Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy Thanh

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy ThanhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Vũ Duy Thanh

DANH MỤC VIẾT TẮT

THPT: Trung học phổ thông

GV: Giáo viên

SGK: Sách giáo khoa

BGH: Ban giám hiệu

GD&ĐT: Giáo dục và đào tạo

KT – XH: Kinh tế - Xã hội

GDCD: Giáo dục công dân

CTNX: Chiếc thuyền ngoài xa KG1: Khán giả 1

KG2: Khán giả 2.

HSĐVTG: Học sinh đóng vai tác giả DCT: Dẫn chương trình

HS – HS: Học sinh – Học sinh THCS: Trung học cơ sở

HS: Học sinh

SÁNG KIẾN

I Cơ sở công nhận sáng kiến:

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình

II Tác giả sáng kiến:

Họ và tên: Nguyễn Văn Tuy

Họ và tên: Tạ Thị Mai Liên

Chức vụ: Giáo viên – Tổ trưởng chuyên môn

Địa chỉ: Trường THPT Vũ Duy Thanh, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.Email: Bongbon170311@gmail.com

Số điện thoại: 01247263910

Họ và tên: Đinh Thị Tuyết Lan

Chức vụ: Giáo viên – Tổ trưởng chuyên môn

Địa chỉ: Trường THPT Vũ Duy Thanh, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.Email: dinhtuyetlan0778@gmail.com

- Lĩnh vực áp dụng: Trong công tác Quản lí giáo dục

- Vấn đề sáng kiến giải quyết: Đưa ra các biện pháp đổi mới hoạt độngcủa tổ chuyên môn nhằm phát huy vai trò của tổ chuyên môn, năng lực của giáoviên và học sinh để đạt hiệu quả cao nhất

IV NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Những giải pháp cũ thường làm

Trường THPT Vũ Duy Thanh thành lập được 16 năm, đội ngũ giáo viên hầuhết là mới ra trường Kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều Đứng trước yêu cầu yêu

cầu đổi mới giáo dục chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến

thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Để thực hiệnđược nhiệm vụ trên đòi hỏi mỗi nhà trường cần có sự đổi mới mạnh mẽ, sâu sắctrong công tác quản lý, chỉ đạo, trong đó có đổi mới hoạt động tổ chuyên môn.Nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn là việc làm thiết thực nhằmnâng cao chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường Hoạt động tổ, nhóm chuyênmôn có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên vànâng cao chất lượng dạy, học trong các nhà trường

Qua thời gian dài phụ trách tổ chuyên môn, chúng tôi mới thấy các biệnpháp pháp cũ thường làm trong hoạt động của tổ chuyên môn có những ưu điểmxong còn nhiều điểm tồn tại cần phải cải tiến đột phá Cụ thể những giải pháp cũthường làm là:

1.1 Gải pháp 1: Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận trong nhà

trường

1.1.1 Công tác quản lý của Hiệu trưởng

- Hằng năm, hiệu trưởng thông qua kế hoạch, nhiệm vụ năm học, yêu cầu các

tổ chuyên môn làm kế hoạch năm học, duyệt kế hoạch và theo dõi việc thực hiện kếhoạch của các tổ

- Quản lý việc sinh hoạt chuyên môn mang tính hành chính, sự vụ: các tổ cósinh hoạt chuyên môn theo quy định không, số lượng có đủ không, thời lượng sinhhoạt có đảm bảo không

- Hiệu trưởng, Ban giám hiệu ít tham dự các buổi sinh hoạt, thảo luận của các

tổ, nếu tham gia cũng ít góp ý kiến hay bày tỏ quan điểm, ít quan tâm để hiểu biếtnhững tâm tư, nguyện vọng, khó khăn của giáo viên trong quá trình dạy học

1.1.2 Vai trò tổ trưởng chuyên môn.

- Mặc dù được trao rất nhiều quyền hạn theo quy định của điều lệ trường phổthông về chức năng, nhiệm vụ của tổ trưởng nhưng các tổ trưởng thường cũng chỉquản lý các tổ viên giống như quản lý hành chính

- Tổ trưởng thường cố gắng làm tốt nhiệm vụ là một tấm gương chuẩn chỉ:làm hồ sơ sổ sách sạch đẹp, thực hiện nghiêm túc quy chế chuyên môn, phổ biến kịpthời những công văn, nghị quyết hay những thông báo thường nhật

1.1.3 Vai trò của giáo viên trong hoạt động của tổ chuyên môn.

Các thành viên trong tổ luôn xác định nhiệm vụ chính trị là giảng dạy, thựchiện các quy chế chuyên môn như lên lớp đúng giờ, kí soạn giáo án đầy đủ, dự giờtheo quy định Chưa dành nhiều thời gian, tâm huyết cho hoạt động của tổ Chưahiểu được mức độ cần thiết, tầm quan trọng việc sinh hoạt tổ chuyên môn nên cònthờ ơ

- Trong giảng dạy, nặng tính truyền đạt, chưa tích cực đổi mới phương pháphoặc đổi mới không thường xuyên chỉ trình diễn khi có hội giảng hoặc các cuộc thigiáo viên giỏi, chưa tích cực ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy

- Nặng về thực hiện phân phối chương trình mà không phát huy tính sách tạo,

ít sắp xếp lại các nội dung bài học trong sách giáo khoa cho hợp lý, phù hợp vớinhững đối tượng học sinh khác nhau Giáo viên thiết kế bài soạn theo mẫu chung,bám sát sách giáo khoa, sách giáo viên… Ít quan tâm đến đối tượng học sinh yếukém, đặt sự thành công của tiết dạy chủ yếu vào đối tượng học sinh khá giỏi

- Hồ sơ chuyên môn đầy đủ theo quy định của ngành nhưng nội dung ghichép mang tính chiếu lệ, kế hoạch cá nhân thường chỉ dừng lại ở việc dạy học theo

kế hoạch và phân phối chương trình

- Thực hiện chuyên ngại tham gia, tham gia lấy lệ không đưa ra được những ýkiến có giá trị Ỷ lại vào đồng nghiệp

- Dự giờ đủ số tiết theo quy định nhưng thường không góp ý hết nhữngkhuyết điểm của đồng nghiệp hoặc nhận xét mang tính hà khắc, châm biếm, chê baikhông muốn người khác tiến bộ hơn mình

* Ưu điểm:

- Công tác quản lý đúng lý thuyết, đúng quy định

- Tổ trưởng quản lý tốt tổ của mình về mặt hành chính và thời gian

* Tồn tại:

- Hiệu trưởng chưa thực sự đi sâu, hòa mình vào hoạt động của các tổ, nhómchuyên môn nên việc điều chỉnh kế hoạch chưa kịp thời, dẫn đến tình trạng máy mọcthực hiện kế hoạch Chưa phát huy được trí tuệ tập thể, năng lực của giáo viên.

- Tổ trưởng chuyên môn chưa có ý thức nâng cao trình độ chuyên môn chothành viên của tổ mình Tổ chuyên môn chưa mạnh dạn tổ chức những chuyên đề vềchuyên môn Xử lý công việc còn nể nang, né tránh, ngại góp ý…tinh thần dân chủchưa phát huy cao độ

- Giáo viên thường ngại tâm sự, chia sẻ với hiệu trưởng Do đó, hiệu trưởngkhông phát hiện được những điểm yếu, điểm mạnh của từng giáo viên để hỗ trợ.Trong công việc của tổ làm qua loa chiếu lệ mang tính đối phó

1 2 Giải pháp 2 Hoạt động của tổ chuyên môn khi chưa tiến hành đổi mới

1.2.1 Nguyên tắc hoạt động tổ chuyên môn.

- Hoạt động của tổ chuyên môn luôn tuân thủ lãnh đạo của Đảng trong quản

lý tổ chuyên môn Các thành viên của tổ chuyên môn thực hiện đường lối, chủtrương, chính sách của Đảng về công tác giáo dục

- Hoạt động của tổ chuyên môn mang tính hành chính công vụ, các thành viênphụ thuộc nhiều vào tổ trưởng Tổ trưởng chuyên môn triển khai kế hoạch các thành

viên ghi chép nội dung và thực hiện ít bàn bạc Vì vậy, chưa chưa thật dân chủ, chưa

đề cao trách nhiệm, làm rõ trách nhiệm cá nhân, trách nhiệm tập thể trong từng côngviệc cụ thể

- Trong điều hành tổ chưa khoa học còn mang nhiều cảm tính thể hiện trong

xây dựng kế hoạch, phân công, giao việc, đánh giá… tính thiết thực thể hiện tronglựa chọn mục tiêu, xây dựng kế hoạch triển khai, luôn bám sát các điều kiện cụ thểcủa tổ, của trường và gắn với yêu cầu phát triển giáo dục của địa phương, đất nước

1.2.2 Nội dung hoạt động tổ chuyên môn.

* Nội dung hoạt động 1: Công tác tham mưu của tổ chuyên môn cho hiệu trưởng

Tổ chuyên môn chủ yếu làm theo kế hoách mà nhà trường đề ra, triển khai kếhoạch nghiêm túc đôi khi thực hiện máy móc nên hiệu qủa công việc chưa cao Tổchuyên môn ít hoặc không tham gia công tác tham mưu với Ban giám hiệu, với hiệutrưởng

* Nội dung hoạt động 2: Xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn

Việc xây dựng kế hoạch công tác của tổ, của nhóm và cá nhân luôn đầy đủ.Nội dung kế hoạch không có sự gắn kết với kế hoạch của nhà trường, của tổ chuyênmôn Mạnh ai người đó làm thậm chí còn mượn kế hoạch của đồng nghiệp để chép.Nội dung kế hoạch không gắn thực tế, không cụ thể, không sáng tạo mang tính hìnhthức

* Nội dung động 3: Đổi mới công tác quản lý của tổ trưởng chuyên môn

- Việc quản lý hồ sơ: Giáo viên phải có đầy đủ các loại hồ sơ theo quy địnhđiều lệ trường trung học, các hồ sơ khác theo quy định của hiệu trưởng như sau: Bàisoạn, kế hoạch giảng dạy theo tuần, sổ dự giờ thăm lớp, sổ nghị quyết…

Tuy nhiên, một thực tế dễ nhận thấy là giáo viên hầu hết đều làm đủ các loại

hồ sơ theo quy định nhưng nặng về tính hành chính, có đủ để kiểm tra, không bị phêbình còn không coi trọng nội dung, chất lượng, ghi chép sơ sài, chiếu lệ

- Ký duyệt giáo án và kiểm tra đánh giá học sinh

+ Ký duyệt giáo án: Tổ trưởng chuyên môn ký duyệt giáo án vào thứ hai hàngtuần Việc ký duyệt chỉ mang tính hình thức.

