- Biết vẽ và xác định chiều của đường sức từ ở bên ngoài của nam châm đi ra từ cực bắc, đi vào cực nam của nam châm2. Kỹ năng:.[r]
Trang 1TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Biết dùng mạt sắt tạo ra từ phổ của nam châm
- Biết vẽ và xác định chiều của đường sức từ ở bên ngoài của nam
châm đi ra từ cực bắc, đi vào cực nam của nam châm
2 Kỹ năng:
- Biết làm thí nghiệm tạo ra từ phổ của nam châm
- Nhận biết được các cực của nam châm khi biết chiều đường sức
từ và ngược lại: xác định được chiều đường sức từ khi biết các cực của
nam châm
3 Thái độ: Cẩn thận, khéo léo trong thao tác thí nghiệm.
II Chuẩn bị:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
* Chuẩn bị cho mỗi nhóm:
- 1 nam châm thẳng, 1 nam châm chữ U
- 1 tấm nhựa trong, 1 ít mạt sắt; 6 nam châm nhỏ
2 Chuẩn bị của học sinh: Học bài cũ, đọc trước bài mới Bút dạ.
III Tổ chức các hoạt động của học sinh:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: Lực từ là gì? Nêu cách nhận biết từ trường?
3 Bài mới:
Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Nghiên cứu về từ phổ
ĐVĐ: Làm thế nào để hình dung ra từ
trường và nghiên cứu tính chất của nó một
cách thuận lợi?
? Yêu cầu HS tìm hiểu thí nghiệm mục 1
? Nêu dụng cụ thí nghiệm
? Cách tiến hành thí nghiệm
yêu cầu HS hoạt động nhóm làm TN (3’)
Lưu ý: mạt sắt dàn đều trước khi đặt NC,
không để mạt sắt quá dầy,
? Từ thí nghiệm hãy so sánh sự sắp xếp của
các mạt sắt so với lúc ban đầu chưa đặt nên
nam châm
I Từ phổ
1 Thí nghiệm.
- Tìm hiểu dụng cụ TNở mục 1/ SGK
- Nêu các thao tác khi tiến hành TN
* Hoạt động nhóm: (3 phút) Tiếnhành TN theo các bước HS: Các mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này sang cực kia của nam châm
NX: Càng gần nam châm, các đường mạt sắt càng dày, càng xa nam châm, các đường mạt sắt càng thưa
Trang 2? Nhận xét về mật độ các đường mạt sắt khi
ở gần và ở xa nam châm? 2 Kết luận: SGK / T63.
Hoạt động 2: Vẽ và xác định chiều đường sức từ
- Yêu cầu HS đọc phần 1/ SGK
? Các công việc cần làm là gì?
Lưu ý HS: quan sát kỹ, chọn 1 đường mạt
sắt, tô bút liền nét tạo thành đường cong đều
- Yêu cầu HS tiến hành TN theo nhóm (4
phút) Các đường vừa vẽ được biểu diễn
đường sức của từ trường Được gọi là các
đường sức từ
? Nhận xét về sự sắp xếp của các kim nam
châm trên một đường sức từ?
GV chiều quy ước của đường sức từ:
? Hãy dùng mũi tên đánh dấu chiều của các
đường sức từ vừa vẽ
? Dựa vào hình vẽ trả lời C3
GV: (thông báo) quy ước vẽ độ mau thưa
của các đường sức từ biểu thị cho độ mạnh
yếu của từ trường tại mỗi điểm
? Các đường sức từ có quan hệ gì với từ
trường?
GV chốt: Kết luận
II Đường sức từ
- Nghiên cứu SGK
* Hoạt động nhóm:
Thực hiện lần lượt theo yêu cầu 2 bước trên
C2: trên mỗi đường sức từ kim nam châm định hướng theo 1 chiều xác định Qui ước: chiều đường sức từ:
"Ra bắc -vào nam"
2 Kết luận:
Đọc kết luận
Hoạt động 3: Củng cố – vận dụng
? Làm thế nào để tạo ra từ phổ của nam
châm?
? Làm thế nào để có thể hình dung ra từ
trường và nghiên cứu từ trường một cách
thuận lợi?
? Làm C4
? Có nhận xét gì về dạng các đường sức từ ở
giữa 2 cực và ở bên ngoài của nam châm
chữ U?
III Vận dụng
HS: Đặt nam châm lên tấm mạt sắt và
gõ nhẹ
HS: Biểu diễn từ trường bằng các đường sức từ và nghiên cứu các đường sức từ đó
C4
* HĐ nhóm: Tạo từ phổ của nam châm chữ U tương tự như tạo từ phổ của nam châm thẳng
Trang 3Yêu cầu làm C5: Biết chiều đường sức từ,
xác định các cực của nam châm
? Nhận xét Chuẩn lại bài làm của HS
GV: Căn cứ vào qui ước về chiều của đ.s.t ta
có thể xác định được chiều các đ.s.t khi biết
các cực của nam châm và ngược lại
Làm câu C6- Gọi 1 HS lên bảng vẽ
? Căn cứ vào đâu mà em có thể vẽ được như
vậy?
? Những kiến thức cần nhớ trong bài?
1 HS lên bảng làm
C5 : đầu B của thanh nam châm là cực
nam
C6 Các đường sức từ có chiều đi từ cực
bắc của NC bên trái sang cực nam của
NC bên phải
- 1 HS lên bảng vẽ
HS: Nêu ghi nhớ
4 Hướng dẫn về nhà ( 1')
? Cách tạo ra từ phổ của nam châm?
? Chiều của đường sức từ bên trong và ngoài thanh nam châm như thế
nào?
Đọc mục “Có thể em chưa biết”.- BTVN: 23.4; 23.5/ SBT