế họ thường đưa ra những lời khuyên, thậm chí là ép buộc đối với con em mình trong việc lựa chọn cho tương lai, trong đó có cả việc

chọn trường đại học

Bên cạnh đó, thầy cô bạn bè và một số cá nhân khác cũng có ảnh hưởng đến một số quyết định của các em Có thể vì tin tưởng vào sự chỉ dẫn của thầy cô mà các em quyết định lựa chọn trường đại học mà không xem xét đến các yếu tố khác Bạn bè thân thiết với nhau cũng là một kênh thông tin quan trọng mà các em dựa

vào để quyết định chọn trường đại học để theo học

2.1.2.2 Yếu tố về năng lực và sở thích của bản thân

Hầu hết các em khi quyết định lựa chọn vào một trường đại học nào đó thì các

em cũng đã xem xét rất kỹ liệu xem năng lực bản thân có đáp ứng được yêu cầu của trường đại học mà bản thân dự định theo học hay không Ngoài ra, các em cũng có

xu hướng lựa chọn trường đại học phù hợp với sở thích của bản thân, nếu không có

sự đam mê, sự yêu thích thì liệu các em có muốn theo học hay không Do đó, năng lực của bản thân và sở thích của bản thân cũng là tiêu chí quan trọng để các em có

sự đánh giá và lựa chọn phù hợp với bản thân

2.1.2.3 Yếu tố thông tin đại chúng và danh tiếng của trường đại học

Trong thời đại bùng nổ về công nghệ thông tin như hiện nay, các thông tin được cập nhật hằng ngày, hằng giờ nên việc truy xuất và tìm hiểu thông tin về một trường đại học nào đó là điều hết sức dễ dàng Cũng nhờ công nghệ thông tin mà danh tiếng của trường đại học sẽ dễ dàng đưa đến từng học sinh Từ đó, các thông tin đó sẽ tác động không nhỏ đến việc lựa chọn trường đại học của các em Mặc dù vậy, thông tin thì có xu hướng một chiều, các em không có nhiều cơ hội kiểm chứng

cũng như sự tư vấn từ những người có chuyên môn và sự am hiểu Nhưng dẫu sao thì sự bùng nổ thông tin như hiện nay cũng góp phần không nhỏ cho các em có cái

nhìn tổng thể, từ đó có thể đưa ra quyết định lựa chọn của bản thân mình

2.1.3 Thuyết lựa chọn duy lý (Rational Choice Theory) (Homans,1961)

Thuyết lựa chọn duy lý dựa vào tiên đề cho rằng con người luôn hành động có chủ đích để lựa chọn và sử dụng nguồn lực một cách duy lý nhằm đạt được kết quả tối đa với chi phí tối thiểu Thuyết lựa chọn duy lý đòi hỏi phải phân tích hành động lựa chọn của cá nhân trong mối quan hệ với toàn xã hội bao gồm các cá nhân khác với những nhu cầu và sự mong đợi của họ; Các khả năng lựa chọn và các sản phẩm đầu ra của từng lựa chọn cùng với các đặc điểm khác

Kotler và Fox (1995) đã đề xuất mô hình tổng quát thể hiện các bước tiến hành

để ra một quyết định phức tạp, mô hình được cụ thể qua sơ đồ sau:

Những ảnh hưởng khác

Những yếu tố tình huống

Động

cơ và giá trị

Xây dựng tiêu chí đánh giá

Thiết lập

thông tin đánh giá

Quyết định

Đánh giá các lựa chọn thay thế

Thực hiện quyết định

Đánh giá lại

CÁC ẢNH HƯỞNG BÊN NGOÀI

Nỗ lực giao tiếp của

trường ĐH với học sinh

Đặc điểm cố định của

trường ĐH

Các cá nhân có ảnh hưởng

Ấn tượng

về trường

ĐH

2.2 Kết quả một số nghiên cứu trước đây và mô hình nghiên cứu đề xuất

2.2.1 Kết quả một số nghiên cứu trước đây về các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh

Bên cạnh đó, có rất nhiều nghiên cứu khác sử dụng kết quả nghiên cứu của D.W Chapman và phát triển trên những mô hình khác để nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn trường đại học của học sinh Theo đó, các tác giả là Cabera và La Nasa, (2000) (được trích bởi M J Burn) đã nghiên cứu mô hình

3 giai đoạn lựa chọn trường đại học của học sinh dựa trên nền tảng của mô hình chọn trường của D.W.Chapman và K.Freeman (được trích bởi M J Burn) và từ kết quả nghiên cứu, Cabera và La Nasa nhấn mạnh rằng những mong đợi về công việc trong tương lai của học sinh cũng là một nhóm yếu tố quan trong tác động đến quyết định lựa chọn trường đại học của học sinh Ngoài ra, trên thế giới đã tiến hành nghiên cứu các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh trung học phổ thông và cũng dựa trên cơ sở lý thuyết của D.W Chapman, qua đó có một số nghiên cứu nổi bật như:

* Karl Wagner and Yousefi Fard (2009) đề cập đến 3 mô hình lựa chọn trường đại học, cao đẳng gồm: mô hình kinh tế, mô hình xã hội và mô hình kết hợp Theo

đó, các yếu tố quan trọng tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh tại Malaysia đó là: chi phí học tập, giá trị bằng cấp, các yếu tố từ những người có ảnh hưởng xung quanh và một số đặc điểm của trường đại học