+ Ít tham gia quản lý việc kiểm tra đánh giá học sinh, chấm trả bài của giáoviên theo quy chế đánh giá xếp loại học sinh trung học vì nhiều người cho rằng đó làcông việc của cá nhân mỗi giáo viên

- Bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu: Việc dạy học sinh giỏi vàphụ đạo học sinh yếu kém thường được giao cụ thể cho một số giáo viên Các giáoviên này phần lớn “tự thân vận động” vừa vật lộn với học sinh vừa phải tự tìm raphương pháp để nâng cao chất lượng, ít có sự giúp đỡ từ đồng nghiệp, thậm chínhiều khi không nhận được sự cảm thông cần thiết Và khi đã có một số kinh nghiệm

và tài liệu dạy học hiệu quả người dạy tất nhiên coi đó là tài sản chỉ của riêng mình

vì vậy không muốn chia sẻ với người khác

- Quản lý thanh tra nội bộ trường học:

+ Kiểm tra hồ sơ: Việc thanh tra, kiểm tra hồ sơ diễn ra theo định kì hoặc đột

suất theo chỉ đạo của ban giám hiệu, chủ yếu tập chung kiểm tra thể thức, cách trìnhbày, mức độ sạch đẹp, đủ thủ tục hành chính chưa đi sâu vào chất lượng nội dung hồ

sơ Vì vậy, giáo viên thường làm cho có, cho đủ chưa phát huy hết được tầm quantrọng của những loại hồ sơ trên

Sổ sinh hoạt chuyên môn chủ yếu dùng để ghi nội dung công việc trong tuầnhoặc những nhắc nhở của cán bộ quản lý, không chú trọng ghi chép phần thảo luận

về chuyên môn Sổ dự giờ ghi đủ số tiết dự theo quy định nhưng không có nhận xét,không rút ra được các kinh nghiệm cho bản thân hay góp ý cho đồng nghiệp sau tiếtdạy

Sổ kế hoạch cá nhân thường chỉ mang tính sự vụ: dạy tiết bao nhiêu trongphân phối chương trình, trong tuần làm những gì mà chưa bổ sung được kế hoạchbồi dững thường xuyên, nội dung bồi dưỡng… Giáo viên được đánh giá là có hồ sơđạt tiêu chuẩn khi có đủ các loại hồ sơ và hình thức sạch đẹp

+ Kiểm tra toàn diện: Công tác thanh tra toàn diện của giáo viên của tổ, nhóm

chuyên môn theo kế hoạch của nhà trường Trong quá trình thanh gia, dự giờ ngườithanh tra dùng suy nghĩ chủ quan của mình để nhận xét và đánh giá người dạy.Người dạy thường thụ động tiếp nhận những ý kiến khen chê mà không có cơ hội để

đề đạt ý kiến

Kết quả của quá trình đó là tạo ra một đội ngũ giáo viên quen khép mình trongnhững khuôn khổ nhất định, không giám vượt ra ngoài, không bao giờ phá vỡ nhữngquy tắc, họ trở thành những “cỗ máy giáo dục” chỉ “phát”những thông tin, làmnhững công việc được coi là “chuẩn” soạn giáo án theo mẫu đã quy định trước, lênlớp theo các bước đã định từ trước…

* Nội dung hoạt động 4: Bồi dưỡng đội ngũ

- Tổ chuyên môn không có kế hoách bồi dưỡng đội ngũ theo từng năm, từnggiai đoạn Hầu hết chỉ cử giáo viên tham gia đợt tập huấn do Sở tổ chức, tham dự cácchuyên đề của trường bạn

- Việc tự học tự bồi dưỡng chủ yếu phụ thuộc vào ý thức cá nhân của mỗigiáo viên nên việc nâng cao trình độ chuyên môn còn nhiều hạn chế thậm chí nhiềugiáo viên có biểu hiện thụt lùi, “ cùn” kiến thức

* Nội dung hoạt động 5 : Bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu

Việc dạy học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu kém thường được giao cụ thểcho một số giáo viên Các giáo viên này phần lớn “tự thân vận động” vừa vật lộn vớihọc sinh vừa phải tự tìm ra phương pháp để nâng cao chất lượng, ít có sự giúp đỡ từđồng nghiệp, thậm chí nhiều khi không nhận được sự cảm thông cần thiết Và khi đã

có một số kinh nghiệm và tài liệu dạy học hiệu quả người dạy tất nhiên coi đó là tàisản chỉ của riêng mình vì vậy không muốn chia sẻ với người khác

* Nội dung hoạt động 6: Dự giờ thăm lớp

Xuất phát từ mục đích nâng cao chất lượng giảng dạy, dự giờ thăm lớp rấtđược các trường phổ thông coi trọng Đây được coi như một buổi để trao đổikinh nghiệm chuyên môn giữa các thành viên trong tổ nhóm và giữa các tổ vớinhau Nhưng do sự phân khối, phân môn nên các nhà trường thường tổ chứctheo hình thức tổ riêng biệt ví dụ các môn xã hội thì giáo viên thuộc tổ xã hội đi

dự giờ, rút kinh nghiệm; các môn tự nhiên thì các giáo viên tổ tự nhiên dự giờ,rút kinh nghiệm Vì vây, vô hình chung đã tạo nên một bức tường ngăn cáchgiữa giáo viên trong trường Việc xây dựng mối quan hệ giữa các giáo viêntrong trường trở nên khó khăn hình thành cho giáo viên tư tưởng cục bộ, chỉquan tâm đến bộ môn, hạn chế khả năng học hỏi

Theo quy định một giáo viên thường phải dự ít nhất 18 tiết trong nămhọc, đối với tổ trưởng chuyên môn ít nhất phải dự mỗi tổ viên một tiết Tuynhiên chủ yếu dự giờ là nhằm mục đích đủ số tiết theo quy định

Người dự gời: Khi tiến hành dự các giờ dạy mẫu hoặc thao giảng, giáoviên dự giờ chủ yếu tiến hành ghi chép trung thành những hoạt động trên lớpcủa giáo viên Người dự giờ tiến hành ghi chép lại các hành động, cử chỉ, thaotác lên lớp của giáo viên, theo dõi thời gian của từng hoạt động xem đã hợp lýchưa mà ít chú ý đến học sinh làm việc như thế nào, thái độ của học sinh ra sao,học sinh có hiểu bài không… Đánh giá xếp loại giờ dạy theo tiêu chí từ các vănbản chỉ đạo của cấp trên Vì thế, người dự giờ thường ngồi ở cuối lớp để quansát và đối tượng quan sát là giáo viên dạy

Người dạy thường chỉ lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp, đôi khi có cảnhững chỉ trích nặng nề vì vậy người dạy thường nảy sinh tâm lý ngại dạy minhhọa vì họ cảm thấy áp lực, sợ bị coi thường, sợ sài Do đó, để đảm bảo an toànngười dạy thường lựa chọn cách là dạy trước, chỉ định học sinh khá giỏi chuẩn

bị những câu hỏi mang tính định hướng, ít quan tâm đến những học sinh yếukém, thậm chí không cho các em cơ hội được tham gia phát biểu ý kiến Khi cónhững tình huống bất ngờ xảy ra, giáo viên thường tỏ ra lúng túng, không biết

xử lý như thế nào Các phương pháp dạy học được sử dụng thường chỉ mangtính hình thức, không phù hợp với tất cả đối tượng học sinh Khi kết quả bài họckhông được như dự kiến,giáo viên quay sang đổ lỗi cho học sinh để tránh sựkhông đồng tình của đồng nghiệp và cán bộ quản lý

Giữa giáo viên và giáo viên thường thiếu tinh thần học hỏi, sự cảm thông

và chia sẻ lẫn nhau, không công nhận những cố gắng của nhau Cán bộ quản lýchuyên môn thường áp đặt, cứng nhắc không dám công nhận những ý tưởng mớicủa giáo viên dẫn đến giáo viên dạy học một cách thụ động, theo khuôn mẫu đã

có sẵn, ngại sáng tạo, ngại đổi mới

* Nội dung hoạt động 7: Tổ chuyên môn cần phối kết hợp với tổ chức và giáo viêntrong hội đồng sư phạm đề thực hiện nhiệm vụ.

Sự phối kết hợp giữa các tổ chuyên môn, đoàn thể nhà trường với giáo viêncòn chưa thường xuyên Do có suy nghĩ chỉ có giáo viên dạy môn tự nhiên học hỏigiáo viên môn tự nhiên, giáo viên dạy môn xã hội với các môn xã hội là học tậpđược nhau nên ít quan tâm các môn khác

* Nội dung hoạt động 8 : Sơ kết, tổng kết, điều chỉnh

Cuối đợt kiểm tra, cuối kỳ có sơ kết, tổng kết nhưng coi đó là việc làm củahiệu trưởng, những con số trong bản báo cáo giáo viên ít quan tâm nên ít có giá trịthúc đẩy

- Tổ chuyên môn chưa tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy Không pháthuy trí tuệ tập thể

- Chất lượng giáo dục chưa cao: Đội tuyển học sinh giỏi chưa đạt nhiều giải

và chưa thường xuyên Giáo viên tham dự các cuộc thi mang tính chiều lệ nên chưađạt giải

- Dự giờ chủ yếu nhằm mục đích đánh giá giáo viên, tìm ra những khuyếtđiểm của giáo viên trong quá trình tổ chức giờ dạy vì vậy dẫn dến tâm lý người dạyphải trình diễn hết những gì mình có để dạy xuôn xẻ một tiết dạy gói gọn trong vòng

45 phút sao cho ít lỗi nhất Học sinh lẽ ra là “trung tâm của quá trình nhận thức” thìđôi khi lại trở thành “nạn nhân” của sự nhồi nhét, mớm trước câu trả lời Dẫn đến,giờ học trở thành một vở kịch mà người dự giờ là những khán giả khó tính

- Việc ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế do tâm lý ngại khó, ngạikhổ, ngại đổi mới…

1.3 Giải pháp 3: Sinh hoạt tổ chuyên môn.

1.3.1.Đối với sinh hoạt định kì:

Sinh hoạt chuyên môn trong nhà trường được tổ chức dưới 2 hình thức khácnhau:

- Sinh hoạt chuyên môn theo định kì: thường tổ chức ít nhất 2 tuần/ lần.

