- Nhận biết được kí hiệu của Ampe kế và vôn kế xoay chiều, sử dụng được chúng để đo cường độ và hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều.. Kĩ năng: Sử dụng các dụng cụ đo điện, [r]
Trang 1CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
ĐO CƯỜNG ĐỘ VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ XOAY CHIỀU
I- Mục tiêu.
1 Kiến thức:
- Nhận biết được các tác dụng nhiêt, quang, từ của dòng điện xoay chiều.
- Bố trí được thí nghiệm chứng tỏ lực từ đổi chiều khi dòng điện đổi chiều
- Nhận biết được kí hiệu của Ampe kế và vôn kế xoay chiều, sử dụng được chúng để
đo cường độ và hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều
2 Kĩ năng: Sử dụng các dụng cụ đo điện, mắc mạch điện theo sơ đồ, hình vẽ.
3 Thái độ: Trung thực, ghi nhớ sử dụng điện an toàn, hợp tác trong hoạt động nhóm
4 Hình thành và phát triển phẩm chất , năng lực cho học sinh.
Phát triển năng lực tư duy, năng lực hoạt động nhóm
II Đồ dùng Phiếu học tập cho mỗi nhóm; Máy chiếu TN ảo /sgk
III Phương pháp Thực nghiệm, mô hình, vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề.
IV Tiến trình lên lớp
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới.
* Khởi động
- 1 HS trả lời câu hỏi:
+ Máy phát điện xoay chiều có những bộ phận
chính nào? Vì sao bắt buộc một bộ phận quay
thì máy mới phát điện?
- Cá nhân HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi:
+ Dòng điện một chiều có những tác dụng gì?
Tác dụng nào giống và khác so với dòng điện
một chiều?
+ Nói hiệu điện thế và cường độ dòng điện của
mạch điện xoay chiều là 220V và 5A, đó là các
giá trị gì? Đo các giá trị đó bằng dụng cụ gì?
- Nêu yêu cầu
- Cho HS nhận xét, sửa chữa
- Đặt câu hỏi
- Gợi ý:
+ Dòng điện xoay chiều luôn luôn đổi chiều Vậy có tác dụng nào phụ thuộc vào chiều dòng điện không?
* Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu những tác dụng của dòng điện xoay chiều.
- Quan sát GV làm 3 thí nghiệm hình 35.1
(SGK-T95)
- Trả lời câu hỏi:
+ Mỗi thí nghiệm chứng tỏ dòng điện xoay
chiều có tác dụng gì?
+ Hiện tượng nào chứng tỏ dòng điện xoay
chiều có tác dụng đó?
- Nêu một số thông tin biết được về hiện tượng
điện giật
- Tiếp nhận thông tin
- Làm thí nghiệm hình 35.1 chiếu trên màn hình, cho HS quan sát và đặt câu hỏi
- Hỏi thêm:
+ Dòng điện xoay chiều có tác dụng sinh lí không? Tại sao em biết?
- Thông báo tác dụng sinh lí của dòng điện xoay chiều rất nguy hiểm, có thể nguy hiểm đến tính mạng Nhấn mạnh việc sử dụng điện an toàn
* Chốt kiến thức: Dòng điện xoay chiều có tác
dụng nhiệt, quang, từ
Hoạt động 2: Tìm hiểu tác dụng từ của dòng điện xoay chiều Phát hiện lực từ
đổi chiều khi dòng điện đổi chiều.
B1 : ChuyÔn giao nhiÖm vô.
- Làm việc theo nhóm và đề ra dự đoán:
- Đặt câu hỏi nêu vấn đề
(?) Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều có
Trang 2- Nếu không làm được TN thì quan sát hình
35.2 (SGK-T95) và nêu cách làm
B2 : Thùc hiÖn nhiÖm vô häc tËp
- Quan sát thí nghiệm và rút ra kết luận về sự
phụ thuộc của lực từ vào chiều dòng điện
- Dự đoán:
+ Hiện tượng gì xảy ra với nam châm khi cho
dòng điện xoay chiều chạy vào cuộn dây như
hình 35.3 (SGK-T95)?
B3: B¸o c¸o kÕt qu¶ vµ th¶o luËn
C2: Trong trường hợp sử dụng dòng điện không
đổi, lúc đầu cực N của thanh nam châm bị hút
thì khi đổi chiều dòng điện thì nó sẽ bị đẩy
- Khi dòng điện xoay chiều chạy qua ống dây
thì cực n của thanh nam châm lần lượt bị hút,
đẩy Nguyên nhânlà do dòng điện luân phiên
đổi chiều
B4: §¸nh gi¸, chốt kiến thức
giống hệt của dòng điện một chiều không? (?) Khi đổi chiều dòng điện thì lực từ tác dụng lên một cực của nam châm có thay đổi không?