* Borchert M (2002) cho rằng ba nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến sự lựa chọn trường đại học của học sinh đó là: môi trường, cơ hội việc làm và đặc điểm cá nhân là các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh

* Marvin J Burns (2006), cho rằng tỷ lệ chọi khi tuyển đầu vào là một trong

những yếu tố tác động đến việc chọn trường của học sinh Ngoài ra còn các yếu tố khác như: học bổng của trường, danh tiếng của trường, sự hấp dẫn của các ngành học,…cũng là những yếu tố quan trọng tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh

* Joseph Sia Kee Ming (2010) đã chỉ ra rằng các đặc điểm cố định của trường đại học như: cơ sở vật chất, danh tiếng, học phí,…và các yếu tố về các nỗ lực giao tiếp của nhà trường với học sinh là những yếu tố quan trọng tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh

* Ruth E Kallio (1995) đề cập các yếu tố như: đặc điểm cố định của trường đại học, danh tiếng của trường, cơ hội việc làm sau đại học, điều kiện sẵn có của ký túc xá, học bổng,…là các yếu tố tác động đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh phổ thông

2.2.1.2 Tại Việt Nam

* Theo Nguyễn Phương Toàn (2011) đã chỉ ra 5 nhóm yếu tố tác động quan

trọng đến việc chọn trường đại học bao gồm: mức độ đa dạng và hấp dẫn của ngành đào tạo, đặc điểm của trường đào tạo, đáp ứng sự mong đợi sau khi ra trường, nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh và yếu tố dang tiếng của trường đại học

* Theo Nguyễn Minh Hà, Huỳnh Gia Xuyên và Huỳnh Thị Kim Tuyết (2011)

có đến 7 yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh bao gồm: yếu tố người thân trong gia đình, yếu tố người thân ngoài gia đình, yếu tố chất lượng dạy

và học, yếu tố đặc điểm của bản thân sinh viên, yếu tố công việc trong tương lai, yếu tố về khả năng được vào trường và yếu tố nỗ lực giao tiếp của nhà trường để đưa thông tin tới học sinh sắp tốt nghiệp THPT Đây là các yếu tố quan trọng tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 khi chọn vào trường đại học

Mở Thành phố Hồ Chí Minh

* Theo Trần Văn Quí, Cao Hào Thi (2009) cho thấy có 5 yếu tố tác động đến

việc chọn trường đại học Theo đó các yếu tố: cơ hội việc làm trong tương lai, đặc điểm của trường đại học, đặc điểm của bản thân học sinh, người có ảnh hưởng đến bản thân học sinh và yếu tố thông tin có sẵn sẽ là những yếu tố tác động đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh Đa dạng ngành đào tạo, đặc điểm cố định trường đại học, đáp ứng sự mong đợi sao khi ra trường, nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh và yếu tố danh tiếng trường đại học

* Theo Đoàn Cao Thành Long (2015) chỉ ra 6 yếu tố tác động đến việc chọn

trường đại học của học sinh trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh bao gồm: suy nghĩ của bản thân học sinh, cơ hội việc làm trong tương lai, nỗ

lực giao tiếp với học sinh, chất lượng đào tạo của trường đại học, cơ hội trúng tuyển

và yếu tố người thân có ảnh hưởng

2.2.1.3 Tổng hợp các nghiên cứu

D.W.Chapman Mô hình về sự lựa chọn trường

đại học của sinh viên

-Đặc điểm của gia đình và

cá nhân của học sinh -Các cá nhân có ảnh hưởng -Đặc điểm cố định của trường đại học

-Nỗ lực giao tiếp của trường đại học với học sinh Karl Wagner anf

Yousefi Fard

Các yếu tố tác động đến dự định theo học tại một trường đại học của học sinh Malaysia

-Chi phí học tập -Giá trị bằng cấp -Những người có ảnh hưởng xung quanh

Michael Borchert Các yếu tố tác động việc lựa

chọn nghề nghiệp của học sinh trung học

-Đặc điểm cố định của trường đại học

-Cơ hội việc làm -Đặc điểm cá nhân Marvin J.Burns Các yếu tố ảnh hưởng đến việc

lựa chọn trường đại học của những học sinh người Mỹ gốc Phi được nhận vào các ngành như nông nghiệp, thực phẩm và tài nguyên môi trường

-Học bổng của trường -Danh tiếng của trường -Điều kiện an toàn của ký túc xá

-Sự hấp dẫn của các ngành học

-Tỷ lệ chọi đầu vào -Điểm chuẩn của trường

Joseph Sia Kee

Ming

Các yếu tố của riêng các trường tác động đến sự lựa chọn học đại học của học sinh ở Malaysia

-Cơ sở vật chất -Vị trí của trường -Danh tiếng -Học phí -Hỗ trợ tài chính -Cơ hội việc làm -Nỗ lực giao tiếp của trường đại học với học sinh Nguyễn Phương

Toàn

Khảo sát các yếu tố tác động đến việc chọn trường của học sinh lớp 12 trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Tiền Giang

-Mức độ đa dạng và hấp dẫn của ngành đào tạo -Đặc điểm của trường đào tạo

-Chất lượng dạy và học -Đáp ứng sự mong đợi sau khi ra trường

-Nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh

Đoàn Cao Thành

Long

Các yếu tố tác động đến quyết định chọn trường đại học của học sinh trung học phổ thông tại Thành phố Hồ Chí Minh