Trong quá trình sinh hoạt chuyên môn tổ trưởng giữ vai trò trung tâm, nhậnxét những kết quả đã làm được trong tuần trước, nêu lên những vấn đề còn tồn tại,cần rút kinh nghiệm đồng thời đưa ra những biện pháp khắc phục và yêu cầu cácthành viên trong tổ thực hiện

Các thành viên ít có ý kiến, ngại đổi chuyên môn vì góp ý sợ mất lòng, cóngười “giấu bài” làm của riêng ngại chia sẻ Buổi họp chuyên môn thường ký duyệtgiáo án, thống nhất chương trình nhanh chóng và hết giờ thì về

Chính điều này đã làm cho việc đổi mới phương pháp giảng dạy thiếu đồng

bộ không mang lại hiệu quả như ý muốn Do nội dung sinh hoạt chuyên môn chưaphong phú, nên khả năng thu hút cũng như mức độ tăng cường hứng thú đối với cácthành viên trong tổ nhóm là rất ít

1.3.2 Đối với sinh hoạt theo chuyên đề:

Các chuyên đề thường mang tính hàn lâm, nặng về nghiên cứu lý thuyết, ít cótính ứng dụng Bên cạnh một số giáo viên tâm huyết với nghề nghiệp, có ý thức hoànthành nhiệm vụ thì vẫn còn một số giáo viên được phân công làm chuyên đề thường

có tâm lý làm cho xong, ngại khó, ngại khổ không đi sâu đi sát vào vấn đề Vì vậy,sau khi tổ chức chuyên đề xong thì các chuyên đề cũng thường chịu chung số phận

là được nhập vào thư viện để làm minh chứng sức sống không dài lâu, sau một thờigian sẽ bị lãng quên

Người đi dự chuyên đề mang theo hai tâm lý: một là chú ý đến mọi vấn đề đặt

ra trong chuyên đề để tìm ra cái còn hạn chế, cái chưa đạt được của những người làmchuyên đề để nhận xét, bới móc thể hiện tầm học sâu hiểu rộng của mình Hai là imlặng lắng nghe rút ra những cái hay, đáng học tập làm vốn riêng cho mình và khônggóp ý gì về những thiếu sót của người thực hiện

- Nội dung sinh hoạt chuyên môn thường chủ yếu chỉ dừng lại ở việc bàn bạc

về phân phối chương trình, chưa phong phú, chưa đi sâu vào phân tích nội dung cácbài học hay trao đổi kinh nghiệm giảng dạy, cùng nhau tháo gỡ những khó khăntrong quá trình giảng dạy Chưa quan tâm đến việc đổi mới phương pháp giảng dạy.Sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phát huy được tính chủ động của giáo viên

(Đánh giá về hoạt động của tổ chuyên môn chưa đổi mới - Phụ lục )

2 Gải pháp mới cải tiến

yếu, giữ vai trò quyết định trong công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ cho giáo viên Chỉ có ở tổ chuyên môn, giáo viên mới có điều kiện trựctiếp và thuận lợi nhất để rèn luyện và từng bước nâng cao trình độ tay nghề củamình.

Chúng tôi nhận thấy những tồn tại trong nhận thức của một bộ phân giáo viên

về vai trò của tổ chuyên môn nên trong buổi họp chuyên môn chúng tôi có lồngghép, tuyên truyền, phổ biến điều lệ trường THPT để giáo viên hiểu rõ, hiểu đúng tổchuyên môn

Trong năm học các tổ chuyên môn có tổ chức cuộc thi xử lý tình huống sưphạm, tìm hiểu kiến thức về giáo dục về tổ chuyên môn như

* Vị trí của tổ chuyên môn

Theo Điều lệ trường trung học phổ thông ban hành theo Quyết định số07/2007/QĐ - BGD&ĐT ngày 02/4/2007 của Bộ GD&ĐT “Tổ chuyên môn là một

bộ phận cấu thành trong trong bộ máy tổ chức, quản lý của trường THCS, THPT.Trong trường, các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợpcác các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trườngnhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và cáchoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục”

* Chức năng tổ chuyên môn

- Tổ chuyên môn có chức năng giúp hiệu trưởng điều hành các hoạt độngnghiệp vụ chuyên môn liên quan đến dạy và học;

- Tổ chuyên môn có chức năng trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm

* Nhiệm vụ tổ chuyên môn

Nhiệm vụ của tổ chuyên môn quy định theo Điều lệ trường THCS, THPTban hành theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 02/4/2007 của Bộ Giáodục và Đào tạo:

“Điều 16: Tổ chuyên môn: Tổ chuyên môn của trường chuyên được thành lập

và thực hiện các nhiệm vụ quy định tại Điều lệ trường trung học, đồng thời thực hiệncác nhiệm vụ sau:

- Xây dựng chương trình, tài liệu dạy học môn chuyên; nghiên cứu, áp dụng

các phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra - đánh giá tiên tiến vào giảng dạy,đánh giá kết quả học tập của học sinh;

- Phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu; bồi dưỡng học sinh tham giacác kỳ thi học sinh giỏi và các cuộc thi về năng khiếu khác liên quan đến chuyênmôn của tổ;

- Xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch nghiên cứu khoa học sư

phạm ứng dụng; tổng kết, áp dụng sáng kiến - kinh nghiệm, tự làm thiết bị dạy học

hàng năm của giáo viên, nhân viên và hoạt động nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹthuật của học sinh; hướng dẫn học sinh làm quen với nghiên cứu khoa học;

- Tổ chức việc bồi dưỡng phát triển năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của các

thành viên trong tổ

- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên…

Từ đó mọi thành viên trong trường có nhận thức đúng về vị trí, chức năng của tổchuyên môn Hiểu được tâm quan trọng của việc sinh hoạt chuyên môn nên đã tạo

sự đồng thuận nhất trí cao Không khí sinh hoạt chuyên môn cởi mở, sáng tạo vàdân chủ Không ỷ nại vào tổ trưởng chuyên môn

2 2 Giải pháp 2: Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận trong nhà trường

“Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhànước và của toàn dân….Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạonhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bịkiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với

hành; lý luận gắn với thực tiễn” (Trích Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI

về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo) Một trong những cơ sở, nền

tảng quan trọng nhất để thực hiện đổi mới giáo dục đó là nguồn lực con người

2.2.1 Đổi mới công tác của hiệu trưởng trong việc quản lý, chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn.

* Tăng cường sự quản lý của hiệu trưởng đối với tổ chuyên môn

- Đổi mới trong việc lập và triển khai kế hoạch: Thực hiện kế hoạch năm học

của Sở giáo dục và đào tạo Ninh Bình, căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị, căn

cứ chức năng lãnh đạo - người đứng đầu đơn vị, ngay từ đầu năm học hiệu trưởng làngười trực tiếp xây dựng kế hoạch chỉ đạo hoạt động của nhà trường mà trọng tâm làhoạt động của tổ chuyên môn Kế hoạch thực hiện trong cả năm học nên xây dựngvới nội dung cụ thể định hướng mục tiêu, nội dung, phương pháp cho từng mặt hoạtđộng Kế hoạch được xây dựng theo mốc thời gian cụ thể: Từng tháng, từng tuần.Đồng thời mỗi hoạt động, mỗi công việc đều phân công người phụ trách cụ thể.Công bố và triển khai kế hoạch đến toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên đảm bảotính công khai dân chủ và phát huy trí tuệ tập thể trong buổi họp hội đồng

Trong các tháng tiếp tục triển khai kế hoạch tổng thể từng tháng vào buổigiao ban lãnh đạo mở rộng, họp hội đồng vào tuần 1 của tháng Nội dung được xácđịnh tới từng tuần Tất cả kế hoạch của trường đều được gửi đến các phó hiệutrưởng, tổ trưởng chuyên môn bằng văn bản và đưa lên cổng thông tin của trường

Trong quá trình thực hiện, hiệu trưởng sử dụng các thanh tra chuyên mônthực hiện kiểm tra đánh giá khối lượng chất lượng công việc của tổ chuyên môn vàbáo cáo thông tin Trong những hoạt động kéo dài thời gian, không hoàn thành tiến

độ, những vấn đề khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai hiệu trưởng sẽtham gia trực tiếp thu nhận và xử lý thông tin, sau đó ra các quyết định quản lý kịpthời

- Đổi mới tổ chức các hoạt động: Hiệu trưởng là người trực tiếp tổ chức cáchoạt động sư phạm cho giáo viên bằng các hình thức cơ bản như: Thông qua phongtrào sáng kiến trong dạy học, thi đua “ dạy tốt, học tốt”, chỉ đạo tổ chuyên môn tổ

chức các chuyên đề, hội học hội giảng, cử giáo viên tham gia các khoá bồi dưỡng,khuyến khích giáo viên tự học tự bồi dưỡng bảng nhiều hình thức khác nhau

* Tăng cường công tác chỉ đạo của hiệu trưởng đối với hoạt động của tổ chuyênmôn

- Đổi mới việc chọn và bồi dưỡng cho tổ trưởng chuyên môn:

+ Chọn tổ trưởng tổ chuyên môn: Tổ trưởng chuyên môn là người có lậptrường tư tưởng vững vàng, chấp hành tốt chủ chương chính sách, pháp luật củaĐảng và nhà nước Chấp hành tốt các quy định của ngành, cơ quan

Tổ trưởng chuyên môn là người có chuyên môn vững vàng, có kinh nghiệmgiảng dạy, am hiểu công việc, dám chịu trách nhiệm với công việc đồng thời có nhiềuđóng góp trong việc xây dựng tập thể vững mạnh

Tổ trưởng chuyên môn là người nhiệt tình trong công tác, có tinh thần tráchnhiệm cao trong công việc, tâm huyết với nghề, gắn bó với trường lớp, gương mẫutrong mọi hoạt động, làm việc luôn có kế hoạch, sáng tạo

Tổ trưởng chuyên môn là người bạn đồng hành, đồng chí chân thành, sẵnsàng giúp đỡ đồng nghiệp về tinh thần lẫn vật chất và điều cốt lõi là phải biết độngviên tinh thần, khích lệ sự cố gắng phấn đấu của mọi thành viên trong tổ