- Yêu cầu HS làm việc theo nhóm và dự đoán
- Chiếu TN ảo cho học sinh quan sát đối với dòng điện 1 chiều
- Cho HS thảo luận, rút ra kết luận
- Yêu cầu HS dự đoán hiện tượng xảy ra với nam châm khi cho dòng điện xoay chiều qua cuộn dây
- Cho HS làm thí nghiệm kiểm tra và rút ra kết luận Trả lời hoàn chỉnh C2
* Chốt kiến thức: Khi dòng điện đổi chiều thì lực từ của dòng điện tác dụng lên nam chân cũng
đổi chiều
Hoạt động 3: Tìm hiểu các dụng cụ đo, cách đo cường độ và hiệu điện thế của
dòng điện xoay chiều.
- Trả lời câu hỏi:
- Quan sát GV làm thí nghiệm mắc vôn kế và
ampe kế một chiều, với nguồn điện một chiều
- Thay nguồn điện một chiều bằng nguồn điện
xoay chiều, quan sát kim của dụng cụ đo và rút
ra nhận xét
- Tìm hiểu vôn kế và ampe kế xoay chiều
- Quan sát GV làm thí nghiệm mắc vôn kế và
ampe kế xoay chiều và rút ra nhận xét:
- Tìm hiểu thông tin trong SGK và trả lời câu
hỏi:
- Từ đó nắm bắt được các giá trị hiệu dụng
(?) Có thể dùng ampe kế và vôn kế một chiều để
đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế xoay chiều được không?
(?) Nếu dùng thì hiện tượng gì xảy ra với kim của dụng cụ đo?
- Làm thí nghiệm biểu diễn
- Yêu cầu HS quan sát và rút ra nhận xét
- Giới thiệu vôn kế và ampe kế xoay chiều, cách nhận biết
(?) Cách mắc đó có gì khác so với vôn kế và ampe kế một chiều?
(?) Cường độ dòng điện và hiệu điện thế xoay chiều luôn biến đổi Vậy các dụng cụ đo cho biết giá trị nào?
* Chốt kiến thức: Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế xoay chiều bằng ampekế và vôn kế có
kí hiệu là AC (hay~ )
- Kết quả đo không thay đổi khi ta đổi chỗ hai chốt của phích cắm vào ổ lấy điện
Hoạt động 4: Luyện tập - vận dụng.
- Đọc phần ghi nhớ trong SGK
- CNHS lần lượt trả lời C3, C4
C3: Sáng như nhau Vì hiệu điện thế hiệu dụng
của dòng điện xoay chiều tương đương với hiệu
điện thế của dòng điện một chiều có cùng giá
trị
- CNHS đọc phần ghi nhớ trong SGK
- Yêu cầu CNHS làm C3,C4/sgk
-Tích hợp bảo vệ môi trường: Sử dụng dũng
điện xoay chiều không gây hiệu ứng nhà kính, là
cơ sở để chế tạo các thiết bị xoay chiều, động cơ
Trang 3C4: Có: Vì dòng điện xoay chiều chạy vào cuộn
dây của nam châm điện và tạo ra một từ trường
biến đổi Các đường sức từ của từ trường xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây B biến đổi Do đó
trong cuộn dây B xuất hiện dòng điện cảm ứng
- Nhận phiếu học tập, trả lời các câu hỏi trong
phiếu
- Tự đánh giá kết quả qua việc chấm kết quả
của bạn
không có bộ góp nên không có tia lửa điện không làm hại môi trường
- Phát phiếu học tập và giao việc cho HS
- Nêu đáp án, biểu điểm cho HS tự chấm kết quả lẫn nhau
4 Củng cố - Hướng dẫn về nhà.
- Học bài theo vở ghi + sgk Đọc và nghiên cứu trước bài 36/sgk-98
-Để làm giảm hao phí trên đường dây truyền tải điện, trong thực tế ngời ta thường
dùng cách nào?
TÍCH HỢP GDMT:
- Kiến thức về môi trường:
+ Việc sử dụng dòng điện xoay chiều là không thể thiếu trong xã hội hiện đại Sử
dụng dòng điện xoay chiều để lấy nhiệt và lấy ánh sáng có ưu điểm là không tạo ra
những chất khí gây hiệu ứng nhà kính, góp phần bảo vệ môi trường.
+ Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều là cơ sở chế tạo các động cơ điện xoay
chiều So với các động cơ điện một chiều, động cơ điện xoay chiều có ưu điểm không
có bộ góp điện, nên không xuất hiện các tia lửa điện và các chất khí gây hại cho môi
trường.