-Suy nghĩ của bản thân học sinh

-Người thân có ảnh hưởng -Nỗ lực giao tiếp với học sinh

-Hỗ trợ của trường đại học -Cơ hội trúng tuyển, người thân có ảnh hưởng

-Chất lượng đào tạo của trường đại học

-Công việc trong tương lai -Khả năng được đỗ vào trường

-Nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh

Trần Văn Quí,

Cao Hào Thi

Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường đại học của học sinh trung học phổ thông

-Cơ hội việc làm trong tương lai

-Đặc điểm của trường đại học

-Đặc điểm của bản thân học sinh

-Người có ảnh hưởng đến bản thân học sinh

-Thông tin có sẵn

2.2.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết

2.2.2.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất

Dựa vào các nghiên cứu ở trên, kết hợp với lý thuyết của D.W.Chapman (1981) về mô hình chọn trường đại học, tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu với 7 giả thuyết tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre như sau:

Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu đề xuất về các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Bến Tre

(Nguồn: tác giả tổng hợp)

Mô hình nghiên cứu đề xuất trong nghiên cứu này được thể hiện ở hình trên Trong đó, sự hài lòng về trường đại học đã lựa chọn của học sinh là biến phụ thuộc Các yếu tố về định hướng của các cá nhân có ảnh hưởng; đặc điểm cá nhân của học sinh; danh tiếng trường đại học; đặc điểm cố định của trường đại học; cơ hội trúng tuyển; nỗ lực giao tiếp của các trường đại học đối với học sinh và yếu tố các cơ hội trong tương lai là các biến độc lập

QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN TRƯỜNG ĐẠI HỌC

Danh tiếng của trường ĐH

của trường đại học

Cơ hội trúng tuyển

Nỗ lực giao tiếp của trường

ĐH đối với học sinh

Các cơ hội trong tương lai

2.2.2.2 Các giả thuyết nghiên cứu

a Sự định hướng của những người có ảnh hưởng

Theo D.W.Chapman, 1981 thì việc chọn trường của học sinh bị tác động mạnh mẽ từ sự thuyết phục, khuyên bảo của người thân, gia đình, bạn bè Các cá nhân này ảnh hưởng lên học sinh bằng cách khuyên học sinh nên đăng ký xét tuyển trường nào, họ mong học sinh đó sẽ theo học trường mà họ mong muốn Trong trường hợp là bạn thân với nhau, các cá nhân đó sẽ mong được học cùng trường với bạn thân của mình

Karl Wagner anf Yousefi Fard, 2009 cũng đã xác định sự ảnh hưởng, tác động

từ gia đình, bạn bè và những người có ảnh hưởng cũng là một yếu tố quan trọng tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh Do đó, giả thuyết H1 được đề xuất như sau:

Giả thuyết H1: Sự định hướng của các cá nhân có ảnh hưởng sẽ có tác động

thuận chiều đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 Theo đó, sự định hướng của của các cá nhân có ảnh hưởng về một trường đại học nào đó càng lớn thì khả năng chọn trường đó của học sinh càng cao

b Đặc điểm cá nhân của học sinh

Michael Borchert, 2002 nhận xét rằng yếu tố về đặc điểm cá nhân của học sinh ảnh hưởng quan trọng nhất đến sự lựa chọn trường của học sinh

D.W.Chapman 1981 cũng đã đề cập rằng yếu tố về đặc điểm cá nhân có ảnh hưởng lớn đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh Do đó, giả thuyết H2được đề xuất như sau:

Giả thuyết H2: Đặc điểm cá nhân của học sinh sẽ có tác động thuận chiều đến

việc chọn trường đại học của các học sinh đó Theo đó, trường đại học có ngành học phù hợp với khả năng và sở thích của học sinh càng cao thì học sinh có khuynh hướng chọn trường đó càng lớn

c Danh tiếng trường đại học

Joseph Sia Kee Ming, 2010; Emanuela Maria, 2013; Marvin J.Burns và các cộng sự, 2006 đều cho rằng danh tiếng và uy tín của trường đại học có tác động lớn

đến việc lựa chọn trường đại học của học sinh Do đó, giả thuyết H3 được đề xuất như sau:

Giả thuyết H3: Danh tiếng của trường đại học sẽ có tác động thuận chiều đến

việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 Theo đó, trường đại học càng danh tiếng, học sinh sẽ chọn trường đó càng nhiều

d Đặc điểm cố định của trường đại học

Joseph Sia Kee Ming, 2010; D.W.Chapman 1981; Karl Wagner anf Yousefi Fard, 2009; Marvin J.Burns và các cộng sự, 2006 đều cho rằng các yếu tố các yếu tố

cố định của trường đại học cũng có tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh Do đó, giả thuyết H4 được đề xuất như sau:

Giả thuyết H4: Đặc điểm cố định của trường đại học sẽ có tác động thuận

chiều đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 Theo đó, đặc điểm cố định của trường đại học nào đó càng tốt, xu hướng học sinh chọn trường đại học đó càng cao

e Cơ hội trúng tuyển

Marvin J.Burns và các cộng sự, 2006; Michael Borchert, 2002 đều đã nêu rằng yếu tố về cơ hội trúng tuyển như: tỷ lệ chọi đầu vào, điểm chuẩn là yếu tố quan trọng tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh Do đó, giả thuyết H5được đề xuất như sau:

Giả thiết H5: Cơ hội trúng tuyển sẽ có tác động thuận chiều đến việc chọn

trường đại học của học sinh lớp 12 Theo đó, trường đại học nào có cơ hội cho học sinh trúng tuyển càng cao thì học sinh có xu hướng chọn trường đại học đó càng nhiều

f Nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh

Joseph Sia Kee Ming, 2010; D.W.Chapman 1981 đã khẳng định nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh cũng là yếu tố quan trọng tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh Do đó, giả thuyết H6 được đề xuất như sau:

Giả thiết H6: Nỗ lực giao tiếp của trường đại học đối với học sinh sẽ có tác

động thuận chiều đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 Theo đó,

trường đại học nào có nỗ lực giao tiếp, quảng bá hình ảnh đến học sinh càng nhiều thì học sinh chọn trường đó nhiều hơn

g Các cơ hội trong tương lai

Ruth E Kallio, 1995; Karl Wagner anf Yousefi Fard, 2009; Joseph Sia Kee Ming, 2010; Michael Borchert, 2002 cũng đều cho rằng học sinh đã có định hướng

về cơ hội việc làm trong tương lai và bằng cấp đạt được khi lựa chọn trường đại học Do đó, giả thuyết H7 được đề xuất như sau:

Giả thuyết H7: Các cơ hội trong tương lai sẽ có tác động thuận chiều đến việc

chọn trường đại học của học sinh lớp 12 Theo đó, trường đại học nào sau khi tốt nghiệp có cơ hội việc làm và thăng tiến cao hơn thì học sinh có xu hướng lựa chọn trường đó

2.2.2.3 Tổng hợp nguồn của các thang đo

Tên

biến

Nguồn

1 Các yếu tố về sự định hướng của cá nhân có ảnh hưởng

AH1 Theo ý kiến của người thân trong gia đình Karl Wagner anf Yousefi Fard

AH2 Theo ý kiến của thầy, cô giáo chủ nhiệm,

giáo viên hướng nghiệp ở trường THPT

Karl Wagner anf Yousefi Fard AH3 Theo ý kiến của bạn bè, người quen Michael Borchert

AH4 Theo lời khuyên của các chuyên gia, người tư vấn

hướng nghiệp

Michael Borchert

2 Các yếu tố về đặc điểm cá nhân của học sinh

DDCN1 Trường có ngành đào tạo phù hợp với sở thích cá

DDCN4 Sức khỏe của bản thân có thể đảm bảo trước áp

lực cao về chương trình học tại trường

Ý kiến đóng góp của chuyên gia

3 Các yếu tố về danh tiếng của truờng đại học

DT1 Trường có danh tiếng, thương hiệu Marvin J.Burns và các cộng sự

DT2 Trường có đội ngũ giảng viên nổi tiếng dạy giỏi Marvin J.Burns và các cộng sự