+ Bồi dưỡng tổ trưởng tổ chuyên môn: Ban giám hiệu trưởng, bồi dưỡng tổ

trưởng chuyên môn hình thành kĩ năng: kĩ năng điều hành các hoạt động của tổchuyên môn, kĩ năng xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch tổ theo năm học, bồidưỡng về nghiệp vụ kiểm tra nội bộ

Bồi dưỡng những kĩ năng tổ chức, sắp xếp nội dung sinh hoạt tổ chuyên môncho cả năm học, cho từng buổi cụ thể Biết phân công nhiệm vụ cho các thành viêntrong tổ đúng người, đúng việc; kiểm tra, đôn đốc để điều chỉnh và giúp đỡ giáo viênmột cách kịp thời, bồi dưỡng kĩ năng đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệpgiáo viên THPT…

- Xây dựng nhóm giải pháp hỗ trợ hoạt động cho đơn vị tổ chuyên môn

+ Ngay khi các tổ trường chuyên môn, nhóm trưởng được bổ nhiệm, hiệutrưởng xây dựng chương trình tập huấn lý luận tại chỗ, bằng nhiều hình thức; traođổi cụ thể công việc kết hợp với hướng dẫn các nội dung, phương pháp điều hành tổchức, đánh giá nhận xét, từng công việc cụ thể trong quá trình tổ trưởng thực thinhiệm vụ

+ Tạo điều kiện cho các tổ trưởng chuyên môn, nhóm trưởng họ tập nâng cao

trình độ, nâng cao tay nghề theo chuẩn nghề nghiệp của giáo viên.

+ Liên kết sinh hoạt chuyên môn với nguồn ngoài và giải pháp xử lý nhóm

chuyên môn dưới 3 người

+ Phối hợp nhịp nhàng giữa hiệu trưởng, ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên

môn: Hiệu trưởng triển khai công việc trong hội nghị giao ban lãnh đạo mở rộng vàosáng thứ hai hàng tuần

+ Hiệu trưởng và ban giám hiệu trao quyền cho tổ trưởng theo quy định: tạomọi cơ hội và điều kiện phát huy tính sáng tạo, dân chủ, chủ động của của các thànhviên trong tổ

+ Hiệu trưởng quan tâm xây đầu tư cơ sở vật chất tạo điều kiện và môi trườnggiảng dạy và học tập tốt nhất cho giáo viên và học sinh: máy tính, máy chiều, bảng

phụ, bảng thông minh Hỗ trợ các hoạt động sinh hoạt chuyên môn: Hoạt độngchuyên đề, hoạt động trải nghiệm

+ Phát huy hiệu quả của công tác thi đua Thực hiện nguyên tắc thi đua côngbằng, dân chủ, không thiên vị, ưu tiên người lao động trực tiếp chứ không ưu tiên hếtcán bộ quản lý mới đến giáo viên và nhân viên Đồng thời làm tốt việc đề bạt khenthưởng, nâng bậc lương sớm theo quy định

2.2.2.Phát huy vai trò của tổ trưởng chuyên môn:

Tổ trưởng chuyên môn: là người đứng đầu tổ chuyên môn, do hiệu trưởng bổnhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về phân phối nguồn lực của tổ, chất lượnggiảng dạy và lao động sư phạm của giáo viên trong phạm vi các môn học của tổchuyên môn được phân công đảm trách, hướng dẫn, điều hành việc thực hiện cácnhiệm vụ theo qui định, góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo

- Về năng lực: Đạt trình độ chuẩn về chuyên môn, giảng dạy đạt từ khá trở

lên Có kinh nghiệm công tác và giảng dạy Có năng lực lãnh đạo, quản lý: khả năngtập hợp giáo viên, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng,kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử; Có năng lực kiểm tra, đánh giá chuyênmôn; Có năng lực tư vấn chuyên môn cho lãnh đạo trường…

* Phát huy quyền hạn của tổ trưởng chuyên môn

- Tổ trưởng chuyên môn có quyền được tham dự các cuộc họp, hội nghịchuyên môn có liên quan đến chương trình của các môn của tổ khi cấp trên tổ chức

Tư vấn, đề xuất với hiệu trưởng những vấn đề về chuyên môn…

- Tổ trưởng chuyên môn có quyền quản lý, điều hành các hoạt động của tổ:lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ, triệu tập, hội ý, họp tổ Quyền quyết định các nộidung sinh hoạt tổ trên cơ sở các kế hoạch Quyền theo dõi, đôn đốc, nhắc nhở, độngviên và kiểm tra thực hiện các nhiệm vụ của các thành viên trong tổ

- Tổ trưởng chuyên môn có quyền được tạo điều kiện bồi dưỡng về chuyênmôn do Sở giáo dụ và đào tạo tổ chức, được hưởng các chế độ chính sách về mặtvật chất và tinh thần theo các văn bản pháp luật hiện hành

- Tổ trưởng chuyên môn có quyền tham gia vào hội đồng thi đua khen thưởngcủa nhà trường, là một trong những thành viên chính thức của hội đồng

* Xác định rõ trách nhiệm của tổ trưởng chuyên môn:

- Tổ trưởng chuyên môn có trách nhiệm chấp hành tốt luật giáo dục; Điều lệtrường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành theoQuyết định số 07/2007/QĐ - BGDĐT ngày 02/4/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo; Quy định của ngành, quy chế chuyên môn

- Tổ trưởng chuyên môn có trách nhiệm thực hiện các quy định của Ban giámhiệu trường

+ Trách nhiệm trước hiệu trưởng, ban giám hiệu: Phản ánh với Ban giám hiệu

về hoạt động chuyên môn của tổ, giúp Ban giám hiệu điều hành tốt hoạt độngchuyên môn;

+ Trách nhiệm với các thành viên trong tổ: Chuyển tải đầy đủ, chính xác nộidung chỉ đạo của Ban giám hiệu về công tác chuyên môn đến các tổ viên; phân công

các thành viên trong tổ và lập kế hoạch giảng dạy của năm học; lập kế hoạch công

tác hàng tháng của tổ chuyên môn mình phụ trách, thông qua kế hoạch để mọi ngườitrong tổ được biết và thực hiện; tập trung chỉ đạo các thành viên trong tổ về công tácbồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, công tác động viên và hướng dẫn họcsinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật, công tác nâng cao chất lượng giảng dạy và luyệntập cho học sinh thi đại học, cao đẳng

* Linh hoạt xử lý tình huống sư phạm của tổ trưởng chuyên môn trong hoạt độngquản lý tổ chuyên môn

- Tạo mối quan hệ hòa đồng với đồng nghiệp, giao tiếp mang tính chân, thiện,

mỹ nghĩa là thật sự chân thành, trung thực, cầu thị, không ác ý mà luôn cởi mở,gương mẫu, ứng xử văn hoá với đồng nghiệp

- Khi có ý kiến bất đồng, cần bình tĩnh không nóng vội lắng nghe, học hỏi vàkhi cần thiết phân tích bảo vệ ý kiến của đúng của mình.Tuy nhiên cũng cần có quanđiểm, có chính kiến không bè phái, không được gió thổi chiều nào xoay chiều đấy,phải công tâm không thiên vị

- Tổ trưởng chuyên môn không được lợi dụng vị trí đùn đẩy công việc khókhăn cho người khác, biết sinh lợi ích cá nhân, gương mẫu trong công việc, sắc xảotrong chuyên môn, hóm hỉnh trong giao tiếp

- Bản thân không được tự kiêu, ngạo mạn mà phải luôn khiêm tốn, thể hiệnđức tính cầu thị rèn luyện kỹ năng quản lý, học hỏi đồng nghiệp về chuyên mônnghiệp vụ, tạo sự đồng thuận cao trong việc tiếp cận và giao tiếp với đồng nghiệp

- Tính khoa học trong mọi hoạt động quản lý tổ chuyên môn: Tổ trưởngchuyên môn cần soạn thảo chương trình làm việc, chương trình hội nghị tổ trước khihọp tổ chuyên môn định kỳ tháng, học kỳ, năm học và thông báo ở phòng tổ chuyênmôn để mọi thành viên trong tổ tham khảo nhằm tiết kiệm thời gian hội họp Traođổi công việc dân chủ, cởi mở mang tính xây dựng

- Công tác thi đua vô cùng nhạy cảm, dễ làm nhiều người tổn thương thậm chícay cú, mất đoàn kết Tổ trưởng chuyên môn cần khách quan công bằng để khuyếnkhích đồng nghiệp cống hiến nhiều hơn, những đồng nghiệp chưa cố gắng có độnglực phấn đấu

2.2.3 Phát huy vai trò của tổ phó - nhóm trưởng chuyên môn

Theo quy định về chuyên môn, các trường phổ thông có một chức danh đó là

tổ phó chuyên môn, nhóm trưởng chuyên môn (thông thường tổ phó kiêm nhómtrưởng) Tổ phó chuyên môn, nhóm trưởng chuyên môn có trách nhiệm là hỗ trợ,giúp đỡ cho các tổ trưởng về chuyên môn trong tổ Sinh hoạt nhóm chuyên môn làmột hoạt động không thể thiếu được của một nhóm chuyên môn

* Yêu cầu, các tiêu chí và kỹ năng của tổ phó - nhóm trưởng chuyên môn

- Về lập trường tư tưởng vững vàng và phẩm chất đạo đức tốt

- Về năng lực: Đạt trình độ chuẩn về chuyên môn, giảng dạy đạt từ khá trở

lên Có kinh nghiệm công tác và giảng dạy…

* Quyền hạn và trách nhiệm của tổ phó - trưởng chuyên môn

- Tổ phó - trưởng chuyên môn có trách nhiệm thực hiện các quy định của Ban

giám hiệu, kế hoạch của trường, của tổ chuyên môn.Trách nhiệm trước hiệu trưởng

về hoạt động chuyên môn của nhóm về nội dung chương trình lên lớp, chất lượng

bộ môn được phân công phụ trách

- Điều hành hoạt động chuyên môn của nhóm: Tổ phó - nhóm trưởng phải dựatrên kế hoạch của tổ để xây dựng kế hoạch của nhóm

