+ Quân chủ chuyên chế: Chế độ chính trị của 1 nước, trong đó quyền lực của vua bị hạn chế bằng 1 Hiến pháp do Quốc hội tư sản định ra… Nhà vua tuy ở ngôi (trị vì) nhưng không cai trị.. G[r]
Trang 1Bài 2: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP (1789-1794)
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Tình hình kinh tế và xã hội Pháp trước cách mạng
- Việc chiếm ngục Ba-xti (14-7-1789) – mở đầu cách mạng
2 Tư tưởng:
- Nhận thức tính chất hạn chế của cách mạng
- Bài học kinh nghiệm rút ra từ cách mạng tư sản Pháp 1789
3 Kỹ năng:
Vẽ, sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê Phân tích các sự
kiện
II Chuẩn bị
GV: Bản đồ nước Pháp thế kỷ XVIII, nội dung các hình trong sách
giáo khoa
HS: Xem bài mới, tra cứu thuật ngữ
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ diễn
ra như thế nào?
Nêu ý nghĩa lịch sử của các cuộc cách mạng tư sản đầu tiên?
3 Bài mới:
Cách mạng tư sản nổ ra đã thành công ở một số nước mà chúng ta đã
học và tiếp tục nổ ra, trong đó ở nước Pháp đạt đến đỉnh cao Vì sao cách
mạng nổ ra và phát triển ở Pháp? Cách mạng trải qua những giai đoạn
như thế nào? Ý nghĩa lịch sử ra sao? Để hiểu được điều đó chúng ta cùng
tìm hiểu bài 2
Hoạt động của GV và HS
Hoạt động 1: Nhận biết những nét chính về tình
hình kinh tế, chính trị - xã hội, đấu tranh tư
tưởng ở Pháp trước khi Cách mạng bùng nổ:
GV: Tính chất lạc hậu của nền kinh tế Pháp thể
hiện ở những điểm nào?
HS: Công cụ và phương thức canh tác vẫn thô
sơ chủ yếu dùng cày và cuốc nên năng suất thấp
GV: Nguyên nhân của lạc hậu này do đâu?
HS: Sự bóc lột của phong kiến địa chủ
* GDMT: Tình hình lạc hậu của nông nghiệp
nước Pháp, một phần là do phương thức canh
tác, một phần là con người đã tác động đến đất
Nội dung
I Nước Pháp trước cách mạng
1 Tình hình kinh tế
- Nông nghiệp: Lạc hậu, công cụ canh tác rất thô sơ, nên năng suất thấp, đời sống nhân dân rất khổ cực
Trang 2để làm nông nghiệp như thế nào, tác đến môi
trường đất ra sao để mang lại kết quả tốt, thu
hoạch được năng suất cao điều đó hoàn toàn
thuộc vào mỗi người dân
GV: Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát
triển của công thương nghiệp ra sao?
HS: Công thương nghiệp đã phát triển nhưng bị
chế độ phong kiến chuyên chế cản trở
GV: So với sự phát triển của CNTB ở Anh thì sự
phát triển của CNTB ở Pháp có đặc điểm gì
khác pháp?
HS: + Anh: CNTB phát triển trong nông nghiệp
mạnh mẽ hơn trong công thương nghiệp
+ Pháp: Ngược lại công thương nghiệp phát
triển, nông nghiệp thì lạc hậu
Hoạt động 2: Tìm hiểu tình hình chính trị, xã
hội Pháp
GV:Giới thiệu khái niệm:
+ Đẳng cấp là những tầng lớp xã hội được hình
thành dưới chế độ phong kiến, do luật pháp hoặc
tục lệ quy định về vị trí xã hội, quyền lợi và
nghĩa vụ khác nhau
+ Giai cấp: Tập đoàn đông đảo người trong xã
hội, có địa vị và vai trò nhất định trong nền sản
xuất xã hội, hưởng thụ của cải làm ra trong xã
hội
+ Quân chủ chuyên chế: Chế độ chính trị của 1
nước, trong đó quyền lực của vua bị hạn chế
bằng 1 Hiến pháp do Quốc hội tư sản định ra…
Nhà vua tuy ở ngôi (trị vì) nhưng không cai trị
GV: Treo sơ đồ xã hội Pháp
- Công thương nghiệp: Phát triển, nhưng bị phong kiến kìm hãm
2 Tình hình chính trị- xã hội
- Trước cách mạng: Pháp là nước quân chủ chuyên chế Xã hội tồn tại ba đẳng cấp là: Tăng lữ, Quý tộc
và Đẳng cấp thứ ba
Trang 3GV: Em có nhận xét gì về vị trí, vai trò, quyền
lợi khác nhau giữa các đẳng cấp?
HS: + Tăng lữ và Quý tộc có mọi quyền và
không phải đóng thuế
+ Đẳng cấp thứ ba: Gồm nông dân, tư sản,
các tầng lớp nhân dân khác không có quyền gì
và phải đóng thuế, làm nghĩa vụ với phong kiến
GV: Cho HS thảo luận nhóm : (3 phút)
Quan sát kỹ bức tranh hình 5/SGK, các em hãy
cho biết bức tranh này muốn nói lên điều gì?
HS: Sơ đồ minh họa: “ Một nông dân già, tay
chống chiếc cuốc ( tiêu biểu cho nông nghiệp
lạc hậu), cõng trên lưng Tăng lữ và Quý tộc
(chịu sự áp bức) Trong túi quần của người
nông dân có những tờ văn tự vay nợ, cầm ruộng
đất Cánh chim, thỏ nói lên đặc quyền của thế
lực phong kiến (có quyền nuôi các loài vật này,
nếu nông dân bắt giết sẽ bị trừng phạt) và chuột
(phá hoại mùa màng).