DT3

Trường có nhiều người từng theo học, hiện nay là

những người thành công trong xã hội

Ý kiến đóng góp của chuyên gia

DT4

Trường đã được nhiều sinh viên từng theo học

đánh giá cao về chất lượng

Marvin J.Burns và các cộng sự

4 Các yếu tố về đặc điểm cố định trường đại học

DDCD1 Trường có các ngành đào tạo đa dạng, hấp dẫn

Marvin J.Burns và các cộng sự

DDCD2 Trường có chất lượng đào tạo tốt

Marvin J.Burns và các cộng sự

DDCD3 Trường có cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện

đại cho sinh viên theo học một cách tốt nhất

Marvin J.Burns và các cộng sự

DDCD4 Trường có học phí thấp phù hợp với điều kiện

kinh tế gia đình

Marvin J.Burns và các cộng sự

DDCD5 Trường có chế độ học bổng và các chính sách ưu

đãi cho sinh viên theo học

Marvin J.Burns và các cộng sự

DDCD6 Trường có ký túc xá hỗ trợ chỗ ở cho sinh viên

Marvin J.Burns và các cộng sự

DDCD7 Truờng có vị trí địa lý phù hợp, thuận lợi

cho việc đi lại và học tập của sinh viên

Marvin J.Burns và các cộng sự

DDCD8

Trường có các hoạt động ngoại khoá, các

hoạt động văn nghệ, TDTT, thu hút sinh

viên

Marvin J.Burns và các cộng sự

5 Các yếu tố về cơ hội trúng tuyển

TT1

Truờng có điểm chuẩn tuyển sinh thấp,

cơ hội trúng tuyển cao

Marvin J.Burns và các cộng sự

TT2

Kết quả của kỳ thi trung học phổ thông quốc gia

năm học 2017 - 2018 bản thân làm bài khá tốt nên

tự tin trúng tuyển

Ý kiến đóng góp của chuyên gia

TT3 Truờng có cách thức tuyển sinh phù hợp với

khả năng của bạn

Michael Borchert

TT4 Trường có số lượng chỉ tiêu nhiều hơn so với

các trường khác nên dễ trúng tuyển hơn

Đoàn Cao Thành Long

6 Các yếu tố về nỗ lực giao tiếp với học sinh

GT1 Trường tổ chức các buổi đến tham quan thực tế tại

trường cho học sinh THPT

Joseph Sia Kee Ming

GT2

Thông tin về trường được giới thiệu đến các

học sinh trong các hoạt động tư vấn tuyển

sinh tại các trường THPT

Marvin J.Burns và các cộng sự

GT3 Thông tin tuyển sinh được cập nhật thường

xuyên, liên tục trên website của trường

Joseph Sia Kee Ming

GT4 Trường có thông tin qua các phương tiện truyền

thông như tivi, radio

Marvin J.Burns và các cộng sự

GT5 Trường có quảng cáo thông tin tuyển sinh

trên báo, tạp chí, các tài liệu in ấn khác,…

Marvin J.Burns và các cộng sự

GT6 Trường đại học có tham gia hoạt động giáo

dục hướng nghiệp ở trường THPT

Marvin J.Burns và các cộng sự

7 Các yếu tố về cơ hội trong tương lai

CH1 Cơ hội có việc làm sau khi tốt nghiệp ra trường

Nguyễn Phương Toàn

CH2 Cơ hội có thu nhập cao sau khi tốt nghiệp ra

trường

Nguyễn Phương Toàn

CH3 Cơ hội được tiếp tục học tập lên cao hơn

trong tương lai

Nguyễn Phương Toàn

CH4 Cơ hội có được địa vị cao trong xã hội,

được mọi người kính nể

Nguyễn Phương Toàn

8 Quyết định chọn trường Đại học

HL1 Bạn quyết định chọn truờng đại học phù hợp với

nhu cầu học tập, nghiên cứu của bạn

Đoàn Cao Thành Long

HL2 Bạn quyết định chọn trường đại học theo ý kiến

của những người khác

Michael Borchert

HL3 Bạn quyết định chọn trường đại học có điểm

chuẩn đầu vào phù hợp với khả năng của bạn

Đoàn Cao Thành Long

HL4 Bạn quyết định chọn trường đại học có các điều

kiện học tốt và cơ hội tương lai cao

Đoàn Cao Thành Long

HL5 Bạn có hài lòng với quyết định chọn trường của

mình

Đoàn Cao Thành Long

Tóm tắt chương

Trong chương này, tác giả đã trình bày khái quát một số nghiên cứu có liên quan đến việc chọn đại học của các tác giả trong và ngoài nước Từ đó, giả của nghiên cứu này đề xuất mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu Bên cạnh

đó, tác giả cũng đã trích dẫn các thang đo trong nghiên cứu được sử dụng từ nguồn nào trong các nghiên cứu trước đây

CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 3.1 Quy trình nghiên cứu

Để đánh giá các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp

12 sau khi tốt nghiệp THPT trên địa bàn của tỉnh Bến Tre Trong phạm vi đề tài

Nghiên cứu định lượng (n=300)

Thang đo hoàn chỉnh

Phân tích hồi quy tuyến tính

Thảo luận kết quả, kết luận và đề xuất

Kiểm định mô hình, kiểm định giả thuyết nghiên cứu

Ý kiến chuyên gia

này, tác giả thực hiện nghiên cứu thông qua khảo sát mẫu và được tiến hành theo các bước:

- Nghiên cứu định tính bằng phương pháp thảo luận nhóm và phương pháp chuyên gia nhằm xây dựng mô hình cho nghiên cứu định lượng

- Thiết kế thang đo các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học Kiểm định thang đo và kiểm định mô hình các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học

- Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua việc khảo sát 300 học sinh vừa trải qua kỳ thi THPT Quốc gia năm học 2017 – 2018 Các mẫu được lấy tại một số trường đại học có nhiều sinh viên năm nhất trong năm học 2018 – 2019 đang theo học và các học sinh này có hộ khẩu thường trú tại tỉnh Bến Tre

3.1.1 Nghiên cứu định tính

Trong nghiên cứu này, nội dung nghiên cứu định tính nhằm khám phá và hiệu chỉnh các thang đo, xây dựng bảng hỏi phỏng vấn phù hợp với mục tiêu nghiên cứu Đồng thời, kết hợp phương pháp thảo luận nhóm và phương pháp chuyên gia để xem các yếu tố có phù hợp với mục tiêu nghiên cứu và có phù hợp với bảng hỏi hay không

Sau khi thực hiện các bước nghiên cứu với phương pháp điều tra định tính, tác giả sẽ hoàn thiện các khâu từ thiết kế các biến đến việc hoàn thành bảng hỏi để phù hợp với mô hình nghiên cứu cũng như mục tiêu nghiên cứu

Các câu hỏi khảo sát được thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ để đánh giá tác động của các yếu tố đến việc chọn trường với các mức độ từ 1 đến 5 cho từng câu hỏi: mức 1 là “rất không đồng ý”, mức 2 là “không đồng ý”, mức 3 là “bình thường”, mức 4 là “đồng ý”, mức 5 là “rất đồng ý”

Tiến hành khảo sát thử nghiệm với lượng mẫu nhỏ (khoảng 20 mẫu), sau đó tiến hành nhập tin, phân tích kết quả từ mẫu thu thập được bằng phần mềm SPSS để tính độ tin cậy của bảng hỏi thông qua hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha Từ đó, tiến hành loại bỏ hoặc điều chỉnh đối với những biến có hệ số tương quan biến tổng nhỏ

hơn 0.3 Bảng hỏi sẽ được tiến hành điều tra thực tế khi hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha đạt yêu cầu (lớn hơn hoặc bằng 0.6)