2.2.4 Phát huy vai trò, trách nhiệm của giáo viên – các thành viên của tổ

- Ban giám hiệu, tổ chuyên môn cần quan tâm đến đời sống, tâm tư tình cảmcủa giáo viên, chia sẻ động viên kịp thời và đảm bảo về mặt quyền lợi của họ nhưĐiều 30: Nhiệm vụ của giáo viên - Điều lệ trường THPT/ 2007 Như vậy, sẽ tạo môitrường công tác tốt để giáo viên yên tâm công tác và cống hiến, sáng tạo

* Đề cao trách nhiệm của giáo viên trong tổ chuyên môn

- Bên cạnh việc thực hiện các quyền của người giáo viên thì nhà trường và tổchuyên môn cũng cần quy định rõ trách nhiệm của họ đối với công việc được phân

công đảm nhiệm - Điều 29: Nhiệm vụ của giáo viên điều lệ trường THPT/ 2007

- Trách nhiệm của giáo viên trong hoạt động chung của tổ:

+ Chủ động sáng tạo, tìm ra các biện pháp để nâng cao chất lượng dạy và

học Tích cực đổi mới phương pháp dạy học từ định hướng đầu vào sang phát triểnnăng lực người học Vận dụng linh hoạt các phương pháp, kĩ năng phát triển nănglực học sinh

+ Tự nhận ra hạn chế của bản thân để điều chỉnh kịp thời

+ Quan tâm đến những khó khăn của học sinh, đặc biệt là học sinh yếu, kém.Bồi dưỡng học sinh giỏi

+ Quan hệ giữa đồng nghiệp trở nên gần gũi, cảm thông, chia sẻ và giúp đỡlẫn nhau Có thái độ cầu thị tiến bộ, chân thực sự hợp tác

+ Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy Tích cực tự học từbồi dưỡng Tham gia nghiêm túc các buổi tập huấn chuyên môn, tham dự chuyênđề…

Việc đánh giá đúng vai trò, nhiệm vụ của các bộ phân trong trường đã giúpcác thành viên có tinh thần trách nhiệm cao với công việc của mình Bên cạnh đócòn có sự tương trợ giúp đỡ, phối kết hợp nhịp nhàng Mọi hoạt động của tổ chuyênmôn trôi chảy, đúng tiến độ

2 3 Giải pháp 3: Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là một bộ phận trong bộ máy chủa trường học dưới sự quản

lý của hiệu trưởng, ban giám hiệu không phải vì thế mà thụ động chờ đợi cấp trên

“cầm tay chỉ việc” mà phải chủ động sáng tạo Hoạt động của tổ chuyên môn cũng

có những nguyên tắc riêng, đặc thù riêng Trong quá trình công tác chúng tôi đã đúcrút được những kinh nghiệm đổi mới hoạt động tổ chuyên môn như sau:

2.3.1 Nguyên tắc hoạt động tổ chuyên môn.

- Nguyên tắc thứ nhất: Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong quản lý tổ

chuyên môn

- Nguyên tắc thứ 2: Tập trung dân chủ: Tăng cường kỉ luật, mở rộng dân chủ,

đề cao trách nhiệm, làm rõ trách nhiệm cá nhân, trách nhiệm tập thể trong từng côngviệc cụ thể Tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm cho tập thể, tránh độc đoánchuyên quyền, gia trưởng, xa rời quần chúng, quan liêu, mất dân chủ;

- Nguyên tắc thứ ba: Bảo đảm tính khoa học, cụ thể và thiết thực

Các hoạt động của mình phải có căn cứ khoa học, biết sử dụng các kiến thứckhoa học trong điều hành tổ Tính cụ thể được thể thể hiện trong xây dựng kế hoạch,phân công, giao việc, đánh giá… Tính thiết thực thể hiện trong lựa chọn mục tiêu,xây dựng kế hoạch triển khai, luôn bám sát các điều kiện cụ thể của tổ, của trường vàgắn với yêu cầu phát triển giáo dục của địa phương, đất nước

- Nguyên tắc thứ tư: Phải đưa mọi hoạt động của tổ vào kế hoạch để tăng tínhchủ động và khả năng phối hợp giữa các cá nhân và bộ phận khi thực thi nhiệm vụ

- Nguyên tắc thứ năm: Coi trọng công tác giáo dục, thuyết phục kết hợp vớiviệc động viên khuyến khích về mặt tinh thần

2.3.2 Đổi mới nội dung hoạt động của tổ chuyên môn

* Nội dung hoạt động 1: Công tác tham mưu của tổ chuyên môn cho hiệu trưởng

- Tham mưu về các hoạt động giáo dục và dạy học: Tổ chuyên môn căn cứ vàkết quả hoạt động của năm trước, tình hình thực tế của trường, của tổ bàn bạc thốngnhất ý kiến sau đó có thể trực tiếp trao đổi trực tiếp hoặc gửi bằng văn bản cho hiệu

trưởng đóng góp ý kiến xây dựng kế hoạch nhà trường, xây dựng các hoạt động của

tổ chuyên môn phù hợp với kế hoạch và hoạt động chung của nhà trường Các nội

dung tham mưu tập chung vào vấn đề cụ thể góp phần thúc đẩy sự phát triển củanhà trường:

+ Tham mưu việc xây dựng kế hoạch năm học

+ Tham gia góp ý xây dựng các nội dung, biện pháp tổ chức phong trào thiđua, khen thưởng hàng năm đảm bảo tính khoa học, dân chủ và công bằng

+ Tham gia góp ý xây dựng lề lối làm việc, các nội quy, quy chế hoạt độngcủa đơn vị

+ Tham mưu với lãnh đạo mua sắm trang thiết bị, đồ dùng dạy học, sáchtham khảo, phục vụ hoạt động dạy học; hoặc điều chỉnh kế hoạch phân công khi cầnthiết

- Tham mưu hiệu quả về việc phân công chuyên:

+ Căn cứ kết quả quá trình công tác của giáo viên, năng lực chuyên môn, tinhthần thái độ công tác, khả năng phát triển cũng như hoàn cảnh gia đình, sức khỏe cóthể tác động tích cực và ảnh hưởng đến công việc của từng thành viên trong tổchuyên môn để phân

+ Xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ, đặc điểm tình hình của nhà trường vàquyền lợi học tập của học, nguyện vọng, hoàn cảnh của giáo viên để đề xuất phương

án phân công nhằm tạo ra sự hợp lý, hợp tình, tạo ra tâm lý thoải mái để giáo viên an

tâm cống hiến tốt nhất

- Đề xuất những phương án cụ thể, khả thi trong sử dụng đội ngũ đề xuất, giải

quyết những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn giáo dục

* Nội dung hoạt động 2: Xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn

Xây dựng kế hoạch là chức năng đầu tiên trong bốn chức năng của quản lý là

xây dựng kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra Xây dựng kế hoạch là chức năngrất quan trọng đối với tổ chuyên môn bởi vì nó gắn liền với việc lựa chọn mục tiêu

và chương trình hành động trong tương lai, tổ chuyên môn xác định được các chứcnăng khác còn lại nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra

- Các bước xây dựng kế hoạch

+ Bước 1 : Lập dự thảo sinh hoạt chuyên môn

+ Bước 2 : Thông qua, lấy ý kiến đóng góp của tập thể

+ Bước 3 : Điểu chỉnh, hoàn thiện chỉnh lý dự thảo kế hoạch

+ Bước 4: Gửi dự thảo kế hoạch cho hiệu trưởng phê duyệt

+ Bước 5: Công bố và thực hiện

- Nguyên tắc xây dựng kế hoạch:

+ Nguyên tắc tính Đảng:

+ Nguyên tắc tập trung dân chủ:

+ Nguyên tắc tính khoa học:

+ Nguyên tắc tính pháp lệnh:

* Nội dung động 3: Đổi mới công tác quản lý của tổ trưởng chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn có các chức năng quản lý như một người đứng đầumột đơn vị sản xuất, được hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ đầu năm học Mộttrong những công việc quan trọng của tổ trưởng chuyên môn là quản lý mọi hoạtđộng của tổ

- Việc quản lý hồ sơ:

Trước đây, việc quản lý hồ sơ tổ chuyên môn luôn đúng quy đinh nhưngmang tính hình thức Nhận thức rõ điều đó chúng tôi quyết tâm đổi mới hình thứcquản lý về hồ sơ vừa là “con số biết nói” vừa lưu giữ khoa học Để làm được điều

đó chúng tôi có những quy định rõ ràng, phổ biến nghiêm túc tới các thành viêntrong tổ để mọi người cùng hiểu và đồng lòng sáng tạo Còn hồ sơ chung tổ trưởngchuyên môn không ôm đồm làm hết mà phân công cho các thành viên của tổ thống

kê, ghi chép, theo dõi từng mặt, sang năm học sau lại đổi nhiệm vụ Từ đó tạo điềukiện cho các thành viên nắm vững các công việc của tổ

Tổ trưởng chuyên môn quản lý hồ sơ sổ sách theo dõi các hoạt động giáo dụccủa tổ chuyên môn các thành viên trong tổ chuyên môn

+ Quản lý hồ sơ chuyên môn

Quản lý hồ sơ theo điều 27 - điều lệ trường trung học, tổ trưởng chuyên môntham gia quản lý sổ gọi tên - ghi điểm; sổ đầu bài; học bạ học sinh thuộc hệ thống hồ

sơ của nhà trường

Quản lý nội dung hồ sơ: Trong sổ sinh hoạt chuyên môn đặc biệt lưu ý nộidung không ghi chiếu lệ mà thống kê ghi chép nghiêm túc những con số, những nội

dung “biết nói” thực sự có giá trị thúc đẩy chuyên môn của tổ, khuyến khích giáoviên sáng tạo, hoàn thành nhiệm vụ Phân tích tình hình kết quả từng lớp tăng haygiảm tìm nguyên nhân để khắc phục khó khăn; theo dõi kết quả thi giáo viên giỏi,học sinh giỏi, sáng kiến kinh nghiệm, các cuộc thi của giáo viên học sinh… làm căn

cứ để xây dựng kế hoạch cho năm học tiếp theo

Tổ trưởng chuyên môn tham gia quản lý các kế hoạch dạy học và giáo dục(Thời khoá biểu) của các tổ viên theo quyết định số 80/2008/ QĐ - BGDĐT ngày30/12/2008