GV: Xem Hình 6,7,8/SGK Dựa vào đoạn trích
em hãy nêu 1 vài điểm chủ yếu trong tư tưởng
của các nhân vật Mông-te-xki, Vôn-te, Rút-xô?
HS: + Phê phán và tố cáo gay gắt chế độ quân
chủ chuyên chế
- Đẳng cấp Tăng lữ và Quý tộc có mọi quyền, không phải đóng thuế
- Đẳng cấp thứ ba (Nhân dân, tư sản, các tầng lớp nhân dân khác) không có quyền lợi gì, phải đóng thuế
- Mâu thuẫn giữa Đẳng cấp thứ 3 với các đẳng cấp Tăng lữ, Quý tộc ngày càng gay gắt
- Dưới sự lãnh đạo của giai cấp tư sản, nông dân Pháp hăng hái tham gia cách mạng để lật đổ chế độ phong kiến
3 Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng
- Đại diện cho trào lưu triết học
Ánh sáng Pháp là Mông-te-xki, Vôn-te, Rút-xô đã ủng hộ tư tưởng tiến bộ của giai cấp tư sản, tố cáo chế độ quân chủ chuyên chế
Quý tộc Đẳng cấp thứ ba
- Có mọi quyền
lợi.
- Không phải
đóng thuế.
Tăng Lữ
Tư sản
Các tầng lớp ND khác
Nông Dân
- Không có quyền.
Trang 4+ Mông-te-xki-ơ, Rút xô: quyền tự do của con
người và việc đảm bảo quyền tự do
+ Vôn te thể hiện quyết tâm đánh đổ phong
kiến thống trị (thể hiện sự dối trá) và tăng lữ
(bọn đê tiện)
GV: Qua nội dung chủ yếu trong tư tưởng của 3
ông, hãy giải thích tại sao gọi là trào lưu triết
học Ánh sáng?
HS: + Là tiếng nói của GCTS đấu tranh không
khoan nhượng với chế độ phong kiến, đề xướng
quyền tự do của con người và quyền được đảm
bảo tự do
+ Đóng góp tích cực về mặt tư tưởng cho
việc thực hiện quyết tâm đánh đổ chế độ PK lỗi
thời
Hoạt động 3: Trình bày được nguyên nhân trực
tiếp và diễn biến cuộc cách mạng
GV: Sự khủng hoảng (sự suy yếu) của chế độ
quân chủ chuyên chế thể hiện ở những điểm
nào?
HS: Do ăn chơi xa sỉ, mâu thuẫn giữa nông dân
với phong kiến càng trở lên sâu sắc
GV: Vì sao nhân dân nổi dậy đấu tranh?
HS: Tình hình nước pháp trước cách mạng, sự
khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế ->
cách mạng bùng nổ
GV: Để thực hiện được việc tăng thuế thì Vua
Lu-I đã tiến hành làm gì?
HS: 5-5-1789 Vua lại triệu tập Hội nghị 3 đẳng
cấp
GV: Trình bày tóm tắt về Hội nghị 3 đẳng cấp
GV: cho HS quan sát hình 9/SGK: Tấn công
pháo đài – nhà tù Ba-xti và trình bày diễn biến
cuộc tấn công này
GV: Dùng bức tranh "Tấn công pháo đài" để
miêu tả
“Giữa trưa gần 30 vạn quần chúng tấn công
nục Ba-xti, xông vào của lớn của nhà tù nhưng
cầu treo đã rút và hầu thư không thể nào vào
- Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng đã thúc đẩy cách mạng sớm bùng nổ
II Cách mạng bùng nổ
1 Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế
- Do ăn chơi xa sỉ, Vua Lu-i XVI vay của tư sản 5 tỉ livrơ, vì vậy Vua
đã liên tiếp tăng thuế, dẫn đến mâu thuẫn giữa nông dân với phong kiến càng trở nên sâu sắc
2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng
- 5-5-1789 Vua lại triệu tập Hội nghị 3 đẳng cấp để tăng thuế
- 14-7-1789 dưới sự lãnh đạo của phái Lập hiến, quần chúng nhân dân kéo đến tấn công và chiếm pháo đài – nhà ngục Ba-xti mở đầu cho thắng lợi CMTS Pháp
Trang 5được pháo đài Bọn quân đồn trú ở Ba-xti bắn
xối xả vào quân khởi nghĩa nhiều người bị chết
và bị thương… máu chảy làm tăng thêm lòng
phẫn nộ của quần chúng Cuộc tấn công mãnh
liệt lại bắt đầu Sau 4 giờ, đội quâ đồn trú ở
Ba-xti đầu hàng Khởi nghĩa thắng lợi, quần chúng
san phẳng nhà ngục Ba-xti”.
GV: Vì sao việc đánh chiếm pháo đài Ba-xti đã
mở đầu cho thắng lợi của cách mạng?
HS: Chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng đòn
đầu tiên quan trọng, cách mạng bước đầu thắng
lợi, tiếp tục phát triển
4 Củng cố
Bài tập: Hoàn thành sơ đồ sau:
- Không có quyền.
- Phải đóng thuế.
? Các nhà tư tưởng đã có đóng góp gì cho chuẩn bị cách mạng
5 Dặn dò
- Học bài cũ
- Trả lời theo câu hỏi SGK, xem trước mục III và trả lời các câu hỏi:
? Sự phát triển của cách mạng
? Tìm hiểu với sự kiện nào cách mạng đạt đến đỉnh cao
- Có mọi quyền lợi.
- Không phải đóng
thuế.