Bên cạnh đó, bảng câu hỏi cũng bổ sung thêm thang đo định danh để xác định các biến huyện, giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn gia đình, thu nhập gia đình, thời gian lựa chọn trường đại học của các học sinh

3.1.2 Nghiên cứu định lượng

3.1.2.1 Đối tượng khảo sát

Đối tượng khảo sát là những em học sinh vừa trải qua kỳ thi THPT Quốc gia năm học 2017 – 2018, chuẩn bị bước vào năm thứ nhất các trường đại học và có hộ khẩu thường trú tại tỉnh Bến Tre Do thời gian có hạn, nên việc lấy mẫu sẽ tiến hành tại một số trường đại học có số lượng lớn các em sinh viên năm nhất là người Bến Tre theo học Các em này là những học sinh vừa tốt nghiệp THPT Quốc gia và vào thời điểm thu thập dữ liệu cũng là lúc các em vừa bước vào năm học đầu tiên của bậc học đại học

3.1.2.2 Kích cỡ mẫu

Trong nghiên cứu này tác giả sử dụng phương pháp lấy mẫu thuận tiện, cỡ mẫu càng lớn càng tốt Theo Hair & ctg (1998), để phân tích nhân tố khám phá (EFA) tốt nhất là phải có 5 mẫu trên một biến quan sát Bên cạnh đó, Tabachnick & Fidell (1996) cho rằng để phân tích hồi quy tốt nhất thì cỡ mẫu phải đảm bảo theo điều kiện sau:

n >= 8m + 50 Trong đó:

n: cỡ mẫu

m: số biến độc lập của mô hình

Trong mô hình nghiên cứu này thì số biến độc lập là 7, khi đó cỡ mẫu cần thiết cho nghiên cứu sẽ là: n >= 8 x 7 + 50 = 106 (mẫu)

Tuy nhiên, để đảm bảo độ tin cậy của nghiên cứu tác giả quyết định chọn cỡ mẫu lớn hơn mức tối thiểu và chọn với số lượng là 300 mẫu

3.1.2.3 Phương pháp thu thập dữ liệu

Sau khi đã hoàn thành xong việc xác định cỡ mẫu và cách thức tiến hành lấy mẫu, tác giả sẽ tiến hành việc thu thập dữ liệu thực tế tại các trường đã được chọn sẵn Thông tin dữ liệu được thu thập qua điều tra các học sinh bằng cách tiến hành phỏng vấn tại những địa điểm có thể gặp trực tiếp đối tượng và nằm trong phạm vi nghiên cứu

3.2 Hệ số tin cậy Cronbach ’ s Alpha

Dữ liệu thu thập sẽ được kiểm tra bằng phương pháp phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha Hệ số này được sử dụng để đánh giá độ tin cậy của thang đo hay

sự chặt chẽ giữa các biến trong bảng câu hỏi Các thang đo được kiểm định độ tin cậy bằng công cụ Cronbach’s Alpha để loại những biến quan sát không có tác dụng

đo lường Những biến quan sát có hệ số tương quan biến-tổng (Corrected Total Correlation) nhỏ hơn 0.3 sẽ bị loại và tiêu chuẩn chọn thang đo có hệ số Cronbach’s Alpha từ 0.6 trở lên là có thể sử dụng được (Nunally, 1978); Peterson, 1994; Slater, 1995; dẫn theo Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc, 2008) Thông thường, thang đó có Cronbach’s Alpha từ 0.7 đến 0.8 thì thang đo lường có thể sử dụng được; hệ số Cronbach’s Alpha lớn hơn 0.8 là thang đo lường tốt Ngoài

Item-ra, hệ số Cronbach’s Alpha trước khi loại biến phải nhỏ hơn sau khi loại biến Tuy nhiên, khi hệ số này quá lớn (α > 0.95) cho thấy sẽ có sự trùng lặp trong đo lường

3.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA

Dữ liệu thu thập sau khi được kiểm tra bằng phương pháp phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha và loại đi những biến không đảm bảo độ tin cậy, tiếp theo sẽ sử dụng kỹ thuật phân tích nhân tố khám phá EFA để giảm bớt hay tóm tắt các dữ liệu Trong nghiên cứu, thu thập được một số lượng biến khá lớn và hầu hết các biến này

có quan hệ với nhau và số lượng của chúng phải được giảm bớt xuống đến một số lượng mà chúng ta có thể sử dụng được Giữa các nhóm biến có liên hệ qua lại lẫn nhau được xem xét và trình bày dưới dạng một số ít các nhân tố cơ bản

Trong phân tích nhân tố khám phá, giá trị KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) là một chỉ số được sử dụng để kiểm tra sự phù hợp của phân tích nhân tố Giá trị của KMO

phải có giá trị nằm trong khoảng từ 0.5 đến 1 thì phân tích này mới phù hợp; Nếu giá trị này nhỏ hơn 0.5 thì phân tích nhân tố trong trường hợp này có thể không phù hợp với các dữ liệu đã thu thập được