- Ký duyệt giáo án và kiểm tra đánh giá học sinh: Tổ trưởng chuyên môn kýgiáo án cho các thành viên trước một tuần Khi ký giáo án nghiêm túc chỉ duyệtnhững giáo án đúng theo quy chế chuyên môn có đổi mới phương pháp không soạntheo giáo án dạy học truyền thống – quy định đầu vào Giáo án không cùng môn với

tổ trưởng thì nhóm trưởng, tổ phó cùng môn ký duyệt chiuh trách nhiệm về nộidung sau đó tổ trưởng chuyên môn ký duyệt giáo án

- Tham gia quản lý việc kiểm tra đánh giá học sinh, chấm trả bài của giáo viêntheo quy chế đánh giá xếp loại học sinh trung học ban hành kèm theo quyết định số40/2006/QĐ - BGDĐT ngày 5/10/2006

- Bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu: Tổ trưởng chuyên môn quản

lý giáo viên tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi, giáo viên tham gia ôn thi tuyển sinhđại học và cao đẳng và phụ đạo học sinh yếu trên cơ sở kế hoạch nhiệm vụ năm họccủa nhà trường và của tổ chuyên môn

- Quản lý thanh tra nội bộ trường học: Tổ trưởng chuyên môn tham gia quản

lý thanh tra chuyên môn đối với các thành viên trong tổ theo kế hoạch chung của nhàtrường, theo đó thanh tra toàn diện (hồ sơ chuyên môn và giảng dạy), thanh trachuyên đề (hồ sơ chuyên môn hoặc giảng dạy), báo cáo kết quả thanh tra giáo viêncủa tổ chuyên môn với hiệu trưởng vào cuối kỳ học, năm học và ghi kết quả thanhtra giáo viên vào hồ sơ thanh tra Một trong những hoạt động vừa mang tính pháp

chế vừa mang tính thúc đẩy mà chúng tôi rất coi trọng đó là thanh tra, kiểm tra,

đánh giá hoạt động chuyên môn của giáo viên

+ Xây dựng kế hoạch kiểm tra Tổ trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch

kiểm tra phải phù hợp với tình hình, điều kiện cụ thể của tổ chuyên môn, của nhàtrường và có tính khả thi

+ Lập kế hoạch kiểm tra một cách chi tiết cho từng tuần, từng tháng, từng học

kỳ và cả năm học Kế hoạch kiểm tra ghi rõ: mục đích, yêu cầu, nội dung, phươngpháp tiến hành, thời gian được kiểm tra và lực lượng kiểm tra, hình thức kiểm tra, bộmôn và cá nhân được kiểm tra mang tính luân phiên công bằng

+ Công bố kế hoạch kiểm tra cho các thành viên trong tổ chuyên môn đượcbiết để cùng thực hiện Kế hoạch kiểm tra trong cả năm Kế hoạch kiểm tra tháng

Kế hoạch kiểm tra trong tuần

lực và uy tín đối với giáo viên trong tổ chuyên môn, giáo viên giỏi được mời từtrường bạn (nếu cần)…

+ Hình thức kiểm tra: Báo trước theo kế hoạch, kiểm tra đột xuất chỉ báotrước thời gian 5 – 10 phút Như vậy, sẽ tạo tâm thế cho giáo viên nghiêm túc trongcông việc

+ Nội dung kiểm tra: Nội dung kiểm tra là những hoạt động của nhà giáo:Kiểm tra việc thực hiện qui chế chuyên môn của giáo viên, kiểm tra công tác bồidưỡng và tự bồi dưỡng, kiểm tra hồ sơ, kiểm tra công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng,kiểm tra chế độ điểm việc chấm trả bài cho học sinh

+ Kết quả thành tra, kiểm tra: Biểu dương những giáo viên có kết quả thanhtra tốt, nhắc nhở phê bình những giáo viên còn vi phạm Cần lưu ý khi phê bình cũngphải khéo léo , mềm mỏng trao đổi tránh làm tổn thương đồng nghiệp mà mang tínhthúc đẩy Phát huy tinh thần dân chủ, phê và tự phê nghiêm túc

* Nội dung hoạt động 4: Bồi dưỡng đội ngũ

Nhà giáo giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong công cuộc đổi mới giáodục và đào tạo vì chính họ là những người thực thi công cuộc đổi mới Nếu họ không

có đủ năng lực để thực hiện các nhiệm vụ thì vô tình họ sẽ trở thành lực cản chocông cuộc đổi mới Trong khi đó, phát triển một đội ngũ nhà giáo đạt chuẩn chấtlượng, đủ về số lượng và đồng bộ về trình độ cho các cấp học, bậc học là một việcrất khó khăn Vì vậy, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên giỏi về chuyên môn vững vàng vềnghiệp vụ tay nghề có phẩm chất đạo đức tốt, có phong cách sư phạm đẹp, là điềukiện tiên quyết, là khâu đột phá, cần làm ngay để chuẩn bị cho việc thực hiện đổimới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo

- Bồi dưỡng lập trường tư tưởng: Tham mưu cho ban giám hiệu tổ chức chotoàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên học tập quán triệt và thực hiện tốt các chủtrương chính sách của Đảng, pháp luật nhà nước, các qui định của ngành, các vănbản chỉ đạo của Đảng, Chính quyền, ngành các cấp về học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh theo tinh thần Chỉ thị số 03/CT-TW của Bộ Chính trị,chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện,học sinh tích cực”, cùng với các cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử

và bệnh thành tích trong giáo dục” và “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức,

tự học và sáng tạo Để giáo viên thấm nhuần tư tưởng chỉ đạo, xác định lập trường tưtưởng không giao động trước khó khăn

- Bồi dưỡng thường xuyên: Nhà trường, tổ chuyên môn tăng cường bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ với nhiều hình thức như sau: dự giờ thăm lớp để cho tất

cả các giáo viên học tập rút kinh nghiệm Tạo mọi điều kiện cho giáo viên được đitham quan học tập, tham gia dự giờ học tập, rút kinh nghiệm ở các trường bạn trong

và ngoài tỉnh Tiếp tục thực hiện kế hoạch cử giáo viên, nhân viên tham gia các khóahọc nâng chuẩn, các lớp bồi dưỡng nâng cao trình độ: Học cao học, trung cấp chínhtrị

- Bồi dưỡng qua phong trào thi đua: Một trong những phương pháp bồi dưỡngđội ngũ hiệu quả nhất là tổ chức các phong trào thi đua hội học hội giảng: Chàomừng các ngày lễ lớn: 20 /10, 20/11, 22/12, 3/2, 8/3… thi đua làm đồ dùng học tập,thi đấu thể thao

- Bồi dưỡng chuyên môn qua việc tổ chức chuyên đề; tập huấn chuyên môn; khuyến khích tự học, tự bồi dưỡng; phong trào nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến

kinh nghiệm

- Khuyến Khích tự học, tự bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến

Hình thức học tập đa dạng: sách báo, mạng Internet, đồng nghiệp… Đánh giá sángkiến phải theo đúng hướng dẫn của Hội đồng khoa học giáo dục nhà trường và nộpđúng thời gian quy định Những sáng kiếm phù hợp, có hiệu quả và có khả năngphát triển, áp dụng được rộng rãi nhà trường sẽ có những hình thức khen thưởngthích hợp.Tuyệt đối không sao chép công trình nghiên cứu khoa học của người kháclàm sáng kiến kinh nghiệm bản thân

- Chăm lo đời sống cho đội ngũ: Tổ chuyên môn phối hợp với hiệu trưởng,

ban chấp hành công đoàn thực hiện đầy đủ các chế độ chính sách đối với người laođộng theo quy định hiện hành của Nhà nước, chăm lo quyền lợi hợp pháp chínhđáng của người lao động Do đặc thù của ngành giáo dục đa phần là nữ nên tổchuyên môn luôn quan đến vấn đề bình giới, quan tâm đến các chế dộ chính sáchdành riêng cho nữ giáo viên, nhân viên Đồng thời quan tâm đến để họ coi nhàtrường, tổ chuyên môn là mái ấm, yên tâm công tác, công hiến

* Nội dung hoạt động 5 : Bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu

- Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi

+ Về giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi Cần phải phân công chuyên môn

một cách hợp lý, lựa chọn giáo viên có năng lực chuyên môn giỏi, có kinh nghiệm,tinh thần trách nhiệm, cố gắng phân công theo hướng ổn định để phát huy kinhnghiệm của giáo viên.Bản thân giáo viên phải tâm huyết nghề

+ Về chương trình bồi dưỡng:

Tổ chuyên môn thống nhất biên soạn chương trình, nội dung bồi dưỡng rõràng, cụ thể, chi tiết cho từng khối, lớp, về từng mảng kiến thức, rèn luyện các kỹnăng Thống nhất số tiết tối thiểu cho từng phần, từng chuyên đề Bồi dưỡng theoquy trình từ thấp đến cao, từ dễ đến khó để các em học sinh bắt nhịp dần

Xác định rõ trọng tâm kiến thức giảng dạy cho từng khối lớp để tránh trùnglặp

Xác định phương pháp và mục tiêu bồi dưỡng học sinh giỏi: Không dạy nhồinhét thụ động mà dạy sáng tạo: Phát triển phương pháp suy nghĩ ở trình độ cao phùhợp với khả năng trí tuệ của học sinh Bồi dưỡng năng lực lao động, làm việc sángtạo Phát triển các kĩ năng, phương pháp và thái độ tự học suốt đời

+ Về thời gian bồi dưỡng: Để chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi có hiệu

quả thì nhà trường cần có kế hoạch ngay trong hè, liên tục và đều đặn, không dồn ép

ở tháng cuối trước khi thi

+ Sự phối hợp giữa các tổ chức trong trường và khen thưởng: Để hỗ trợ chocông tác dưỡng học sinh giỏi có hiệu quả, Ban giám hiệu cũng cần quan tâm đặc biệt

và có những biện pháp hỗ trợ đúng mức như: tạo điều kiện cho giáo viên và học sinhtham gia bồi dưỡng: bớt công tác kiêm nhiệm, chi trả công bồi dưỡng đội tuyển thỏađáng cho giáo viên, có chế độ ưu tiên khuyến khích đối với học sinh đạt giải; tuyêndương khen thưởng kịp thời đối với các giáo viên và học sinh đạt thành tích

- Công tác phụ đạo học sinh yếu – kém

+ Phân loại học sinh: Qua kết quả kiểm tra chất lượng đầu năm, phân loại HS,soạn chương trình phụ đạo học sinh yếu, kém cho phù hợp với từng đối: học sinhmất căn bản hoàn toàn và học sinh có khả năng học được nhưng lười học… không

để xảy ra tình trạng để “học sinh không tìm được chỗ của mình trong lớp học” làmtăng nguy cơ bỏ học, để thuận lợi cho quá trình phụ đạo Với quan điểm “Hãy phụđạo ngay khi học sinh mới chỉ là yếu – kém về học lực chưa kịp mất hẳn động cơhọc tập

+ Việc chọn giáo viên phụ đạo rất quan trọng vì giáo viên là yếu tố quyếtđịnh về kết quả phụ đạo học sinh yếu, kém Phân công giáo viên có kinh nghiệm,giáo viên giỏi phụ đạo học sinh yếu, kém

+ Kết hợp với gia đình: giải thích và động viên để cha mẹ học sinh hiểu đượcsức học của con em họ để có sự phối hợp, tạo điều kiện cho học sinh đi học đầy đủ.Làm thế nào để cha mẹ học sinh thấy rằng việc phụ đạo là nhằm để giúp đỡ nhữnghọc sinh yếu, kém có cơ hội tiến bộ trong học tập

+ Hàng tuần tổ chức sơ kết, rút kinh nghiệm; tổng hợp kết quả, tham mưu vớiBan giám hiệu có những chỉ đạo kịp thời nâng cao hiệu quả công tác phụ đạo họcsinh

+ Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện kế hoạch phụ đạo Tăng cường giámsát việc chuyên cần học tập của học sinh Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên theodõi sổ đầu bài, sổ gọi tên ghi điểm để nắm tình hình học tập, hoạt động của lớp

+ Tổ chức các nhóm bạn giúp đỡ nhau trong học tập, rèn luyện Phân cônghọc sinh giỏi giúp đỡ những bạn học yếu, hoàn cảnh khó khăn, không chăm học

+ Thực hiện khen thưởng kịp thời đối với đơn vị, cá nhân thực hiện tốt, sángtạo, đạt hiệu quả trong các đợt huy động học sinh đến trường, vận động học sinh yếukém học tập tiến bộ; khen thưởng học sinh yếu đi học chuyên cần, kết quả học tậpnâng lên trung bình, khá

* Nội dung hoạt động 6: Dự giờ thăm lớp

- Hoạt động của tổ chuyên môn trong công tác dự giờ, thăm lớp: Khác với

cách làm trước đây, các giáo viên hầu như chỉ được tham gia dự giờ nhân dịpcác ngày lễ mang tính chất thao giảng của mỗi giáo viên do đó việc tổ chức rútkinh nghiệm cho mỗi tiết dạy còn rất hạn chế, phần lớn các giáo viên chỉ dự giờchứ ít khi rút kinh nghiệm vì cho rằng đó là tiết dạy chào mừng Hiện nay các tổchuyên môn căn cứ vào thời khoá biểu trên lớp của mỗi giáo viên, các tổ trưởngchuyên môn lên lịch dự giờ cụ thể cho mỗi giáo viên, lịch dự giừ đột xuất chỉbáo trước giờ lên lớp 5 phút Trước đây các giờ trống, mọi người thường khôngbiết làm gì thì nay đã có lịch cụ thể để giáo viên đến dự giờ các đồng nghiệp.Việc làm này đã giúp giáo viên tự giác, tích cực hơn rất nhiều trong hoạt động

dự giờ Nếu như trước đây giáo viên e ngại không đến dự giờ đồng nghiệp vìlàm họ mất tự nhiên thì nay giáo viên đã chủ động hơn vì có lịch cụ thể Hoạtđộng dự giờ giúp cán bộ quản lí chuyên môn đi sâu sát hơn trong việc nắm bắttình hình hoạt động chuyên môn của mỗi tổ

+ Người dạy: Điều chỉnh các ngữ liệu dạy học phù hợp với nhu cầu họccủa học sinh Thực hiện tiến trình dạy học linh hoạt, sáng tạo dựa trên khả năngcủa học sinh Vận dụng sáng tạo các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực,ứng dụng công nghệ thông tin nhằm phát huy năng lực người học

+ Người dự giờ Không ngồi cuối lớp mà đứng xung quanh lớp học, quansát, vẽ sơ đồ chỗ ngồi của học sinh Tập trung quan sát học sinh học như thếnào Sự vận dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học phù hợp không.Suy nghĩ,phát hiện khó khăn trong học tập của học sinh, của giáo viên và đưa ra các biệnpháp khắc phục

- Hoạt động rút kinh nghiệm giờ dạy của giáo viên:

+ Trước đây, giáo viên ít khi được góp ý bài dạy của đồng nghiệp hoặc cógóp ý cũng rất e dè chưa mạnh dạn thì nay chúng tôi đã tạo điều kiện để giáoviên khắc phục tình trạng này bằng cách cho giáo viên ghi lại những ý kiến đónggóp của mình vào phiếu dự giờ, khi sinh hoạt chuyên môn, mỗi giáo viên dựavào phiếu đó để phát biểu ý kiến xây dựng tiết dạy

+ Dựa trên kết quả học tập của học sinh để rút kinh nghiệm

+ Tập trung phân tích việc học của học sinh, đưa ra minh chứng cụ thể+ Mọi người cùng phát hiện vấn đề học của học sinh, tìm nguyên nhân,giải pháp khắc phục

+ Người chủ trì tóm tắt các vấn đề thảo luận, gợi ý các nội dung cần suyngẫm để mỗi giáo viên tự rút ra bài học Nếu trong tiết dạy có nhiều ý kiến đónggóp trái ngược nhau thì Tổ trưởng sẽ trực tiếp thống nhất ý kiến với các giáoviên để đi đến kết luận và có thể chỉ đạo giáo viên dạy lại tiết dạy đó để mỗigiáo viên thực sự hết những thắc mắc băn khoăn về tiết dạy

+ Giáo viên dự giờ chia sẻ ý kiến về giờ học Việc phân tích bài học có thể căn cứ vào các tiêu chí cụ thể như sau:

Nội dung Tiêu chí

Mức độ phù hợp của thiết bị dạy học và học liệu được sử dụng để

tổ chức các hoạt động học của học sinh Mức độ hợp lí của phương án kiểm tra, đánh giá trong quá trình tổchức hoạt động học của học sinh

Mức độ tham gia tích cực của học sinh trong trình bày, trao đổi, thảoluận về kết quả thực hiện nhiện vụ học tập

Mức độ đúng đắn, chính xác, phù hợp của các kết quả thực hiệnnhiệm vụ học tập của học sinh

* Nội dung hoạt động 7: Tổ chuyên môn cần phối kết hợp với tổ chức và giáo viêntrong hội đồng sư phạm đề thực hiện nhiệm vụ

- Phối kết hợp của tổ trưởng chuyên môn với các tổ trưởng chuyên môn khác

- Phối kết hợp giữa tổ chuyên môn với giáo viên chủ nhiệm:

- Phối hợp với Đoàn thanh niên, Ban chấp hành công đoàn triển khai thực

hiện các phong trào thi đua dạy tốt – học tốt:

* Nội dung hoạt động 8: Sơ kết, tổng kết, điều chỉnh

Tổ trưởng thực hiện sơ kết, tổng kết công tác kiểm tra trong các cuộc họpchuyên môn của tổ chuyên môn trong tháng, theo từng đợt kiểm tra, từng học kỳ,tổng kết năm học Lưu trữ và bảo quản các thông tin về hoạt động kiểm tra bằng hồ

sơ kiểm tra đảm bảo các yêu cầu của hồ sơ kiểm tra: tính chính xác, khách quan; tínhtoàn diện; tính rõ ràng, cụ thể; tính nhân văn

Những đổi mới nội dung hoạt động của tổ chuyên môn cụ thể, khoa học,nội dung rõ ràng đã góp phần nâng cao chất lượng giáo của nhà trường, gópphần thúc đẩy sự phát triển của tổ chuyên môn

2.4 Giải pháp 4: Đổi mới hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn.

2 4.1 Đối với sinh hoạt định kì: Phát huy tinh thần tập thể, trí tuệ tập thể đề cao tinh thần dân chủ

* Phần 1 Đánh giá công tác tuần trước và triển khai công tác mới và đưa ra các giảipháp về các vấn đề trên:

- Đồng chí tổ trưởng chuyên môn thông qua những nội dung họp tổ trongbuổi họp, yêu cầu các thành viên đưa ra ý kiến, phản ánh những công việc trongtuần

- Các thành viên lần lượt trình bày ý kiến của mình Để đảm bảo các thànhviên đều chú ý lắng nghe và xây dựng ý kiến thì những thành viên trẻ, ngại nói hoặckhông có ý kiến riêng

- Tổ trưởng triển khai công tác mới và điều hành để các giáo viên đưa ra cácgiải pháp nhằm thực hiện được nhiệm vụ đã đề ra

- Sau khi các thành viên trong tổ góp ý, tổ trưởng tóm tắt lại, lấy ý kiến thốngnhất bổ sung vào biên bản tổ và đó là nghị quyết của tổ, mọi thành viên trong tổ phải

có nhiệm vụ thực hiện

* Phần 2: Thảo luận nội dung chuyên môn:

- Có nhiều nội dung để có thể tiến hành thảo luận, theo từng tuần chúng tôitiến hành thảo luận và giải quyết các vấn đề như:

+ Thảo luận về các tình huống sư phạm thường gặp trong quá trình dạy học.+ Thảo luận về công tác dạy học sinh giỏi

+ Thảo luận về các bài khó

+ Thảo luận hương pháp đổi mới kiểm tra đánh giá

+ Thảo luận phương pháp dạy học phát huy năng lực người học

+ Thảo luận vận dụng kết hợp phương pháp giảng dạy:

(Giáo án minh họa vận dụng kết hợp phương pháp giảng dạy - Phụ lục )

- Các bước tiến hành thảo luận:

+ Bước 1: Tổ trưởng đề nghị các tổ viên trong tổ, nhóm đề đạt những nộidung hoặc bài học khó gặp phải trong quá trình dạy học.