Ngoài ra, phân tích nhân tố còn dựa vào hệ số Eigenvalue là đại lượng đại diện cho phần biến thiên được giải thích bởi mỗi nhân tố Chỉ có những nhân tố nào có Eigenvalue lớn hơn 1 mới được giữ lại trong mô hình phân tích Những nhân tố có Eigenvalue nhỏ hơn 1 sẽ không có tác dụng tóm tắt thông tin tốt hơn một biến gốc,

vì sau khi chuẩn hóa mỗi biến gốc có phương sai là 1

Một nội dung khác cũng rất quan trọng cần xét đến trong bảng kết quả phân tích nhân tố là ma trận nhân tố (Factor matrix) Ma trận nhân tố chứa các hệ số tải nhân tố của tất cả các biến đối với các nhân tố được rút ra Hệ số tải nhân tố (factor loading) là những hệ số tương quan đơn giữa các biến và các nhân tố Phương pháp trích hệ số được sử dụng là Principal Component Analysis với phép xoay varimax

và điểm dừng khi trích các yếu tố có eigenvalue là 1 Những biến quan sát có hệ số tải (factor loading) nhỏ hơn 0.5 sẽ bị loại (dẫn theo Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc, 2008) Thang đo được chấp nhận khi phương sai trích bằng hoặc lớn hơn 50%

3.4 Mô hình hồi quy đa biến và kiểm định mô hình

Mô hình hồi quy có dạng như sau:

i ni n i

i

Y  0  1 1  2 2    Trong đó:

Kiểm định sự phù hợp của mô hình:

Kiểm định F trong bảng phân tích phương sai là phép kiểm định về sự phù hợp của mô hình hồi quy tuyến tính tổng thể, xem xét biến phụ thuộc có liên hệ tuyến tính với toàn bộ tập hợp các biến độc lập hay không

Giả thuyết nghiên cứu:

H0: Không có mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc

H1: Tồn tại mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc

Mức ý nghĩa kiểm định là 5%

Nguyên tắc chấp nhận giả thuyết:

Nếu Sig <=0.05: Bác bỏ giả thuyết H0

Nếu Sig > 0.05: Chưa có cơ sở bác bỏ giả thuyết H0

Kiểm định đa cộng tuyến:

Đa cộng tuyến là trạng thái trong đó các biến độc lập có sự tương quan chặt chẽ với nhau Hiện tượng đa cộng tuyến cung cấp cho mô hình những thông tin rất giống nhau và rất khó để tách rời tác động của mỗi biến đến biến phụ thuộc Hiệu ứng khác của sự tương quan khá chặt chẽ giữa các biến độc lập là nó làm tăng độ lệch tiêu chuẩn của các hệ số hồi quy và làm giảm trị thống kê của kiểm định ý nghĩa của chúng

Dấu hiệu nhận biết đa cộng tuyến:

- Hệ số phóng đại phương sai (VIF) vượt quá 10

- Hệ số tương quan giữa các biến độc lập cao, nếu R2> 0.8 thì sẽ xảy ra đa cộng tuyến Tuy nhiên cách dùng ma trận hệ số tương quan ít được sử dụng, chủ yếu sử dụng hệ số phóng đại phương sai (VIF)

- Dấu của hệ số hồi quy khác với dấu kỳ vọng

- Kiểm định sự tương quan, hệ số Durbin Wastion

3.5 Xây dựng thang đo

Thang đo được sử dụng để thiết kế bảng câu hỏi là thang đo Likert 5 điểm để đánh giá sự hài lòng của học sinh; thang đo được sắp xếp theo mức độ đồng ý từ

nhỏ đến lớn: mức 1 là “rất không đồng ý”, mức 2 là “không đồng ý”, mức 3 là

“bình thường”,mức 4 là “đồng ý”, mức 5 là “rất đồng ý”

Thang đo “Sự định hướng của cá nhân có ảnh hưởng”

Ký hiệu

AH1 Theo ý kiến của người thân trong gia đình

AH2 Theo ý kiến của thầy, cô giáo chủ nhiệm, giáo viên hướng

nghiệp ở trường THPT AH3 Theo ý kiến của bạn bè, người quen

AH4 Theo lời khuyên của các chuyên gia, người tư vấn hướng nghiệp

Thang đo “Đặc điểm cá nhân của học sinh”

Ký hiệu

biến Đặc điểm cá nhân của học sinh

DDCN1 Trường có ngành đào tạo phù hợp với sở thích cá nhân

DDCN2 Trường có ngành đào tạo phù hợp với năng lực bản thân

DDCN3 Học lực của bản thân đủ khả năng để vào học trường này

DDCN4 Sức khỏe của bản thân có thể đảm bảo trước áp lực cao về

chương trình học tại trường

Thang đo “Danh tiếng của trường đại học”

Ký hiệu

biến Danh tiếng của trường đại học

DT1 Trường có danh tiếng, thương hiệu

DT2 Trường có đội ngũ giảng viên nổi tiếng dạy giỏi

DT3 Trường có nhiều người từng theo học, hiện nay là những

người thành công trong xã hội

DT4 Trường đã được nhiều sinh viên từng theo học đánh giá cao về

chất lượng

Thang đo “Đặc điểm cố định của trường đại học”