+ Bước 2: Điều hành thảo luận, khuyến khích các thành viên khác chia sẻkinh nghiệm, hoặc bàn bạc để đưa ra những phương pháp mới hợp lý, chuẩn lại kiếnthức, sắp xếp lại nội dung bài học, thời gian thực hiện các hoạt động dạy học cho phùhợp

+ Bước 4: Phân công người soạn và dạy minh họa hoặc có thể để giáo viênxung phong soạn và giảng trên tinh thần tiếp thu những góp ý của tổ nhóm nhưngtôn trọng quyết định của người soạn và dạy minh họa

+ Bước 5: Ấn định thời gian, địa điểm tiến hành dự giờ

+ Bước 6: Tổ chức dự giờ và thảo luận về giờ dự

+ Bước 7: Thảo luận sau giờ dạy

2.4.2 Đối với sinh hoạt theo chuyên đề:

“Chuyên đề là vấn đề chuyên môn được nghiên cứu sâu cả về lí luận và thựctiễn, được xem xét toàn diện và thực hiện trong một thời gian tương đối dài, các biệnpháp đưa ra phải được kiểm chứng trước khi báo cáo và áp dụng.”

Chuyên đề thường xuất phát từ yêu cầu thực tiễn công tác như dạy học theochuẩn kiến thức kĩ năng, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, dạy học tíchhợp, dạy học theo hướng phát huy năng lực của người học… Chuyên đề phải có báocáo bằng văn bản, có thể được dạy minh họa tùy theo nội dung Các chuyên đề dựđịnh làm trong năm học phải được xây dựng, dự kiến từ đầu năm học, phân côngngười thực hiện

Sau đây chúng tôi xin giới thiệu một số bước tiến hành tổ chức chuyên đề màchúng tôi đã thực nghiệm và thấy hiệu quả:

Bước 1: Căn cứ vào kế hoạch của nhà trường và kế hoạch tổ chuyên môn,ngay từ đầu năm tổ trưởng đã điều hành bàn bạc trong tổ, nhóm chuyên môn đểchuẩn bị cho việc làm chuyên đề: tổ (nhóm) bàn bạc về các nội dung có thể tiến hànhchuyên đề

Bước 2: Lên đề cương chi tiết, phân công tìm kiếm, sưu tập tài liệu và phâncông nội dung chuẩn bị cụ thể cho từng thành viên (giáo viên nào chịu trách nhiệmviết phần nào, thời gian hoàn thành là khi nào, nộp bài cho ai, ai có nhiệm vụ tổnghợp lại các nội dung và hoàn thiện )

Bước 3: Rà soát, tổng duyệt lại, lấy ý kiến của các thành viên, phát hiệnnhững điểm thiếu sót và bổ sung (quy định thời gian nộp lại phần bổ sung)

Bước 4: Lựa chọn bài dạy minh họa, cùng xây dựng giáo án dạy minh họa và

cử người dạy minh họa (người dạy minh họa tiếp thu những ý kiến của đồng nghiệp,thiết kế bài giảng, tuy nhiên có thể điều chỉnh nội dung bài học và phương pháp phùhợp với lớp dạy, không nhất thiết phải làm theo tất cả các ý kiến đóng góp, nếu cònkhó khăn vướng mắc thì có thể tiếp tục thảo luận để thống nhất lại.)

Bước 5: Tổ chức chuyên đề: Để tập trung trí tuệ và phát huy tinh thần học tậplẫn nhau của giáo viên, người dự chuyên đề không nhất thiết phải cùng môn mà cóthể tổ chức cho toàn thể giáo viên tham dự Tổ trưởng tập trung các thành viên tham

dự, giới thiệu đại biểu, nêu mục đích, nội dung buổi sinh hoạt, phát tài liệu cho ngườitham dự

Bước 6: Các báo cáo viên lần lượt trình bày các nội dung của chuyên đề theophân công (Khi trình bày yêu cầu đi vào trọng tâm, ngắn gọn, dễ hiểu, lưu loát cóthể dùng một số phần mềm hỗ trợ)

Bước 7: Dự giờ dạy minh họa

Bước 8: Tổ chức rút kinh nghiệm cho báo cáo và giờ dạy minh họa Thốngnhất những nội dung áp dụng vào công tác giảng dạy

(Chuyên đề minh họa – đổi mới hình thức sinh hoạt chuyên môn - Phụ lục )

*** Ý nghĩa của việc đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn

* Ưu điểm:

Sau khi đổi mới hoạt động tổ chuyên môn, chúng tôi thấy đã đạt được nhữngkết quả như sau:

- Đối với hoạt động của tổ chuyên môn

Hoạt động của tổ chuyên môn đi vào nề nếp, dần khắc phục được tínhhànhchính, sự vụ trước kia Tổ chuyên môn thực sự trở thành sức mạnh của nhàtrường

Sinh hoạt chuyên môn với nội dung phong phú, thiết thực thực sự thành mảnhđất màu mỡ nâng cao chất lượng giảng dạy

Hoạt động thanh kiểm tra diễn có kế hoạch cụ thể, hợp lý cũng thúc đẩy tinhthần làm việc nghiêm túc, tự giác của giáo viên

Hoạt động dự giờ thăm lớp, phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏithực sự đã gặt hái được những thành công đáng kể

- Đối với giáo viên

Đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn đã thổi một luồng sinh khí mới vàotrong trường học, làm thay đổi hoàn toàn phong thái, lề lối làm việc cũ của giáo viên.Không khí bao trùm trong các tổ chuyên môn là tinh thần, trách nhiệm, ý thức họchỏi lẫn nhau

Giáo viên tích cực đổi mới phương pháp, có không gian để sáng tạo, để thểhiện bản thân, để trải nghiệm từ đó hình thành thái độ chia xẻ những khó khăn, thửthách với đồng nghiệm, sống cởi mở, chân thành

Giáo viên cũng không còn cảm thấy nhiều áp lực khi được phân công cácnhiệm vụ như chuẩn bị chuyên đề, dạy minh họa

Đặc biệt mối quan hệ giữa giáo viên với cán bộ quản lý trở nên gần gũi hơn.Cán bộ quản lý đã dần học được cách lắng nghe, tôn trọng và chia xẻ những vấn đềkhó khăn với giáo viên, tôn trọng sự sáng tạo của giáo viên

- Đối với học sinh

Học sinh trở thành “trung tâm” của quá trình dạy học vì vậy các em phát huyđược nhiều những kĩ năng cần thiết trong cuộc sống như kĩ năng như hợp tác và giaotiếp, kĩ năng tư duy… Mối quan hệ của học sinh với giáo viên cũng trở nên gần gũi,cởi mở và chân thành hơn Học sinh thực sự coi giáo viên là “đối tác” trong quá trìnhhọc tập

Học sinh cũng mạnh dạn hơn trong tham gia những cuộc thi do trường, dongành tổ chức và đạt được thành tích khá cao

* Những hạn chế, khó khăn

Bên cạnh những kết quả đạt được, trong khi thực hiện chuyên đề chúng tôicũng gặp phải những khó khăn như:

- Về phía giáo viên.

Do quen với lề lối sinh hoạt cũ nên khi đổi mới nhiều giáo viên có tâm lý ngạikhó, ngại khổ

Trình độ giáo viên không đồng đều, vì vậy khi tiến hành đổi mới phải tổ chứcnhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng về chuyên môn

Cơ sở vật chất của nhà trường thiếu thốn, chưa có phong học đa năng, phònghọc bộ môn Phòng họp tổ tận dụng phòng cũ của nhà Tràng không được khangtrang, chưa có máy tính Điều đó ảnh hường nhiều đến quá trình đổi mới phươngpháp dạy và học, đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn

- Về phía học sinh

Do đã quen với cách học trên lớp nên nhiều em trong quá trình thực hiện cácphương pháp dạy học mới chưa tích cực tìm kiếm tài liệu và hoạt động nhóm, cònxuất hiện tâm lý ỷ lại

V HIỆU QUẢ KINH TẾ VÀ XÃ HỘI DỰ KIẾN ĐẠT ĐƯỢC

1 Hiệu quả kinh tế:

- Sáng kiến của chúng tôi không trực tiếp tạo ra của cải vật chất nhưng lại có

ý nghĩa kinh tế bởi nó góp phần đào tạo ra nguồn nhân lực phục vụ lao động sảnxuất

- Sáng kiến của chúng tôi cũng góp phần như là một tài liệu trong việc dạycủa đồng nghiệp tham khảo và học tập

2 Hiệu quả xã hội:

- Đổi mới phương pháp hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường gópphần tích cực phát triển năng lực cho các em học sinh: trí tuệ, khả năng tư duy linhhoạt, sáng tạo, hình thành và phát triển phẩm chất, phong cách lao động khoa học,biết hợp tác lao động, có ý chí và thói quen tự học thường xuyên tạo tiền đề cho mônhọc khác và việc học tập sau phổ thông

- Góp phần giúp học sinh nâng cao kiến thức để bước vào kì thi tuyển sinh đạihọc, cao đẳng từ đó mở ra cơ hội trúng tuyển với tỷ lệ cao để các em học tập nângcao trình độ, tăng cơ hội có việc làm góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

VI ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG.

6.1 Điều kiện áp dụng :

Trên cơ sở kết quả đã đạt được và những khó khăn, tồn tại, nhóm thực hiệnđổi mới hoạt động của tổ chuyên môn, chúng tôi xin được nêu ra những điều kiệncần và đủ để áp dụng :

- Một là, tranh thủ sự quan tam tạo điều kiện của chi bộ Đảng, sự ủng hộ của

cấp trên, sự cộng tác của các tổ chuyên môn để triển khai công việc kịp thời, khoahọc

- Hai là, Ban giám hiệu nhà trường tiếp tục quan tâm, đầu tư kinh phí, tạo điềukiện cho các tổ đổi mới hoạt động tổ chuyên môn Cần có sự quan tâm nhiều hơnđến hoạt động của tổ chuyên môn và xem xét hỗ trợ kinh phí hợp lý cho các dự án,chuyên đề đặc biệt là các chuyên đề liên trường, chuyên đề cấp sở, các dự án cần tổchức ngoại khóa, thực nghiệm Tích cực bồi dưỡng nghiệp vụ cho bộ máy quản lý

- Ba là, hiệu trưởng, tổ trường chuyên môn xây dựng kế hoạch có tính khảthi , chú trọng phân công chuyên môn Thực hiện tốt quyền, chế độ khen thưởng đốivới người lao động tạo sự đồng tâm trong tập thể