Ký hiệu

biến Đặc điểm cố định của trường đại học

DDCD1 Trường có các ngành đào tạo đa dạng, hấp dẫn

DDCD2 Trường có chất lượng đào tạo tốt

DDCD3 Trường có cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại cho

sinh viên theo học một cách tốt nhất

DDCD4 Trường có học phí thấp phù hợp với điều kiện kinh tế gia

đình

DDCD5 Trường có chế độ học bổng và các chính sách ưu đãi cho sinh

viên theo học

DDCD6 Trường có ký túc xá hỗ trợ chỗ ở cho sinh viên

DDCD7 Truờng có vị trí địa lý phù hợp, thuận lợi cho việc đi lại

và học tập của sinh viên

DDCD8 Trường có các hoạt động ngoại khoá, các hoạt động văn

nghệ, TDTT, thu hút sinh viên

Thang đo “Cơ hội trúng tuyển”

Ký hiệu

TT1 Truờng có điểm chuẩn tuyển sinh thấp, cơ hội trúng tuyển cao

TT2 Kết quả của kỳ thi trung học phổ thông quốc gia năm học

2017 - 2018 bản thân làm bài khá tốt nên tự tin trúng tuyển

TT3 Truờng có cách thức tuyển sinh phù hợp với khả năng của

bạn

TT4 Trường có số lượng chỉ tiêu nhiều hơn so với các trường

khác nên dễ trúng tuyển hơn

Thang đo “Nỗ lực giao tiếp với học sinh”

Ký hiệu

biến Nỗ lực giao tiếp với học sinh

GT1 Trường tổ chức các buổi đến tham quan thực tế tại trường cho

học sinh THPT

GT2

Thông tin về trường được giới thiệu đến các học sinh trong các hoạt động tư vấn tuyển sinh tại các trường THPT

GT3 Thông tin tuyển sinh được cập nhật thường xuyên, liên tục

trên website của trường

GT4 Trường có thông tin qua các phương tiện truyền thông như

biến Các cơ hội trong tương lai

CH1 Cơ hội có việc làm sau khi tốt nghiệp ra trường

CH2 Cơ hội có thu nhập cao sau khi tốt nghiệp ra trường

CH3 Cơ hội được tiếp tục học tập lên cao hơn trong tương lai CH4 Cơ hội có được địa vị cao trong xã hội, được mọi người

kính nể

Thang đo “Sự hài lòng”

Ký hiệu

HL1 Bạn quyết định chọn truờng đại học phù hợp với nhu cầu

học tập, nghiên cứu của bạn

HL2 Bạn quyết định chọn trường đại học theo ý kiến của những

người khác

HL3 Bạn quyết định chọn trường đại học có điểm chuẩn đầu vào

phù hợp với khả năng của bạn

HL4 Bạn quyết định chọn trường đại học có các điều kiện học tốt

và cơ hội tương lai cao HL5 Bạn có hài lòng với quyết định chọn trường của mình

Tóm tắt chương

Trong chương này, tác giả trình bày các phương pháp được sử dụng để thực hiện đề tài này nhằm xây dựng và đánh giá các thang đo và mô hình lý thuyết về các yếu tố tác động đến việc chọn trường đại học của học sinh lớp 12 THPT Trình bày các phương pháp phân tích dữ liệu như: kiểm định thang đo bằng phương pháp phân tích độ tin cậy Cronbach ’ s alpha và loại bỏ hoặc điều chỉnh những biến quan sát có hệ số tương quan biến-tổng nhỏ; dùng kỹ thuật phân tích nhân tố khám phá EFA để loại bỏ các biến có thông số nhỏ bằng cách kiểm tra các hệ số tải nhân tố

và các phương sai trích được Sau đó sẽ kiểm tra độ thích hợp của mô hình, xây

dựng mô hình hồi quy bội và kiểm định các giả thuyết

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 4.1 Mô tả mẫu khảo sát và thống kê mô tả các biến

4.1.1 Mô tả mẫu khảo sát

Tổng thể của mẫu khảo sát gồn 300 học sinh vừa tốt nghiệp THPT Quốc gia

năm học 2017 - 2018 và những học sinh này vừa bước vào học năm thứ nhất đại học trong năm học 2018 - 2019

Học sinh đến từ các huyện: kết quả khảo sát được thể hiện trong bảng 4.1 cho

thấy trong 300 mẫu trả lời khảo sát thì: có 52 học sinh đến từ Thành phố Bến Tre, chiếm tỷ lệ 17,3%; huyện Châu Thành có 25 học sinh, chiếm tỷ lệ 8,3%; Chợ Lách

có 32 học sinh, chiếm tỷ lệ 10,7%; Mỏ Cày Nam có 36 học sinh, chiếm tỷ lệ 12%; Giồng Trôm có 33 học sinh, chiếm tỷ lệ 11%; Bình Đại có 17 học sinh, chiếm tỷ lệ 5,7%; Ba Tri có 19 học sinh trả lời, chiếm tỷ lệ 6,3%; Thạnh Phú có 41 học sinh, chiếm tỷ lệ 13,7% và huyện Mỏ Cày Bắc có 45 học sinh trả lời, chiếm tỷ lệ 15%

HUYỆN

Tần số % Tỷ lệ %

thực hiện

Tỷ lệ % tích lũy

Bảng 4.1: Cơ cấu học sinh chia theo huyện

(Nguồn: kết quả xử lý dữ liệu khảo sát của tác giả năm 2018)

Độ tuổi: Do tất cả các mẫu tiến hành khảo sát đều là những học sinh vừa tốt

nghiệp THPT Quốc gia năm học 2017 - 2018 nên hầu hết các em đều 18 tuổi tròn,